Algemene beschouwingen kadernota 2022 reactie college 1e termijn
Tekst van het document
Algemene beschouwingen kadernota reactie college 1e termijn Wethouder H. de Graad Wonen Het Westvoornse woonbeleid ontstaat vanuit de samenwerking en afstemming met verschillende stakeholders op lokaal, regionaal en provinciaal niveau. Soms komen daar harde afspraken uit voort waar bijvoorbeeld de provincie handhavend optreedt bij onvoldoende nakoming daarvan. Soms blijft het bij het vaststellen van gezamenlijke ambities. Recente voorbeelden van harde eisen die top down door de provincie en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties invloed hebben op de doelstellingen in het Westvoornse woonbeleid zijn de taakstelling huisvesting statushouders en de opgave om tot meer evenwicht te komen in het regionale sociale woonaanbod (huur en koop). Bij beide opgaves is Westvoorne gevraagd een tandje bij te zetten. Middels een volkshuisvestelijk kader worden deze doelstellingen beter geborgd. Er wordt actiever gestuurd op de resultaten en de volkshuisvestelijke eisen die worden gesteld aan nieuwe woningbouwprojecten zijn transparant en praktisch hanteerbaar. Het helpt initiatiefnemers om het ambitieniveau van woningbouwplannen beter af te stemmen op de ambities van het college. Zo kan het aantal bijzondere woonvormen, een nadrukkelijke wens van de raad, beter aansluiten bij de marktvraag daarnaar.
Bij verschillende projecten wordt reeds een eerste stap gezet naar een woonproduct dat afwijkt van reguliere woningen. Ook wordt met speciale aandacht gekeken naar eigen grondposities en het inzetten daarvan ten behoeve van deze bijzondere woonvormen. Het effect van strakkere sturing wordt de komende jaren meer zichtbaar in het woningbouwprogramma. De overspannen koopwoningmarkt en de termijnen voor (sociale) huurwoningen worden continu gemonitord. Waar nodig wordt er ingegrepen. Zo borgen we voor de langere termijn voor een gezonde balans tussen sociale, midden huur en luxe huurwoningen. En sociale, middel dure, dure en luxe koop. Ook borgt het kader een betere afstemming van het bouwplan bij de karakteristieke kwaliteit van de omgeving. Een goede landschappelijke inpassing van woningbouw bij het DNA van de bouwlocatie kan ook zorgen voor een breder draagvlak van belanghebbenden. Woonbedrijf Westvoorne heeft met het Woonbedrijf, als één van de vijf (!) gemeenten in Nederland beschikking over een uniek volkshuisvestelijk instrument. Een instrument waarmee volkshuisvestelijke opgaven, zoals vastgelegd in het Collegeprogramma 2018 - 2022, het regionale woningmarktakkoord, de woningbouwafspraken met de Provincie Zuid Holland en de lokale- en subregionale woonruimtebehoefte kunnen worden opgepakt. E.e.a.
onafhankelijk van, en zonder verregaande prestatieafspraken met lokale- of regionale opererende woningbouwcorporaties. Door het gemeentelijk karakter van het Woonbedrijf echter is Westvoorne gehouden aan de wettelijke BBV regels inzake gemeentelijk vastgoed. Deze regels maken de bedrijfsvoering ingewikkeld. Financiering van deze opgaven komen nagenoeg volledig voor rekening van Westvoorne. Verduurzaming en klimaatbestendig maken van de directe leefomgeving en het gemeentelijk (woning) vastgoed staat in Westvoorne hoog op de agenda. Ook vanuit wettelijke regelgeving (Klimaatakkoord) en regionale afspraken (o.a. Routekaart 2040) is hiervoor veel aandacht. Het Woonbedrijf ondersteunt deze ambities en zal waar mogelijk het binnen de gestelde termijnen op haar portefeuille toepassen. De komende tijd wordt hard gewerkt om het effect van deze ambitie, zowel de financiële- als de fysieke opgave, te vertalen in het te
herijken portefeuilleplan van het Woonbedrijf. Herijking van het Portefeuilleplan wordt najaar 2021 verwacht. De voorgenomen fusie met Brielle en Hellevoetsluis per 1 januari 2023 zal er toe leiden dat de afdeling van het Woonbedrijf en het huidige (volkshuisvestelijk) beleid moet worden voorbereid en aangepast op deze nieuwe constellatie. Onderdeel van deze organisatie- en beleidsaanpassing is de herijking van de governance. Is het huidige beleid en de governance berekend op de nieuwe constellatie van Voorne aan Zee en de veranderde marktomstandigheden door de mogelijkheid van het maken van prestatieafspraken met de lokale woningbouwcorporaties? Een herijkt volkshuisvestelijk kader zal in samenwerking met de fusiepartners worden opgesteld. Harmonisering van beleid zal vanzelfsprekend plaatsvinden. De volkshuisvestelijke taak van het Woonbedrijf in Voorne aan Zee krijgt hierin nadrukkelijk aandacht. Door de voorgenomen fusie en de volkshuisvestelijke uitdagingen op het gebied van het herstellen van de balans van de sociale woningvoorraad en het vergroten van het woningaanbod zijn de drie gemeenten nu al volop bezig hierop te anticiperen. Kansrijke woningbouw wordt onderzocht en besproken met de regio-partners, corporaties en de Provincie. Niet alleen het toevoegen van (sociale) woningbouw is van belang, ook het instandhouden van deze voorraad is van groot belang.
