21 09 Dorpsvisie Tinte 2 sept. 2021 concept

DORPSVISIE CONCEPT ENTINTE ACTIEPLAN

“Een verbonden polderbuurtschap.”

SEPTEMBER 2021

INHOUD 1. 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding 5 Aanleiding opgave 7 Wat is een dorpsvisie en waarom stellen we deze op? 9 Participatieproces 11 Leeswijzer 13

5. 5.1 5.2 5.3 5.4

2. 2.1 2.2 2.3 2.4

Het ontstaan en de betekenis van Tinte Een oase van rust en ruimte Stevige ankers in het landschap Hoe is Tinte ontstaan? Hoe zit Tinte in elkaar?

Bijlage 1: Stappenplan projecten Tinte

3. 3.1 3.2

Kernkwaliteiten en opgaven 29 Kernkwaliteiten van Tinte 31 Opgaven voor Tinte 33

4. Toekomstvisie Tinte 4.1 Een verbonden polderbuurtschap 4.2 Verdieping drie doelstellingen voor Tinte 4.2.1 De mensen bij elkaar houden en brengen 4.2.2 Relaties versterken 4.2.3 Ruimte voor initiatieven en op gerichte momenten een duwtje in de ru

15 17 21 23 25

41 42 45 47 55 63

Van visie naar projecten Sleutelprojecten Tinte voor de langere termijn Overige lopende projecten Uitvoeringsstrategie op korte termijn De organisatie van Tinte na de fusie

65 67 71 73 75

Colofon

01 INLEIDING

01

INLEIDING 1.1

Aanleiding opgave

Tinte kenmerkt zich door middel van een sterk verbonden gemeenschap.

Opgaven met oog op de gemeentelijke fusie Ondanks alle kwaliteiten liggen er ook opgaven en vraagstukken voor de toekomst. Bijvoorbeeld ten aanzien van het vitaal houden van de kern met het oog op het wonen, het in standhouden van de basisvoorzieningen, de verkeersveiligheid, het behouden en versterken van de relatie met het omliggende landschap, etc. In 2023 staat er een gemeentelijke fusie op de planning, waarbij de gemeente Westvoorne zich samen zal gaan voegen met de gemeenten Hellevoetsluis en Brielle onder de naam Voorne aan Zee. Dit is daarom een goed moment om drie dorpsvisies op te stellen voor de belangrijkste kernen in Westvoorne: Oostvoorne, Rockanje en Tinte. De dorpsvisies brengen de bijzondere kwaliteiten en onderscheidende

Gezamenlijk komen verschillende initiatieven van de grond en werken de inwoners aan het toekomstbestendig houden van het dorp. Veel ontwikkelingen die de laatste jaren hebben plaatsgevonden, waaronder het bouwen van het verenigingsgebouw Tintestein, zijn te danken aan bewonersinitiatieven. De drijfveer om er samen iets moois van te maken is dan ook groot.

identiteiten van de drie kernen in Westvoorne onder de aandacht bij het nieuwe gemeentebestuur en geven de belangrijke opgaven mee voor de toekomst. Het doel met de dorpsvisies is de dorpen op de kaart te zetten en de identiteit en de kernkwaliteiten van de verschillende dorpen in beeld te brengen en te borgen ten opzichte van de omliggende kernen binnen de toekomstige gemeente Voorne Aan Zee.

Tinte is een kleinschalig woondorp met een aantal basisvoorzieningen. Binnen een straal van 2 tot 5 kilometer zijn de kernen Brielle, Oostvoorne en Rockanje bereikbaar, waar men naartoe gaat voor de wat grotere voorzieningen buiten de kern. De redenen van de bewoners om in het dorp te zijn, te wonen en om er in de toekomst te blijven wonen, zijn de onderlinge betrokkenheid binnen de gemeenschap en de ligging aan het prachtige, open polderlandschap dat fraaie vergezichten oplevert en rust uitstraalt.

De vraagstukken in Tinte gaan met name over het toekomstbestendig houden van het woondorp. Met name voor de jeugd en de senioren moet er voldoende gelegenheid zijn om in de toekomst binnen de kern te kunnen blijven wonen en moet er voldoende te doen zijn binnen de kern, maar ook in de (centra) van de dorpen in de directe omgeving.

Tinte is een kleine kern gelegen op een systeem van dijken midden in het poldergebied tussen de oude- en jonge zeekleipolders. Het buurtschap vormt de kleinste van de drie kernen binnen de gemeente Westvoorne. Het bestaat uit twee geclusterde delen waar oude boerderijen zich gevormd hebben om een lint. Op dit dijklint kruist het dorp zich met de Strypsche Wetering; een oude kreekloop met bijzondere flora en fauna en een informeel laarzenpad om de natuur te beleven en een ommetje te maken. De kern ontleent haar naam aan de verfstof die gemaakt werd in de meekrapfabriek, die het ontstaan van Tinte symboliseert.

6

7

STAPPENPLAN 1. VOORBEREIDINGSFASE EN DORPSDIALOOG + VERKENNING IKC

2. VERBEELDING VISIES VAN DE DRIE DORPEN

Wat is er al? Wensen, dromen en idealen? Belangrijke opgaven Afwegingskader IKC

Concept met varianten Samenhang en identiteit Prioriteren belangrijkste en meest kansrijke opgaven

Concretiseren Verbeelden

Een andere belangrijke opgave waar de kernen mee te maken hebben is de woningbouwopgave. Binnen de dorpen is een grote behoefte aan woningen voor mensen met een gemiddeld of lager inkomen en aan woningen voor jongeren en ouderen. Ook is er behoefte aan een goede match tussen de bevolking en de woonproducten. Er zijn daarom afspraken met de regiogemeenten en de Provincie gemaakt, om voortaan 35% van de woningbouw als sociaal aanbod te bouwen (zowel huur als koop). Dit geldt tevens voor de totale woningbouwopgave, waarbij er ca. 700-1100 woningen tot 2030 zullen moeten worden bijgebouwd. De Provincie stelt als eis dat het grootste gedeelte van deze opgave binnen de Bestaande Stads- en Dorpsgrenzen (BSD) wordt gebouwd. Deze inbreidingsopgave is belangrijk vanuit de grote woningvraag, maar levert wel een spanningsveld op met het groene karakter en de dorpse maat en schaal van de kernen. In Tinte zal naar verwachting geen grote verdichting plaatsvinden, maar wel kunnen we samen kijken naar waar op kansrijke plekken kansen liggen om binnen de huidige contouren van het lintdorp panden her te bestemmen of kleinschalig wonen in te passen.

