21 11 01 brief college septembercirculaire 2021

Raadhuislaan 6, Rockanje Postadres Postbus 550, 3235 ZH Rockanje E-mail gemeente@westvoorne.nl Telefoon (0181) 40 80 00 Fax (0181) 40 80 99

Aan de gemeenteraad

Uw kenmerk:

Ons kenmerk :

Uw brief van:

Rockanje, 13 oktober 2021

30727-2021 Verzonden: 14 oktober 2021

Onderwerp:

septembercirculaire 2021

Beste raadsleden, Deze septembercirculaire 2021 informeert gemeenten over de gemeentefondsuitkeringen voor 2021 en verder. Gemeenten ervaren onverminderd de financiële gevolgen van de coronacrisis. Het kabinet heeft daarom afspraken gemaakt met gemeenten over de reële compensatie van de extra kosten en gederfde inkomsten als gevolg van de coronacrisis. Deze circulaire bevat opnieuw informatie over de compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis. Gemeenten ontvangen in principe op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Daarnaast bevat de circulaire informatie over de definitieve verdeling van de € 1,314 miljard die het kabinet voor 2022 extra beschikbaar stelt ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Vanuit de € 1,314 miljard is, na overleg met VNG, besloten € 9 miljoen over te hevelen naar de begroting van het ministerie van VWS ten behoeve van de uitvoering van de hervormingsagenda in 2022. Deze € 9 miljoen wordt door VWS beschikbaar gesteld aan de VNG. Het overige deel van de € 1,314 miljard is toegevoegd aan de algemene uitkering.

Op de volgende pagina is het verloop van de algemene uitkering tussen de meicirculaire 2021 en de septembercirculaire 2021 weergegeven en daarmee het effect van de circulaire op de uitkering van het gemeentefonds. Ten behoeve van het inzicht wordt de toe- of afname van de uitkering per onderdeel toegelicht. Belangrijk om te vermelden is dat de algemene uitkering een algemene dekkingsmiddel en daarmee vrij inzetbaar is. De specificatie van de verdeling dient als leidraad en is niet bindend. Bijl: Ref: Col: Behandeld door: P van der Slot, 0181408084, p.vanderslot@westvoorne.nl s.v.p. bij beantwoording datum en kenmerk vermelden

Op basis van het zero-based budgeting principe zal worden bezien in welke mate de beschikbaar gestelde extra middelen op het betreffende cluster zullen worden ingezet of dat deze elders benodigd zijn. De meerjarige ontwikkelingen (2022 en verder) in de algemene uitkering zijn als volgt: Effecten septembercirculaire (bedragen x1000) Stand meicirculaire Ontwikkeling uitkering algemeen Taakmutaties Integratie en Decentralisatie uitkeringen Corona steunpakket Stand septembercirculaire Verschil

2021

2022

2023

2024

2025

18.056 331 9 -8,0 111,0 18.499 443

17.901 668 402 -8,0 21,0 18.984 1.083

17.780 522 -4 -9,0 18.289 509

17.782 530 -3 -10,0 18.299 517

17.949 585 -3 -12,0 18.519 570

Hieronder zal per onderdeel in tabelvorm worden weergeven hoe de mutatie is opgebouwd. Per onderdeel zullen de belangrijkste ontwikkelingen worden toegelicht. Ontwikkelingen in de uitkering algemeen Onder deze noemer worden de ontwikkelingen benoemd die van invloed zijn op het algemene onderdeel van de uitkering zoals de uitkeringsbasis, de uitkeringsfactor, opschalingskorting en mutaties in de WOZ-waarden van de woningen. In onderstaande tabel zijn de ontwikkelingen inzichtelijk gemaakt. Effecten septembercirculaire 2021 Gemeentefonds (bedragen x 1000) Ontwikkelingen uitkeringsfactor Voorschot BCF (BTW Compensatie Fonds) Ontwikkelingen uitkeringsfactor Opschalingskorting Nominale ontwikkelingen Ontwikkelingen uitkeringsbasis WOZ-waarden mutaties