Het is dan ook daarom dat Westvoorne met de gemeente Brielle meedenkt op welke wijze het Woonbedrijf en de lokale corporaties een rol kunnen spelen in het oplossen van het vraagstuk Vestia. Op welke wijze het Woonbedrijf uiteindelijk hierin een rol gaat spelen is thans onbekend. Het overnemen van een deel van de portefeuille van Vestia behoort tot de mogelijkheden. Eventuele overname van een deel van de Vestia portefeuille mag niet leiden dat de bedrijfsvoering van het Woonbedrijf in gevaar komt. In de nota reserves en voorzieningen staat het beleid opgenomen met betrekking tot de (egalisatie)voorzieningen en de (algemene) reserves woonbedrijf. In de afgelopen periode vanaf de begrotingsraad in november jl. is duidelijk geworden dat de effecten van de besluiten in de begrotingsraad 2021 met betrekking tot het vermogen van het Woonbedrijf groter zijn dan was voorzien. Het oordeel van de toezichthouder met betrekking tot de verkoopopbrengsten die als incidenteel beschouwd dienen te worden heeft een grote impact op de bedrijfsvoering van het Woonbedrijf en de begroting van Westvoorne. Een externe partij zal e.e.a. in relatie tot het te herijken portefeuilleplan en de wettelijke verplichtingen met betrekking tot de verduurzaming van de portefeuille de effecten van de genomen besluiten en de impact op de bedrijfsvoering, onderzoeken.
Verwacht wordt dit onderzoek in het najaar 2021 te kunnen opleveren. Niet kan worden uitgesloten dat naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek er duidelijke keuzes moeten worden gemaakt inzake de ambities met betrekking tot de verduurzaming of realiseren van meer sociale woningen. De ambities van Westvoorne op het gebied van (sociale) woningbouw zal middels een projectenprogramma in het te herijken portefeuilleplan van het Woonbedrijf worden opgenomen. De uiteindelijke vaststelling van de woningbouwprojecten hangt sterk af van de te maken keuzes. Keuzes op korte-, middellange- en lange termijn. De lange termijnkeuzes zullen door Voorne aan Zee worden gemaakt. De korte- en middellange termijn is wellicht nog voorbehouden aan Westvoorne. Deze korte- en middellange termijnkeuzes worden thans bepaald door besluitvorming in Provinciale Staten en beschikbare formatie in de eigen organisatie. Om besluitvorming over investeringen te ondersteunen zal er na het zomerreces een investeringsstatuut beschikbaar komen waarin de financiële-, formatieve en markt aspecten zullen worden beschouwd. Het Woonbedrijf is geen ‘toegelaten instelling’* maar dient zich wel te houden aan de wettelijke kaders en bindende afspraken in relatie tot de huisvestingsverordening en de afspraken zoals vastgelegd in de regio-overeenkomst met Woonnet Rijnmond en de 13
regiogemeenten. De baten van het Woonbedrijf kunnen de lasten dekken, echter vanwege voortschrijdend inzicht bij de toezichthouder, kunnen incidentele opbrengsten door verkoop van woningen uit de portefeuille niet meer structureel als dekking ingezet worden. Heroverweging van het besluit tot onttrekking van de bestemde reserve Woonbedrijf ten gunste van het fonds Maatschappelijke projecten zou in financiële zin ter dekking van toekomstige investeringen van het woonbedrijf meer mogelijkheden bieden. Starters en verkoop woningen Westvoorne vindt het belangrijk dat starters en doorstromers een kans krijgen om binnen Westvoorne een woning te kopen. Het uitvoeren van dit beleid is geformuleerd in het portefeuilleplan van het Woonbedrijf. Enerzijds om woningen te verkopen die niet meer passen in de toekomstige wensportefeuille en anderzijds om middelen te generen om nieuwbouw te realiseren. (Waarbinnen sociale verkoop ook tot de opties behoort.) Er zijn 100 huurwoningen gelabeld voor verkoop. De verkoop vindt plaats op verzoek van de zittende huurder of bij mutatie. De mutatiegraad is laag (actueel 6 woningen per maand in de 1e half jaar 2021) en het aandeel te verkopen woningen nog lager (3 - 1e half jaar). Wij hebben overigens geen verzoeken van zittende huurders ontvangen.
