22 04 I-Visie VaZ

I-Visie Vers ie 0.11 – 23 maart 2022

Voorwoord De bedoeling van de fusie tussen de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne is om als gemeente Voorne aan Zee i.o. de bestuurskracht, de samenwerking in de regio, de gemeentelijke dienstverlening, toekomstbestendigheid en financiële gezondheid te versterken.

De toekomstvisie Voorne aan Zee 2030 gaat over waar we met elkaar aan werken. De gemeenten, inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen zetten zich hier gezamenlijk, ieder vanuit haar eigen rol voor in. We vormen samen het gemeenschappelijke verhaal. De besturingsvisie, het dienstverleningsconcept, de I-Visie en de huisvestingsvisie ondersteunen dit.

‘Een gezonde en veilige plek om te wonen, werken en recreëren!’ Voorne aan Zee is divers en authentiek. Samen zijn we trots op de rijke historie, prachtige natuur en onderscheidende dorpen en wijken. We willen graag een gezonde gemeente met veel natuur om te fietsen, wandelen en watersporten. In die nieuwe gemeente blijft elk dorp en elke wijk zichzelf en er is aandacht voor geschiedenis en cultuur. Voor de economie zijn toerisme en recreatie belangrijk. Net als horeca, groothandel, detailhandel en de agrarische sector. We werken open, transparant, herkenbaar en benaderbaar is. We werken samen met inwoners, ondernemers en organisaties vanuit vertrouwen en gelijkwaardigheid. Daarvoor gebruiken we de rode loper aanpak: actief inspelen op behoefte en maatwerk leveren. We werken dorps- en wijkgericht en zijn altijd nabij en betrokken. Daarnaast werken we opgavegericht wat vakgebieden en bestuurslagen overstijgt. Onze opgaven zijn: •

Het landschap centraal stellen: Een veilige, gezonde, beleefbare en duurzame leefomgeving met balans tussen rust, ruimte en het aantrekken van toerisme en recreatie. De kust en de duinen zijn specifieke aandachtsgebieden.

•

Stimuleren en ondersteunen van werken en ondernemen: De rode-loper aanpak waarbij de nadruk ligt op sectoren die passen bij onze identiteit. We zetten in op passen onderwijsaanbod en activerend arbeidsmarktbeleid

•

Vitale en sociale dorpen en wijken: We hebben vitale en sociale dorpen en wijken. Er is passend woningaanbod, de bereikbaarheid is op orde en er zijn goede basisvoorzieningen. Sociale cohesie en betrokkenheid van inwoners is belangrijk. We werken gebieds- en gemeenschapsgericht.

•

Samen duurzaam: In samenhang met de regio oppakken van opgaven op het gebied van energietransitie, circulaire economie, klimaatadaptatie en een duurzaam voedselsysteem. Specifiek aandacht voor terugdringen van stikstof en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad.

De besturingsvisie Beschrijft de rol van de gemeente en hoe de organisatie wordt vormgegeven en ambtelijk en bestuurlijk samenwerkt om de gestelde doelen te bereiken.

Het dienstverleningsconcept Uitwerking van de toekomst& besturingsvisie naar uitgangspunten voor de dienstverlening. Hier wordt ingegaan op de toegang toten de kwaliteit van onze producten en diensten.

.

.

De I-Visie Stelt kaders aan goede informatievoorziening met als doel richting te geven aan de beste methodes voor de ontwikkeling hiervan en hoe data zo slim en veilig mogelijk gebruikt kan worden..

De huisvestingsvisie Randvoorwaarde voor de plekken waar wij onze activiteiten uitvoeren met een visie op (hybride) werken en dit zo regelen dat het bijdraagt aan onze opgaven en doelstellingen.

.

De rode draad in alle documenten is het werken aan de toekomstvisie vanuit gelijkwaardigheid, openheid, transparantie, vertrouwen en mensgerichte dienstverlening. Zo werken we aan een vergezicht. Daarvoor maken we aan een groeimodel vanuit het principe dat we in ieder geval de basis op orde* hebben en ‘de rode loper kunnen uitleggen’ geregeld is. * De basis is op orde als we voldoen aan onze wettelijke verplichtingen en de huidige dienstverlening

2

Inhoudsopgave • Inleiding • De werkwijze

• Deel A – Kaders voor de I-Visie • Uitdagingen informatievoorziening • Spoor 1: De basis op orde • Architectuur en applicaties • Informatiebeveiliging & Privacy • Wendbare & Effectieve informatievoorziening • Duurzame toegankelijkheid & Archivering • Spoor 2: Dienstverlening centraal • Dienstverlening & Participatie • Zaakgericht- en procesgericht werken • Ketensamenwerking • Spoor 3: Anticiperen op innovatie • Datagedreven werken • Digivaardigheid en digitale weerbaarheid • Deel B – Uitwerking kaders I-Visie • Spoor 1: Uitwerking kaders: De basis op orde • Spoor 2: Uitwerking kaders: Dienstverlening centraal • Spoor 3: Uitwerking kaders: Anticiperen op innovatie • Bijlagen: • Relevante trends en ontwikkelingen 3

Inleiding

De werkwijze

Per 1 januari 2023 zijn de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne gefuseerd tot de gemeente Voorne aan Zee. De eerste kaders van deze toekomstige gemeente zijn al geschetst in de toekomstvisie voor Voorne aan Zee. Hierin zien we het handelingsperspectief van gemeente Voorne aan Zee terug. De kernwaarden gelijkwaardig, vertrouwen, verbinden, transparant en samenwerken staan centraal in het stuk. De rol van inwoners speelt hierin een belangrijke rol. Met de blik op gelijkwaardigheid, verbinding en samenwerking staat burgerparticipatie hoog in het vaandel. Door het verbeteren van de informatiepositie van inwoners wordt er gestreefd naar een samenleving waarbij inwoners dichter bij de bedrijfsvoering komen. Door onze interne dienstverlening op een juiste wijze te positioneren kunnen we de externe dienstverlening beter en sneller organiseren. Digitaal samenwerken, binnen de organisatie en daarbuiten in ketenverband, moet toegankelijk en begrijpelijk zijn voor iedereen.

