22 04 12 brief college Stand van Zaken Samenwerking Regio Deal ZHD bijl 1

Raadsbrief Aan::

Gemeenteraden van de 6 gemeenten Zuid-Hollandse Delta Datum:

Maart 2022 Titel:

Waar staan we met de Regio Deal Zuid Hollandse Delta Geachte raad, Zoals bekend hebben we in juli 2020 als 6 gemeenten en het Rijk de Regio Deal Zuid-Hollandse Delta gesloten, waarbij ook de provincie Zuid-Holland bij betrokken is. In deze deal wordt als regio samengewerkt op de thema’s duurzaamheid, agrifood, landschap & toerisme en arbeidsmarkt & onderwijs. Deze regionale samenwerking is ingezet om bepaalde opgaven in regionaal verband op te pakken. Dit is nodig om meer massa te kunnen maken om zodoende de innovatie te versnellen en de regionale economie te versterken. Bovendien sluit dit ook aan op de manier van werken vanuit de provincie en het Rijk, meer integraal en gebiedsgericht. Het nieuwe kabinet heeft daarom ook besloten dat de Regio Deals worden voortgezet waarbij er opnieuw geld gereserveerd wordt (€ 900 miljoen) voor de brede welvaart in de regio’s. Daarnaast zijn we als regio een serieuze gesprekpartner bij provincie en Rijk en praten we in een vroeg stadium mee over de invulling van de opgaven in de regio. De doelstelling met een dergelijke samenwerking is om de brede welvaart van onze regio verder te versterken. Dit is herkend door de Rijksoverheid, wat binnenkort in een Kamerbrief van BZK wordt bevestigd. Brede welvaart gaat in essentie over het welzijn van mensen.

Naast materiële welvaart gaat het ook om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Omdat het leven van mensen zich in belangrijke mate op regionaal niveau afspeelt, zijn de omstandigheden binnen de regio van grote invloed op hun welzijn. Met deze brief informeren we u over de laatste stand van zaken en gaan in het voorjaar graag met u in gesprek om de regionale samenwerking verder vorm te geven. Hierbij worden ook afspraken gemaakt over de samenwerking in triple helix verband. In dit proces is een triple helix samenwerking nodig zodat er een breed gedragen koers tot stand komt die de regio vooruit helpt. Vanuit de Regio Deal samen verder Om de in de deal aangegeven doelstellingen te bereiken wordt er intensief samengewerkt tussen de gemeenten, provincie, Rijk en stakeholders in de regio. Naast deze samenwerking is er ook geld beschikbaar om de projecten te ondersteunen. Vanuit de regio is er € 7,5 miljoen beschikbaar gekomen waarbij het Rijk een even groot bedrag heeft vrijgemaakt waardoor er totaal € 15 miljoen beschikbaar is. We zijn als regio voortvarend aan de slag gegaan. Binnen het thema duurzaamheid is er de ontwikkeling van een waterstof tankstation bij Oude-Tonge en is er een impuls gegeven aan de start van circulaire ambachtscentra op drie plaatsen in de regio.

Binnen het thema agrifood zijn het met name de projecten die betrekking hebben op de bodem die nu in uitvoering gaan en is in de Hoeksche Waard het eerste Foodlab van de regio van belang. Daarnaast is men druk bezig met het ophalen van nieuwe businesscases wat heeft geresulteerd in ruim 15 voorstellen die op korte termijn worden uitgewerkt tot projecten die kunnen worden ingediend voor een subsidie aanvraag. Op het gebied van recreatie & landschap gaan er projecten starten om de verzanding van de voordelta tegen te gaan en worden watertappunten in de regio aangelegd. Ook word er een imago onderzoek gestart en is men met stakeholders in gesprek om nieuwe projecten een plek te geven in de Regio Deal. Tot slot gaat men in bij het thema onderwijs en arbeidsmarkt met de drie leerwerkbedrijven in de regio gezamenlijk werken aan twee leerlijnen op het gebied van zorg & hospitality en techniek in samenwerking met onderwijs en ondernemers. Kortom, de regionale samenwerking werpt zijn vruchten af. In de bijgevoegde “graphics” wordt ook een doorkijk naar de komende tijd gegeven waaruit blijkt dat er ook nog veel op stapel staat. Nu de Regio Deal in uitvoering is kijken we verder. Welke opgaven komen op ons af en hoe moeten we deze aanpakken. Kunnen we dit als gemeenten zelf of biedt de regionale samenwerking hier nieuwe kansen en mogelijkheden.

Denk hierbij dan onder andere aan de grote opgaven in duurzaamheid en klimaat, toerisme en agrifood en andere thema’s zoals mobiliteit en wonen. Een gezamenlijk agenda met regionale ambities Daarom is er een verkenning geweest naar de transitieopgaven die de regio aangaan en de contouren van een bijbehorende regionale investeringsagenda. De urgentie van de grote transitieopgaven (zoals klimaatverandering, digitalisering, toenemende welvaartsverschillen, ontgroening, vergrijzing) is in een stroomversnelling terechtgekomen. Deze uitdagingen kunnen niet alleen op lokaal niveau worden aangepakt. De economie is steeds sterker regionaal verbonden, gemeentegrenzen spelen voor inwoners, recreanten, toeristen en ondernemers nog maar een kleine rol in het dagelijkse leven. Het inzetten op een regionale investeringsagenda is daarom geen luxe, maar noodzaak om de gewenste groeisprong te maken naar een ambitie van een groene, vitale en innovatieve delta. De regiogemeenten scoren ‘ruim voldoende’ en ‘goed’ op de leefbaarheidsbarometer en indicatoren van brede welvaart (welzijn, geluk gezondheid en zorg, hoge kwaliteit en leefomgeving met stedelijke voorzieningen dichtbij) en ook de economie heeft zich de afgelopen jaren beter ontwikkeld dan het landelijke gemiddelde. Er zijn echter ontwikkelingen die deze goede uitgangspositie bedreigen.

