8b. Uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee

© MOVP

Uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee Gebiedsprogramma van Gemeente Voorne aan Zee en Provincie Zuid-Holland 1e tranche

2

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Hoofdstuk

1

Inleiding

4 4 5

Hoofdstuk

2

Doelstelling

6 6 8 9 9

Hoofdstuk

3

Kansrijke thema's en projecten

10 10 11 13 14 14 15 15 16 17

1.1 1.2

2.1 2.2 2.3 2.4

3.1 3.2 3.3 3.4

3.5 3.6

Hoofdstuk

4

Bestuurskracht en positionering in de regio Afspraken Gebiedsprogramma Voorne aan Zee

Unieke kenmerken Voorne aan Zee De vier centrale thema's Doel uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee Verkenning en uitwerking van de kansrijke projecten

Korte termijn Kustontwikkeling Eilandrand Voorne aan Zee Fietsen op Voorne Green Technology 3.4.1 Technologie voor de energietransitie 3.4.2 Green Technology Campus 3.4.3 Fieldlab Green Economy Waterrecreatie, dagrecreatie en toerisme Wonen, welzijn en zorg

Concrete stappen

18

3

Hoofdstuk

1 Inleiding

1.1 Bestuurskracht en positionering in de regio

In 2021 heeft de provincie Zuid-Holland (PZH) het aanbod gedaan om gezamenlijk een gebiedsprogramma op te stellen naast de samenwerking in het verband van de regio ZuidHollandse Delta (Nissewaard, Hoeksche Waard, GoereeOverflakkee en Voorne aan Zee). In een uitvoeringsprogramma of gebiedsprogramma maken de gemeenten lokale afspraken met de provincie. De afspraken en samenwerking dragen bij aan de positionering van de nieuwe gemeente Voorne aan Zee in de regio.

4

De vier gemeenten en hun partners werken als regio ZuidHollandse Delta (ZHD) aan de Regiodeal met Provincie Zuid-Holland en het Rijk. De vier programmalijnen betreffen duurzaamheid, agrifood, landschap & toerisme en een betere aansluiting van onderwijs & arbeidsmarkt. De gemeenten willen deze samenwerking ook voor de langere termijn voortzetten en verbreden met gebiedsgerichte inzet voor brede welvaart met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. Zowel de rijksoverheid als de EU hebben verschillende fondsen en subsidieregelingen waar regio’s en gemeenten via aanvragen (extra) middelen om te investeren kunnen krijgen.

Het Rijk heeft fondsen gecreëerd voor de opvolger van de huidige regiodeal. Ook de Europese Unie heeft verschillende fondsen onder meer voor de Green Deal. Daarmee willen de Europese landen zich omvormen naar een moderne, grondstoffenefficiënte en concurrerende economie. Het Europese streven is de netto-uitstoot van broeikasgassen van nul tegen 2050; een economische groei zonder uitputting van grondstoffen en geen mens of regio die aan zijn lot wordt overgelaten. Het Rijk en de EU zien de regio als onmisbaar in een gebiedsgerichte, permanente en adaptieve aanpak van de bovengenoemde opgaven. In de kabinetsperiode van Rutte IV zijn er verschillende tranches voor nieuwe regiodeals. Naast de provincie en ZHD is ook de MRDH een belangrijk verband voor regionale samenwerking. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag kent 23 gemeenten en 2,3 mln. inwoners. De MRDH is met verschillende subsidieregelingen aanjager van economische vernieuwing (vestigingsklimaat). Daarnaast is MRDH de vervoersautoriteit (bereikbaarheid en openbaar vervoer). Naast deze twee taken is een relevante ontwikkeling dat de aangesloten gemeenten de MRDHorganisatie vragen ook een rol te spelen in de ontwikkeling naar een groenblauwe regio. Dat kan kansen bieden voor projecten en investeringen op het gebied van landschap, natuur en recreatie op Voorne-Putten.

1

Hoofdstuk

In deze regionale context voor de grote opgaven is een sterk eigen verhaal van Voorne aan Zee belangrijk. Het gebiedsprogramma zal periodiek bijgesteld en aangescherpt worden en deze werkwijze laat ruimte voor nieuwe afwegingen en prioriteiten na de herindelingsverkiezingen (november 2022) en de provinciale verkiezingen (maart 2023).

1.2 Afspraken Gebiedsprogramma Voorne aan Zee

In 2021 spraken Gedeputeerde Staten (GS) en de fusiegemeenten af dat er een gebiedsprogramma Voorne aan Zee komt. Na vaststelling van de Toekomstvisie Voorne aan Zee 2030 bevestigden GS en de colleges de afspraak dat er een gebiedsprogramma komt vergelijkbaar met GoereeOverflakkee en Hoeksche Waard. Door de samenloop met het fusietraject is afgesproken dat de eerste versie van het gebiedsprogramma aansluit bij lopende en geplande inspanningen en begrotingsruimte in 2022. Gekozen is voor een gefaseerde aanpak voor het gebiedsprogramma. Zo kan er dit jaar met de externe partners toch gestart worden met de eerste (beperkte) tranche, wat kan bijdragen aan een vliegende start van de nieuwe gemeente. Naast de lopende projecten kan ook voorbereidend werk gedaan worden voor opgaven die vanaf 2023 spelen en onderzocht worden wat dat betekent voor de meerjarenbegroting van Voorne aan Zee. In 2023 kan, na vaststelling van het coalitieakkoord of raadsprogramma, toegewerkt worden naar een 2e tranche voor het Gebiedsprogramma.