De I-Visie die voor u ligt is het werkdocument, het eindproduct van de beeldvormende fase. Het proces van de I-Visie wordt doorlopen aan de hand van een BOB-structuur. Een BOB-structuur bestaat uit drie fasen. De eerste fase is de beeldvormingsfase. Hierin wordt zoveel mogelijk informatie verzameld om tot een helder beeld te komen. Hiervoor zijn 10 groepsinterviews gehouden met de stakeholders uit verschillende domeinen, de directie en het bestuur van de drie gemeenten. Ook ketenpartners Nissewaard en SSC Syntrophos zijn betrokken bij de groepsinterviews. De tweede fase is de oordeelsvorming waarin we het concept uitvoerig zullen bespreken met de groepsinterview deelnemers, het Ambtelijk Regie Team (ART), het Bestuurlijk Regie Team (BRT) en de Fusie Commissie. In de laatste fase, de besluitvormingsfase, zal de IVisie worden vastgesteld.

Om de juiste vertaling van deze kernwaarden en ambities naar de informatievoorziening van de gemeente Voorne aan Zee te maken en deze invulling uit te dragen in het fusieproces (en daar voorbij), is de I-Visie opgesteld. De I-visie stelt kaders voor de wijze waarop de gemeente Voorne aan Zee haar informatievoorziening positioneert en beleeft. Het doel van de I-visie is om richting te geven aan de beste methodes waarop de informatievoorziening ontwikkeld kan worden en hoe data zo slim mogelijk gebruikt kan worden. De I-Visie biedt een perspectief tot 2030.

De I-Visie is de eerste stap in de inrichting van de informatievoorziening van Voorne aan Zee. In vervolgtrajecten, in de bouwsteen ICT/IV wordt er vormgegeven aan een uitvoeringsplan dat in een structurele PDCA-cyclus geborgd dient te worden. Ook zal er een beeld worden geschetst van hoe de IV-organisatie georganiseerd zal gaan worden.

4

Deel A Kaders voor de I-Visie

5

Uitdagingen informatievoorziening De (wettelijke) ontwikkelingen voor gemeenten volgen elkaar in rap tempo op. In de visie worden enkele relevante ontwikkelingen benoemd. Omdat dit termen zijn die niet altijd bij iedereen bekend zijn, zijn deze ontwikkelingen in detail uitgelegd in bijlage 1. Op hoofdlijnen vergen al deze ontwikkelingen een betrouwbare, robuuste doch wendbare informatievoorziening. Informatievoorziening is van groot strategisch belang en speelt een belangrijke rol in besluitvormingsprocessen, beleidsvorming en bedrijfsvoering. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van data om het integrale zorgaanbod te monitoren en te voorspellen. Om voldoende op deze veranderingen te kunnen in spelen is het meer dan ooit belangrijk om te anticiperen op deze veranderingen waarbij een efficiënt en slim gebruik van (interne en externe) informatievoorziening cruciaal is. Dat betekent echter dat de basis op orde moet zijn. Zowel wat betreft de data zelf (actueel, volledig en betrouwbaar) als het gebruik daarvan (business intelligence, datagericht werken). Uiteraard vraagt dit ook om een scherp bewustzijn en digivaardigheid van iedereen die hier een rol dan wel verantwoordelijkheid in heeft. Waarom dit noodzakelijk is komt tot uiting in de I-Visie. Daarin vertalen we immers de doelstellingen en ambities van de nieuwe gemeente.

We betrekken in de visie ook de externe ontwikkelingen zoals geformuleerd in de digitale agenda 2024 (VNG). Ook hier werpen we alvast de blik vooruit. Dit wordt benadrukt in de digitale agenda 2024 van de VNG waarin drie hoofdonderwerpen worden onderscheiden. In bijlage 1 worden de ontwikkelingen die onder de hoofdonderwerpen vallen geduid. 1. Mogelijk maken Eén ICT-infrastructuur voor de lokale overheid (Generieke Digitale Infrastructuur [GDI]) met verschillende thema’s zoals regie op gegevens, Wet Open Overheid, Dienstverlening en Common Ground. Daarnaast gaat het om werken aan een inclusieve en digivaardige overheid en samenleving. Dit alles veilig en weerbaar organiseren.

Dit betekent voor Voorne aan Zee.. ✓ De basis op orde ✓ De dienstverlening centraal ✓ Anticiperen op innovatie De bovenstaande punten vormen de basis voor deze I-visie. De Ivisie is opgedeeld in de drie hierboven genoemde sporen. In het eerste spoor ‘de basis op orde’ worden de zaken die in orde gemaakt moeten worden besproken. Het gaat hier vooral over het duidelijk in kaart brengen van de architectuur en het voldoen aan wetten zoals de AVG, Basisregistraties en de Archiefwet. Het tweede spoor is 'dienstverlening centraal’. In dit spoor wordt ingegaan op de interne en externe dienstverlening van Voorne aan Zee en de rol van ketensamenwerking. Het derde en laatste spoor is ‘anticiperen op innovaties’. Hierin worden de doelen van Voorne aan Zee besproken. Deze doelen zijn vooral gericht op het verbeteren van de digivaardigheid en het implementeren van datagedreven werken om een paar voorbeelden te noemen. Alle drie de sporen zijn zowel op korte als op lange termijn relevant en lopen simultaan.