3. UITWERKEN EINDPRODUCT EN VASTSTELLING 1.2

Wat is een dorpsvisie en waarom stellen we deze op?

Veranderen om te behouden In de dorpsvisies van Oostvoorne, Rockanje en Tinte lichten we het grote verhaal voor de toekomst van de dorpen toe en zetten we voor iedere kern een stip op de horizon: wat voor kern willen we zijn, welke zaken komen er op ons af en hoe gaan we daarmee om? Hoe leven en wonen we met elkaar, welke voorzieningen zijn er en hoe gaan we om met bijvoorbeeld natuur, recreatie, werken en energie? Centraal staat daarbij de vraag: wat maakt onze kernen onderscheidend en uniek; wat is hun identiteit en hoe kunnen onze kernen in de toekomst aantrekkelijk blijven?

Het belangrijkste doel van de dorpsvisies is de koersbepaling over de eigenheid en het onderscheidende karakter van de drie kernen. Ook in verhouding tot de andere gemeenten op Voorne, mede in het kader van de toekomstige fusie. Met het bepalen van de identiteit per kern maken we duidelijk welke karakteristieke waarden in de toekomst dienen te worden behouden en wordt er een helder kader gecreëerd om richting te geven aan toekomstige ontwikkelingen. Tegelijkertijd zetten we met elkaar een stip op de horizon, waar gedurende de jaren verder naartoe kan worden gewerkt. De dorpsvisie is dan ook geen gedetailleerd plan of een blauwdruk, dan wordt het een keurs¬lijf voor alle betrokkenen die met het dorp bezig zijn. De dorpsvisie is meer een vergezicht/kompas; het zet de koers uit voor de kernen, maar laat tegelijkertijd ruimte voor onverwachte kansen, vernieuwende ideeën, of niet voorziene mogelijkheden. Uiteraard binnen de kaders van overheidsbeleid, regelgeving en met realisme en pragmatisme. Met de dorpsvisie zorgen we ervoor dat we de komende jaren, in de waan van de dag, geen barrières opwerpen voor de toekomst en we het maximale halen uit de kansen die zich gaan voordoen.

Het bepalen van kleur en ambities per kern moet ervoor zorgen dat we op een relatief vanzelfsprekende wijze ergens wel of niet op inzetten en afwegingen kunnen maken over waar welke opgave het beste kan komen te landen. Maar de dorpsvisie is ook een aanjager en inspiratiebron. Het is het resultaat van een intensief proces met bewoners, ondernemers, eigenaren en overheden. De ambities en ideeën voor de kernen in Westvoorne zijn gedeeld, besproken en in de dorpsvisies prikkelend verbeeld. We hopen daarmee inspiratie te geven en eigenaren, ondernemers, initiatiefnemers en marktpartijen te enthousiasmeren en vertrouwen te geven om te investeren in het dorp. Het laat ruimte voor ondernemers, bewoners en gemeente om de komende jaren op een creatieve manier projecten tot stand te brengen. Daarnaast geven we ook een doorkijkje naar de vervolgstappen. In het

9

Fysieke participatie (dorpsdialoog) verlengde van de visie zijn kansrijke sleutelprojecten geïdentificeerd, waar in sommige gevallen al aan wordt gewerkt. Daarnaast is er een doorkijk gegeven naar deelprojecten aansluitend op de al lopende trajecten, die interessant zijn om in de toekomst op te kunnen pakken. Daarbij zullen ook eigenaren, marktpartijen, ondernemers en bewoners hun inzet moeten plegen; de gemeente kan het niet alleen. De dorpsvisies zijn in samenspraak met bewoners en ondernemers van de kernen opgesteld, maar borduren ook voort op bestaand sectoraal beleid, zoals het speelruimteplan, sportbeleid en het preventie-akkoord.

1.3

Participatieproces

Een goede dorpsvisie is van en voor het dorp. Deze maak je samen met de bewoners, de ondernemers en de stakeholders uit de verschillende kernen. In een compact en leuk interactief proces hebben we samen met de bewoners, de ondernemers, de initiatiefnemers en de andere betrokkenen vanuit het verenigingsleven en de (sociaal)maatschappelijke organisaties per kern van gedachten gewisseld om te komen tot de drie voorliggende dorpsvisies. Daarnaast hebben ambtenaren van de gemeente actief meegedacht en is tussentijds met het college en de gemeenteraad gesproken over de tussenresultaten. De dorpsvisies zijn een gezamenlijk product van de dorpen en van de gemeente Westvoorne. Fase 1: de dorpsdialoog Medio 2020 zijn we gestart met een uitgebreide dorpsdialoog, waarbij er op is ingezet om met zoveel mogelijk verschillende mensen in gesprek te raken. Vanwege COVID-19 is de participatie deels fysiek en deels digitaal doorlopen. Door middel van een enquête op het Burgerplatform, digitale interviews met belangrijke sleutelfiguren binnen de dorpen, een online inloopavond met livestream en het verspreiden van ansichtkaarten is er desondanks de

10

beperkingen ontzettend veel input opgehaald. Ook op het ‘Digitale Dorpsplein’ kon iedereen hun wensen en ideeën kenbaar maken en zich aanmelden voor de diverse participatiemomenten. Om de lokale dynamiek van Westvoorne in kaart te brengen en geluid te maken voor de dorpsvisies zijn we in de zomer van 2020 met strandstoelen en kaart van het gebied op expeditie gegaan in Westvoorne om onverwacht en informeel op 1,5 m. afstand in gesprek te gaan met de bewoners en bezoekers. We zijn actief de 3 kernen ingetrokken op ontdekkingstocht naar de kernwaarden, de ziel en identiteit van Oostvoorne, Rockanje en Tinte. Ook in de dorpen zijn veel ideeën, wensen en belangrijke uitgangspunten gedeeld; op straat, op de markt, op school, bij het strand, etc. Verder zijn er aanvullende gesprekken gevoerd met onder andere de Adviesraad Sociaal Domein. Aan de hand van waardevolle ideeën, wensen en opgaven die zijn meegegeven, zijn de onderscheidende identiteiten en kwaliteiten van de drie dorpen, maar ook de specifieke vraagstukken voor de toekomst in beeld gebracht. Fase 2: het toekomstperspectief In het najaar van 2020 zijn de dorpsvisies verder uitgewerkt tot een toekomstperspectief voor de verschillende kernen met daarin de belangrijke kernkwaliteiten van Westvoorne en de individuele dorpen, trends en ontwikkelingen en de opgaven, kansen en uitdagingen per kern.