De provincie heeft de gemeenten de gelegenheid gegeven om voor dit eerste gebiedsprogramma tot een passend tijdpad en aanpak te komen. Daarbij biedt de provincie concrete ondersteuning met de inzet van een gebiedsregisseur naast de afvaardiging vanuit de drie gemeenten in het kernteam. Dit kernteam heeft bijdragen verzorgd aan de verschillende Voornedagen voor de colleges en MT’s. Ook heeft het kernteam in samenhang met het programmateam Omgevingswet verschillende presentaties gegeven in de Fusiecommissie en Radenbijeenkomsten. Deze voorbereiding heeft de kaders gegeven voor het Gebiedsprogramma 1e tranche. Het aanhaken bij lopende en geplande projecten in de drie gemeenten resulteerde begin 2022 in een groslijst van projecten. Die projecten zijn vervolgens getoetst aan de eerdergenoemde kaders, het provinciaal beleid en provinciale programma’s. Kaderstelling en toetsing hebben geleid tot een zestal potentieel kansrijke thema’s, waarbinnen de projecten vallen. Tijdens een verkennend gesprek is geprobeerd een beeld te krijgen van de urgentie van het vraagstuk, de betrokkenheid van partners, de aanwezige energie, financieringsmogelijkheden en de aansluiting bij de centrale thema's uit de Toekomstvisie Voorne aan Zee 2030. Het gebiedsprogramma heeft als titel Uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee. In de tekst wordt verder gesproken over uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee.

Gebiedsprogramma als term leverde in het traject steeds verwarring op met de ontwikkelingen die lopen in het kader van de omgevingswet. Daarom is gekozen voor uitvoeringsprogramma.

5

Hoofdstuk

2

Doelstelling

6

2.1 Unieke kenmerken Voorne aan Zee

De Toekomstvisie Voorne aan Zee 2030 beschrijft een prachtige gemeente, vol natuur en water, met een rijke historie. Een gemeente met eigentijdse, stedelijke voorzieningen en met dorpen en wijken die hun eigen identiteit behouden en toch een herkenbare eenheid vormen. Al heel lang komen mensen in deze gemeente wonen en recreëren vanwege de veelzijdige en fijne leefomgeving. De unieke kenmerken die Voorne aan Zee zo aantrekkelijk maken, willen gemeente en provincie behouden en waar mogelijk versterken.

Hoofdstuk

2

7

2.2 De vier centrale thema's

Het behouden en versterken van de unieke kenmerken van Voorne aan Zee vraagt een samenhangende aanpak van de vier centrale thema’s uit de strategische visie. 1. Het landschap centraal In Voorne aan Zee staat de veilige, gezonde, beleefbare en duurzame leefomgeving centraal. De gemeente streeft naar balans tussen rust en ruimte en het aantrekken van toerisme en ontwikkelen van recreatie. Dat is goed voor mens, natuur en economie. De kust en duinen zijn specifieke aandachtsgebieden.

8

2. Vitale en sociale dorpen en wijken Voorne aan Zee heeft vitale en sociale dorpen en wijken. Er staan verschillende soorten woningen die passen bij de behoeften van de inwoners. Ook de bereikbaarheid is verbeterd. De dorpen en wijken hebben goede basisvoorzieningen op het gebied van onderwijs, kinderopvang, (sport) verenigingen en sociaal-culturele activiteiten. De dorpen en wijken kennen een sterke sociale samenhang en grote betrokkenheid. De gemeente zet zich in voor specifieke groepen en het nadrukkelijker centraal stellen van de leefomgeving en levensgebeurtenissen van inwoners. De gemeente sluit hierbij aan met het gebieds- en gemeenschapsgericht werken in de vertrouwde omgeving, bestaande netwerken en ontmoetingsplaatsen. Daarnaast hebben alle inwoners toegang tot voorzieningen van goede kwaliteit.

3. Werken en ondernemen stimuleren en ondersteunen De gemeente stimuleert de economie van Voorne aan Zee door een rode loper aanpak voor ondernemers. Daarbij ligt de nadruk op sectoren die passen bij de identiteit van Voorne aan Zee. De gemeente werkt aan een arbeidsmarkt dichtbij de Rotterdamse haven waar vraag en aanbod meer op basis van vaardigheden matchen. Voorne aan Zee zet in op een adequaat onderwijsaanbod en een activerend arbeidsmarktbeleid. In de samenwerkingsverbanden werken we aan nauwe relaties met ondernemers en onderwijs (triple helix). 4. Samen duurzaam Voor een duurzamer Voorne aan Zee zijn verschillende ontwikkelingen nodig: energietransitie, circulaire economie, een duurzaam voedselsysteem en klimaatadaptatie. De gemeente pakt die opgaven in samenhang op, in samenwerking met de regio. Er is specifiek aandacht voor het terugdringen van stikstof en verduurzaming van bestaande woningen.