2. Kansen benutten Over domeinen heen de verbinding opzoeken op het gebied van data. Benutten van innovaties zoals Smart City. 3. Duiden en Reflecteren Werken aan de verantwoordelijkheid die hoort bij de impact van de informatiesamenleving. Duiden van kaders omtrent Artificial Intelligence, 5G, datacenters, etc. 6

Spoor 1: De basis op orde De fusie biedt kansen om processen opnieuw vorm te geven, te standaardiseren en het eigenaarschap goed te beleggen. Dit heeft als bijkomend positief effect dat het applicatielandschap onder de loep wordt genomen en opnieuw kan worden vormgegeven conform relevante wet- en regelgeving. We brengen de basis op orde door: ✓ Architectuur en applicaties ✓ Informatieveiligheid & Privacy ✓ Wendbare & effectieve informatievoorziening ✓ Duurzame toegankelijkheid en archivering

Wendbare en effectieve informatievoorziening Een effectieve & effectieve informatievoorziening vereist een passende IV-organisatie; voldoende capaciteit, de juiste vaardigheden en middelen om te beheren, adviseren, regie voeren en innoveren. Daarbij dient de IV-organisatie de verbinder te zijn tussen de lijnorganisatie en de ICT-voorziening. Duurzame toegankelijkheid en archivering Duurzame toegankelijkheid houdt in dat overheidsinformatie vanaf het moment van creëren, beschikbaar en bruikbaar is voor eenieder die daar recht op heeft en voor zolang het noodzakelijk is. Aanvullend betekent dit dat de informatie op een juiste manier, conform Archiefwet en andere relevante wet- en regelgeving, gearchiveerd wordt. Dit vraagt om inzicht en controle over de informatiestromen van begin tot eind.

Architectuur en applicaties In Voorne aan Zee wordt er gewerkt onder architectuur. Door te werken onder architectuur kunnen principes vanuit wet- en regelgeving vanaf het begin vormgegeven worden. Architectuur is een manier om structuur aan te brengen binnen de IV en ICT van een organisatie. Architectuur beschrijft de wijze waarop de informatievoorziening en de verschillende onderdelen zijn opgebouwd en met elkaar samenhangen. Daarnaast beschrijft het hoe informatievoorziening zich qua structuur en samenhang in de tijd ontwikkelt. Daarbij biedt werken onder architectuur ook kaders om toekomstige (inrichtings-)keuzes te toetsen. Informatiebeveiliging & Privacy Met de komst van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheden (BIO) wordt er van gemeentes verwacht dat zij veilig en juist met (persoons-)gegevens omgaan. De gemeente verwerkt in haar processen veel privacygevoelige gegevens. Het is een kerntaak en -verantwoordelijkheid om hier zorgvuldig en professioneel mee om te gaan. Daarbij dient de gemeente ook weerbaar te blijven tegen de dreigingen van buitenaf zoals beschreven in het dreigingsbeeld van de NCSC (zie bijlage 1). Door middel van risico-inventarisaties wordt gekeken naar de benodigde maatregelen om dit te organiseren. Onderdeel hiervan ook is de sturing op informatieveiligheid en privacy bij ketenpartners t.b.v.

de dienstverlening van de gemeente.

7

Spoor 2: Dienstverlening centraal Dienstverlening is iedere vorm van interactie en/of transactie tussen inwoners, ondernemers, keten- en netwerkpartners en Voorne aan Zee. Dienstverlening gaat daarnaast over de wijze waarop de organisatie is ingericht om diensten te kunnen verlenen aan deze inwoners, ondernemers, bestuurders, instellingen en keten- en netwerkpartners. Bij dienstverlening staat de mens centraal. Namelijk de inwoner (of bedrijf) als gebruiker/afnemer en de ambtenaar en bestuurder als leverancier/dienstverlener.

Zaakgericht- & Procesgericht werken

Wij zetten dienstverlening centraal door: ✓ Dienstverlening en participatie ✓ Zaak- en procesgericht werken ✓ Ketensamenwerking

Voorne aan Zee hecht veel waarde aan samenwerken in de regio. Men is aangesloten bij verschillende samenwerkingsverbanden binnen Voorne en omstreken voor de uitvoering van bijvoorbeeld zorg, ICT & GEO, belastingen en archivering. Daar waar samenwerking van meerwaarde is, wordt er samengewerkt. Dit vergt wel dat er goede afspraken en werkprocessen m.b.t. de 'demand & supply' keten zijn overeengekomen om optimaal te profiteren van de samenwerking binnen de kaders van wet- en regelgeving. Om dit structureel te borgen is de regierol van Voorne aan Zee essentieel.

Zaakgericht werken is een vorm van procesgericht werken waarbij de informatie en documenten die tijdens het proces worden ontvangen of gecreëerd, samen met informatie over het proces, wordt geregistreerd als ‘zaak’ en uniform kan worden ontsloten naar alle betrokkenen. Zaakgericht werken is procesmatig samenwerken met de zaak als middelpunt. Met een standaard werkwijze en alle informatie op één plek, in digitale vorm, is er dus één De persoonlijke interactie (houding en gedrag) maken het verschil. Informatievoorziening punt waar alles samenkomt. Hierdoor is er sneller inzicht en overzicht van welke aanvragen er speelt in de uitvoering van de dienstverlening een cruciale rol. Dat geldt ook voor het continue van een inwoner in behandeling zijn en wat de status daarvan is. Zaakgericht werken draagt bij (datagedreven) proces van afstemming, verbetering en vernieuwing. Dienstverlening staat op aan het maximaliseren van de interne en externe dienstverlening van Voorne aan Zee. nummer 1 van de ambities van Voorne aan Zee. Inwoners moeten zich gehoord en gewaardeerd voelen. Hier zet Voorne aan Zee zich voor in. Ketensamenwerking

Dienstverlening & Participatie Dienstverlening is onderdeel van de kern van gemeentelijke organisaties. Dienstverlening is veel omvattend; van standaardproduct tot complexe hulpvragen, zowel online als offline. Voorne aan Zee onderstreept de waarde van de mening en input van inwoners. Dit resulteert bijvoorbeeld in het evalueren van de dienstverlening met inwoners, maar ook in de borging van burgerparticipatie.