2021 379 137 -7

2022 693

2023 546

2024 574

2025 648

378 170

420

399

483

271 -22

278 -133

-35 287 -126

-35 330 -120

-47 332 -120

Voorschot BCF (BTW Compensatie Fonds) Op basis van de actuele prognose van de omvang van het BTW-compensatiefonds en de ruimte onder het plafond is het voorschot bepaald wat terugvloeit naar het gemeentefonds en daarmee via de algemene uitkering bij de gemeente terechtkomt. De ruimte onder het plafond of overschrijding van het BTW compensatiefonds wordt verrekend met het gemeentefonds. Dat wil zeggen dat wanneer gemeenten minder claimen dan waarvoor het fonds is uitgelegd dit ten gunste komt van het gemeentefonds en daarmee de algemene uitkering. In het geval van een overschrijding dienen er middelen vanuit het gemeentefonds beschikbaar te worden gesteld wat resulteert in een korting op de algemene uitkering. Voor 2021 wordt ruimte onder het plafond voorzien. Dit komt voor Westvoorne neer op € 137.000,- aan extra middelen in 2021. Ontwikkeling uitkeringsfactor en uitkeringsbasis De uitkeringsfactoren vallen voor de jaren 2021 – 2026 hoger uit. Deze stijgingen worden voornamelijk veroorzaakt door de algemene mutaties die in deze circulaire zijn verwerkt (de nieuwe accresstanden in 2022-2026, de ruimte onder het plafond BCF in 2021 en het incidenteel schrappen van de oploop van de opschalingskorting in het jaar 2022). De nieuwe raming van de OZB - maatstaven leidt tot een stijging van de uitkeringsfactor van 1 punt.

Op basis van de Marco Economische Verkenning 2022 zijn de prognoses van het aantal bijstandsontvangers (en uitkeringsontvangers) in de circulaire geactualiseerd. De nieuwe raming leidt voor alle bijstandsgerelateerde maatstaven tot lagere aantallen, wat zorgt voor

een stijging van de uitkeringsfactor. Hieronder is het meerjarige, positieve effect voor Westvoorne weergegeven. Ontwikkelingen t.g.v. uitkeringsfactor Ontwikkelingen t.g.v. uitkeringsbasis Totaal bedragen x1000

-7 223 216

377 256 633

420 265 685

398 291 689

482 274 756

Opschalingskorting Het kabinet heeft besloten de oploop van de opschalingskorting voor gemeenten in het jaar 2022 incidenteel te schrappen. Dit leidt tot een verhoging van de algemene uitkering van het gemeentefonds van € 270 miljoen in 2022. Voor Westvoorne betekent dit dat er in 2022 € 170.000,- wordt toegevoegd aan de algemene uitkering. WOZ-waarden mutaties Op basis van de meest recente gegevens vanuit het SVHW is de meerjarige ontwikkeling van de WOZ-waarden bijgesteld. De prognose is dat de WOZ-waarden de komende jaren zullen stijgen. Dit leidt tot een korting op de algemene uitkering. Dit in relatie tot de mogelijkheid dat de gemeente in staat is bij, een gelijkblijvend tarief, zelfstandig meer inkomsten te genereren. Compensatie Corona Het steunpakket vanuit het Rijk t.b.v. de compensatie van de door gemeenten gemaakte extra kosten als gevolg van het coronavirus is verwerkt in de meicirculaire. In onderstaande tabel is inzichtelijk gemaakt aan welke clusters deze compensatie kan worden toegerekend. Op de volgende pagina zullen de grootste posten worden toegelicht.

Effecten septembercirculaire 2021 Gemeentefonds (bedragen x 1000) Corona steunpakket Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) (compensatie corona) Buurt- en dorpshuizen (compensatie corona) Lokale cultuur (compensatie corona) Aanvullend pakket re-integratie bijstandsgerechtigden (compensatie corona) Impuls re-integratie bijstandsgerechtigden (compensatie corona) Gemeentelijk schuldenbeleid (compensatie corona) Bijzondere bijstand (compensatie corona)