Hoofdstuk

2.3 Doel uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee

Het uitvoeringsprogramma Voorne aan Zee heeft als doel: Î Interbestuurlijke samenwerking aan Voornse opgaven. Î Opgavegerichte samenwerking, met ondernemers en instellingen. Î Gebiedsgericht en integraal werken, combinatie van sociaal en ruimtelijk domein. Dit uitvoeringsprogramma als eerste tranche van een gebiedsprogramma voor Voorne aan Zee is een gezamenlijke propositie van de drie gemeenten en provincie aan de inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners van Voorne aan Zee. Een voorstel om samen gebiedsgericht en opgavegericht aan de slag te gaan en in de komende jaren verder te intensiveren, gericht op het behoud en versterking van wat Voorne aan Zee uniek maakt. De propositie krijgt ook een vertaling in de allocatie van middelen en capaciteit in de meerjarenbegroting van de nieuwe gemeente. Dit is ook belangrijk voor het aantonen van de cofinanciering in de aanvragen voor regionale, landelijke en Europese fondsen en subsidieregelingen. Het uitvoeringsprogramma eerste tranche loopt tot en met 2025. Het uitvoeringsprogramma wordt periodiek bijgesteld mede op basis van de (kwartaal)rapportages. Periodiek zal worden beslist welke (deel)opgaven afgevoerd en toegevoegd kunnen worden. Zo snel mogelijk na de fusiedatum wordt gekeken welke opgaven en projecten kunnen worden toegevoegd, zodat er een volwaardig uitvoeringsprogramma kan worden gerealiseerd.

2

2.4 Verkenning en uitwerking van de kansrijke projecten

Om tot een uitvoeringsprogramma te komen zijn zes lopende thema’s of projecten nader verkend die belangrijk zijn voor een gebiedsgerichte en opgavegerichte aanpak. 1. Kustontwikkeling korte termijnperspectief in relatie tot aanzanding Haringvlietmonding. 2. Ontwikkeling eilandrand: natuurcompensatie, ontwikkeling Plas van Heenvliet, Rijksdriehoek. 3. Fietsen op Voorne: versterking van de fietsinfrastructuur en duurzame mobiliteit. 4. Green Technology Campus: doorontwikkeling 5. Recreatie en toerisme: versterken dagrecreatie en waterrecreatie met oog voor verduurzaming en tegengaan van ondermijning. 6. Wonen, welzijn en zorg: samenhangende aanpak voor specifieke doelgroepen zoals vluchtelingen, statushouders, spoedzoekers en arbeidsmigranten en het ondersteunen van het (langer) zelfstandig wonen van ouderen. Vervolgproces na fusiedatum Het kader voor de tweede tranche vormen het eerste collegeprogramma Voorne aan Zee in 2023, de Omgevingsvisie en de visie op wonen, welzijn en zorg die in of na 2023 worden vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma zal lokale accenten blijven aangeven bij de regionale plannen en investeringen op Voorne-Putten en in de regio Zuid-Hollandse Delta.

9

3.1 Korte termijn Kustontwikkeling

In Voorne aan Zee staat de veilige, gezonde, beleefbare en duurzame leefomgeving centraal. De gemeente streeft naar balans tussen rust en ruimte en het aantrekken van toerisme en ontwikkelen van recreatie. Dat is goed voor mens, natuur en economie. De kust en duinen zijn specifieke aandachtsgebieden. Het project Aanzanding Haringvlietmonding draagt bij aan het eerste thema uit de toekomstvisie: het landschap centraal.

Hoofdstuk

10

3

Kansrijke thema's en projecten

De Haringvlietmonding verzandt en er loopt onderzoek naar toekomstbestendige strategieën om daarmee om te gaan. Vanuit de overheidspartijen is een verkenning gestart, maar zijn ook maatschappelijke initiatieven om integraal naar verzanding in combinatie met de energietransitie, klimaatadaptatie en klimaatmitigatie te kijken. Van belang is dat de uiteindelijke toekomststrategie past binnen de kaders van de natuurwetgeving en dat naast de ecologische meerwaarde van een toekomststrategie ook de recreatieve en landschappelijke belangen worden meegenomen. Binnen het project wordt na de onderzoeksfase nu een visievormingstraject doorlopen met als vervolg een uitvoeringsagenda. De verzanding heeft niet alleen effect op het badstrand zelf, maar ook op de hele regio. Het badstrand is namelijk een belangrijke reden waarom recreanten en toeristen de regio bezoeken. Effecten van de verzanding op het badstrand zijn ook effecten op de lokale en regionale economie en