7 8

Spoor 3: Anticiperen op innovatie Er is veel behoefte aan het innoveren van de informatievoorziening binnen Voorne aan Zee. Er Digivaardigheid en digitale weerbaarheid zijn veel kansen geformuleerd om slimmer en beter te werken met behulp van data. Daarbij De snel veranderende wereld vergt ook snel veranderende medewerkers en inwoners. Plaatsdienen de medewerkers meegenomen te worden om hun kennis en competenties te ontwikkelen op dit gebied. Het is essentieel om innovatie op korte termijn mee te nemen voor en tijdonafhankelijk werken vereist dat informatie digitaal beschikbaar is. Dankzij virtualisatie de inrichtingskeuzes voor Voorne aan Zee. Hierdoor kan het wel het pad vrijgemaakt worden en internetverbindingen kan iedere medewerker op een willekeurige plek en op ieder apparaat werken. Daarbij worden er nieuwe initiatieven en applicaties aangetrokken om aan om deze doorontwikkeling te gaan organiseren nadat de nieuwe lijnorganisatie draait. Deze de veranderde informatiebehoefte te blijven voldoen. Maar het toenemende gebruik heeft innovatie vindt plaats op basis van proven technology, bewezen technologie. ook een keerzijde. Hoe garandeer je de veiligheid van de gegevens? Digitale weerbaarheid betreft het menselijk gedrag binnen de digitale wereld en de mate waarin zij veilig in deze Wij anticiperen op innovatie door: wereld te werk gaan.

De kennis en vaardigheden om dit te doen is dan ook noodzakelijk. ✓ Datagedreven werken Investeren in competenties op het gebied van digivaardigheid en weerbaarheid staan dan ook ✓ Digivaardigheid en digitale weerbaarheid centraal om innovatie te kunnen (blijven) nastreven.

Datagedreven werken Mensen en (mobiele) apparaten binnen de organisatie generen een ongelooflijke hoeveelheid ongestructureerde en gestructureerde data. De nieuwe IV-organisatie gaat zich bezighouden met datamanagement. Het doel hiervan is om ervoor te zorgen dat de aanwezige data compleet, betrouwbaar en op tijd beschikbaar is voor toepassingen die gebruik maken van die data. Variërend van data over de afname van producten en diensten, waarde van vastgoed en sentimenten bij inwoners, etc. Datagedreven werken helpt gemeenten om beslissingen te nemen om de prestaties en dienstverlening te verbeteren. Het geeft inzicht waarmee je grip krijgt op de (werk) processen en de kwaliteit. Met datagedreven werken kun je inspringen op nieuwe ontwikkelingen, voorspellingen doen op basis van betrouwbare gegevens, met als einddoel het verbeteren van de kwaliteit van dienstverlening aan inwoners, bestuurders, bedrijven en eigen medewerkers. Het werken aan de hand van data draagt bij aan het ontwikkelen of aanpassen van beleid gebaseerd op nieuwe inzichten vanuit data-analyses.

9

Deel B Uitwerking kaders I-Visie

10

Spoor 1: De basis op orde Ambities Architectuur en Applicaties Harmoniseren van processen Als voorbereiding op de fusie wordt er gewerkt aan de harmonisatie van en applicaties werkprocessen. Het fuseren van drie ICT-structuren vergt een herinrichting van de ICTstructuur en het applicatielandschap. Deze inrichting wordt getoetst aan wet- en regelgeving (AVG, BIO, Archiefwet, Basisregistraties etc.). Procesmatig werken wordt ingevoerd. Dit is belangrijk om data op orde te krijgen en te werken vanuit informatiesturing. Werken onder architectuur met (vastgestelde) standaarden

Na de harmonisatie- en rationalisatieslag is werken onder architectuur de standaard. Er wordt een toetsingskader opgesteld welke wordt gebruikt als meetlat voor toekomstige keuzes. Hierin wordt gewerkt met vastgestelde standaarden van het Forum Standaardisatie, Basisregistratie en VNG (o.a. StUF, RSGB, RGBZ, IMGEO, IMBOR, ISAE 3402, NEN 2082, ISO 27001 en 27002).

Optimale bedrijfsvoering nastreven

Voorne aan Zee streeft naar het optimaliseren van het gebruik van applicaties, systemen en informatie. Applicaties en systemen zorgen ervoor dat processen zo efficiënt mogelijk verlopen. Daarbij wordt optimaal gebruik gemaakt van interne- en externe gegevensbronnen en technologische voorzieningen. Keuze- en inrichtingsmogelijkheden worden daar waar mogelijk getoetst met de eindgebruikers. De IV-organisatie is hierin de gesprekspartner van de lijnorganisatie

11

Spoor 1: De basis op orde Ambities Informatiebeveiliging & Privacy Iedereen in de organisatie is verantwoordelijk voor informatieveiligheid en privacy

Een ieder die binnen de organisatie Voorne aan Zee werkt, is zich bewust van de rol die informatieveiligheid en privacy speelt in hun dagelijks werk. Deze verantwoordelijkheid is benoemd, belegd en wordt uitgedragen.

De organisatie wordt in staat gesteld om deze verantwoordelijkheid te nemen

Medewerkers worden voldoende ondersteund op het gebied van privacy en informatieveiligheid door middel van bewustwordingscampagnes, trainingen en advies. Maar ook in de afspraken tussen de gemeente en haar ketenpartners.

Goede balans vinden tussen veiligheid, functionaliteit en bruikbaarheid

De balans tussen wendbaarheid en weerbaarheid speelt een rol in de keuzes we maken op het gebied van privacy en informatieveiligheid. Door middel van risicoanalyse wegen we deze balans af.

