22 06 Preventieakkoord Gezonde Voeding Voorne-Putten

LEKKER GEZOND PREVENTIEAKKOORD GEZONDE VOEDING VOORNE-PUTTEN 2021-2025

Lekker gezond: Lekker gezond: de keuze voor gezond eten en drinken is de gemakkelijke keuze. Dat is het centrale thema van dit Preventie Akkoord. Dit akkoord gaat niet alleen over de aanpak van een individuele leefstijl en/of het gedrag van een individu, maar ook over het samen werken aan een gezonde leefomgeving waarin de gezondheid van inwoners wordt beschermd, bevorderd en verbeterd.

Open te staan voor anderen;

Dit is een mooie ambitie, maar ook een uitdaging. Hiervoor zijn veel partijen uit verschillende domeinen nodig. De ondertekenaars van dit akkoord zijn organisaties uit die domeinen. Samen zijn zij de partners. In dit netwerk van partners zitten de gemeenten van Voorne- Putten (Brielle, Hellevoetsluis, Nissewaard en Westvoorne), zorgaanbieders en zorggroepen, welzijn, onderwijs, sport en verenigingsleven, sociale initiatieven, tuinders, lokale ondernemers, bedrijfsleven, supermarkten, cateraars, koks en restaurants, kunst en cultuur, bibliotheken, voedselbanken, schuldhulpverleners en vluchtelingenwerk.

Bewustwording en actie; niet alleen praten en ideeën bedenken, maar vooral gaan doen.

Elkaar te versterken en te inspireren; Kennis en vaardigheden te delen; Initiatieven en bestaand aanbod met elkaar te verbinden. De mensen waar het over gaat actief te betrekken en te bereiken;

Het akkoord brengt een beweging op gang van inwoners, gemeente, lokale/regionale partners en bedrijfsleven naar een gezondere samenleving. Het akkoord is een dynamisch document; dit betekent dat nieuwe partners altijd kunnen aanhaken.

De partners zijn bereid om hun bijdrage te leveren aan een gezonde leefomgeving. Dat wil zeggen dat deze partners samen werken aan een omgeving waarin gezond eten- en drinken voor iedereen toegankelijk is en de gezonde keuze gemakkelijk wordt gemaakt. Dit doen ze door:

1

Investeren in preventie Onze gezondheid is een groot goed. Mensen voelen zich gezonder naarmate zij kunnen meedoen en regie en zeggenschap hebben over hun eigen leven. Investeren in preventie is belangrijker dan ooit; gezondheidswinst van inwoners is gezondheidswinst voor onze maatschappij. Duurzaam, vers en onbewerkte, lokaal geproduceerde voeding en de transitie naar een meer plantaardig dieet is minder belastend voor mens, dier en milieu. De coronacrisis heeft laten zien dat een gezonde leefomgeving, een gezonde leefstijl en gezonde voeding enorm belangrijk zijn; mensen met gezondheidsproblemen zijn onevenredig hard geraakt door COVID-19. Gezond eten en drinken heeft dan ook alles te maken met het creëren van de basisvoorwaarden voor een gezond leven in een gezonde omgeving. Wie nu investeert in preventie zorgt ervoor dat:

hart- en vaatziekten, obesitas, COPD, kanker en Diabetes Type 2 voorkomen worden of zo mogelijk gekeerd worden; het immuunsysteem van mensen versterkt wordt en zij beter opgewassen zijn tegen de gevolgen van COVID-19 en andere infecties die de volksgezondheid bedreigen; de steeds groter wordende druk op de ziektezorg afneemt en de zorgkosten dalen; mensen veerkrachtig en weerbaar zijn, voor zichzelf en de omgeving kunnen zorgen; er minder kans is op stress en burn-out; meer kinderen vitaal opgroeien tot zelfredzame volwassen, het ziekteverzuim daalt en mensen gezond(er) oud worden; de samenleving op Voorne-Putten veerkrachtiger en vitaler wordt.