Hoofdstuk

de leefbaarheid. Een effectstudie heeft laten zien dat met recreatie en toerisme in de regio een omzet van ca. 400 miljoen en ca. 3000 banen gemoeid zijn. Daarnaast speelt de haven van Hellevoetsluis een grote rol in de recreatievaart. De sluis in de Haringvlietdam is de enige reële optie om in de regio toegang te hebben tot open zee. Ook natuur en de daaraan gekoppelde doelstellingen zijn een belangrijk onderdeel binnen het project. Bij de uitvoering van projecten is de randvoorwaarde dat de kwaliteit van de natuur erop vooruit gaat. Alle coalitiepartners binnen het project hebben hun ambities geformuleerd en deze vormen de uitgangspunten voor de op te stellen visie. Deze ambities en de bijdragen van elke coalitiepartner worden vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Binnen het project zal aansluiting gezocht worden bij Rijks- en provinciale programma’s, zoals Zeespiegelstijging en de Omgevingsagenda Zeeuwse en Zuid-Hollandse Kust. Financiering van de onderzoeksfase is door een deel van de coalitiepartners gedaan. Dit gebeurt ook voor het visietraject. Daarnaast zal een aanvraag worden gedaan bij de Regiodeal. Naast dit lange termijn-traject wordt parallel met ondernemers en inwoners gewerkt aan maatregelen die op korte termijn een positief effect hebben op een aantrekkelijk badstrand.

Doel is om het gebied ook op de korte(re) termijn aantrekkelijk te houden voor recreanten en toeristen en kansen te zoeken die de verzanding ook kan bieden.

3

Kansen: Î Het bieden van een korte termijnperspectief in samenwerking met ondernemers en inwoners voor het aantrekkelijk houden van de kustzone in nauwe samenwerking met de projectgroep. Hiervoor worden bijeenkomsten met inwoners en ondernemers georganiseerd en wordt een denktank met ondernemers ingericht. De impact van de verzanding heeft niet alleen effect op de lokale en regionale economie, maar ook op de instandhouding van het voorzieningenniveau binnen de kernen. Dit is dan ook de reden dat inwoners worden betrokken bij het proces. Î Met ondernemers en natuurorganisaties onderzoeken welke kansen er liggen voor meer natuurgerichte recreatie om alternatieven te zoeken voor de meer intensieve (badstrand-) recreatie.

3.2 Eilandrand Voorne aan Zee

Een groot aantal provinciale opgaven rondom natuur, water, energie, recreatie en toerisme bevindt zich aan de randen van het eiland. Om de gemeentelijke ambities hieraan te verbinden, is in een bijeenkomst met gemeenten en provincie de eilandrand centraal gesteld en verkend waar kansen en belemmeringen liggen voor het ontwikkelen van projecten. Voorafgaand aan deze bijeenkomsten is input opgehaald en zijn bestaande kansenkaarten vanuit verschillende beleidsterreinen gebruikt. De projecten zijn gerangschikt op basis van de mate van invloed, de haalbaarheid, beschikbaarheid van financiën, de impact eilandbreed, meervoudige belangen en de aansluiting bij de toekomstvisie.

11

De meeste kansen hebben betrekking op het eerste thema van de toekomstvisie, namelijk het landschap centraal. Het gebruik van het nog niet ontwikkelde terrein Seggelant 3 voor het opwekken van zonne-energie betreft het vierde thema van de toekomstvisie: samen duurzaam.

12

Kansen: Kwaliteitsverbetering recreatie en natuur eilandrand 1. Bosuitbreiding noordrand Voorne aan Zee Het recreatieschap Voorne-Putten heeft een ontwikkelperspectief voor bossen in recreatiegebieden opgesteld. Dit vormt een groene strook tussen de industrie/havengebied van Rotterdam en het woon- en recreatiegebied van Voorne-Putten. Kwaliteitsverbetering kan vanuit het huidige beheerbudget van het recreatieschap betaald worden. Er zijn kansen voor bosuitbreiding en omdat dit aansluit bij doelen van het NPLG is (voor een deel van deze bosuitbreiding) financiering aangevraagd via het actieprogramma NPLG (nog niet toegekend). Het betreft de zuid- en noordrand van het Brielse meer (binnen bestaand recreatiegebied). Dit project draagt ook bij aan de bos- en bomen strategie van de provincie. In het gebiedsperspectief Noordrand Voorne-Putten (2015) (Geuzenlinie) is de ambitie voor een bredere bosrand aan de noordrand van VoornePutten benoemd (dus ook buiten de recreatiegebieden). Deze zone is ook voorbeelduitwerking opgenomen in de Ruimtelijke strategie Bos en bomen van de provincie (2022). Er liggen kansen om bestaande bossen verder uit te breiden zonder daarbij bestaande waarden zoals de openheid van de polders uit het oog te verliezen.

2. Integraal ontwikkelen recreatie rondom Zwartewaal Rondom de Plas van Heenvliet komen wandel- en fietspaden samen. Er zou een Toeristisch Overstap Punt (TOP) ontwikkeld kunnen worden. Het is goed om in te investeren in gebieden die slecht bereikbaar zijn met OV, zodat dagrecreatie en toerisme hiermee gestimuleerd kunnen worden. Rondom de Plas van Heenvliet en de Holle Mare liggen kansen voor uitbreiding van het weidevogelgebied. Dit biedt koppelkansen voor de ontwikkeling Plas van Heenvliet en Rijksdriehoek. Ook komt bij Holle Mare bijvoorbeeld de Noordse woelmuis voor, een belangrijke doelsoort van het Natuurnetwerk. De kans zit in het integraal ontwikkelen van de Plas van Heenvliet, Holle Mare en de Rijksdriehoek. 3. Ontwikkeling zuidrand Voorne aan Zee Aan de zuidzijde van het eiland liggen kansen voor versterken van de natuur in Quackpolder en Weergors. Dit gebied biedt ook kansen voor recreatieve ontwikkeling gericht op natuurbeleving. Denk aan het maken van een recreatieve verbinding tussen de vesting van Hellevoetsluis en het Quackstrand. In en rond de Vesting van Hellevoetsluis liggen kansen voor vergroening, recreatie en cultuurhistorie. Kansen die zich hier voordoen zijn verkeersluw maken van de Vesting en ruimte creëren voor meer groen/natuur, biodiversiteit en verblijfsplekken/ontmoetingsplekken met recreatieve voorzieningen aan het water.