Er wordt gewerkt aan een robuuste invulling van een team informatieveiligheid & privacy

Het ambitieniveau en de schaalgrootte van gemeente Voorne aan Zee vragen veel van het toekomstige team informatieveiligheid en privacy. Team informatieveiligheid en privacy moet ‘in control’ komen, zijn en blijven. Er moet voldoende kennis aanwezig zijn om de verschillende aspecten van informatieveiligheid en privacy te borgen, zoals bedrijfscontinuïteit. Hierin speelt Voorne aan Zee een regierol richting haar ketenpartners om de veiligheidsstandaard te waarborgen. Daarnaast geldt dit ook voor de beveiliging van fysieke ruimtes. Bijvoorbeeld door deuren te beveiligen met een pasje.

12

Spoor 1: De basis op orde Ambities wendbare en effectieve informatievoorziening De IV-organisatie dient robuust te worden ingericht, passend bij de ambitie en schaalgrootte van Voorne aan Zee

De IV moet aansluiten op de ambitie, en dus de informatiebehoefte, van Voorne aan Zee. Dit betekent dat er voldoende kennis en capaciteit beschikbaar nodig is om de verschillende aspecten van informatievoorziening rondom beheren, adviseren, regie voeren en innoveren uit te voeren.

Plaats- en tijd onafhankelijk is de norm, de informatievoorziening voorziet hierin

Digitale werkplekken maken het mogelijk om plaats- en tijd onafhankelijk te werken. Hier wordt rekening mee gehouden in de afspraken met leveranciers, zoals bijvoorbeeld het afstemmen van onderhoudsvensters. Daarbij worden er door middel van werkplekbeleid randvoorwaarden geformuleerd om de digitale werkplek veilig te organiseren en werkafspraken hierover te borgen.

Informatievoorziening is aanjager van automatisering

De informatiebehoefte van Voorne aan Zee is leidend voor de keuzes richting de techniek c.q. automatisering. Vanuit de IV-organisatie wordt hier regie op gevoerd. Dit wordt zoveel mogelijk in overleg getoetst en vormgegeven in de gesprekken met de eigen organisatie, het SSC Syntrophos en andere ketenpartners. Daarnaast heeft Voorne aan Zee een verstrekkende rol van informatie aan de organisatie. De IV-organisatie is ook de beheerder van informatie, zodat het toegankelijk is en blijft. Hiermee hebben zij een integrerende rol richting de lijnorganisatie en automatisering.

13

Spoor 1: De basis op orde Ambities duurzame toegankelijkheid en archivering Archivering is op orde

Voorne aan Zee voldoet aan de Archiefwet- en regelgeving.

Informatie wordt vanaf de bron gecategoriseerd

Vanaf het moment van ontstaan wordt informatie gecategoriseerd door middel van metadata. Zo kan gedurende het proces en na afloop de informatie op de juiste manier gearchiveerd en/of ontsloten worden. Dit conform de kaders binnen de Wet Open Overheid (bijlage 1).

Signaleren mogelijkheden tot domein overstijgende samenwerking, beperken verkaveling

Om optimaal te profiteren van de beschikbare informatie wordt er zoveel mogelijk gekeken naar mogelijkheden, binnen de kaders van de wet, om informatie domein overstijgend te benutten en te delen om op die manier verkaveling in de inrichting en gebruik tegen te gaan.

14

Spoor 2: De dienstverlening centraal Ambities dienstverlening & participatie Er wordt gestreefd naar maximale digitale dienstverlening

De (nieuwe) gemeentewebsite wordt zoveel mogelijk ingericht om producten digitaal te leveren. Inwoners worden via digitale toegankelijkheid in staat gesteld om inzicht te krijgen in lopende en afgeronde zaken.

Zowel digitaal als fysiek aanbieden van diensten

Naast het doel om zoveel mogelijk diensten digitaal aan te bieden, blijven wij onze diensten ook fysiek leveren.

Inwoners worden in de basis altijd betrokken bij projecten in de leefomgeving

Voorne aan Zee neemt inwoners in de basis mee in projecten in de leefomgeving. Er is een geborgen methodiek beschikbaar en bekend bij de medewerkers, zoals bijvoorbeeld Factor C, om dit structureel te organiseren.

Voorne aan Zee zet zich in voor digitale inclusiviteit

Er wordt gewerkt aan de digitale inclusie van inwoners en ondernemers in de gemeente. Bijvoorbeeld door het verbeteren van de digivaardigheid (zie spoor 3) of visuele uitingen.

15

Spoor 2: De dienstverlening centraal Ambities zaakgericht & procesgericht werken Zaakgericht werken is de norm

Er wordt zaakgericht gewerkt vanuit één centrale applicatie. Afhankelijk van de complexiteit van de zaak wordt er uitgeweken naar doelapplicaties. Dit is nu al het geval rondom de omgevingswet.

Er wordt domein overstijgend zaakgericht gewerkt

In de zaak staat de vraag van de inwoner centraal. Deze vraag kan soms domein overstijgend zijn. De inrichting van het zaaksysteem biedt mogelijkheden om integraal, binnen de kaders van wet- en regelgeving, diensten te verlenen waar dit nodig is.

Ketenpartners sluiten zich aan bij het zaakgerichte proces

Ketenpartners kunnen ook onderdeel zijn van de zaak, zoals bijvoorbeeld een partner voor de groenvoorzieningen of een zorgaanbieder. In afspraken met deze partijen wordt het zaakgericht werken benoemd, zodat ook zij actuele statusinformatie aanleveren (via de gemeente) om de aanvrager, inwoner of ondernemer, op de hoogte te kunnen houden van de voortgang van zaken.

16

Spoor 2: De dienstverlening centraal Ambities Ketensamenwerking Er worden concrete afspraken gemaakt over de gegevensuitwisseling binnen de samenwerking

Door middel van convenanten, verwerkersovereenkomsten of gegevensleveringsovereenkomsten worden er afspraken vastgelegd over de gegevensuitwisseling en dataeigenaarschap binnen de samenwerking. Dit gebeurt zoveel mogelijk vanuit bestaande platforms en/of web portalen bij Voorne aan Zee of de ketenpartner.

