5.3 Raadsvoorstel ombudsman

RAADSVOORSTEL Onderwerp: Ombudsman Voorne aan Zee Zaaknummer: Gevraagd besluit De gemeenteraad van Voorne aan Zee besluit: 1. Voor het jaar 2023 de behandeling van verzoekschriften als bedoeld in artikel 9:18, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht onder te brengen bij de landelijke ombudsman; 2. Voor 1 juli 2023 een keuze te maken om eventueel de ombudsfunctie onder te brengen bij een gemeentelijke ombudsman. Advies vanuit de fusiecommissie De fusiecommissie adviseert dit voorstel te agenderen voor de raadsvergadering van 2 januari 2023 (PM) 1.

Inleiding Een beroep op het inschakelen van de ombudsman is een sluitstuk in een gemeentelijk klachtenprocedure. Als de interne klachtenprocedure voor een klager niet tot tevredenheid is afgehandeld, staat een gang naar de onafhankelijke ombudsman voor de klager open. De wetgever heeft bepaald dat alle gemeenten in principe een beroep kunnen doen op de landelijke ombudsman, maar biedt in artikel 81p van de Gemeentewet alternatieven aan: het aanwijzen van een gemeentelijke ombudsman1, een gezamenlijke ombudsman of aansluiting zoeken bij een ombudsvoorziening van een andere gemeente. Een besluit tot instelling van een gemeentelijke ombudsman, moet volgens de wet Arhi voor 15 januari van het jaar van de herindeling door de nieuwe gemeenteraad genomen worden. Een gemeentelijke ombudsman moet bij verordening worden ingesteld, een gezamenlijke ombudsman wordt bij gemeenschappelijke regeling ingesteld.

1

2.

Bestaand beleid, kaders en eerdere besluiten Brielle is aangesloten bij de landelijke ombudsman, Westvoorne en Hellevoetsluis hebben een gemeentelijke ombudsman (de ombudsman Rotterdam is ook aangewezen als ombudsman voor Westvoorne en Hellevoetsluis). Het aantal klachten dat in 2020 bij de ombudsman wordt ingediend zijn als volgt: Hellevoetsluis: 34 meldingen, 18 werden door de gemeentelijke klachtencoördinator afgehandeld Westvoorne: 27 meldingen, 9 werden door de gemeentelijke klachtencoördinator afgehandeld; Brielle: 5 meldingen, 1 werd tussentijds beëindigd, 4 meldingen zijn zonder onderzoek afgedaan.

3.

Argumenten De raadswerkgroep werkwijze en ondersteuning heeft uitgebreid gesproken over de voor- en nadelen van de diverse keuzes omtrent het onderbrengen van de ombudsfunctie. De raadswerkgroep concludeerde dat de keuze uiteindelijk een politieke keuze is en dat de raad van Voorne aan Zee hier voor aan zet is. De keuze wordt vanuit de raadswerkgroep met een neutraal advies aan u voorgelegd.

Daar waar in dit voorstel ombudsman staat, kan ook een ombudscommissie worden ingesteld

De verschillen en overeenkomsten tussen de Nationale Ombudsman en een gemeentelijke ombudsman (inclusief de andere vormen van ombudsman) komen neer op het volgende: 1. De Nationale ombudsman levert elk jaar een algemeen jaarverslag. Dit jaarverslag gaat in op actuele en relevante trends. Dit verslag is van algemene strekking en gaat niet in op specifieke gevallen van gemeenten. Een gemeentelijke ombudsman levert specifieke jaarverslagen op die gericht zijn op de situatie van de betreffende gemeente. 2.

De kosten van aansluiting bij de Nationale ombudsman is (volgens artikel 2, eerste lid, van het Vergoedingenbesluit Wet Nationale ombudsman 2006) voor een gemeente €0,2321 per inwoner per jaar. Voor Voorne aan Zee (met een inwonersaantal van ongeveer 72.000) zou dat ca. €16.700/jr betekenen. Een gemeentelijke ombudsman rekent ongeveer €0,50 per inwoner per jaar (aansluiting bij de Rotterdamse ombudsman). Voor Voorne aan Zee betekent dit ca. € 36.000/jr. De gemeenten Rotterdam en Amsterdam betalen €2,50 per inwoner per jaar voor een eigen ombudsman. Er kan dus gesteld worden dat de kosten voor een volledig eigen ombudsman flink hoger zijn dan aansluiting zoeken bij een ombudsman van een andere gemeente (zoals in de situatie bij Westvoorne en Hellevoetsluis).

3.

In de persoonlijke afhandeling van klachten die bij de ombudsman zijn ingediend zijn de ervaringen in geval van de landelijke én in geval van de gemeentelijke ombudsman positief. Klagers ervaren zich gehoord te voelen.

4.

Gemeentelijke klachten coördinatoren hebben positieve ervaringen in de contacten met de landelijke ombudsman niet per definitie positieve ervaringen met de gemeentelijke ombudsman.

5.

Zowel de landelijke als gemeentelijke ombudsman kennen een kinderombudsman. De verschillen onder 1 genoemd gelden ook voor de kinderombudsman.

6.

De gemeentelijke ombudsman houdt een tweewekelijks spreekuur in de gemeente. De landelijke ombudsman niet. Voordeel van een dergelijk spreekuur is de laagdrempeligheid voor het melden van klachten. Nadeel is dat er op deze manier bijna om het indienen van klachten wordt gevraagd.

7.

Een gemeentelijke ombudsman wordt aangesteld voor de duur van 6 jaar. Aansluiting bij de landelijke ombudsman kan jaarlijks worden beëindigd of gestart (de keuze moet voor 1 juli worden gemaakt).

Ongeveer 75% van de gemeenten is aangesloten bij de Nationale ombudsman.

4.

Communicatie en participatie De raadswerkgroep werkwijze en ondersteuning heeft in een aantal gesprekken de voor- en nadelen van de diverse keuzes rond de aanwijzing van een ombudsman grondig verkend. Na besluitvorming wordt uw besluit gecommuniceerd met de landelijke ombudsman en met de gemeentelijke ombudsman van Westvoorne en Hellevoetsluis.

5.

Duurzaamheid Niet van toepassing

6.

Kosten, baten en dekking Aansluiting bij de landelijke ombudsman kost € 16.700. Dit bedrag is opgenomen in de conceptbegroting 2023.

7.

Regionale afstemming Niet van toepassing

8.

Relatie met het fusieproces Dit voorstel is een direct gevolg van de fusie.