Daarover is eind 2020 op een aantal momenten van gedachten gewisseld met de bewoners, de ondernemers en andere betrokkenen vanuit verschillende partijen op een viertal inloopavonden. Hier is het algemene, overkoepelende verhaal van Westvoorne en de richting per kern voorgelegd en bediscussieerd. De resultaten zijn ook via het ‘Digitale Dorpsplein’ en in het huis-aan-huis magazine de Westvoornaer teruggekoppeld. Uit de gesprekken kwam duidelijk naar voren dat men zich herkent in het overkoepelende verhaal voor Westvoorne en de opgestelde richtingen per kern. Naar aanleiding van de inloopavonden is de visie per kern aangescherpt en is nieuwe input meegenomen.

11

Digitale presentatie Fase 3: sleutelprojecten en uitvoeringsstrategie Tot slot is de uiteindelijke visie nogmaals gepresenteerd aan de inwoners en is er een wensenlijst opgesteld met alle verzamelde ideeën, wensen en potentiële projecten. Door de gemeente is een eerste inventarisatie gemaakt van de belangrijke sleutelprojecten per kern. Er is gekeken naar welke zaken op korte termijn kunnen worden opgepakt (de komende 1-3 jaar voor de gemeentelijke fusie) en voor welke zaken een besluit van het nieuwe gemeentebestuur noodzakelijk is. Na overleg met het ambtelijk apparaat en het college van B&W is deze richting uitgewerkt tot de voorliggende dorpsvisie voor Tinte met bijbehorend stappenplan voor het uitvoeren van de projecten, die uit de dorpsvisie voortkomen. De opgehaalde input vanuit de participatie is verderop in de dorpsvisie (in hoofdstuk 3) terug te lezen in samenhang met de grotere opgaven die spelen.

12

1.4

Leeswijzer

In deze paragraaf wordt kort benoemd hoe het boekje is opgebouwd en wat, waar staat. In deze dorpsvisie wordt ingegaan op de kern Tinte. Daarbij zullen we in hoofdstuk twee beginnen met het grotere verhaal van Westvoorne en de plek die de kern Tinte hierbinnen inneemt. Waarin onderscheiden de dorpen zich onderling, wat maakt ze uniek? Hoe heeft het dorp zich in de afgelopen jaren gevormd? Hoe zit het cultuurhistorische, landschappelijke raamwerk van het dorp in elkaar? Welke karakteristieke elementen zijn er te herkennen? In hoofdstuk drie wordt verder ingegaan op de kernkwaliteiten van Tinte en opgaven die spelen. Binnen de gemeente en specifiek binnen de kern. Hierin is tevens terug te lezen welke opgaven de bewoners, ondernemers en overige betrokkenen zien. In hoofdstuk vier gaan we aan de hand van de kernwaarden en de identiteit van het dorp, dieper in op de toekomstvisie van Tinte. Wat voor dorp willen we in de toekomst zijn? En wat is er voor nodig om de eigenheid en kernkwaliteiten van het dorp zo goed mogelijk intact te houden? Dit laten we zien aan de hand van drie doelstellingen voor Tinte. De ambities worden kort en bondig omschreven. In hoofdstuk vijf gaan we verder in op de vervolgstappen. Er wordt een doorkijk gegeven naar welke sleutelprojecten er op de korte en lange termijn liggen, die handen en voeten kunnen gaan geven aan de doelstellingen.

En welke deelprojecten daaronder vallen. We blikken kort vooruit op de organisatiestructuur van de kernen na de fusie en eindigen met een stappenplan met acties in de bijlage.

13

02

HET ONTSTAAN EN DE BETEKENIS VAN TINTE

Ligging Westvoorne in een oase van rust en ruimte

HET ONTSTAAN EN DE BETEKENIS VAN TINTE 2.1. Een oase van rust en ruimte

RANDSTAD

ZUIDWESTELIJKE DELTA

16

02

Ontsnappen aan de stad Tinte ligt op een bijzondere plek, in de overgang tussen de drukke, volle Randstad en de openheid en de rust van de Zuidwestelijke Delta, op de overgang van het krekengebied en de zeekleipolders. Het is deze bijzondere positie die Tinte tot het dorp heeft gemaakt dat het nu is en die de belangrijkste kwaliteiten van het dorp maken. De Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden vormen een unieke groenblauwe oase van natuur, rust en buitenzijn midden tussen de verstedelijkte regio’s van de Randstad, de Vlaamse Ruit en het Ruhrgebied. Een reeks eilanden vrij van massaverstedelijking, met authentieke dorpen en stadjes, schone luchten en mooie landschappen. Gelegen in de belangrijke rivierdelta van de Rijn,

Internationale erkenning Dat Westvoorne een aangename bestemming is voor de recreant, blijkt onder meer uit de internationale erkenning die de gemeente de afgelopen drie jaar heeft gekregen op Europees niveau. Zo is de gemeente in 2018 als meest duurzame kustbestemming benoemd, in 2019 als meest duurzame natuurbestemming en heeft de gemeente samen met haar buurgemeenten Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland de ITB Earth Award van 2020 gewonnen. Onder andere de Slikken van Voorne, het Voornes Duin en het Quackjeswater vallen onder ‘Best of Nature’.

Maas en Schelde. Het gebied is met haar deltawerken een proeftuin voor de waterveiligheid in de delta en onderdeel van het langste aaneengesloten duingebied van Europa. In deze hoek van Europa wonen 42 miljoen mensen op elkaar binnen drie uur reizen en de nog open, pure delta is voor hen de ideale plek voor een dagje uitwaaien, dorps en landelijk wonen of een weekje weg. Strand, natuurbeleving, watersport maar ook cultuurhistorie en bijzondere evenementen vormen grote trekkers binnen dit gebied. Met de voortschrijdende digitalisering is het een interessante uitvalsbasis voor thuiswerkers. Het is echter ook een regio waar een deel van de jeugd kiest voor de verlokkingen van de steden die om de hoek liggen. De natuur ligt voor de deur, de werkgelegenheid en de voorzieningen van de steden als Rotterdam en Den Haag om de hoek, maar er dient wel aandacht uit te gaan naar het voorzieningenniveau, wonen voor starters en voor gezinnen en de vitaliteit van de kernen.

Het eiland Voorne-Putten, dat tussen de Haringvliet, het Spui, de Oude Maas en het Brielse en Oostvoornse Meer ligt, onderscheidt zich binnen de Zuidwestelijke Delta door haar ligging direct ten zuiden van Rotterdam en Europoort. Voorne-Putten is een belangrijke schakel tussen de Zuidwestelijke delta en de Randstad. In die zin staat Voorne-Putten het meeste van alle eilanden onder invloed van de Rotterdamse regio. Mede door de goede bereikbaarheid via de Blankenburgtunnel en de nabijheid van de industrie op de Maasvlakte is er op het eiland minder sprake van krimp, het wegtrekken van voorzieningen en ontgroening in vergelijking met bijvoorbeeld de Zeeuwse eilanden. Er zijn veel mensen die naar Westvoorne komen om te wonen vanwege de bijzondere natuur en het strand en werken in de Randstad.