Tevens ontstaan kansen op het gebied van cultuurhistorie (bv. terugbrengen gedekte weg, Museum Kwartier) en het vertellen van verhalen.

Hoofdstuk

Natuurontwikkeling eilandrand 1. Natuur Netwerk Nederland In de Gebiedsgerichte Aanpak Stikstof zijn drie bestaande natuurontwikkelingsprojecten opgenomen. Dit zijn Polder Schapegors, het Middelweg-Noordgebied en de sanering van oude kippenschuren bij de Heveringen. Inrichting van Schapengors is onderdeel van de realisatieopgave van het Natuur Netwerk Nederland. Er ligt een ecologische schets en er zijn kansen voor natuurontwikkeling en recreatie. Bij de natuurverbeteringsprojecten liggen mogelijk kansen voor verbeteren/verbreden van recreatieve voorzieningen. 2. Kreken kweken Een landinwaartse verbetering van natuurwaarden ligt in het verder versterken van de krekenstructuren op Voorne-Putten, bij onder andere de Strypse Wetering en de Sluiswetering. Een deel van de kreken vormen een onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (ecologische verbindingszones). In 2021 is het project Kreken kweken afgerond. De provincie wil de kreken (en doelen m.b.t. het realiseren van de verbindingen) evalueren middels een gebiedsschouw. Er zijn veel gebieden ingericht, maar er ontbreken ook delen. Het waterschap en de gemeente worden betrokken bij de gebiedsschouw. 3. Ontwikkeling mogelijkheden voor zonne-energie Ondernemingspolder De wens van de gemeente is om in de Ondernemingspolder mogelijkheden voor het opwekken van zonneenergie te realiseren. Er wordt door de provincie en

3

gemeente gezamenlijk gekeken naar de mogelijkheden van de meest adequate invulling, met inachtneming van de uitgangspunten van de visie op de Geuzenlinie.

3.3 Fietsen op Voorne

De kansen voor Fietsen op Voorne liggen vooral in versterking van de fietsinfrastructuur. Tijdens de bijeenkomsten van de Voornse gemeenten met de MRDH, waterschap, provincie en het Havenbedrijf, lag de nadruk op de actualisatie van het basisnetwerk fiets en eventuele nieuwe verbindingen in de routes naar het werk, school en andere utilitaire doelen. Belangrijk zijn ook de verbindingen tussen de dorpen en wijken en de doorfietsroutes naar de andere Zuid-Hollandse Eilanden. Ook het waterschap heeft onderzoek gedaan naar de fietspaden en aansluitingen in het hun gebied om de prioriteiten voor onderhoud en verbeteringen te bepalen. Voor versterking van het basisnetwerk en pilots om fietsen op Voorne te versterken heeft de MRDH een subsidieregeling op basis van cofinanciering. Onderhoud en verbeteringen zijn voornamelijk gericht op utilitaire routes zoals goede verbindingen tussen de kernen, maar daarin zijn ook de recreatieve doeleinden een element. Een goede fietsinfrastructuur draagt bij aan een veilige en beleefbare leefomgeving en draagt daarmee bij aan de centrale thema’s van Toekomstvisie ‘Landschap centraal, Vitale dorpen en wijken, Ondernemerschap stimuleren en ondersteunen. Een goede fietsinfrastructuur, rekening houdend met de kaders van natuurwetgeving, biedt een

13

alternatief voor de auto en draag daarmee ook bij aan thema vier: samen duurzaam.

14

Kansen: Î Verbetering van het basisnetwerk fietspaden met een aanvraag bij de MRDH in samenhang met onderhoud door alle wegbeheerders in het gebied. De eis van cofinanciering in de subsidieregeling van de MRDH betekent dat extra investeringen in onderhoud en missing links ook consequenties heeft voor de gemeentebegroting. Î Missing links naar werklocaties in het basisnetwerk toevoegen tussen Hellevoetsluis en Tinte en tussen Brielle en de Maasvlakte en de verbinding van Hellevoetsluis en Brielle naar Spijkenisse. Î Verbinding tussen huidige vakantieparken en voorzieningen in de kernen is nu auto georiënteerd. Stimulering van het fietsgebruik in samenwerking met de recreatiebranche is daarom nodig. Î Er is veel onderzoek gedaan naar fietsen, maar er is behoefte aan gerichte data en tellingen om investeringen in fietsmobiliteit beter te kunnen onderbouwen. Ook een fietspotentiescan kan een waardevol instrument zijn, mits er een duidelijke focus is op welke vervoersbewegingen de scan is gericht. Î Scholenfietsroutes tussen Brielle, Oostvoorne en Hellevoetsluis zijn op sommige polders en dijken onveilig en vragen om een samenhangende aanpak in overleg met het waterschap. Î Betere aansluiting van fietsen op het OV-netwerk, waaronder veilige stallingen.

