22 02 Oprichting stichting risicobeheer veiligheidsregio voorstel

Raadsvoorstel 2021

Rockanje, 25 januari 2022

Nr. 1282-2022 Raadsvergadering van 23 februari 2022 Aan Agendanummer 9a Onderwerp Oprichting Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s

de gemeenteraad

1. Gevraagd besluit 1. Kennis te nemen van het ontwerpbesluit oprichting stichting risicobeheer veiligheidsregio’s en de informatiebrief van het Veiligheidsberaad. 2. Geen gebruik te maken van de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze. 2. Begrotingsprogramma, relatie met eerdere besluiten Niet van toepassing. 3. Aanleiding Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren, via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen. Onder meer door versterkte onderlinge samenwerking van veiligheidsregio’s op dit vlak, is een toenemend bewustzijn ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. In de loop van de tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Veelal spitst zich dit toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een ‘verharding’ van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberd worden.

De verzekerbaarheid komt hierdoor onder druk te staan. Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren ‘slechts’ een van de mogelijke opties is om financiële risico’s als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van verzekeringsdenken naar risicodenken. Ook is de stap gezet van verzekeringsdenken naar het denken in aanspraken: niet de verzekering, maar de aanspraak zou leidend moeten zijn voor de medewerker. Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s veelal kwetsbaar is ingevuld door ‘eenpitters’ met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context, kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Op 4 oktober jl. heeft het Veiligheidsberaad het principebesluit genomen tot oprichting van de stichting expertisebureau risicobeheer en verzekeringen veiligheidsregio’s (hierna: expertisebureau risicobeheer), die de veiligheidsregio’s adviseert op het thema risicobeheer in relatie tot ongevallen en schade en voor de veiligheidsregio’s in ieder geval ongevallenverzekeringen inkoopt. Op basis hiervan heeft de voorzitter van het 1

Veiligheidsberaad aan de 25 voorzitters gevraagd om binnen de eigen veiligheidsregio onder verwijzing naar artikel 31a, lid 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen er in te voorzien dat het algemeen bestuur van de veiligheidsregio kan besluiten tot deelneming in de stichting. Op basis van artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen dienen de raden van de inliggende gemeenten eerst in de gelegenheid gesteld te worden hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang van deelname aan deze stichting. 4. Argumenten De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio’s (RCDV) is sinds enige tijd aan de slag met het thema ‘Goed werkgeverschap na dienstongevallen’. Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen. Als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio’s ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio’s op dit vlak.

In de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Om invulling te geven aan de uitdagingen is de RCDV met het Project Risicomanagement & Verzekeringen gestart met een landelijke samenwerking. Het is de bedoeling om: - Landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen; - Het collectief inkopen van één ongevallenverzekering (voor verzekerbare aanspraken); - Een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken; - Het oprichten van een (landelijk) expertisebureau dat kan adviseren en bemiddelen; - Het aangaan van strategische samenwerkingsverbanden, w.o. met de VNG. De aangewezen rechtsvorm voor deze samenwerking is een stichting. De keuze voor de stichting is afgeleid van het reeds gegeven advies over de rechtsvorm voor een waarborgfonds. Dit fonds is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van niet-verzekerbare risico’s. Dit heet ‘verzekeren’ en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Er kan echter voor het fonds een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Hierbij is het dan wel van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk.

Dat maakt dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm ‘stichting’ en de rechtsvormen ‘onderlinge waarborgmaatschappij’. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Gelet op de wens voor een lichte structuur wordt voor het waarborgfonds een stichting beoogd (een vereniging is in dat opzicht veel omvangrijker). Om de activiteiten van het expertisebureau hierop te laten aansluiten ligt een stichting eveneens voor de hand. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. De genoemde problematiek en doelstelling zijn helder verwoord. Duidelijk is dat hier op landelijke schaal voordelen te behalen zijn en dat het goed is dan de VR’s in Nederland samenwerken. Geadviseerd wordt om geen zienswijze in te dienen. De veiligheidsregio’s hebben straks een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en deze schades kunnen afwikkelen. Naar verwachting levert de samenwerking behalve een efficiency- en kwaliteitsslag op termijn ook een besparing op door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Op termijn kunnen ook andersoortige risico’s door dit expertisebureau worden opgepakt en vindt ook de schadebehandeling centraal plaats.

Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s. Het expertisebureau risicobeheer heeft bovendien samenwerkingsverbanden afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer

en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam om het initiatief waar mogelijk te versterken. Deelname aan het expertisebureau risicobeheer is vrijwillig. Wat volgt is een waarborgfonds, dat eveneens een (separate) stichting dient te zijn. Dit fonds beoogt een financieringsoplossing te zijn voor in ieder geval niet-verzekerbare risico’s. Naar verwachting is een voorstel hierover in de eerste helft van 2022 gereed, waarna ook voor dit fonds een voorstel voor een soortgelijke procedure volgt. 5. Duurzaamheid Niet van toepassing. 6. Regionale afstemming Niet van toepassing. 7. Kosten, baten en dekking De kosten worden verdeeld op basis van hoofdelijke omslag. Naar verwachting bedragen de kosten circa € 22.500 incl. btw per veiligheidsregio per jaar. Deze kosten worden gedekt uit bestaande middelen. Te zijner tijd wordt in relatie tot onder meer de oprichting van het waarborgfonds opnieuw gekeken naar de verdeelsleutel voor de jaren 2024 en verder. 8. Communicatie Het genomen besluit wordt verwoord in bijgevoegd conceptbrief. Na besluitvorming zal de brief worden verstuurd naar het DB van de VRR. 9. Toelichting Niet van toepassing. 10. Adviezen De gecombineerde commissie heeft unaniem instemmend geadviseerd. Burgemeester en wethouders van Westvoorne, de wnd. secretaris, de burgemeester, P.A van der Wurff P.E. de Jong