22 06 Koersdocument Omgevingsvisie memo fusiecommissie

Datum

:

12 mei 2022

Van Voor

: :

Werkgroep RO Omgevingswet Fusiecommissie, raadscommissies van Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne

Onderwerp

:

Koersdocument Omgevingsvisie Voorne aan Zee

1. Inleiding De inwerkingtreding van de Omgevingswet staat gepland voor 1 januari 2023. De VNG heeft een stappenplan gemaakt die gemeenten kunnen gebruiken voor de implementatie van de Omgevingswet. Eén van de stappen is het voorbereiden op de Omgevingsvisie. Een Omgevingsvisie bevat de beleidskaders voor het gehele grondgebied van Voorne aan Zee. Als eerste voorbereiding op de Omgevingsvisie is in het derde kwartaal van 2021 besloten een Koersdocument op te stellen. Het Koersdocument gaat in op inhoud, vorm en proces van de op te stellen Omgevingsvisie Voorne aan Zee. Daarnaast geeft het Koersdocument een beschrijving van de opgaven die in de Omgevingsvisie opgenomen moeten worden. Het Koersdocument bouwt voort op de Toekomstvisie Voorne aan Zee 2030 (vastgesteld door de raden in december 2021). Deze toekomstvisie geeft een beeld van de lange termijn opgaven, ambities en ontwikkelmogelijkheden voor Voorne aan Zee. Hiervoor zijn in mei 2021 inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties gevraagd actief mee te denken. Om de verdere koers van Voorne aan Zee te bepalen is het Koersdocument opgesteld. Het koersdocument is dus een tussenstap in het traject van Toekomstvisie naar Omgevingsvisie. Er volgt wederom een (verplicht) participatietraject bij de Omgevingsvisie. Over de Omgevingsvisie vindt te zijner tijd separate besluitvorming plaats.

Met deze memo informeren wij u over de wensen en bedenkingen uit de diverse raadscommissies van de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne op basis waarvan u de drie gemeenteraden kunt adviseren over de vaststelling van het Koersdocument Omgevingsvisie Voorne aan Zee. Een nadere toelichting op het Koersdocument treft u aan in het raadsvoorstel. 2. Collegebesluiten In de collegevergaderingen van de drie afzonderlijke colleges van burgemeester en wethouders op 19 april 2022 is akkoord gegaan met de voorgestelde beslissing om in te stemmen met het Koersdocument Omgevingsvisie Voorne aan Zee dat ter vaststelling wordt aangeboden aan de gemeenteraden. Alleen in Brielle zijn er daarbij de volgende opmerkingen geplaatst (zaaknummer 9143-2022): 1. Het college wil graag dat het onderwerp ‘verkeersveiligheid’ meer aandacht krijgt onder paragraaf 3.2.8 ‘Bereikbaar Voorne aan Zee’ van het Koersdocument Omgevingsvisie Voorne aan Zee. 2. Het college wil graag bij de verdere uitwerking in de Omgevingsvisie aandacht voor de volgende punten: • Hoe kun je Brielle verbinden met/via land én water. • Geen verstoring van het landschap en de natuurwaarden: iets flexibeler formuleren. Betekent anders dat er weinig meer mogelijk is. • Aan thema ‘aantrekkelijk wonen en verblijven voor iedereen’ de naam Voorne aan Zee toevoegen net als bij overige thema’s.

• Wat is kringloop landbouw? (wellicht hier iets zeggen over duiding kringloop landbouw) Korte keten kost veel tijd, energie en geld (is gebleken uit een eerdere ervaring). • Noordrand –Geuzenlinie: grote bosstructuren is geen optie.

•

Bij cultuurhistorie wordt beschermde stadsgezichten gemist.

3. Behandeling in de raadscommissies Op 9 en 10 mei 2022 is het Koersdocument voor advies voorgelegd aan de diverse raadscommissies van de drie afzonderlijke gemeenten. Onderstaand wordt per gemeente kort geschetst hoe de behandeling in de commissie heeft plaatsgevonden. Commissie Grondgebied van de gemeente Brielle Er zijn vanuit de commissie diverse positieve reacties. Daarnaast worden de volgende wensen en bedenkingen meegegeven: 1.

2. 3. 4. 5. 6.