Î

Met de werkgevers (waaronder de nieuwe gemeente) stimuleren van fietsen voor het woon-werk verkeer (fietsvriendelijke werkgever).

3.4 Green Technology 3.4.1 Technologie voor de energietransitie Om in de toekomst energieneutraal te zijn, wordt een regionale energiestrategie opgesteld. De inzet van Voorne aan Zee is om elektriciteit door wind, zon en warmte op een schone manier op te wekken en op een manier die past bij het landschap en de mogelijkheden van Voorne aan Zee. Als buurgemeente van de Maasvlakte en Rotterdamse haven is het benutten van groene waterstof een belangrijke kans. De gemeenten zijn aangehaakt bij de regionale plannen als Warmtetransitie Voorne-Putten, Routekaart duurzaam VoornePutten 2040 en de programmalijn Duurzaamheid binnen de Regio Deal Zuid-Hollandse Delta. Zoals is afgesproken met de provincie, zullen wij op de huidige vier locaties en locaties voor zonne-energie de energieopgave realiseren. Daarnaast worden met de provincie de kansen voor geothermie onderzocht. De energietransitie biedt ook kansen voor ondernemerschap, innovatie en arbeidsmarkt. Daarom werken de gemeenten samen met de Fieldlab Green Economy Westvoorne en de STC Green Technology Campus in Brielle.

Hoofdstuk

3.4.2 Green Technology Campus De Green Technology Campus draagt bij aan thema drie uit de Toekomstvisie Voorne aan Zee (werken en ondernemen stimuleren en ondersteunen) door onderwijs en arbeidsmarkt met elkaar te verbinden. Ook draagt de campus bij aan thema vier (samen duurzaam), specifiek aan de energietransitie. Het STC MBO-college Procestechniek & Maintenance (Brielle) werkt aan passend onderwijs voor de uitdagingen van vandaag en morgen door de ontwikkeling van de Green Technology Campus. De eerste stappen daarvoor zijn gezet met een projectbijdrage vanuit de MRDH (einde verkennend project januari 2023). De benodigde cofinanciering daarvoor is geleverd door STC-Group, Deltalinqs en Gemeente Brielle. Binnen het onderwijsdeel is de afgelopen periode gewerkt aan de ontwikkeling van de keuzedelen: Wind, Renewable energy (waterkracht, geothermie, zonne-energie etc.) en Waterstoftechnologie. Deze keuze-onderdelen zijn ook gecertificeerd, zodat deze kunnen worden aangeboden aan bedrijven voor om- en bijscholing. Gewerkt wordt aan een keuzedeel Smart Manufacturing. De bedoeling is dat alle leerlingen in de bovenbouw een van de keuzemodules volgen.

In het gesprek met vertegenwoordigers van de campus kwam naar voren dat de wens bestaat om een verschuiving te laten plaats vinden van onderwijsinstituut, naar kennisinstituut, de plek waar, in nauwe samenhang met het HBO en WO, ondernemers en mogelijk ook inwoners kennis kunnen maken met de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van

3

duurzaamheid. De nauwe samenwerking met het bedrijfsleven hopen zij daarmee nog sterker te maken. De positionering van de campus en bijbehorende marketingen communicatiestrategie is een van de zaken waaraan in de komende periode gewerkt wordt. Er zijn kansen om in aanmerking te komen voor het Just Transition Fund (JTF) van de Europese Unie. Projecten kunnen gemiddeld genomen maximaal 50% subsidie krijgen vanuit het JTF. De cofinanciering kan zowel een publieke als private bijdrage zijn, maar geen financiering vanuit andere EUfondsen. Verder heeft het Rijk als uitgangspunt meegegeven dat er een gelijke verdeling moet zijn tussen projecten die meer sociaal gericht zijn (arbeidsmarkt en onderwijs) en initiatieven die investeren in een groene economie. Naar verwachting is de openstelling voor de regeling in het najaar van 2022. Daarnaast is er een aanvraag voor projectbijdrage gedaan bij de Regiodeal Zuid-Hollandse Delta. 3.4.3 Fieldlab Green Economy De startup TouchWind oriënteert zich momenteel op een nieuwe drijvende windturbine die getest kan worden bij het Fieldlab Green Economy Westvoorne. Het Innovation Quarter heeft daarvoor een subsidie verstrekt. In de test wil TouchWind met name de installatie, verankering, mooring en ecologische impact van de drijvende windturbine testen op het Oostvoornse meer.

De turbine wordt verankerd met ecologische ontworpen hybride ankers met natuurlijke materialen.

15

De primaire functie van de ankers is om de turbine op zijn plaats te houden, de secundaire functie is om habitat te bieden voor belangrijke soorten die onder de Kader Richtlijn Water, Deltaplan Biodiversiteit of provinciale doelsoorten vallen en zo ecologische meerwaarde te bieden. In het Oostvoornse Meer, waar hard substraat lokaal schaars is, bieden de ankers schuilgelegenheden voor jonge vis of schaaldieren en hard substraat voor de aanhechting van o.a. mosselen. Daarnaast zullen de ankers zeker ook de aandacht van recreatieduikers trekken.