Onderscheidende kwaliteiten van Voorne-Putten en Westvoorne

17

De schoonheid van het afwisselende landschap Het eiland Voorne-Putten kent een aantrekkelijke diversiteit aan landschappen, die een geleidelijke overgang vormen tussen zee en land. Juist deze vele overgangen maken het landschap rijk en aantrekkelijk voor planten, dieren en mensen: zee, strand, duinen, zanderijen en bosgebieden, die weer overlopen in oude en jonge zeekleipolders. De afwisseling van het kustlandschap is misschien wel de belangrijkste waarde van de gemeente. Een groot deel van de natuur in Westvoorne maakt deel uit van beschermde Natura 2000, waaronder de Voordelta en het Voornes Duin. De Voordelta omhelst het ondiepe zee gedeelte van de Zeeuwse en ZuidHollandse Delta. Zoute kustwateren, intergetijdengebieden en stranden wisselen elkaar af. De Noordzee en de meren ten noorden van het eiland, staan al een lange tijd bekend als een paradijs voor watersporters en kitesurfers. Op de kop van Voorne is de kust sterk aan het veranderen. Met name door de verzanding van de kust zijn er droogvallende diepere zandbanken ontstaan met daartussen diepere geulen en een aantal platen en schorren. Dit is minder gunstig voor de watersport, maar levert wel een uniek en aantrekkelijk natuurgebied op voor andere recreanten.

Het middengebied van het eiland kenmerkt zich door de rust en openheid van de oude en jonge zeekleipolders, met de slingerende kreken als natte ecologische en recreatieve verbindingen. De verschillende landschappen worden met elkaar verknoopt door middel van karakteristieke dijken en lanen.

18

Buitenmensen De rijkheid van het landschap en de nabijheid van de Randstad maakt Voorne Putten een geliefde plek om te wonen en te recreëren. Dat zie je terug aan de mensen, zij komen uit verschillende windstreken: sommigen zijn geboren en getogen in de dorpen en wonen er al 50 jaar. Anderen zijn vanuit de Randstad naar de dorpen verhuisd. Vaak vanwege de natuur, maar soms ook door de authenticiteit, kleinschaligheid en het informele, dorpse karakter van de kernen. Al met al kunnen we wel concluderen dat de mensen allemaal echte buitenmensen en levensgenieters zijn. Senioren op het eiland zijn relatief erg actief en gezond. 65-plussers voelen zich betrokken bij hun buurtgenoten en zien het belang van maatschappelijk actief zijn. Opvallend is dat veel van hun kinderen (met het gezin), op een latere leeftijd in het dorp komen wonen om dichtbij hun ouders te kunnen wonen. Dorpen en stadjes met een eigen gezicht De gemeenten Westvoorne, Hellevoetsluis en Brielle kenmerken zich niet alleen door diverse landschappen, maar ook door een diversiteit aan dorpen en stadjes die zich op het eiland bevinden. Dit hangt sterk samen met de positionering in het landschap. Binnen de drie gemeenten op de kop van Voorne is een aantal herkenbare vestingstadjes terug te vinden, zoals Hellevoetsluis en Brielle, gelegen op strategische plekken aan de belangrijke waterwegen.

Oostvoorne en Rockanje vormen samen de belangrijkste kustdorpen van het eiland, in de luwte van de duinen. Verder is er nog een aantal kreek- en polderdorpen te vinden op het eiland, zoals Tinte.

Zowel in het landschap als binnen de kernen is een rijke cultuurhistorie terug te zien. De cultuurhistorische waarden van de kernen bepalen de identiteit van de kernen en vormen (potentiële) aantrekkelijke trekpleisters voor bezoekers in de stadjes, dorpen en het landschap.

maandelijks buurtgenoten bij het boodschappen doen of een doktersbezoek. Het merendeel van de inwoners is tevens bereid om met de gemeente mee te denken en om te praten over de toekomst van de gemeente. Dit geldt voor alle leeftijdsgroepen en opleidingsniveaus en is daarmee breed gedragen.

Dorpsactiviteiten en evenementen De gemeente Westvoorne valt op door de relatief vele dorpsactiviteiten en evenementen die er worden georganiseerd. Iets wat erg wordt gewaardeerd. Binnen de gemeente worden jaarlijks ongeveer 70 evenementen georganiseerd in verschillende soorten en maten en met een verscheidenheid aan functies. Rockanje, Oostvoorne en Tinte hebben - naast incidentele festiviteiten - alle drie hun eigen jaarlijks terugkerende evenementen op het gebied van sport, cultuur en vermaak, zowel binnen als buiten. Bijvoorbeeld de Bos en Burcht Fair, de Lampionoptocht, de wielerronde, Rockanje Live, Rockanje Cross en het jaarlijkse zomerfeest in Tinte. De evenementen dragen bij aan de levendigheid, het imago, de economie en het woonplezier in de dorpen en hebben een stimulerende gezelligheid, saamhorigheid, ontmoeting en ontspanning.

Relatief hoog voorzieningenniveau Voorzieningen in Rotterdam zorgen ervoor dat niet alle voorzieningen ook in de kernen hoeven te zijn (je bent als bewoner immers zo in de stad). De grote recreatieve aantrekkingskracht van de kernen in Westvoorne heeft, met name in Oostvoorne en Rockanje, echter voor een relatief hoog lokaal voorzieningenniveau gezorgd. De detailhandel is in beide dorpen gericht op de dagelijkse boodschappen. In beide dorpen zijn ook verschillende maatschappelijke voorzieningen zoals sport, onderwijs en zorg aanwezig. Tinte is een wat kleinere kern waar enkele sociaal-maatschappelijke basisvoorzieningen aanwezig zijn, die zoveel mogelijk zijn of nog worden geclusterd. Westvoorne is een zeer aangename gemeente om in te wonen. Er wonen ruim 14.000 inwoners, merendeels in de dorpen Oostvoorne, Rockanje en Tinte. Oostvoorne en Rockanje zijn groene dorpen, gelegen te midden van fraaie landschappen en natuurgebieden op de rand van duin en polder. Je loopt of fietst zo door de duinen naar het strand of juist de polders in. Tinte is een kleine kern op het kruispunt van dijken in de oude zeekleipolders, middenin het agrarisch polderlandschap. Al met al is het prettig wonen in de kernen in Westvoorne. In alle kernen wordt dit nadrukkelijk meegegeven.