Deze hebben allereerst te maken met de ontgroening en vergrijzing in de regio waardoor de vitaliteit van de kernen en wijken, maar ook de arbeidsmarkt onder druk komen te staan. Daarbij zal er naar verwachting in 2030 een tekort op de arbeidsmarkt in de Zuid-Hollandse Delta zijn van circa 20.000 werknemers. In de kleinere kernen staan voorzieningen als gevolg van deze demografische transitie onder druk zoals scholen, dorpshuizen, zorgvoorzieningen en sport- en cultuuraccommodaties. Tevens levert dit een belangrijke uitdaging voor de woningmarkt op. Voorlopig zal het aantal huishoudens nog groeien en eind jaren ’20 naar verwachting dalen. Het is van belang om voldoende goede woningen voor de juiste doelgroepen te bouwen. Daarnaast is er expliciet aandacht nodig voor het innovatieve potentieel in de regio. Het aandeel van vernieuwde sectoren in de werkgelegenheid blijft achter ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde. Tot slot heeft klimaatverandering een grote impact op de regio. De kans op wateroverlast, hitte, droogte en verzilting neemt daardoor toe. Ook is het een uitdaging om economie en ecologie in de regio in balans te houden in een gebied met veel agrarische bedrijvigheid, druk op de verstedelijking, toerisme, maar ook een waardevolle natuur en een karakteristiek landschap.

Ambities in de Delta De Delta heeft de ambitie om welvarend, inclusief, gezond, energieneutraal, klimaatproof en economisch innovatief te zijn, oftewel de groene, vitale en innovatieve delta van Nederland. 2

We willen onze brede welvaart op peil houden en versterken. Dit doen we samen met de omliggende regio’s en rijksoverheid door hen te verbinden aan de grote transities die voor ons liggen op het vlak van klimaat, technologie, mobiliteit, woning- en arbeidsmarkt. We streven ernaar om het evenwicht tussen ecologie en economie te verbeteren. Ons landschap kent een hoge cultuurhistorische waarde en bewoners en mensen uit binnen- en buitenland recreëren er graag en maken van ons landschap gebruik om te sporten en te bewegen. Dit willen we zo houden. We willen een inclusieve samenleving handen en voeten geven, waar alle talenten zich kunnen ontwikkelen en waar de werknemers die onze economie draaiend houden, zich thuis voelen. De regio kan met behoud van haar identiteit, functies voor wonen en werken ter versterking van de regio Rijnmond vervullen. Onze gemeenten hebben dan hun voorzieningenaanbod geoptimaliseerd en zoeken hierbij de regionale afstemming. Om samen te werken aan een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat. De regio heeft om bovenstaande ambities waar te kunnen maken vanuit onze kernwaarden (proactief, ondernemend, verbindend) en met onze kernkwaliteiten (innovatief, duurzaam, groen en blauw) een ambitiedocument opgesteld van waar een drietal doelstellingen zijn voortgekomen.

Dit om een unieke regio te blijven, onze vitaliteit te behouden en bij te dragen aan de grote transities en opgaven waar Nederland voor staat, dit vanuit onze eigen kracht en op een manier die bij ons past. Deze 3 doelstellingen zijn: 1. Een gezonde, bereikbare en klimaatbestendige leefomgeving; 2. Een innovatieve, duurzame economie en arbeidsmarkt; 3. Vitale wijken en kernen. Deze drie doelenstellingen zijn in een aantal sessies verder verkend waarbij overheden (gemeente, provincie en Rijk), ondernemers, onderwijs en NGO’s hebben nagedacht over thema’s waaraan gewerkt moet worden om invulling te geven aan de genoemde doelen. Dit heeft geresulteerd in de contouren van een regionale investeringsagenda zoals in de bijlage bijgevoegd. Deze agenda is een voorstel voor verdieping en verdere uitwerking met de partners, provincie en rijksoverheid. Aan de voorkant van dit proces zal u als gemeenteraad worden betrokken. De regionale samenwerking De contouren van deze regionale investeringsagenda, die bedoeld zijn om de grotere regionale projecten in triple helix verband te voorzien van financiering of subsidie, zijn een mogelijke opmaat voor een verdere regionale samenwerking. Vanuit de Regio Board wordt aangegeven dit proces en de inhoud van deze agenda te waarderen. Tijdens het laatstgehouden Rijk-regio overleg zijn de contouren gepresenteerd en goed ontvangen.

We willen met de Regio Board, de rijksoverheid en de provincie de transitieopgaven aanpakken vanuit de kracht van de regio. Hierbij wordt naast een verdieping en intensivering van de samenwerking met de triple helix eveneens een verdere samenwerking met andere overheden en samenwerkingsverbanden nagestreefd. We sturen u deze contouren nu toe ter kennisname, na de gemeenteraadsverkiezingen (in de gemeente Voorne aan Zee i.o is het traject anders) gaan we met de gemeenteraden in de nieuwe samenstelling hierover verder in gesprek. In de gemeente Voorne aan Zee i.o. zullen deze contouren met de huidige colleges en raden worden besproken in opmaat naar de fusie van 2023. We gaan graag voor het zomerreces met de gemeenteraden in gesprek om de regionale investeringsagenda concreet te maken. Gelijktijdig willen wij u informeren over de actuele stand van zaken ten aanzien van de Regio Deal. Met regionale groet, mede namens de deelnemers van de Zuid-Hollandse Delta, de gemeentesecretaris

de burgemeester 3