Onder duurzaamheid zien we dat de gemeente Voorne aan Zee een hele duurzame gemeente wilt zijn. Echter bij de beperking van het broeikaseffect de land- en tuinbouw akkerbouw en veeteelt te ontzien waar mogelijk. Voedsel en gewassen van eigen grond een steeds belangrijke factor vormen in onze samenleving. Het weg saneren van agrarische bedrijven werkt hierbij averechts. Verzocht wordt om dit mee te nemen in het opstellen van de Omgevingsvisie. Noordrand Geuzenlinie, er wordt wel ruimte gezien voor grotere bosstructeren. Cultuurhistorie worden de beschermde stadsgezichten gemist. Ontsluiting (pagina 38) is ontzettend belangrijk. De ontsluiting houdt niet op Voorne op, ook na verbreding van de N57 ontstaat na de Brielse Brug een trechter. Er staat in het stuk: verschillende mooie polders, dit kan aangepast worden naar ‘enkele mooie polders’, in verband met de toenemende verstening. Het stuk moet meer visie geven op waar de reis heen gaat.

Tevens zijn er een aantal specifieke vragen gesteld welke onderstaand schriftelijk worden beantwoord: 1. Wat is de relatie van dit stuk met de Gebiedsvisie van de provincie Zuid-Holland. Er zijn diverse provinciale documenten opgesteld die gerelateerd zijn aan het omgevingsbeleid. Deze zullen betrokken worden bij het opstellen van de Omgevingsvisie. 2.

Vanuit het college komt de volgende opmerking: Geen verstoring van het landschap en de natuurwaarden: iets flexibeler formuleren. Betekent anders dat er weinig meer mogelijk is. Graag hierop een nadere toelichting. In paragraaf 3.2.3 (Recreatief en beleefbaar Voorne) wordt als speerpunt aangehaald: Voorkomen van verstoring van het landschap en de natuurwaarden, als gevolg van recreatiedruk. Het college verzoekt dit flexibeler te formuleren om ervoor te zorgen dat het buitengebied van Voorne aan Zee niet op slot gaat ter bescherming van het landschap en de natuurwaarden zodat er ruimte blijft voor nieuwe ontwikkelingen.

3.

Vanuit het college komt de volgende opmerking: Wat wordt verstaan onder kringlooplandbouw en wat gaan we daar mee doen? Kringlooplandbouw is een vorm van duurzame landbouw waarbij de kringloop van stoffen gesloten is. Dit houdt in dat alle stoffen die door de landbouw uit een gebied verdwijnen ook weer teruggebracht worden in het gebied. Wij vinden het van belang dat de landbouw het voedsel op zo’n manier produceert dat het geen schade veroorzaakt aan de natuur én niet langer bijdraagt aan klimaatverandering. Maar het moet ook een manier zijn waarbij de boer nog steeds een goede boterham kan

verdienen. Dat kan met (natuurinclusieve) kringlooplandbouw. De wijze waarop de kringlooplandbouw nader vormgegeven kan worden zal in de Omgevingsvisie nader uitgewerkt worden. 4.

Wat betreft participatie: staan de kaders vast of kunnen de inwoners mee denken over de kaders? Met het Koersdocument worden de kaders geschetst die voortkomen uit bestaand beleid en de Toekomstvisie Voorne aan Zee 2030. Bij het opstellen van de Omgevingsvisie zal uitgebreide participatie plaatsvinden om hier nader invulling aan te kunnen geven.

5.

Duurzaamheid en energietransitie, hoe gaan we daarmee om? De ontwikkelingen binnen de duurzaamheid en energietransitie worden nauw gevolgd en zullen hun plek krijgen in de Omgevingsvisie Voorne aan Zee.

Commissie Wonen, Werk en Recreatie (WWR) van de gemeente Hellevoetsluis In de commissievergadering is positief gereageerd op het Koersdocument. Vooraf waren er wel vragen gesteld en beantwoord: 1.

Inhoudelijke verdieping, aspect 2 ‘Vitale en sociale dorpen en wijken’: diversiteit aan woningen beschikbaar. Maar ook voldoende woningen binnen deze diversiteit. Indien dit niet voor 100% het geval is, wat is de norm die wel nagestreefd wordt (aantal op wachtlijsten, en duur van wachtlijsten? SMART!) Het gaat hier om het aanbod aan koop- en huurwoningen. Er is duidelijk behoefte aan meer woningen. Gemeenten, woningcorporaties en de provincie Zuid Holland legden de ambities hiervoor vast in het Regioakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018- 2030. Hierin staat dat in de gemeente Brielle 1.834, in Westvoorne 710 en in Hellevoetsluis 1.160 nieuwe woningen gebouwd mogen worden tot 2030. Daarvan moet ook een behoorlijk percentage sociale woningbouw zijn (30%). Onder deze aantallen ligt een woningmarktonderzoek waarbij de woningbehoefte onderzocht werd voor verschillende doelgroepen op de woningmarkt. Zodoende wordt geprobeerd om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de woonbehoefte van onze inwoners. Maar er zal ook bekeken worden of er nieuw beleid nodig is om de bestaande woningvoorraad aan te passen. De bestaande woningvoorraad bestaat uit relatief veel grote (dure) woningen. In het kader van de Omgevingsvisie zullen we moeten bepalen welke ruimte we kunnen en willen bieden om deze woningen geschikt te maken voor kleinere huishoudens.