16

Kansen campus en fieldlab Î Realisatie Living Lab Î Samenwerking met de fieldlabs gericht op innovaties in de green technology. Î Het ontwikkelen en certificeren van een keuzedeel Smart Industry (energietransitie) voor zowel regulier onderwijs als contractonderwijs (leven lang leren). Î Investeren in de doorgroei naar een kenniscentrum energietransitie, waarbij in eerste instantie gefocust wordt op MBO-niveau bij de campus en HBO bij Hogeschool Rotterdam. Î Investeren in campagnes en lessen om jeugd (vanaf basisscholen) te informeren over de energietransitie, duurzaamheid en klimaat met als doel bewustwording en het zichtbaar maken waar zijn kunnen bijdragen en het verschil kunnen maken, om daarmee de interesse in techniekonderwijs te vergroten Î Het ontwikkelen van een keuzedeel Waterstoftechnologie voor de procesindustrie voor regulier onderwijs en contractonderwijs

Î

Î

Î Î

Doorontwikkelen/bij blijven van de bestaande keuzedelen waterstof, renewable energy en onderhoud aan windturbines. Realiseren van meer maatwerk en verkorte onderwijstrajecten, zodat de bedrijven sneller nieuwe technici kunnen inzet om de energietransitie vorm te geven. Opzetten van een opleiding “the next energy professional”. Deelakkoord techniek HCA najagen om afspraken te maken over stageplekken en doorstroommogelijkheden van studenten.

3.5 Waterrecreatie, dagrecreatie en toerisme

Voor de lokale economie zijn Recreatie en Toerisme heel belangrijk voor Voorne aan Zee. De inzet is het versterken van dagtoerisme, waterrecreatie en het beter voor het voetlicht brengen dat Voorne aan Zee een goede bestemming is gedurende het hele jaar en alle seizoenen. Hiervoor zijn concrete inspanningen afgesproken in de programmalijn Landschap & Toerisme binnen de Regiodeal Zuid-Hollandse Delta: Î Verbinden recreatie en toerisme rond het Haringvliet. Î Versterken natuur en beleving van de kust. Î Herstructureren campings en recreatieterreinen in relatie met fietsverbindingen. De prachtige natuur- en recreatiegebieden hebben een sterke aantrekkingskracht, maar het aanbod aan de goede ‘toeristische producten’ kan en moet wat beter. Dat vraagt beleid voor beter onderhoud en nieuwe vormen van verblijfsrecreatie. De afgelopen jaren zijn er meerdere investeringen gedaan, maar de kwaliteit van de voorzieningen

Hoofdstuk

en met name beheer en onderhoud zou naar een hoger plan moeten. De inzet voor toerisme en recreatie is verweven met de inzet voor Kustontwikkeling, Ontwikkeling eilandrand en Fietsen op Voorne. Belangrijk element daarbij is het betrekken van de ondernemers in hun rol als initiatiefnemers en investeerders en het belang voor de lokale economie. Concrete inzet dit jaar is nodig voor betere data en kennis over de kwaliteit van de verblijfsrecreatie en onderzoek naar de kwaliteit van het Voornse zwemwater.

3.6. Wonen, welzijn en zorg

Het thema ‘Vitale dorpen en wijken’ uit de Toekomstvisie Voorne aan Zee 2030 vraagt om een nadere visie op wonen, welzijn en zorg als stevige basis onder een concreet uitvoeringsprogramma. Een projectgroep is gestart met het visietraject en heeft hierbij de colleges en de raden al betrokken. De geplande doorlooptijd is ongeveer een jaar. De wens is om te investeren in een sterke sociale samenhang en grote betrokkenheid op elkaar in de dorpen en wijken. De aandacht voor welzijn gaat daarbij over de integrale aanpak van de vraagstukken in het ruimtelijk en sociaal domein gericht op zelfredzaamheid, kwaliteit van leven en het kunnen functioneren in combinatie van ‘wonen’ en ‘zorg’. De gemeente zet zich in voor specifieke groepen en het nadrukkelijker centraal stellen van de leefomgeving en levensgebeurtenissen van inwoners. De visie en uitwerking zijn gericht op de verschillende doelgroepen zoals ouderen, mensen met een beperking, uitstroom opvang en beschermd

3

wonen, statushouders, minima en jongeren. De gemeente sluit hierbij aan met het gebieds- en gemeenschapsgericht werken in de vertrouwde omgeving, bestaande netwerken en ontmoetingsplaatsen. In de aanpak wordt uitgegaan van wat er allemaal al is aan bestaande dorpsvisies, koersdocumenten, woonvisies, het beleidsplan sociaal domein Voorne, etc. Daar waar data of informatie nog mist wordt nog onderzoek gedaan. Ook worden de partijen betrokken die belangrijk zijn voor het succes van het toekomstige uitvoeringsprogramma wonen, welzijn en zorg. Naast het visietraject (ongeveer een jaar) is er behoefte aan korte termijnacties om opties te onderzoeken en te benutten voor de versnelling tijdelijke locaties, bouw van tijdelijke woonvormen (flexwoningen) en transformatie van bestaand vastgoed naar woonruimte. De rijksoverheid stelt extra capaciteit en middelen beschikbaar voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden, spoedzoekers en andere doelgroepen. De aanpak in het kader van het uitvoeringsprogramma is daarom vooral gericht op de korte termijn en de samenwerking van gemeenten, provincie en MRDH aan vraagstukken voor de huisvesting van arbeidsmigranten, ontheemden, vluchtelingen en statushouders. Voor de gemeenten biedt dit een kans om op korte termijn een subsidieaanvraag te doen met businesscases voor flexwonen en tijdelijke locaties.