Mensen voelen zich sterk verbonden met het dorp waarin ze wonen en hun leefomgeving. Ruim de helft is actief bij verenigingen of organisaties in de dorpen. Vooral bij sportverenigingen en/of vrijwilligersorganisaties. Ruim een derde van de inwoners is sterk betrokken bij de buurt en heeft bijna dagelijks contact met buurtgenoten. Een even groot aandeel helpt bijna

19

Landschappelijke positionering bepalend voor de dorpsidentiteit 2.2. Stevige ankers in het landschap Ondanks de vele overkoepelende kwaliteiten die de kernen binnen de gemeente Westvoorne met zich meedragen, zit er ook een duidelijk kleurverschil tussen de kernen. Oostvoorne, Rockanje en Tinte hebben ieder een eigen herkenbare identiteit, die voor een deel voortkomt uit de landschappelijke onderlegger. De ligging aan en op verschillende landschapstypen maakt dat de identiteit van de dorpen contrasten met zich meedragen.

De kernen zijn op een eigen manier verweven en verankerd met het omliggende landschap door lange lijnen, die dorp en natuur met elkaar verbinden. Fiets- en wandelroutes verknopen de kernen met het buitengebied en verbinden de rijkdom van bijzondere plekken in het dorp en de verhalen die daarbij horen.

Tinte is echt een polderbuurtschap, een agrarische lintbebouwing op een systeem van dijken aan weerszijden van een kreek (de Strypsche Wetering) die naar elkaar zijn toegegroeid. Langs het lint is een aantal plekken ontstaan. Vanuit het lint van Tinte zijn er doorzichtjes op het open polderlandschap. Rockanje is ontstaan op de rand van de oude zeekleipolders als een agrarisch lintdorp op een dijk bij een oude kreek (nu Meertje de Waal). Het dorp heeft zich in de loop van de tijd steeds meer georiënteerd op het strand, waardoor er in en langs de duinen de strandrecreatie is ontstaan. Het dorp kent echter nog steeds twee gezichten; groene woonwijken in de polder en langs het krekengebied en de lommerrijke villawijken en recreatieterreinen in de duinen aan het strand. Oostvoorne ligt ingebed in de binnenduinrand en is met statige lanen, landgoederen en groene villawijkjes vergroeid met het omliggende landschap. Het heeft een lange historie met recreatie en toerisme en als gevolg daarvan een mondain karakter. Door de verzanding van de kust is het dorp de directe verbinding met het strand verloren en is het kustlandschap verder vernatuurlijkt.

20

21

Ontstaansgeschiedenis Tinte

2.3. Hoe is Tinte ontstaan? Tinte is een dorp dat gelegen is tussen de oude- en de jonge zeekleipolders op een stelsel van dijken en kenmerkt zich door geclusterde boerderijen en oude pandjes die zich vanaf twee plekken rondom deze dijken in het landschap hebben genesteld. Vanuit hier is het dorp langzaam bescheiden uitgebreid. Het polderlandschap rondom de kern heeft zich door de loop van de jaren sterk gevormd. Binnen de kern hangt een sfeer van saamhorigheid en verbondenheid onder de bewoners. De gemeenschap is erg actief. De Strypsche Wetering, die langs het dorp loopt en in verbinding staat met Meertje de Waal in Rockanje, stond ooit rond 1300 direct in verbinding met de Noordzee. De Strypsche Wetering was vroeger namelijk een zeearm genoemd ‘de Strype’. De kust van Westvoorne en het omliggende landschap zagen er dan ook compleet anders uit. Langzaam kreeg de zee steeds minder invloed en ontstond er een situatie waarbij drassige gronden omringd werden door drooggemalen polders. Met de aanleg van de Vleerdamsedijk in Rockanje heeft de Wetering haar verbinding met de zee uiteindelijk in zijn geheel verloren. Wel staat de Wetering nog in relatie met het gebied het Meertje de Waal. Vanuit Tinte loopt de Strypsche Wetering verder de polder in. Tinte ontleent haar ontstaan aan een meekrapfabriek, die in het begin van de 17e eeuw ter plaatse aanwezig was.

Het dorp heeft haar naam dan ook te danken aan de verfstof (Tintelijn) die hier werd geproduceerd. Pas tegen het einde van de 18e eeuw vond een bescheiden groei plaats. De kern van het dorp concentreert zich van oorsprong langs de Colinslandsedijk met daarlangs lintbebouwing, terwijl het kerkje juist op het kruispunt van de Kade en de Strypsche Dijk staat. Rondom dit punt heeft zich in de loop van de tijd tevens een aantal boerderijen geplaatst, wat heeft geleid tot een lichte tweedeling binnen het dorp. Aan de overige wegen staan her en der nog een aantal verspreide woningen en (oude) boerderijen.

22

Rond 1883 werd in de omgeving van Tinte gestart met de bouw van Fort Peltsersdijk. Het fort maakt onderdeel uit van de Stelling van de Monding der Maas en het Haringvliet. De stelling verdedigde Voorne met behulp van vier fortificaties en een waterlinie. Ten zuidwesten van het fort gold een schootsveld met een straal van 700 m dat vrij van bebouwing moest blijven gehouden. Het fort staat momenteel onder bescherming van de Monumentenwet (rijksmonument). Ook aan de westzijde van het Kruiningergors is nog een fort aanwezig binnen de grenzen van de gemeente Westvoorne. Vlak daarna, in 1899, ontstond ook Landgoed Tinteling; een kleine boerderij aan de Strypsche Wetering. Aan de oostzijde van de Colinslandsedijk, op een wat grotere afstand van deze dijk, ligt een aantal woningen die in de jaren ‘50 van de vorige eeuw zijn gerealiseerd. Dit zijn de eerste woningen die seriematig in Tinte zijn gebouwd. In de jaren ‘70 is Tinte vervolgens uitgebreid met de Weidehof en de Meekrap. Aanvankelijk was het de bedoeling om Tinte hier in beperkte mate verder uit te breiden. Het toenmalige kleine kernenbeleid zoals neergelegd in het streekplan Rijnmond belemmerde echter deze uitbreiding. Hierdoor zijn er gedurende tientallen jaren geen nieuwe woningen meer gebouwd in Tinte.