De verkoopopbrengst is een belangrijk component om de volkshuisvestelijke opgave te kunnen realiseren en die is niet meer structureel voorhanden in het kader van de BBV regels. De verkoop van woningen mag dus ook niet meer worden inzet voor structurele dekking. Instandhoudingsonderhoud (planmatig onderhoud) Planmatig onderhoud van de woningen is essentieel voor een goed voorraadbeheer en het welbevinden van huurders. Het onderhoud door het Woonbedrijf is goed geborgd. Niet voor niets heeft het Woonbedrijf een ongekend lage mutatiegraad. Deze lage mutatiegraad draagt bij aan lage mutatiekosten (lasten) en dus bij aan het resultaat op de balans. Het instandhoudingsonderhoud van de woningen is vastgelegd in een meerjarenonderhoudsplan. Dit plan wordt elk jaar geactualiseerd. Mede op verzoek van de raad is een deel van het instandhoudingsonderhoud van project 107&109 gekoppeld aan de no-regret NOM ready investering. Fluctuaties bij het instandhouding onderhoud (leeftijd woningen, cyclisch werken etc.) is een feit. Tot dit jaar werd deze opgevangen binnen het ‘gesloten’ systeem. Borging P&C cyclus De P&C cyclus zal, mede op voorspraak van de raad, sterker worden verankerd en de borging van systemen en informatie zal verder worden geoptimaliseerd. Deze optimalisatie is onderdeel van de harmonisatie van systemen als gevolg van de fusie.
Komende periode wordt onderzocht of een koppeling tussen bestaande systemen, die ook na 1/1’23 blijven bestaan, tot de mogelijkheden behoort om bovenstaande doel te bereiken. Nieuwbouwontwikkelingen De woning(bouw)markt staat onder grote druk. De afspraken met de Provincie in het kader van meer evenwichtsscenario en kwantitatieve opgaves worden scherp gemonitord en het niet nakomen van afspraken tot voorgestelde en goedgekeurde programma’s zou kunnen leiden tot een bestuurlijke aanwijzing. Het behoud van het dorpse karakter van de kernen Oostvoorne en Rockanje met het toepassen van een grote diversiteit aan woningtypen en verantwoorde aantallen gestapelde bouw is het uitgangspunt bij de nieuwbouwplannen. In het Collegeprogramma 2018 - 2020 zijn hiervoor een aantal ontwikkellocaties benoemd. In de beschouwingen wordt een vraag gesteld over het project doorstart 107 & 109. Het college is blij dat de raad heeft ingestemd met de herstart van het project nom-ready complexen 107&109. Het Woonbedrijf heeft inmiddels de gesprekken met Nieuw Wonen hervat en de huurders ontvangen komende week een informatiebrief.
Tot slot is nog een vraag gesteld over project Patrijzenlaan. Op de achtergrond wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van 42 woningen aan de Patrijzenlaan. De asbestsanering, een onderdeel van de sloop, is in een afrondende fase en 16 juli zal gestart worden met de daadwerkelijk sloop. Uiterlijk in het eerste kwartaal 2022 zal de raad een definitief kredietaanvraag ontvangen.
Wethouder W.A.J. Borgonjen Sociaal domein Jeugdzorg Het Rijk stelt in de meicirculaire 2021 €613 miljoen beschikbaar voor de acute problematiek in de jeugdzorg. In totaal wordt er ruim €150.000 toegekend aan de algemene middelen Westvoorne. Dit is incidenteel geld. Van de toegekende middelen is een deel bedoeld voor de aanpak van de vastgelopen acute zorgketen en kleinere leefgroepen. Een deel is algemene uitkering bedoeld voor de inzet van POH GGZ Jeugd en het terugdringen van wachtlijsten in de (regionaal ingekochte) specialistische zorg, verdringen en (lichte) jeugdzorgproblematiek. Gezamenlijk met Hellevoetsluis, die de uitvoering van de jeugdzorg voor Westvoorne doet, wordt gewerkt aan een plan om de algemene middelen bedoeld voor lokale inzet doelmatig te besteden. Hierbij kunt u denken aan uitbreiden van capaciteit en het vergroten van expertise van de zorgverleners in het gebiedsteam. In het najaar hopen wij u hierover verder te informeren. Voor 2022 stelt het kabinet 1,3 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dit komt bovenop de eerder toegezegde 300 miljoen voor 2022. Ook dit is incidenteel. Voor de jaren na 2022 wordt de jeugdzorg meegenomen in de kabinetsformatie. In de septembercirculaire 2021 wordt duidelijk wat de extra middelen 2022 voor Westvoorne betekenen.