2

Gezonde voeding als verbindend thema Ons eten en drinken spelen een belangrijke rol als het gaat over onze gezondheid; denk aan voedselveiligheid, ondervoeding en overgewicht. Zodra het gesprek gaat over gezond eten en drinken, gaat het al snel over een gezonde leefstijl en het belang van gezond eten, bewegen, sporten, voldoende slapen en ontspannen. Gezond eten en drinken is letterlijk een verbindend thema. Samen eten en drinken gaat over gezelligheid, elkaar ontmoeten, je verbonden voelen en waardevolle relaties kunnen opbouwen.

Toegankelijk informatie zorgt er vervolgens voor dat mensen weten wat de gezonde keuze is en hoe je deze keuze kunt maken. Ook als je weinig te besteden hebt vanwege een laag inkomen of schulden. Mensen denken vaak dat gezond eten te duur, bewerkelijk en minder lekker is. Wij willen laten zien dat dit niet zo hoeft te zijn en we willen ervoor zorgen dat lekker en gezond eten en drinken binnen handbereik van alle inwoners is en blijft.

Het gesprek over gezonde voeding zet aan tot nadenken over natuur, milieu en de manier waarop wij ons voedsel produceren. Individuele leefstijl is belangrijk, maar heeft beperkingen. Een belangrijke basisvoorwaarde is een gezonde en groene leefomgeving, minder fastfoodketens, minder bewerkt voedsel, meer groente op het menu, een halt toeroepen aan de grote hoeveelheden suiker en zout in gefabriceerd voedsel en het meer drinken van water. Gezond eten en drinken gaat ook over armoede en het belang van het betaalbaar houden van groente, fruit en kraanwater. In het algemeen eten en drinken mensen die meer te besteden hebben, gezonder. Dit betekent niet dat gezonde voeding altijd te duur is. Stressvolle situaties zorgen ervoor dat mensen geen ruimte in hun hoofd hebben om met gezond eten bezig te zijn. Inkomenszekerheid, een dak boven je hoofd, een betaalbaar huis en snelle toegankelijke hulp als het (financieel, mentaal of fysiek) mis dreigt te gaan, zijn daarom belangrijke randvoorwaarden om een gezond leven te kunnen leiden.

3

Ambitie

Wat gaan we doen?

De ondertekenaars van het preventieakkoord hebben gezamenlijke ambities. Zij willen een beweging op gang zetten en gezonde voeding op de kaart krijgen. De ambities:

Veel organisaties werken al aan het stimuleren van gezond eten en drinken vanuit hun eigen expertise, kennis en kunde. Met heldere doelgroepen, werkgebieden en doelstellingen. Bijvoorbeeld:

Meer verbinding in wijken en dorpen: met de inwoners op Voorne-Putten inzetten op het stimuleren van samen gezond koken en eten in wijk en dorp;

de voedselbank die afspraken maakt met de regionale tuinder voor verse producten;

De gezonde keuze bekender, lekker, leuk, betaalbaar en aantrekkelijk maken; Gezondheidsachterstanden aanpakken via specifieke initiatieven voor nieuwkomers en mensen die in armoede leven en/of schulden hebben; Overgewicht voorkomen door het stimuleren gezond eten en drinken en meer bewegen; Gezonde en duurzame voeding voor mensen in zorginstellingen, in ziekenhuizen en mogelijk maken dat ouderen die langer zelfstandig thuis wonen, vers en divers kunnen blijven eten en drinken om ondervoeding te voorkomen.

de tuinder die een keuken voor workshops realiseert gericht op het ontvangen van groepen en het werken met de primaire producten en juist zonder pakjes en zakjestuinder; de diëtist die voorlichting geeft op het basisonderwijs; de ondernemer die bij gezinnen met de methode Pret aan tafel werkt; Met dit Preventieakkoord willen de gemeenten op Voorne-Putten dit soort initiatieven van maatschappelijke organisaties, inwoners en het bedrijfsleven versterken. Dit kan door bestaande initiatieven te verbinden en samen te gaan werken. De acties die we hier onder noemen bouwen voort op deze initiatieven. Deze acties zijn voorbeelden en zijn niet uitputtend. Het preventieakkoord is een levend document. We willen juist dat in de loop van de tijd nieuwe partners aanhaken, gaan samenwerken en nieuwe initiatieven gaan ondernemen.