2021 111 74 5 32

2022 21

2023 0

2024 0

2025 0

1 3 11 6

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke (woon)kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen geen of te beperkt verlichting bieden. Dat geldt bijvoorbeeld voor werknemers die hun baan verliezen en geen recht (meer) hebben op een uitkering, of voor zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zien verdwijnen maar geen aanspraak op de Tozo kunnen maken. Maar ook burgers die al in 2020 ingestroomd zijn in een uitkering (WW, Bijstand of Tozo) vanwege de coronacrisis, maar waarvoor de hoogte van de uitkering onvoldoende is om de vaste lasten te betalen, komen in aanmerking voor de TONK. De TONK kan dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. Voor deze tijdelijke ondersteuning wordt het bestaande instrument van de bijzondere bijstand gebruikt. Voor de eerste drie kwartalen van 2021 is een bedrag van € 260 miljoen beschikbaar gesteld voor de TONK. De eerste tranche van € 65 miljoen is reeds toegevoegd aan de algemene uitkering bij de maartcirculaire. Deze is in de eerste berap verwerkt.

Deze tweede en laatste tranche voor de periode tot en met 30 september bedraagt € 195 miljoen op Rijks niveau, en wordt beschikbaar gesteld via de algemene uitkering. Dit resulteert in een incidentele verhoging van € 74.000,-.

Lokale Cultuur en buurt- en dorpshuizen Voor de lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen heeft het kabinet € 60 miljoen beschikbaar gesteld, waarvan € 50 miljoen voor cultuur en € 10 miljoen voor buurt- en dorpshuizen, ter compensatie van de extra uitgaven als gevolg van de coronacrisis. Dit komt uit op een bedrag van € 32.000,- voor lokale cultuur en € 5.000,- voor buurt- en dorpshuizen. Taakmutaties Als gevolg van taakmutaties binnen de gemeente worden er op verschillende onderdelen meer of minder middelen beschikbaar gesteld vanuit het gemeentefonds. Extra middelen staan bij een taakmutatie in de regel garant voor hogere kosten op dit specifieke onderdeel. Een afname in de bijdrage als gevolg van een taakmutatie zou moeten leiden tot lagere uitvoeringskosten op gemeentelijk niveau. Taakmutaties Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz Uitvoering en implementatie Breed offensief Europese richtlijn energieprestatie gebouwen Bijdrage centrale voorziening Basisregistratie Personen Logisch ontwerp GBA Aanpak problematiek jeugdzorg: restant middelen wachttijden Landelijke structuur interventieteams Toezicht en handhaving gastouderschap Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten Jeugdhulp Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten Wmo 2015 Jeugdzorg

9 -13 6 1 -3 1 17

402 -11

-4 -10

-3 -9

-3 -9

1 3 2 -2 -16 425

1 3 2

1 3 2

1 3 2

Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz (Wet langdurige zorg) Op 1 januari 2020 is de hulpmiddelenzorg aan cliënten die in een Wlz-instelling wonen vereenvoudigd. Vanaf deze datum worden mobiliteitshulpmiddelen (zoals een rolstoel en een scootmobiel) voor alle cliënten in een Wlz-instelling verstrekt vanuit de Wlz en niet meer vanuit de Wmo 2015. Hiervoor zijn in 2019 middelen beschikbaar gesteld vanuit het gemeentefonds. Daarbij zijn het ministerie van VWS en de VNG overeengekomen dat op basis van realisatiegegevens nacalculatie plaatsvindt. In deze circulaire is de nacalculatie structureel vanaf 2021 verwerkt. Dit resulteert in een verlaging van de algemene uitkering van € 13.000,- in 2021 aflopend naar € 9.000,- in 2025. Aanpak problematiek jeugdzorg: wachttijden specialistische jeugdzorg deel 2 In de meicirculaire is vanuit het Rijk een eerste bijdrage ontvangen voor de aanpak van jeugdzorgproblematiek. Op macroniveau is hiervoor € 255 miljoen beschikbaar gesteld. Dit was onder andere bedoeld om de gemeente in staat te stellen om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg op basis van goede data, zodat kwetsbare kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben. In de meicirculaire is het eerste deel van deze middelen toegevoegd aan de algemene uitkering.

Voor Westvoorne betekende dit een extra bijdrage van € 65.000,- in de algemene uitkering. Bij deze septembercirculaire volgt het restant van de middelen voor Westvoorne komt dit uit op € 17.000,-. In totaal ontvangt de gemeente in 2021, incidenteel, € 82.000,- voor deze taakmutatie.