De verwachting is dat ook dit deels ingezet zal moeten worden in de regionale inkoop (GRJR) en deels in de doorontwikkeling van de lokale jeugdzorg. Dit sluit aan bij de regiovisie Passend en Nabij. De extra middelen zijn in ieder geval deels nodig zijn om alle kinderen, jongeren en gezinnen tijdig van passende hulp te voorzien. Ook in Westvoorne is sprake van kinderen, jongeren en gezinnen op wachtlijsten zowel in de lokale voorzieningen als voor de specialistische vormen van hulp. Wij hopen u in september van cijfers te kunnen voorzien waarbij duidelijk is waar de knelpunten precies zitten en om hoeveel kinderen het gaat. Desondanks heeft Westvoorne zowel in 2022 incidenteel een financiële meevaller als het gaat om de inleg in de GRJR. In de begroting 2022 van de GRJR wordt een vlaktaks verrekening over de jaren 2019 en 2020 opgenomen. We weten echter ook dat er nog begrotingswijzigingen zullen volgen. PW wijst op het belang van jeugdzorg dichtbij. Deze beweging wordt ook regionaal ingezet bijvoorbeeld zet regiovisie Nabij en Passend in op meer hulp lokaal. Concreet wordt de Intensief vrijwillige hulp door gemeenten overgenomen vanuit Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond. Door diverse fracties wordt aangegeven dat de extra jeugdzorgmiddelen wellicht kunnen helpen om het gat in de begroting in te vullen. Gezien de omvang van het bedrag b.v. in 2022 lijkt dat ook het geval.
Tegelijkertijd wordt, zeker door jeugdzorgorganisaties. ook gevraagd voor inzet op het volledige jeugddomein.
Eenzaamheid Westvoorne heeft gelijktijdig met het vaststellen van het Lokaal gezondheidsbeleid 2021, het plan ‘Aanpak eenzaamheid’ vastgesteld. Eén van de actiepunten is aansluiten bij het landelijk actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. Dit staat op dit moment op het punt om te gebeuren. Tevens is de aanpak van eenzaamheidbestrijding een belangrijk thema binnen het beleidsplan ‘Samen Krachtig’; de Integrale Koers Sociaal Domein Voorne 2019 – 2023. Binnen het lokale deel van dit beleidsplan is de rode draad het belang van ondersteuning en zorg voor de kwetsbare inwoner, met als belangrijk element de aanpak van eenzaamheid. PW wijst op het belang van activiteiten en voorzieningen in de Leemgaarde. Zoals bekend heeft Westvoorne een subsidierelatie met Catharina, LASSO (Leemgaarde Activiteiten Stichting Samen in Oostvoorne) en SWOR (Stichting Werkgroep Ouderen Rockanje) om te voorzien in het welzijnsaanbod. In verband met COVID-19 is / was er terughoudendheid met het organiseren van activiteiten. Overigens is het welzijnsaanbod niet alleen bedoeld voor inwoners van De Leemgaarde en Stuifakkers, maar voor alle inwoners van Westvoorne. Vaak vinden activiteiten wel plaats de seniorenwoongebouwen (De Leemgaarde en Stuifakkers) in onze gemeente. Uiteraard is het aanbod momenteel anders door de maatregelen rondom COVID-19.
Met de gemeente en (welzijns)partners in de Leemgaarde heeft een overleg plaatsgevonden. Na een periode van stilstand bleek veel energie aanwezig, met name ook onder vrijwilligers. Er is een programmateam gevormd vanuit de LASSO, de SOR en Catharina Thuis op Voorne. Dit programmateam gaat aan de slag met het organiseren van activiteiten in De Leemgaarde. Diverse vrijwilligers hebben zich al aangemeld waardoor de volgende activiteiten sowieso binnenkort starten of al gestart zijn: - Koffieochtenden (loopt) - Koersbal (per 1/7) - Klaverjas (per 1/8) - Bingo (per 1/9) Naast activiteiten zijn ook voorzieningen van belang. In ieder geval kan de bar weer worden geopend. Over de winkel is nog overleg. Voor overige activiteiten komt een activiteitenplan. U wordt hiervan uiteraard op de hoogte gehouden. Algemeen Over het algemeen is goed te noemen dat een visitatiecommissie van de VNG op dit moment onderzoek doet naar verbetering van de grip op de uitgaven in het sociaal domein voor de gemeenten Westvoorne, Brielle en Hellevoetsluis. Dit vanwege de aankomende fusie. De aanbevelingen over de inrichting sociaal domein voor Voorne aan Zee zullen met u gedeeld worden. IKC proces Diverse fracties onderstrepen het belang van het IKC in Oostvoorne. Op 16 juni is er in de commissie beeldvorming een presentatie over het IKC Oostvoorne gegeven.