4

Verbinding en ontmoeting in wijk en dorp Faciliteren en subsidiëren van bewonersinitiatieven die bijdragen aan gezond, gezamenlijk eten en koken voor en met elkaar. Buurtmoestuinen, voedsel coöperaties, buurtinitiatieven helpen via een subsidie, een ontmoetingsruimte en netwerkpartners (werkgroep eenzaamheid en nieuwe ontmoetingsplek in Prinsenkwartier in Brielle, Thuis in de Wijk Nissewaard); Buurtbewoners maken samen een receptenboekje waarin gezonde recepten worden vermeld; Kookworkshops in buurthuizen en op school (De school als ontmoetingsplek door multifunctioneel gebruik van het gebouw na schooltijd). Samenwerking gezondheidscentrum en school Watertappunten in alle dorpen en wijken

De gezond keuze De dag van de gezonde voeding: een dag op VoornePutten waar gezonde voeding centraal staat (denk aan een gezondheidsmarkt, proeverijen, kookworkshops etc etc); Extra acties in supermarkten en speciaalzaken rond onbewerkte, verse en betaalbare producten uit de regio: Gezond schap in de supermarkt, ook voor mensen met een kleine beurs; Workshops voor bewonersgroepen, schoolklassen, zorginstellingen op locatie van tuinders; Themaweekenden rond gezond, lekker en vers eten te organiseren voor jong en oud ism lokale kok of cateraar Gezonde keuzemenu’s bij restaurants; De gezonde kantine (school, werk, sportclubs); Project “Pret aan tafel” voor gezinnen met jonge kinderen

5

Achterstanden aanpakken en kansen creëren Voor inwoners met de kleine beurs samen met lokale ondernemers /horecaweekmenukaarten samenstellen. In deze menu’s staan maaltijden voor een betaalbare prijs. Deze menukaarten worden verspreid onder onze maatschappelijke partners zoals CJG, maatschappelijk werk, sociale diensten en scholen Kookboek en Kookworkshops ‘gezond koken met een beperkt budget’ voor mensen die een grotere hulpvraag hebben, in armoede leven en/of schulden hebben (in samenwerking met welzijn, schuldhulp, voedselbanken, supermarkten, tuinders, scholen, zorgboerderijen, lokale cateraars en koks etc); Start project Wortel Schieten met statushouders en arbeidsmigranten samen met Stichting Het Eetschap; Gezonde voeding als onderdeel opnemen in het participatieverklaringstraject; er worden workshops gegeven over gezondheid en gezonde voeding bij de dag voor nieuwkomers;

Overgewicht voorkomen Vroegsignalering en interventie gezonde voeding ontwikkelen, waarbij diverse publieke en private partijen samenwerken om mensen waarbij het niet vanzelfsprekend is gezonde voeding te eten op te sporen, te enthousiasmeren en verder helpen bij het maken van gezonde keuzes. Kan door aanbieden van gezonde voedselpakketten met recept, samen koken en eten, cursus gezond koken. Hierbij gebruik maken van bestaande voedingsapp en e-health interventies; Ontwikkeling van de digitale voedingscoach Aansluiten bij de activiteiten en programma’s vanuit de sportakkoorden, JOGG en High Five: gezonde voeding als onderdeel van deze programma’s waardoor jongeren fijner in hun vel zitten, fitter, energieker en gezonder blijven door (ook) gezond te eten en te drinken.

Voedselbank Hellevoetsluis: een geschikte, grote ruimte met een keuken om samen te koken en te eten, kookworkshops te organiseren, waar mensen elkaar kunnen aanmoedigen en steunen om gezonder te gaan eten, recepten kunnen uitwisselen en elkaar kunnen leren kennen.

6

Gezonde en duurzame voeding in de zorg Een gezond, vers en duurzaam voedingsaanbod voor mensen in zorginstellingen en in ziekenhuizen (‘Beter eten, beter leven’). Dit in samenwerking met de zorgverzekeraars, de eerstelijnszorg, de ouderenzorg, de thuiszorg, de regionale ziekenhuizen en regionale voedselproducenten;

Van denken naar doen Er wordt een vierjarig proces ingericht waarin we komen van denken naar doen. Bovenstaande acties beschrijven het wat. In samenwerking met elkaar komen we tot het hoe. In de eerste helft van 2021 zullen de ambities lokaal en concreet uitgewerkt worden met de partners die het akkoord hebben getekend. Ook worden anderen die mee willen doen uitgenodigd om zich aan te sluiten. Voor het mogelijk maken van dit uitvoeringsplan doen we een beroep op de uitvoeringsgelden die het rijk beschikbaar stelt.