Wel worden boerderijen op sommige plekken opgeknapt of worden er door middel van sloop-nieuwbouw nieuwe woningen gerealiseerd. Vanaf het begin van deze eeuw heeft er in het landschap van Tinte een schaalvergroting plaatsgevonden binnen de agrarische sector. Percelen werden vergroot en rechtgetrokken. Kleinere boerderijtjes hebben plaatsgemaakt voor grotere boerenbedrijven. Ook met de opkomst van de kassencomplexen (aan de noordkant van het dorp) is het landschappelijke beeld veranderd. Door de druk vanuit de agrarische sector is de Strypsche Wetering in de loop van de jaren aangetast. Door middel van kreekherstel is de structuur hersteld. In de huidige situatie is dit goed terug te zien. Hoewel de voormalige

23

Raamwerk van waardevolle cultuurhistorische/landschappelijke lijnen en elementen Strypsche Wetering door het landschap heen slingerde, is ervoor gekozen om de Wetering vanaf Landgoed Tinteling recht te trekken. Deze loopt nu door richting het Voornse Kanaal. Landgoed Tinteling zelf is in 2005 opgeknapt met het uitvoeren van het plan “Kreekherstel Strype”. Het natuurterrein is toegankelijk via het wandel- en fietspad, dat is aangelegd op de voormalige Strypscheweg, parallel aan de Strypsche Wetering. In de huidige situatie is Tinte een klein woondorp met minimale voorzieningen. Door een aantal ontwikkelingen is de druk op de voorzieningen binnen de kern toegenomen. De afgelopen paar jaar hebben de inwoners van Tinte er samen met verenigingen aan gewerkt om de voorzieningen in het dorp in stand te houden. Dit door middel van het oprichten en uitvoeren van Tintestein, dat hét centrale maatschappelijke verzamelgebouw vormt van Tinte. Sport, activiteiten,, een buurtwinkel en ontmoeting komen hier samen en krijgen flexibel de ruimte. Momenteel wordt eraan gewerkt om er tevens een sportzaal te realiseren en Tintestein af te ronden. Hoe Tinte zich in de toekomst verder zal gaan ontwikkelen hangt af van keuzes op een klein schaalniveau. Daarbij zijn bewonersinitiatieven en een goede samenwerking van groot belang.

Hoewel het dorp een ruimtelijke tweedeling kent, is er een duidelijke eenheid te herkennen met het oog op de onderlinge sociale banden binnen de kern.

2.4. Hoe zit Tinte in elkaar? Het raamwerk van cultuurhistorische en landschappelijke lijnen dat is ontstaan, verknoopt het polderlandschap, het krekenlandschap, de twee delen van Tinte en de verschillende ontmoetingsplekken aan elkaar. Op dit moment herkennen we de volgende belangrijke elementen daarin terug:

24

Een systeem van cultuurhistorische dijken langs de Strypsche Wetering met een dijk daartussen De dijken van Tinte vormen belangrijke structuurbepalende lijnen binnen het dorp en verwijzen terug naar het rijke verleden aan inpolderingen. De dijken hebben de uitvalsbasis gevormd voor de verdere verstedelijking van het dorp. De dijken van Tinte hebben een belangrijke identiteitsbepalende functie. Met name de Colinslandsedijk, de Lodderlandsedijk, de Kade, de Strypsche Dijk, de Natersedijk, de Peltsersdijk en de Rietdijk vormen belangrijke landschappelijke structuren. Langs de Colinslandsedijk en langs delen van de Kade en de Peltsersdijk worden de dijken versterkt door de aanwezigheid van bomen. Echte sterke laanstructuren zijn niet meer herkenbaar. Een weefsel van landelijke lintbebouwing aan dijken met vele fraaie doorzichten naar het omliggende polder- en kerkenlandschap In Tinte heeft het weefsel van lintbebouwing zich op twee verschillende plekken nadrukkelijker in het landschap gevormd: langs de Conlinslandsedijk (bij de Weidehof, de Môluk en de Odiaan) en op het kruispunt van de Kade en de Strypsche Dijk (bij het kerkje en het maatschappelijk centrum Tintestein), wat zorgt voor een ruimtelijke tweedeling. De oorspronkelijke lintbebouwing in Tinte bestaat uit een aantal (oude) boerderijen en vrijstaande bebouwing, waarvan het merendeel bestaat uit één bouwlaag met kap.

In sommige gevallen is er een schuur aan de woningen gebouwd. De bebouwing staat op de meeste plaatsen (met name aan de Kade en de Colinslandsedijk) dicht aan de weg. Op enkele plekken hebben zich in de boerderijen kleinschalige recreatieve voorzieningen gevestigd. Op sommige plekken zijn fraaie doorzichten naar het landschap ontstaan vanaf de linten, onder andere langs de Kade en de Rietdijk. De Strypsche Wetering en het omliggende krekenlandschap vormen de oudste structuren binnen het dorp. Maar ook het uitgestrekte polderlandschap met haar vergezichten.

25

Een afwisseling van plekken en cultuurhistorische objecten Aan de linten is in de loop der jaren een verscheidenheid aan cultuurhistorische objecten en kleinschalige ontmoetingsplekken ontstaan. In Tinte liggen deze bijzondere plekken verspreid ten opzichte van elkaar. Zo ligt het Museum In den Halve Maen aan de Lodderlandsedijk verknoopt, de manege aan de Rietdijk, het kunstwerk de Môluk (die de saamhorigheid van het dorp symboliseert) en de Weidehof aan de Colinslandsedijk, het kerkje en Tintestein aan de Strypsche Dijk/de Kade en Fort Peltsersdijk aan de Peltsersdijk. Voorzichtige uitbreidingen en kassencomplexen in de polders op ‘het klei’ Het historische weefsel van landelijke lintbebouwing wordt op een aantal plekken, in het noordelijk gedeelte van Tinte, versterkt door voorzichtige uitbreidingen in de polder. Zo zijn er aan de oostzijde van de Colinslandsedijk 10 tweekappers gerealiseerd. De woningen worden ontsloten door een eigen ontsluitingsweg parallel aan de dijk. Rondom de Weidehof en de Meekrap zijn vier rijtjes met rijenwoningen gebouwd. De woningen wijken af in uitstraling van het historische weefsel van Tinte. Het noorden van Tinte wordt gekenmerkt door de grootschalige aanwezigheid van kassencomplexen, die zich hier met de tijd hebben gevestigd. Het gebied heeft een belangrijke economische waarde.