Gezien de urgentie van deze kwesties is deze korte termijn inzet gewenst.

17

Hoofdstuk

Concrete 4 stappen Door aan te haken van lopende en geplande projecten worden er in het najaar concrete stappen gezet op de beschreven zes thema’s. De stappen zijn gericht op samenwerking met inwoners, ondernemers en andere maatschappelijke en bestuurlijke partners. Ook worden vervolgstappen verder onderzocht en uitgewerkt ter voorbereiding op de tweede tranche van het uitvoeringsprogramma.

18

1. Kustontwikkeling Naast het project gericht op onderzoek, visievorming en een uitvoeringsagenda voor de lange termijn gaan we aan de slag met de korte termijn aanpak. Er is voldoende geld vrijgemaakt voor een participatief actieonderzoek gericht op concrete investeringen of uitgaven door de gemeente. Doel is om het gebied ook op de korte(re) termijn aantrekkelijk te houden voor recreanten en toeristen en kansen te zoeken die de verzanding ook biedt. Het visievormingstraject zal nog even duren en dat geeft voldoende ruimte voor acties op de korte termijn.

Hoofdstuk

2. Eilandrand Er zijn vele mogelijke projecten waarbij nadere uitwerking en fasering noodzakelijk is. Rondom de eilandrand worden vooral kansen gezien voor toerisme, recreatie, energie, natuur en water. Een aantal projecten geven uitwerking aan onder meer de eerder vastgestelde visie voor de Noordrand/Geuzenlinie. Ook sluiten een aantal projecten die betrekking hebben op water en natuur aan bij het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dit jaar (2022) zal de definitieve schets inrichting Schapegors gereed zijn. Dit najaar zullen ook de verkenningen van de Rijksdriehoek, Plas van Heenvliet en Holle Mare starten. 3. Fietsen op Voorne Er ligt een concrete kans om een aanvraag in te dienen bij de MRDH om de fietsinfrastructuur te versterken. Dat sluit aan bij de thema’s ‘Landschap centraal’ en ‘Samen Duurzaam’. Maar is tevens van belang in het kader van gezondheid en welzijn, hier ligt een verbinding met het fysieke en het sociale domein. Dit najaar worden de onderzoeken van MRDH, waterschap, provincie en Havenbedrijf bij elkaar gebracht en beslist over nader onderzoek. De inzet is verder een aanvraag te doen voor cofinanciering van enkele pilots bij de MDRH en bij het Omgevingsfonds Havenbedrijf. 4.

Campus Groene Chemie (Green Technology) Op de campus zijn een groot aantal projecten geformuleerd die kansen bieden voor versterking van de centrale thema’s ‘Werken en ondernemen stimuleren en ondersteunen’ en ‘Samen Duurzaam’ (energietransitie). Uitwerking kan starten in 2022. Deze projecten versterken de triple helix samenwerking binnen Voorne-Putten. Projectleiding ligt bij STC/campus.

4

Dit jaar (2022) zijn de concrete stappen gericht op: Î afronding verkenning aanvraag JTF; Î realisering van het Living Lab; Î vaststelling van de merkidentiteit van de Green Technology Campus; Î samenwerkingsmogelijkheden Campus en Field lab zijn verkend; Î het keuzedeel Smart Industry is ontwikkeld. 5 Recreatie en Toerisme Het thema Recreatie en Toerisme komt terug bij de acties voor Kustontwikkeling, Eilandrand en Fietsen op Voorne. Concrete inspanningen dit jaar (2022) te organiseren na besluitvorming over de offertes voor het onderzoek naar de kwaliteit van de verblijfsrecreatie en het onderzoek naar de kwaliteit van het Voornse zwemwater. 6. Wonen, zorg en welzijn Naast het visietraject met besluitvorming in 2023 zijn er urgente huisvestingsvraagstukken en mogelijkheden voor versnelling voor tijdelijke huisvestingslocaties voor ontheemden, spoedzoekers, arbeidsmigranten, statushouders en asielzoekers. De inspanningen dit jaar (2022) zijn gericht op het ontwikkelen van businesscases voor de aanvraag voor extra subsidiemiddelen van het Rijk en ondersteuning door het experticecentrum Flexwonen. Met deze concrete stappen wordt dit jaar al invulling gegeven aan het uitvoeringspragramma Voorne aan Zee en daarmee de start van het gebiedsprogramma 1e tranche.

19

www.naar1gemeenteopvoorne.nl