Vers uit de wijk: volgens voorbeeld van thuis afgehaald een specifieke actie waar mensen uit de buurt koken voor mensen die het (tijdelijk) niet zelf kunnen door ouderdom of ziekte Voeding als nieuw medicijn: voedingsprogramma voor mensen voor mensen met chronische aandoeningen waarmee de aandoening gestabiliseerd of terug gedrongen kan worden met voeding (samenwerking zorggroepen, wijkcentra, scholen inclusief afspraken met zorgverzekeraars).

7

Randvoorwaarden Er worden door de gemeenten (lokaal en regionaal) brainstormsessies en preventietafels georganiseerd om de ideeën te vertalen naar concrete acties; Met de juiste partners rond de specifieke ambities aan tafel (de doeners), initiatieven verbinden, duurzame keuzes maken voor langdurige inzet op initiatieven, samenwerking regelen door het delen van menskracht, faciliteiten, middelen en budget; Lokaal en op wijk- en dorpsniveau aan de slag, samen met bewoners, regionaal verbinden en het gezamenlijke verhaal vertellen; Aansluiten op bestaande lokale en regionale netwerken, gebruik maken van bestaande kanalen (zoals fijnjetezien. nl, de regiodeals, het netwerk Agrofood) en bestaande activiteiten vanuit bijvoorbeeld Thuis in de Wijk, het High Five, JOGG, de Sportakkoorden en Kansrijke Start programma’s waarbij kooklessen en voorlichtingslessen door diëtisten, koks en studenten op scholen worden aangeboden; Breed en intersectoraal: health in all policies, met hulp van zorg, welzijn, onderwijs, sport en verenigingsleven, sociale ondernemers, tuinders, bedrijfsleven, supermarkten, cateraars, koks en restaurants, kunst en cultuur, bibliotheken, voedselbanken, schuldhulpverleners, vluchtelingenwerk etc;

Een integrale aanpak en beleggen van de acties in bijvoorbeeld wijkgericht werken, armoedebeleid en Ruimtelijke Ordening en vergunningenbeleid. De gemeenten maken ook de gezonde keuze door bijvoorbeeld het vestigingsbeleid van fastfoodketens aan te passen (minder fastfood in de publieke ruimte), ruimte maken voor buurtmoestuinen, lege panden geschikt maken voor ontmoetingsplekken; Een programmatische en lange termijn aanpak: geen kortdurende projecten maar fundamentele keuzes maken om te stoppen met zaken die niet bijdragen aan onze ambities en blijvend te investeren in datgene dat wel helpt om onze ambities te bereiken.

Lekker Gezond Met dit preventieakkoord gaan vele partners op Voorne-Putten aan de slag om de gezonde keuzes makkelijk te maken, mensen bewust te maken van het belang van gezond eten en drinken: lekker gezond op Voorne-Putten waarin gezonde voedselkeuzes voor iedereen makkelijker, bekender, lekker, leuk, betaalbaar en aantrekkelijk is!

8

ONZE PARTNERS

De Korte Catering

Sportakkoord Nissewaard

Fysio Voorne

Gemeente Brielle

Goudreinet Spijkenisse

Gemeente Hellevoetsluis

Jumbo Brielle

Meiden van de Molen

M-point Lifestylecenter

Spijkenisse Medisch Centrum

Pret aan Tafel

Zorggroep Kiek

Rabobank ZuidHollandse eilanden

SBO

Zorggroep Haringvliet

ONZE PARTNERS

Welzijn Ouderen Brielle en Westvoorne

Stichting PUSH

Gemeente Westvoorne

Gemeente Nissewaard

Tuinderij Vers

Vers van Voorne B.V.

Voedselbank Hellevoetsluis