26

27

03

KERNKWALITEITEN EN OPGAVEN

KERNKWALITEITEN EN OPGAVEN 3.1. Kernkwaliteiten van Tinte De verdere ontwikkeling van Tinte begint natuurlijk met het vastleggen van de dingen die we niet willen veranderen, maar juist willen versterken; de kernkwaliteiten van het dorp. Uit de gebiedsanalyse en de Dorpsdialoog, die is samengesteld met de inwoners, ondernemers, gasten en organisaties, zijn zes kernkwaliteiten voor Tinte naar voren gekomen. De kernkwaliteiten geven aan waarin Tinte zich onderscheidt van de andere dorpen in haar omgeving. De volgende kernkwaliteiten zijn benoemd: Verenigingsgebouw Tintestein Eind 2008 heeft de gemeente Westvoorne het pand Tintestein overgekocht van de Gereformeerde Kerk van Tinte. Hier was voorheen een school in gevestigd. In samenwerking met verschillende verenigingen, bewoners, ondernemers en andere organisaties heeft het dorp eraan gewerkt om van het voormalige schoolgebouw een verenigingsgebouw te maken om de levendigheid en saamhorigheid van Tinte te vergroten. Het gerenoveerde gebouw is een belangrijke ontmoetingsplaats voor inwoners en verenigingen. Hier worden verschillende activiteiten georganiseerd voor en door het dorp. Binnen het gebouw is een aantal permanente functies aanwezig en worden zalen aan verschillende organisaties verhuurd.

Tintestein biedt door middel van het verhuren van 3 ruimtes (de Tuinkamer, de Verenigingszaal en het Clublokaal) ruimte aan een flink aantal verenigingen en organisaties, zoals de Tintunes, het Dagorkest, de Toneelvereniging ICC, de Kinderclub de Bengels, de Jeugdclub Flierefluiters, de 12+ Club en Tinte, de Protestantse kerk Tinte en het Oranje Comité van Tinte.

30

03

Een rustige, landelijke woonomgeving Het landschap rondom Tinte, het krekengebied en de oude- en jonge zeekleipolders, zorgen voor een uniek, landelijk woonmilieu in Tinte. Vanaf vele plekken in de bebouwde kom, maar ook vanaf de dijken, bevinden zich fraaie vergezichten het landschap in. Vele tuinen grenzen aan het weidse landschap, dat aanvoelt als verlenging van de achtertuin. Met name de rust en ruimte die het landschap met zich meebrengt, worden erg gewaardeerd door bewoners. Ook vanuit de regio komen mensen naar het dorp toe om er rustig buiten te wonen in de polder. Diverse kleinschalige ontmoetingsplekken Binnen de kern zijn meerdere kleinschalige ontmoetingsplekken aanwezig waar men samenkomt. De spreiding van deze ontmoetingsplekken is kenmerkend en past bij het karakter van het historische lintdorp. De verschillende plekken binnen en buiten het dorp worden door middel van een systeem van dijken aan elkaar geregen: als belangrijkste plek voor de voorzieningen en het kerkje, de Weidehof, het gebied rondom de Môluk, de manege, het Museum In den Halve Maen, Landgoed de Tinteling, Tintestein en Fort Peltsersdijk. Het polderlandschap als uitvalsbasis voor kleinschalige recreatie Het polderlandschap nodigt uit om te bewegen, te sporten en te recreëren. Vanuit het dorp is er een aantal wandel- en struinpaden door het kreken- en polderlandschap.

Deze zijn in trek bij zowel bewoners als recreanten. Maar het landschap is ook in trek bij vele fietsers, door het recreatieve netwerk van

31

Input dorpsdialoog

relatie tussen het eteren, winkels en om het Dorpsplein, en gemiste kans: en en verblijfsoor de bewoners evenementen te dags is o.a. de Plus he kustplaats is dat nwerking tussen met gemeente.”

“Bestaande Bestaande kwaliteit van natuur en groen behouden en versterken: versterken beleven en toegankelijk maken van de polder en de Wetering (struinpaden en suppen).”

“Betaalbare Betaalbare woningen voor senioren en starters: starters goedkope huurwoningen voor jongeren die willen blijven hangen, of (in de toekomst) ouderen die hier hun hele leven willen blijven wonen (opties: leegstaande boerderij of de Odiaan).”

den (vooral bebudget)superr moet kunnen nzorgcentrum oot).”

“Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen / ontmoetingsplekken voor de jeugd en senioren: senioren meer plekken voor de jeugd creëren, huidige speelgelegenheden voor de jeugd vernieuwen.”

tmoetingssenioren: meer senioren ingsplekken, ugd 6-12.”

“Energie: Energie: energieopwek kassencompexen gebruiken binnen de kern.”

“Verlevendigen Verlevendigen dorpscentra: dorpscentra er zijn nu meerdere ontmoetingsplekken (Verenigingsgebouw Tintestein, kerkje, Weidehof) maar waar ligt het hart? Colinslandsedijk aanhelen om er één dorp van te maken.”

“Voorzieningen Voorzieningen op peil houden (vooral behouden wat er is): is) Tintestein afronden (sporthal), wens om een buurtwinkel is reeds gerealiseerd.”

“Verkeersveiligheid, parkeren, bereikbaarheid en verkeersdoorstroming: overlast van doorgaand verkeer door het dorp (hard rijden), wens voor een buurt- of belbus, te weinig parkeerplekken op het Weidehof.”

“Gemeente mag wel iets meer ondersteunen: opzoek naar een juiste balans”.

fietsroutes over de dijken in en om Tinte. Hoewel het polderlandschap veel potentie heeft om recreatief benut te worden, staat de recreatie nog ietwat in de kinderschoenen. Op enkele plekken binnen de gemeenschap zijn al wel kleinschalige recreatieve functies aanwezig, zoals een landwinkel en Museum In den Halven Maen. Sterke onderlinge sociale banden binnen de gemeenschap Een niet tastbare, maar wel ruimtelijke kenkwaliteit van het dorp, is de hechtheid van de buurtschap. De Tintenaren vormen een hechte en open gemeenschap, die zich sterk inzetten voor het dorp en elkaar. Mede door de kleinschaligheid van de kern heerst er een sterke sfeer van ‘ons kent ons’. Tinte kenmerkt zich door een bovengemiddelde betrokkenheid en een gemeenschap waarbij het collectief bovenaan staat. Er is een actief verenigingsleven met een stevige sociale infrastructuur en met vele vrijwilligers. Het dorp organiseert eigen jaarlijks terugkerende activiteiten en evenementen op het gebied van sport, cultuur en vermaak, zowel binnen als buiten. Het Zomerfeest van Tinte is dan ook een begrip ver buiten het dorp. Zelfredzame bevolking De bewoners van Tinte zijn relatief zelfredzaam en nog vaak fit op latere leeftijd. Veel senioren in het dorp blijven tot op latere leeftijd zelfstandig wonen.