Benutten van kennis en kunde in de regio op het gebied van informatiemanagement en automatisering

Voorne aan Zee zoekt actief de samenwerking op, op het gebied van IV en ICT in de regio. Bij bijvoorbeeld nieuwe wetten of het opzetten van innovatieve projecten benutten we de ‘lessons learned’ van onze regiopartners. Op onze beurt staan wij open om hen ook mee te nemen in onze ‘lessons learned’.

17

Spoor 3: Anticiperen op innovatie Ambities Datagedreven werken 1/2 Datagedreven werken by Datagedreven werken is een ambitie en een cultuuromslag naar een nieuwe ‘way of design en by default living’. Er worden op de korte termijn veel inrichtingskeuzes gemaakt ten behoeve van de harmonisatie. Er worden vanaf de basis al inrichtingskeuzes gemaakt die de ruimte laten voor datagedreven werken, zoals afspraken over dataeigenaarschap en koppelmogelijkheden (by design). Daarbij wordt er ook kritisch gekeken naar de procesinrichting om de vastlegging van gegevens zo min mogelijk foutgevoelig en bewerkelijk te laten zijn (by default). Voldoen aan de randvoorwaarden van datagedreven werken

Het voldoen aan randvoorwaarden draagt bij aan het succes van een datagedreven aanpak. Voorne aan Zee vindt het belangrijk om te voldoen aan de bestaande wetseisen en om esthetisch verantwoord te werken. Voorne aan Zee werkt datagedreven werken binnen de gestelde kaders van de wet. Dataproducten worden altijd ethisch afgewogen en de menselijke maat wordt hierbij in acht genomen.

Er wordt een programma omtrent datagedreven In het programma wordt er gewerkt aan de eerste raamwerken om datagedreven te werken opgezet gaan werken. In het programma worden de te nemen stappen verder uitgewerkt aan de hand van bijvoorbeeld een nulmeting. Er wordt invulling gegeven aan ‘Team Databeheer, Informatiebeheer en Analyse’, om zo de eerste stappen te zetten

Om zowel het programma als de overdracht van het programma naar de lijn goed te kunnen ondersteunen is er kennis en kunde nodig op het gebied van datagedreven werken. Dit dient passend bij de ambitie en schaalgrootte van Voorne aan Zee ingevuld te worden.

18

Spoor 3: Anticiperen op innovatie Ambities Datagedreven werken 2/2 Investeren in de databekwaamheid van medewerkers

Data wordt verzameld in een keten van medewerkers die aan processen werken. Data uit het ene proces kan relevant zijn voor de werkzaamheden in een ander proces. Daarbij vergt het interpreteren van de data ook specifieke competenties. Het is derhalve essentieel dat er wordt geïnvesteerd in kennis op het gebied van data én de diversiteit in data om een gezamenlijke basis te vormen binnen de organisatie. Los van de kennisinhoudelijke component vergt dit een andere manier van denken, een cultuuromslag.

We dragen bij aan de informatiepositie van inwoners

Transparantie zit in het DNA van Voorne aan Zee. Met dat uitgangspunt delen we dan ook zoveel mogelijk informatieproducten en inzichten openbaar en proactief, binnen de regels van de wetgeving (AVG).

Duidelijk beleid op datagedreven werken

De spelregels rondom datagedreven werken, worden in het programma vastgesteld. Hierin dienen de kaders te worden vastgelegd omtrent bijvoorbeeld geautomatiseerde besluitvorming, suggestie systemen, het meten van prestaties, de gegevensuitwisseling met ketenpartners en de privacy van medewerkers. Hierin wordt ook aandacht besteed aan het verschil tussen relevantie en significantie en de waarde die hier binnen de gemeente aan gehecht wordt.

19

Spoor 3: Anticiperen op innovatie Ambities digivaardigheid en digitale weerbaarheid Er wordt gewerkt aan de digivaardigheid van medewerkers en bestuurders

Digivaardigheid en weerbaarheid spelen een centrale rol in het inwerktraject van nieuwe medewerkers en in het ontwikkeltraject in de gehele loopbaan van medewerkers. Hybride werken is de nieuwe norm. Werkplekken worden hierop ingericht en de digitale omgeving van Voorne aan Zee wordt hierop aangepast.

Competenties op het gebied van digivaardigheid zijn standaard onderdeel van vacatureteksten

Wendbaar en weerbaar blijven binnen Voorne aan Zee vergt wat van de competenties van (nieuwe) medewerkers. Digivaardigheid is rand voorwaardelijk om de innovatieambitie na te streven, dus wordt dit zoveel mogelijk aan de voorkant in de wervingsprocedure al belegd en getoetst.

Tegemoet komen aan (het Voorne aan Zee zet zich in om digitale uitsluiting tegen te gaan. Dit gebeurt door de gebrek aan) digivaardigheid van inwoners te verhogen. Door kritisch te kijken naar de toegankelijkheid digivaardigheid inwoners van de inrichting van de digitale dienstverlening en door het proactief informeren van inwoners door middel van bewustwordingscampagnes en trainingen wordt de digitale vaardigheid verbeterd. Deze trainingen kunnen bijvoorbeeld plaatsvinden door filmpjes via digitale platformen en cursussen voor inwoners.

20

Bijlage .

21

Bijlage 1: Relevante trends en ontwikkelingen Er zijn verschillende relevante ontwikkelingen die de komende jaren effect hebben op Voorne aan Zee. Door verschillende wettelijke en technische ontwikkelingen beweegt de overheid zich steeds meer richting een transparante en wendbare organisatie. De meest relevante trends en ontwikkelingen zijn hieronder genoemd. De ontwikkelingen zijn verdeeld in twee verschillende onderdelen: algemene ontwikkelingen en IT-ontwikkelingen.