Op dit moment is het college in afwachting van de uitkomsten van de doorrekening van een 4e scenario en het verkeeronderzoek die nog voor de zomer wordt verwacht. Na de zomer willen wij met u in overleg over de opties en richtingen die er rondom de locatiekeuze liggen waarbij uiteraard ook de financiële ruimte wordt betrokken. Dorpsvisies en leefbaarheid in de kernen Diverse fracties besteden aandacht aan het belang van de Dorpsvisies in relatie tot het Maatschappelijk Fonds en de uitvoerbaarheid hiervan. Allereerst worden de Dorpsvisies nog aangeboden aan de Raad na het zomerreces. U zult zien dat er een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen enerzijds meer identiteit bepalende factoren voor de Dorpskernen
waarvan het vooral van belang is dat deze goed worden geborgd in het fusietraject en de periode na de fusie. Anderzijds worden handreikingen gedaan die nu grofmazig financieel zijn vertaald en uitgevoerd kunnen worden in een periode van 1 tot 3 jaar. Hieronder kunnen bijvoorbeeld projecten worden geschaard zoals de gevraagde toiletvoorzieningen in de openbare ruimte. In de brief over het maatschappelijk fonds heeft u hiervan een raming aangetroffen oplopend tot eenmalig €1,1 mln. Zoals de PvdA terecht opmerkt gaat het hier om maximum bedragen. Het college stelt zich als doel zo snel mogelijk met een onderbouwde raming hiervan te komen. Zoals eerder aangegeven heeft het structureel sluitend maken van de begroting voor het College prioriteit. Zo daartoe begrotingstechnisch ruimte is wil het College een bedrag van €1,1 mln uit het maatschappelijk fonds vooralsnog niet aan andere zaken uitgeven voordat de uitgewerkte raming van de dorpsvisies aan u is voorgelegd. Hieruit kan dan een uitvoeringprogramma ontstaat. Dit start dus al in de periode dat de gemeente Westvoorne nog zelfstandig is. In dit kader merkt het college op trots te zijn op het burgerparticipatie proces bij de totstandkoming van de Dorpsvisies.
Burgerparticipatie is het proces waarbij gemeente, inwoners, maatschappelijke organisatie, ondernemers en eventueel externe deskundigen via een open houding naar elkaar en een vooraf besproken aanpak samen vorm en inhoud geven aan de ontwikkeling, uitvoering en/of evaluatie van (delen van) plannen of beleid. Het proces is gericht op het benutten van elkaars deskundigheid waardoor de kwaliteit en effectiviteit van het beleid worden verhoogd en het draagvlak voor te nemen beslissingen wordt vergroot. Dit project is een goed voorbeeld van burgerparticipatie waarin het opstellen ervan samen met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden heeft plaatsgevonden. Op een speciale projectensite konden mensen input achterlaten. Tijdens de verschillende bewonersavonden zijn opgehaalde resultaten telkens teruggekoppeld en getoetst. Ten aanzien van de leefbaarheid van de kernen wordt door diverse fracties aangegeven er belang aan te hechten hier uitvoering aan te geven zolang de gemeente Westvoorne nog zelfstandig is. Het college heeft in haar brief over het Maatschappelijk Fonds aangegeven langs welke meetlat hier uitvoering aan kan worden gegeven. Voor zover nog niet is gebeurd wil het College tevens zo snel mogelijk uitvoering geven aan de aangenomen moties. Ook hiervoor is een maximumbedrag geraamd van €1,1 mln (zie hiervoor de eerdergenoemde brief).
Waar van toepassing wordt zo snel mogelijk met maatschappelijk organisaties contact opgenomen en wordt u in het najaar geïnformeerd over de voortgang. Zoals het CDA opmerkt stelt het College voor terughoudend te zijn bij eventuele nieuwe initiatieven, Omdat deze algemeen verbindend zijn, kan en mag het college echter niet nadrukkelijk voorkeur uitspreken in het prefereren van het ene initiatief boven het andere.
Wethouder L. van der Pol Duurzaamheid Binnen de richtinggevende documenten van de diverse beleidsterreinen van de gemeente Westvoorne komt de term duurzaamheid meer en meer voor. Dat is niet zo verwonderlijk, want we willen toekomstbestendig, zorgvuldig en bewust omgaan met onze omgeving, middelen en mensen. Binnen het kader van het Klimaatakkoord en de energietransitie zet de gemeente Westvoorne zich ook heel gericht in voor verduurzaming en trekt daarin in hoge mate gezamenlijk op met de fusiepartners Brielle en Hellevoetsluis, en in aanvulling met Nissewaard ook eilandbreed op Voorne-Putten.