Het koersdocument is echter een tussenstap in dat proces waarin onze ambities op hoofdlijnen vermeld staan. De uitwerking zal straks bij de Omgevingsvisie plaatsvinden.

2.

Bij de GEBRUIKSWAARDEN mis ik het ontwikkelen van kano- en supvaarroutes; het gebied leent zich daar zeker wel voor. Op pagina 19 van het koersdocument staat al wel dit : “Recreatiemogelijkheden op het water bij het Oostvoornse Meer, Brielse Meer en Haringvliet met de activiteiten watersporten, pleziervaart en vissen etc. Daarnaast zijn de brede en rustige stranden, zoals bij Rockanje, geschikt voor zwemliefhebbers en zonaanbidders.”

Bij de verdere uitwerking in de Omgevingsvisie zullen we deze suggestie meenemen. In dat licht is het ook wel goed om te beseffen dat het Koersdocument door drie colleges en raden wordt behandeld en vastgesteld. Wijzigingen in Hellevoetsluis zullen dus ook weer in Brielle en Westvoorne behandeld moeten worden. In die zin is het ook verstandig om detaillering/ uitwerking te bewaren voor de Omgevingsvisie waar straks de raad van Voorne aan Zee over gaat. 3.

Benadrukken dat intensieve veehouderij hier geen plaats heeft, maar kleinschalige veehouderij daarentegen des te meer. Deze keuze is afhankelijk van landelijke ontwikkelingen. Er wordt nu een aanpak ontwikkeld voor de stikstofproblematiek die gevolgen zal hebben voor de keuzes die landelijk, provinciaal en gemeentelijk gemaakt kunnen worden voor de veehouderij. Of we extra ruimte kunnen/ willen bieden aan de kleinschalige veehouderij zal het aankomende jaar (hopelijk) duidelijk worden en dan kunnen we het ook een plek geven in de Omgevingsvisie (mits hier politiek draagvlak voor is uiteraard).

4.

In 3.2.4 Aantrekkelijk wonen, ‘verduurzamen woning’ wordt weliswaar aangestipt dat huishoudens met lage inkomens energiebesparende maatregelen niet of nauwelijks kunnen betalen. Geef hierbij aan dat dit onacceptabel is en er maatregelen hiervoor zullen komen. De wethouder onderschrijft deze wens van harte. De wethouder heeft ook de portefeuille duurzaamheid ook in zijn portefeuille en ziet verduurzaming van de bestaande woningvoorraad ook als een grote kans om minder energie te gaan verbruiken. De complexiteit ligt echter niet in het onderschrijven van dit standpunt. Dat zal in de raad breed gedragen worden. En ook relatief makkelijk te organiseren te zijn door een subsidieregeling in het leven te roepen. De complexiteit zit uiteraard in het financieren van die maatregelen. Als de gemeente mensen met een laag inkomen gaat subsidiëren in het verduurzamen van hun woning zal hier een aanzienlijke pot geld beschikbaar voor moeten komen. Dit is bij uitstek een onderwerp dat zich leent voor de coalitiebesprekingen na de verkiezingen. Indien blijkt dat dit een speerpunt is geworden en we bereid zijn hier geld voor vrij te maken in de begroting dan kan dat uiteraard en als daar ruimtelijke consequenties aan zitten kunnen deze ook verwerkt worden in de Omgevingsvisie. Om dit nu al toe te voegen lijkt prematuur.

5.

3.2.6 Gezond en veilig: Nederland kenmerkt zich door een structureel gebrek aan openbare toiletgelegenheden. Spreek een ambitie uit voor voldoende van dergelijke gelegenheden in kernen, maar ook langs fiets-, vaar- en wandelpaden. Uitwerking op een dermate groot detailniveau past niet in een koersdocument, maar we nemen de suggestie graag mee bij de verdere uitwerking.

6.