Algemene ontwikkelingen 1/3 Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

Artificial Intelligence (AI)

Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)

De AVG is sinds 2018 van kracht. Met de introductie van de verantwoordingsplicht kwam er een plots een stevige last op de schouders van publieke organisaties te liggen. De wetgeving vergt continue aandacht voor de manier waarop persoonsgegevens worden gebruik binnen de bedrijfsprocessen. Door middel van risico-inventarisaties zoals een Data Privacy Impact Assesement (DPIA), Baselinetoets BBN BIO, Gap Analyse, De Ethische Data Assistent (DEDA) en andere maatregelen blijft er structureel aandacht voor de AVG. AI is de wetenschap die zich bezighoudt met het creëren van een artifact dat een vorm van intelligentie vertoont. Het AI is de mogelijkheid van een machine om mensachtig gedrag te vertonen. Zo kan deze bijvoorbeeld redeneren, leren, plannen en creativiteit aanleren. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) beschrijft het basisniveau voor informatiebeveiliging dat gehanteerd wordt binnen de Nederlandse overheid, door Rijk, Gemeenten, Waterschappen en Provincies. De BIO is niet alleen specifiek de verantwoording van de Chief Information Security Officer (CISO) of de Functionaris Gegevensbescherming (FG). Het is een samenspel van diverse specialisten uit verschillende vakgebieden zoals: inkoop, applicatiebeheerders, facilitaire medewerkers, ICTspecialisten en HRM medewerkers. Dit vraagt om een gemeente brede implementatie van de BIO en dus een breed draagvlak.

22

Algemene ontwikkelingen 2/3 Cybersecuritybeeld Nederland Nationaal Cybersecurity Centrum (NCSC)

Het Cybersecuritybeeld Nederland wordt jaarlijks opgesteld door het NCSC. In 2021 zien we een constant toenemende digitale dreiging. Een groter deel van ons leven speelt zich online af dankzij de coronapandemie. Hierdoor is het voor een kwaadwillende aantrekkelijker geworden om een digitale aanval te plegen. Daarbij wordt ransomware voor het eerst als terrorismedreiging geclassificeerd. We zien nl. dat aanvallen wereldwijd effect hebben. De rode draad in het Cybersecuritybeeld is dat de kloof tussen organisaties die hun informatiebeveiliging proactief blijven verhogen om weerbaar te zijn tegen de zich snel ontwikkelende dreigingen en de organisaties die achterblijven en hun basismaatregelen nog niet op orde hebben, steeds groter wordt. Daarmee worden de achterblijvers steeds kwetsbaarder. Kleinere gemeenten zijn een bewust target. Deze gemeenten hebben een schat aan (persoons)gegevens en relatief weinig middelen om hun beveiliging op peil te brengen en te houden. Voorne aan Zee draagt dan ook zorg om deze kloof te verkleinen.

Datagedreven werken

Datagedreven werken is het consequent, dagelijks, wekelijks analyseren en sturen op basis van feiten en data. Volgordelijk is de eerste stap hierbij het werken aan de kwaliteit van de data die we gebruiken. Analyses en rapportages op basis van data van onvoldoende kwaliteit zijn onbruikbaar. Indien blijkt dat data van onvoldoende kwaliteit is, moet deze bij de bron worden aangepast. Dit kan gevolgen hebben voor de werkwijze van invoeren en het goed registreren. Datagedreven werken kent meerdere onderdelen en inrichtingsmogelijkheden. Van eenvoudige overzichten die de dagelijkse werkzaamheden van medewerkers ondersteunen, via dashboards voor de teams en processen met realisatie ten opzichte van doelstellingen tot en met complexe analytische modellen, bijv. met behulp van Articifial Intelligence, die kunnen voorspellen op basis van grote hoeveelheden data van binnen en buiten de organisatie.

Duurzaamheid

Duurzaamheid speelt in toenemende mate een rol in onze samenleving. Binnen de IT komt dit op verschillende manieren terug. Bijvoorbeeld door het gebruiken van een duurzame datacenter opslag. Bij de inkoop van software en hardware kunnen duurzaamheidseisen gesteld worden omtrent de uitstoot van de leveranciers, duurzaam en circulair materiaalgebruik en energiezuinige elektronica. Daarnaast speelt duurzaamheid ook een rol bij de inrichting van werkplekken. In het licht van de Coronacrisis is hybride werken bittere noodzaak gebleken, maar veel organisaties zijn voornemens het hybride werken te behouden. Men maakt afspraken over de minimale, maar ook maximale wekelijkse kantoordagen. Hiermee wordt het woon- werkverkeer verminderd en de uitstoot verlaagd.

23

Algemene ontwikkelingen 3/3 Factor C

Factor C is een manier van werken die helpt om strategisch aan de slag te gaan met communicatie. Het wordt bij uitstek geschikt ervaren voor projecten en programma’s waarin omgevingsgericht en opgavegericht gewerkt wordt. Het uitgangspunt van Factor C is dat contact met een doelgroep valt of staat met een boodschap die aanspreekt. Deze boodschap moet antwoorden bevatten en perspectief laten zien.

Generieke Digitale Infrastructuur (GDI)

De GDI bestaat uit herbruikbare digitale voorzieningen, standaarden en producten die gezamenlijk gebruikt worden door overheden, publieke instanties en in sommige gevallen ook private partijen. De GDI draagt bij aan de realisatie van een samenhangende digitale overheid die burgers en bedrijven mogen verwachten: goed afgestemde uitvoeringsprocessen, makkelijk te vinden informatie en makkelijk uitvoerbare transacties.

Omgevingswet

Vanaf juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De wet staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Dit heeft als doel het vergroten van de participatie. De Omgevingswet biedt de mogelijkheid om met overzichtelijke regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten. Het biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk en leidt tot een betere en snellere besluitvorming.