Het belangrijkste uitgangspunt is de Routekaart Duurzaam Voorne-Putten 2040, waarin de vier gemeenten een pad uitstippelden naar een energieneutraal Voorne-Putten. Dit streven vormt ook de basis voor de bijdrage die Westvoorne, in nauwe samenwerking met de andere gemeenten op Voorne-Putten, levert binnen de energieregio Rotterdam – Den Haag en het ambitiedocument dat door deze regio is opgesteld, de Regionale Energiestrategie (RES 1.0). Windenergie Noordzeeboulevard Westvoorne heeft een taak om aan de Noordzeeboulevard op de VRM locatie in ieder geval 9 MW aan windenergie te realiseren. In het najaar zal bekend worden welke marktpartijen de rol van ontwikkelaar op zich nemen en kunnen de onderzoeken worden opgestart naar de verwachten effecten van windturbines op de omgeving (NRD en daarna MER). Echter is door de uitspraak van de raad van State van 30 juni jongstleden een pas op de plaats door de raad aangevraagd. We gaan de komende tijd met de Provincie Zuid-Holland in gesprek hoe we met deze uitspraak in het kader van de voortgang het beste door kunnen gaan.
De gemeente Westvoorne hecht een groot belang aan een zorgvuldig proces en een goede borging van waarden en belangen en voert daarom gedurende het gehele proces tot aan realisatie gesprekken met belanghebbenden, onder meer door keukentafelgesprekken met recreatieondernemers, brede informatiebijeenkomsten en door oprichting van een klankbordgroep. Warmtetransitievisie en geothermie In het kader van de warmtetransitievisie is de wijk Goudhoek in Oostvoorne aangemerkt als eerste voorbeeldwijk voor de weg naar aardgasvrij wonen. Hierin heeft ook het Woonbedrijf Westvoorne een belangrijke rol. Geothermie (aardwarmte) is een kansrijke alternatieve warmtebron en de gemeente Westvoorne betrekt momenteel de benodigde deskundigheid om te onderzoeken of en op welke manier na de glastuinbouwbedrijven, ook woningen aansluiting kunnen vinden aan een warmtenetwerk op basis van aardwarmte. Zorgvuldigheid, betrouwbaarheid en betaalbaarheid zijn hierin belangrijke waarden en de gemeente neemt dan ook de tijd om de mogelijkheden en voorwaarden, samen met bewoners, verhuurders en bedrijven nader uit te werken. Energiebesparing door inwoners Inwoners dragen ook zelf bij aan verduurzaming, bijvoorbeeld door het aanbrengen van kleine energiebesparende maatregelen, zonnepanelen of zonneboilers, een warmtepomp, of gedragsverandering.
De gemeente Westvoorne heeft met subsidie vanuit het Rijk een campagne uitgerold met als titel ‘Energie besparen – dat levert wat op!’. Met een kortingscode kunnen inwoners gratis tot 90 euro energiebesparende artikelen bestellen. Daarnaast zijn er diverse webinars en energieworkshops georganiseerd, waarvoor de promotie via diverse mediakanalen verliep. Ook werden enthousiaste inwoners opgeleid tot energiecoaches, om zo andere dorpsgenoten gratis en op afspraak te helpen bij het maken van verstandige keuzen voor energiebesparing en verduurzaming van hun woning. Zo maken we gebruik van de bestaande netwerken en de sociale cohesie binnen onze gemeente. En laten we zien dat we het met elkaar doen en alle beetjes helpen. Mooie voorbeelden van verduurzaming maken we zichtbaar via inspirerende filmpjes. Voortgang zichtbaar maken Inmiddels zijn ook samenwerkingen gestart om de voortgang van de energietransitie in onze gemeente te monitoren en zichtbaar te maken. Dit zal de komende tijd meer aandacht krijgen. Zo kunnen we met onze inwoners de successen vieren en inspireren we elkaar. Duurzaamheidsadvies voor bedrijven Waar de WoonWijzerWinkel het energieloket is voor onze inwoners, is Stichting Stimular onze duurzaamheidsadviseur voor bedrijven. Hier wordt dankbaar gebruik van gemaakt door
ondernemers. De adviseur levert individueel en passend advies en ondersteunt bedrijven bij het aanvragen van offertes en subsidies voor duurzaamheidsmaatregelen. Ook is onderzocht hoe op het niveau van bedrijventerreinen verduurzaming en klimaatadaptatie vorm kunnen krijgen. Hiervoor is gebruik gemaakt van Provinciale subsidie en u wordt na de zomer hierover nader geïnformeerd. Daarnaast zijn we met de Greenport Zuid Holland een traject gestart om door dubbel ruimtegebruik slim in te zetten (op bijvoorbeeld waterbassins) opwekking van energie met zonnepanelen mogelijk te maken. Ook hierbij wordt samenwerking gezocht met energie corporaties. Faciliteren elektrisch rijden Westvoorne neemt samen met de andere gemeenten op Voorne-Putten en vele andere regiogemeenten deel aan een nieuwe Concessie Openbare Laaddiensten, die erop gericht is om een goede laadinfrastructuur voor elektrische auto’s te realiseren in de regio. Daarbij gaat het niet alleen over laadpalen voor inwoners, maar ook over ontwikkelingen als snelladers in dorps- en stadscentra, laadmogelijkheden voor de zakelijke markt op bijvoorbeeld industrieterreinen en voor het openbaar vervoer. Door deelname aan deze Concessie kunnen tegen minimale kosten laadpalen in het openbaar gebied worden gerealiseerd, zowel op aanvraag van burgers die een elektrische auto aanschaffen als op verzoek van de gemeente zelf.