3.2.7 Klimaatbestendigheid: maak meer gewag van ook volgende stappen in energiegeneratie (blauwe energie, geothermie). Zeker een goed punt. Nu is het Koersdocument en straks de Omgevingsvisie uiteraard een document dat raakt aan ander beleid op regionaal, provinciaal en landelijk niveau of soms zelfs samenvalt. Het zal een ingewikkelde opgave worden om al dat beleid straks op een goede wijze een plek te geven in de Omgevingsvisie. In het geval van de energiegeneratie gebeurt er op dat vlak al heel veel in de Regionale Energie

Strategie (RES) Rotterdam/ Den Haag. We zullen dit beleid straks ook moeten verwerken in de Omgevingsvisie. 7.

Wat wordt er bedoeld met 2.1. Inhoud punt 16 ‘Heeft als tijdshorizon 2040’? is dit de geldigheidsduur van de fundamenten waarop de omgevingsvisie is gebouwd? Of is dat de eerste gelegenheid waarop de Omgevingsvisie aangepast kan worden? Zou dit een veel kortere termijn moeten zijn, of zelfs een doorlopende ontwikkeling? We hebben geen glazen bol en visies zullen altijd aangepast moeten worden aan ontwikkelingen in de samenleving. Wat er bedoelt wordt is dat, als we kijken naar de toekomst van Hellevoetsluis, dat we daarvoor een horizon hanteren tot 2040. Het heeft niet heel veel zin om verder vooruit te kijken dan dat. Het huidige structuurplan dateert van 2010 en is in 2015 aangevuld en uitgebreid met de Structuurvisie Hellevoetsluis 2015+. Dat is dus een goed voorbeeld van hoe iets vrij lang kan gelden en op onderdelen tussentijds aangepast wordt. Dat zal straks voor de Omgevingsvisie ook gelden. De Omgevingswet biedt hier trouwens ook nog een speciale mogelijkheid voor, namelijk die van de programma’s. Dat is een uitwerking op onderdelen.

8.

Wanneer zal de visie zich door ontwikkelen tot het Omgevingsplan? Dat zal vanaf 2024 gaan gebeuren. Eerst stelt de raad van Voorne aan Zee de Omgevingsvisie vast en pas dan volgt het Omgevingsplan. In de tussentijd blijven de huidige bestemmingsplannen van kracht (die dan Omgevingsplan (van rechtswege) gaat heten).

9.

Is er al enige indicatie te geven wat er in bestemmingsplannen hetzelfde zal blijven t.o.v. huidige bestemmingsplannen, en welke aspecten duidelijk anders gaan worden (een visie is een belangrijke basis, maar uiteindelijk gaat het om de praktische uitvoering, dus de plannen). Eigenlijk niet. Dat ligt echt aan de beleidskeuzes die gemaakt worden in de Omgevingsvisie. In dit koersdocument staan de thema’s waaraan in ieder geval expliciet aandacht besteed zal worden, maar de keuzes volgen echt nog in de Omgevingsvisie. En moeten vervolgens landen in het Omgevingsplan.

10.

3.2.6 Gezond en veilig: Nederland kenmerkt zich door een structureel gebrek aan openbare toiletgelegenheden. Spreek een ambitie uit voor voldoende van dergelijke gelegenheden in kernen, maar ook langs fiets-, vaar- en wandelpaden. Uitwerking op een dermate groot detailniveau past niet in een koersdocument, maar we nemen de suggestie graag mee bij de verdere uitwerking.

Commissie Grondgebied van de gemeente Westvoorne In de commissie is positief gereageerd op het Koersdocument. Daarnaast is door de commissie één concrete vraag gesteld. Toegezegd is dat deze schriftelijk wordt beantwoord. 1. Is de wens van de gemeenteraad in het koersdocument voldoende meegenomen voor wat betreft de aanleg van zonnevelden is Westvoorne?

Het Koersdocument is een tussenproduct en vormt het kader voor de Omgevingsvisie. Het Koersdocument moet men zien als een programma van eisen waarin staat waaraan de Omgevingsvisie moet voldoen. Het Koersdocument gaat in op inhoud, vorm en proces van de op te stellen Omgevingsvisie. In het Koersdocument worden dus geen inhoudelijke keuzes

gemaakt. In dat licht is de wens met betrekking tot de aanleg van zonnevelden in Westvoorne geen concreet onderdeel van het Koersdocument. Daarbij is in het Koersdocument wel de ambitie uitgesproken om een Duurzame en Klimaatbestendige gemeente te zijn. Uiteraard zal de wens wel, daar waar mogelijk, worden verwerkt in de op te stellen Omgevingsvisie voor Voorne aan Zee. 4. Vervolg tot vaststelling De fusiecommissie wordt verzocht de gemeenteraden te adviseren over de vaststelling van het Koersdocument met éénduidigheid over de genoemde vragen, wensen en bedenkingen.