Smart City

Een smart city is een stad waarbij informatietechnologie gebruikt wordt om de stad te beheren en te besturen. Hierbij gaat het zowel om de administratie als om de voorzieningen zoals bibliotheken, ziekenhuizen, het transportsysteem en de nutsvoorzieningen.

Wet open overheid (Woo)

De invoering van de Wet open overheid halverwege 2022 zal een grote impact hebben op de informatiehuishouding van gemeenten. Het is vanaf de invoering verplicht om informatie uit elf informatiecategorieën proactief te delen. Databeheer en systemen zullen opnieuw moeten worden ingericht om te voldoen aan de eisen van de Woo.

24

IT ontwikkelingen 1/2 Blockchain

De blockchaintechnologie biedt een transparanter en efficiënter alternatief voor de huidige vertrouwde tussenpersonen. Via complexe algoritmes wordt een gemeenschappelijk grootboek bijgehouden. Computers verbonden met het internet controleren het grootboek. Dit grootboek is openbaar en niet langer het bezit van één partij. Dit wordt de blockchain genoemd. In de blockchain worden alle transacties bijgehouden, inclusief informatie over de tijd, datum, deelnemers en omvang van de transactie. Het gedeelde systeem zorgt ervoor dat data geverifieerd en up-to-date is en biedt betere bescherming tegen cyberaanvallen. Bij transacties hoeft het niet om geld te gaan, maar ook om eigendommen, onroerend goed, visa, certificaten of een stem tijdens verkiezingen. Dankzij de blockchain technologie is het mogelijk om betalingen ‘slim’ te maken. Door de complexiteit is het aantal ontwikkelingen voor publieke organisaties nog beperkt, maar het zal de komende jaren een sterke vlucht nemen.

Cloud transitie

De cloud is ondertussen niet meer weg te denken binnen het applicatielandschap. Verschillende applicaties zijn al niet eens meer lokaal (dus in de eigen IT-Infrastructuur in de server ruimte) beschikbaar. Deze overgang brengt echter ook risico’s met zich mee. Denk aan discussies over dataeigenaarschap, back-up eisen en beschikbaarheidsnormen. Om dit te ondervangen zijn veel organisaties bezig met het uitwerken van een visie op cloud. In deze visie staan de rollen en verantwoordelijkheden omtrent cloud applicaties, zodat de regierol voldoende wordt ingevuld. Bovendien wordt hier aandacht besteed aan de gewenste ‘smaken’ per scenario. Wordt het SaaS, PaaS of IaaS? IaaS: cloudgebaseerde services, je betaalt alleen naar verbruik van services als opslag, networking en virtualisatie. PaaS: hardware- en softwaretools die beschikbaar zijn via internet. SaaS: software die beschikbaar is via internet of een derde partij. Maak je als organisatie de keuze voor een Private of Public Cloud? Wat is de gewenste periode waarin het systeem (de server) waar een website op wordt gehost naar behoren functioneert, en de website dus bezocht kan worden? Om grip op de cloud transitie te krijgen is het belangrijk om antwoorden te hebben op deze vragen.

Internet of Things (IoT)

Het Internet of Things is het geheel aan apparaten die via internetverbindingen met andere apparaten of systemen in contact staan en daarmee gegevens uitwisselen. Alledaagse voorwerpen kunnen hierdoor fungeren als een entiteit op het internet. Zij kunnen communiceren met personen en andere objecten en aan de hand hiervan autonoom beslissingen nemen. 25

IT ontwikkelingen 2/2 Common Ground

Common Ground betreft de hervorming van de informatievoorziening, door op een andere manier om te gaan met gegevens. Zo wordt data losgekoppeld van werkprocessen en applicaties en wordt data bij de bron bevraagd in plaats van ze veelvuldig te kopiëren en op te slaan. Met de herinrichting van de informatievoorziening kunnen organisaties hun dienstverlening en bedrijfsvoering ingrijpend verbeteren. Dat stelt ze in staat om op een moderne en flexibele manier in te spelen op maatschappelijke opgaven. In essentie betekent dit dat gegevens bij de bron opgeslagen worden, waarover één gemeenschappelijke integratie laag wordt geplaatst. Vervolgens worden de gegevens door middel van API’s bevraagd en benut. Het is aannemelijk dat Common Ground gefaseerd een verplichte standaard wordt in de komende vijf jaar. Op dit moment is er echter nog weinig concreet beschikbaar in de vorm van actieplannen o.i.d. waardoor de impact nog onvoldoende ingeschat kan worden. Er wordt gestreefd naar gezamenlijke standaardoplossingen (processen en systemen) voor de uitvoering van overheidsdiensten. Reden om de ontwikkelingen nauwgezet te volgen c.q. een actieve rol te spelen bij de ontwikkeling van nieuwe oplossingen en hier rekening te houden bij vernieuwing van het applicatielandschap.

Denk hierbij aan de komst van de SOR (Samenhangende objectenregistratie) en hoe onze samenwerkende partners hier ook (of nog onvoldoende?) op anticiperen.

Robotisering (RPA)

Robotic Process Automation (RPA) is de technologie waarmee je computersoftware of een “robot” kan configureren om de acties van mensen die in digitale systemen werken na te bootsen en te integreren om een bedrijfsproces uit te voeren. RPA gebruikt de gebruikersinterface om gegevens vast te leggen en applicaties te bedienen, net zoals mensen dat doen. Zo lijkt net alsof ze zelf achter dezelfde computer zitten. Ze interpreteren, triggeren reacties en lezen gegevens uit een andere applicatie om een grote verscheidenheid aan repetitieve taken uit te voeren. Zo neemt voor de organisatie snelheid en efficiëntie toe, wordt de data voortvloeiend uit het proces zuiverder en minder foutgevoelig, en worden medewerkers niet belast met relatief saai repetitieve werkzaamheden. Een voorbeeld hiervan is de chatbot die kan worden ingezet om aanvragen van de ToZo regeling snel af te kunnen handelen.

26