Klimaatadaptatie Het tegengaan van schade door extreem weer is een belangrijke uitdaging waar ook de gemeenten op Voorne-Putten voor staan. Samen met Waterschap Hollandse Delta en een aantal andere partners zijn een strategie en een uitvoeringsagenda voor Klimaatadaptatie Vastgesteld. Daarin staan plannen over onder meer stedelijk water, groen en natuur, infrastructuur, nieuwbouwplannen en het Oostvoorne meer. Deze plannen dragen de komende jaren bij aan het klimaat-bestendig inrichten. Stikstof Ook op het gebied van stikstof belasting in het natuurgebied is de gemeente erg actief om te komen tot duurzame oplossingen. We trekken op met de natuurorganisaties en de Provincie om het natuurgebied te versterken. We stellen een meetnetwerk in om meer inzicht te krijgen over de stikstofontwikkeling in het gebied en we trekken op met partners om stikstof uitstoot bij de bron op innovatieve manieren te verkleinen. Regionale samenwerking Opgaven van gemeenten zijn meer en meer bovenlokaal van aard. Dit is soms ingegeven door de omvang van de taak, bijvoorbeeld de decentralisaties in het Sociaal Domein, maar soms ook om meer ‘massa’ te maken. Daarom vereist de aanpak van deze opgaven effectieve regionale samenwerking; de juiste afstemming op de juiste tafel, door de juiste personen. En liefst zo efficiënt mogelijk. Soms moet de samenwerking breder zijn, soms juist beperkt.
De samenwerking binnen de Zuidwestelijke Delta is heel breed ingericht met de drie eilanden De Hoeksche Waard, Goeree-Overflakkee en Voorne-Putten. Ditzelfde geldt ook voor de samenwerking binnen de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH). Alhoewel in dergelijke samenwerkingsverbanden veel partijen aan tafel zitten wil dit niet zeggen dat hier ook niet hele concrete lokale ontwikkelingen uit voortvloeien. Een voorbeeld vanuit de Regiodeal is het project Watertappunten, waar op lokaal niveau eind 2021 watertappunten gerealiseerd gaan worden die vanuit de Regiodeal deels door het Rijk worden gefinancierd. Een ander voorbeeld vanuit de MRDH is dat de MRDH deels pilots gaat financieren in Westvoorne die een oplossing moeten gaan bieden in het terugdringen van de stikstofuitstoot.
Wethouder J.D. de Jongh Vooraf Met het behandelen van deze kadernota leggen we samen met u de eerste hand aan de laatste begroting (2022) die nog door onze gemeente Westvoorne wordt vastgesteld. Iedere begroting kent zijn uitdagingen, zo ook de onze. Het college biedt u met deze kadernota de ingrediënten die moeten leiden tot een voldragen en van voldoende draagvlak voorziene begroting 2022. Daarbij is de inbreng en inzet van een ieder van groot belang. Op voorhand danken wij u allen voor uw beschouwingen. Zoals gezegd kent de opmars naar de begroting 2022 de nodige uitdagingen zoals u ook heeft kunnen lezen in de kadernota. De kadernota kenmerkt zich vooral door een groot aantal autonome ontwikkelingen waar de invloed van ons minimaal tot nihil op is. Ik doel daarmee op ontwikkelingen zoals de teruglopende dividenduitkering, de fluctuaties in de onderhoudslasten van het woonbedrijf, de meicirculaire en de indexeringen. Daartegenover staat dat er ook een aantal ontwikkelingen nog onduidelijk zijn zoals bijvoorbeeld de compensatie van de kosten voor jeugdhulp en dan met name of deze middelen over alle jaren van het meerjarenbeeld verwerkt kunnen worden. Het meerjarenbeeld van de gemeentelijke begroting is nog belangrijker dan in het verleden.
Enerzijds omdat voor de gemeente Westvoorne geldt dat alle jaren structureel sluitend dienen te zijn en anderzijds omdat we als gemeente de nieuwe gemeente Voorne aan Zee een sluitend huishoudboekje willen aanbieden. In de kadernota bieden we u dan ook een aantal dekkingsmogelijkheden waarlangs we de weg naar een sluitende begroting kunnen bewandelen. Daarnaast heeft het college bij behandeling van de 1e berap en de jaarrekening 2020 laten zien dat ondanks de aankomende fusie en de financiële uitdagingen het collegeprogramma alsmede een groot aantal moties al is uitgevoerd of in de planning staat. Financiële reactie op beschouwingen Jeugdhulp Een aantal partijen refereert aan de onzekerheid rondom de verhoging van de incidentele middelen voor jeugdhulp. Die onzekerheid deelt het college. Met name voor wat betreft het structureel karakter van deze middelen. We wachten dan ook het standpunt van de toezichthouder af. IKC Het college deelt de ambitie die ook terug te lezen is in meerdere beschouwingen een IKC te realiseren maar benadrukt dat voortgang van deze plannen afhankelijk zijn van de financiële dekkingsmogelijkheden. Onderhoudsvoorziening woonbedrijf De vorming van een onderhoudsvoorziening voor het woonbedrijf zou een goede oplossing zijn om fluctuaties op dat gebied te voorkomen.