Extra middelen Jeugdzorg Dit jaar is bekend gemaakt dat het Rijk 1,314 miljard beschikbaar stelt voor de jeugdzorg. Voor Westvoorne komt dit uit op afgerond € 425.000,- in 2022. Tevens is de afspraak gemaakt met het Rijk, IPO en de VNG dat gemeenten vanaf 2023 rekening mogen houden met een structurele vergoeding voor de jeugdzorg ter hoogte van 75% van het bedrag wat beschikbaar wordt gesteld als onderdeel van de hervormingsagenda. In de onderstaande tabel is het meerjarige effect voor Westvoorne inzichtelijk gemaakt: 2022 2023 2024 2025 Rijk 1.314 1.454 1.365 1.258 75% bijdrage 1.091 1.024 944 Westvoorne 425 357 335 309 bedragen x1000 Deze middelen zijn reeds in de (meerjaren)begroting 2022 verwerkt. Integratie en Decentralisatie Onderdeel van de uitkering vanuit het gemeentefonds zijn de integratie en decentralisatie uitkeringen. In onderstaande tabel staan de financiële ontwikkeling per onderdeel weergeven. Vervolgens zullen de mutaties worden toegelicht. Effecten septembercirculaire 2021 Gemeentefonds (bedragen x 1000) Integratie en Decentralisatie uitkeringen Suppletie-uitkering integratie sociaal domein Participatie

2021 -8 -6 -2

2022 -8 -6 -2

2023 -8 -6 -2

2024 -8 -6 -2

2025 -8 -6 -2

Suppletie-uitkering sociaal domein Conform artikel 18 van de Wet inburgering voorziet het college van burgemeesters en wethouders in de maatschappelijke begeleiding van inburgering plichtige asielmigranten en hun gezinsleden. In deze circulaire is er een afname van de algemene uitkering voor dit onderdeel van € 6.000,-. Participatie Het UWV de no-riskpolis uit voor de gehele gemeentelijke doelgroep banenafspraak en nieuw beschut werk. Om dit te financieren zijn middelen verschoven van het gemeentefonds naar het UWV. Met de VNG is bestuurlijk afgesproken de uitgaven aan de no-riskpolis elke vijf jaar te herijken op basis van de realisaties in de voorafgaande periode. Er is daarbij een rekenregel afgesproken voor de wijze waarop meevallers of tegenvallers verrekend zouden worden. Dit jaar bleken de uitgaven van het UWV aan de no-riskpolis hoger te zijn geweest dan aanvankelijk geraamd. Dit heeft conform de overeengekomen rekenregel een extra overheveling tot gevolg van de middelen voor begeleiding (middelen voor re -integratie nieuwe doelgroep in het gemeentefonds, integratie-uitkering Participatie) naar het UWV. Het betreft een extra uitname van € 5,459 miljoen in 2021, oplopend tot € 17,141 miljoen in 2026. De volgende herijking vindt plaats in 2026. Voor Westvoorne is bij deze circulaire een structurele korting van € 2.000,- verwerkt in de algemene uitkering.

Ontwikkeling uitkeringsfactoren: Ten opzichte van de meicirculaire 2021 blijft de uitkeringsfactor van 2019 ongewijzigd op respectievelijk 1,538. Voor 2020 is de uitkeringsfactor bijgesteld van 1,623 naar 1,622 en is daarmee één uitkeringspunt gedaald ten opzichte van de meicirculaire.

De nieuwe raming van de uitkeringsfactor in de jaren 2021-2025 is weergeven in onderstaande tabel. Uitkeringsfactor één punt uitkeringsfactor (in miljoenen euro's op Rijks niveau)

2021 1,69 18.622

2022 1,754 18.824

2023 1,762 17.989

2024 1,782 18.122

2025 1,82 18.226

Voor een nadere, inhoudelijke, toelichting over de landelijke ontwikkelingen wordt verwezen naar de bijgevoegde septembercirculaire. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Westvoorne

Peter van der Wurff wnd. secretaris

Bijlage: septembercirculaire 2021

Peter de Jong burgemeester