Zoals aangegeven is hiervoor waarschijnlijk wel een initiële storting nodig, de omvang hiervan is nog niet bekend. In de aankomende periode zal mede op basis van de doorrekening van het portefeuilleplan meer bekend worden hierover waarbij bekeken dient te worden hoe een jaarlijkse storting vanuit de middelen van het woonbedrijf verricht kan worden. Algemene reserves verbonden partijen Het instellen van een maximum van 5% van de deelnemersbijdragen aan de algemene reserve van verbonden partijen zien wij als een sympathieke mogelijkheid. We kunnen dit op aangeven van de gemeenteraad inbrengen in de bestuursvergadering als voorstel. Overname hiervan is echter wel afhankelijk van een meerderheid van het bestuur zoals u zult begrijpen. Daarnaast is één en ander ook afhankelijk van de plannen van de verbonden partij. Het aan de ene kant terugvragen van middelen van de verbonden partij waardoor vervolgens de deelnemersbijdrage stijgt is geen gewenste uitkomst.
Aandelen Stedin verkopen Ten gevolge van de duurzaamheidsopgave van Stedin zal in de aankomende jaren het dividend op de aandelen van Stedin lager uitvallen. Het verkopen van aandelen die onvoldoende renderen is uiteraard een optie maar wij willen wel benadrukken dat door minder dividend uit te keren de gemeente Westvoorne wel bijdraagt aan de totstandkoming en uitvoering van de duurzaamheidsopgaven van Stedin en daarmee voor onze regio. Het college is dan ook niet direct een voorstander van het van de hand doen van deze aandelen omdat de verwachting is dat ze op de lange termijn wel weer zullen renderen. Daarnaast is er sprake van een zeer beperkte markt voor de verhandeling van deze aandelen. Realisaties jaarrekeningen Het college neemt uw advies ter harte eerst scherp naar de realisatiecijfers te kijken alvorens voorstellen te doen tot ombuigingen. De jaarrekening 2020 na bestemmingen bood daar overigens in onze optiek onvoldoende ruimte voor. Algemene reserve irt het weerstandsvermogen Het college deelt het standpunt van Partij Westvoorne om gemeenschapsgeld in te zetten voor inwoners. We kiezen er daarbij wel voor om dit te toen langs financiële kaders die weinig risico’s met zich mee brengen. Om die reden kan het college zich niet vinden in het verlagen van de algemene reserve tot € 750.000.
Hiermee komt de bufferfunctie van deze reserve onder te grote druk te staan en valt niet uit te sluiten dat drastischere maatregelen getroffen moeten worden om risico’s op te vangen. Sluitende begroting Meerdere partijen roepen het college op een sluitende begroting aan te bieden. Dit sluit aan bij de intenties van het college zoals ook in de kadernota te lezen is. De prioritering is daarbij zeer van belang. Het niet voldoen aan de vereisten de begroting over alle jaren sluitend te krijgen resulteert in preventief toezicht waarbij de begroting 2022 niet uitgevoerd kan worden. De kip met de gouden eieren hebben we nog niet gevonden maar we weten ook dat er nog een aantal onzekerheden zoals bijvoorbeeld de compensatie voor de kosten van de jeugdhulp mogelijk een positief effect kunnen hebben op het meerjarig sluitend krijgen van de begroting en daarmee ook op het nog realiseren van ambities. Afsluitend Als college benadrukken we dat u als gemeenteraad autonoom bent om keuzes te maken in dekkingsmogelijkheden. De ophanden zijnde fusie vragen aan de voorkant echter wel afstemming wanneer dekkingsmaatregelen ook betrekking hebben op het huishoudboekje van de gemeente Voorne aan Zee en daarmee ook op dat van de fusiepartners in het proces naar de fusie.
Het college zal de kadernota 2022 en uw beschouwingen op deze kadernota als basis gebruiken om in het najaar een begroting presenteren. Het uitgangspunt daarbij is de jaarschijven 2022 en verder structureel sluitend te hebben om onder repressief toezicht uitvoering te kunnen geven aan de begroting 2022. We zullen u daarbij wanneer nodig tussentijds meenemen in het proces. Met dit als basis kan bekeken worden in hoeverre de financiële kaders ruimte geven de aanwezige ambities uit te voeren.