Binnen het dorp weet men zich, als het nodig is, te mobiliseren en met eigen middelen of door middel van hulp van anderen, dingen voor elkaar te krijgen. Bewoners zijn over het algemeen erg betrokken en verbonden met het dorp. Vooral in het verenigingsleven is men erg actief.

3.2. Opgaven voor Tinte Hoewel Tinte vele kwaliteiten heeft weten te behouden, is er ook een aantal maatschappelijke trends die op het dorp afkomen en waar in de toekomst rekening mee dient te worden gehouden. Een aantal zaken spelen op dit moment al. Daarnaast is er ook een aantal specifiekere opgaven uit het participatieproces met de bewoners, de ondernemers, de lokale organisaties en overige betrokkenen naar voren gekomen. In vele gevallen zijn deze te relateren aan de grootschaligere opgaven. Ook hebben we ideeën en wensen opgehaald. Tijdens de dorpsdialoog die we hebben gevoerd, hebben we gemerkt dat de Tintenaren het dorp een fantastische plek vinden om in te wonen. “Het is lekker rustig hier, je kijkt vanuit de ramen zo de weidse polder in en de mensen zijn gezellig.” Als we doorvragen naar de gezelligheid komt al snel naar voren dat het onderlinge gevoel van verbondenheid ervoor zorgt dat vele bewonersinitiatieven van de grond komen. “We zijn trots op het dorp en wat we hier allemaal met elkaar van de grond krijgen. Iedereen mag meedoen, maar niks hoeft”. De resultaten hebben we samengebracht in een poster die terug te zien is op de pagina hiernaast. Op basis van de analyse van de grotere trends en ontwikkelingen en de resultaten uit de dorpsdialoog zijn de volgende opgaven benoemd:

Desalniettemin mogen we de kwetsbare bewoners die wel ondersteuning nodig hebben, zoals ouderen, hulpbehoevende inwoners of gezinnen met een kleinere portemonnee niet vergeten.

32

33

Trend - Vergrijzing, ontgroening en verdunning De vergrijzing, die haar hoogtepunt rond 2040 bereikt, heeft vooral gevolgen voor de vraag naar seniorenwoningen en woon-zorgcomplexen en de recreatiebehoefte. De vergrijzing is in Westvoorne relatief sterk ten opzichte van andere gemeenten op Voorne-Putten, net als de ontgroening. Om ontgroening tegen te gaan is het belangrijk rekening te houden met de vestigingsfactoren voor jongeren (voorzieningenniveau, woonkwaliteit, bereikbaarheid). Ook met oog op vergrijzing dienen er voldoende (zorg)voorzieningen op een bereikbare afstand en toepasselijke woonvormen beschikbaar te zijn. Daarnaast is sprake van woonverdunning. Dit betekent dat per woning gemiddeld minder mensen wonen. Het gevolg hiervan is dat zelfs bij een gelijkblijvend inwonertal, toch extra woningen moeten worden gebouwd om aan de vraag te voldoen. Door de vergrijzing waar we (de komende jaren) mee te maken hebben, is ook direct de zorgvraag en de zorgbehoefte gestegen. Dit vraagt aandacht voor een collectieve gedachteverandering die leidt tot een nieuwe vorm van gemeenschapszin. Door de decentralisatie van zorgtaken naar de lokale overheid ligt hier ook een opgave voor de gemeente. Men komt steeds minder vaak in aanmerking voor intramurale zorg. De drempel neemt toe en men komt in een steeds slechtere staat binnen.

Vooral senioren met onvoldoende steun vanuit eigen kringen zijn kwetsbaar.1

34

Trend - Veranderende woningbehoefte Op het moment is er, parallel aan de bovenstaande ontwikkelingen, op landelijk niveau een enorme vraag naar woningen. Westvoorne moet dan ook een bijdrage aan de regionale woningvraag leveren. Binnen de drie kernen dienen er de komende jaren, binnen de huidige contouren van de gemeente, tussen de 700 en 1100 woningen te worden bijgebouwd (afhankelijk van de behoefteramingen van de provincie). 35% hiervan dienen sociale woningen te zijn. Op Voorne-Putten is er een grote vraag naar betaalbare eengezinswoningen voor senioren, jongeren en starters.1

Opgaven De kern Tinte is langzamerhand aan het vergrijzen. Voor Tinte betekenen de twee bovenstaande ontwikkelingen, die sterk met elkaar in verband staan, dat er meer behoefte is aan betaalbare seniorenwoningen, maar dat er ook voor starters en jongeren genoeg betaalbaar woonaanbod moet zijn binnen de kern om in de toekomst in Tinte te kunnen blijven wonen. De belangrijkste zoektocht voor Tinte is daarbij de vraag waar deze woningen een plek zullen moeten krijgen binnen de huidige contouren van de kern. Men zou verwachten dat er in en rondom Tinte voldoende ruimte aanwezig is om nog een aantal woningen te realiseren. Het is echter de vraag of de Provincie daar ook ruimte ziet voor groei. De signalen zijn nu dat dit niet of moeizaam het geval is.

Tijdens gesprekken die zijn gevoerd, is het thema wonen binnen de kern Tinte sterk naar voren gekomen. Men ziet het als een van de belangrijkste opgaven om het wonen betaalbaar te houden, met name voor één- en tweepersoonshuishoudens. Er is meer variatie nodig in de bouw om het aantrekkelijk te houden voor nieuwe inwoners. In het dorp zijn er de laatste jaren geen nieuwe woningen meer gebouwd. Althans, er heeft geen extra nieuwbouw of uitbreiding plaatsgevonden. “Er is met name behoefte aan goedkope huurwoningen voor jongeren die in de kern willen blijven hangen, of (in de toekomst) ouderen die hier graag hun hele leven willen blijven wonen”. Men ziet kansen in het benutten van leegstaande boerderijen en in het verdichten van het lint met behoud van doorzichten naar het landschap. Daarnaast geven bewoners aan dat het landschappelijke karakter van het dorp bij nieuwe ontwikkelingen moet blijven overheersen. Zorgvoorzieningen in de nabije omgeving voor minder mobiele senioren, maar ook het onderwijs voor de jeugd, moeten goed bereikbaar blijven. Daarnaast is er een wens om een buurtbus te realiseren. Deze is een aantal jaar terug juist afgeschaft doordat er te weinig gebruik van werd gemaakt. De regiotaxi (vervoer op maat) is nog wel een optie.

opgetreden. Beleidsmakers maken zich soms zorgen om de sociale cohesie. Ook al is er naast individualiteit een hang naar meer gemeenschapszin, is de keuzevrijheid nog steeds bepalend en verwacht de overheid meer inzet van bewoners. De participatiemaatschappij vraagt veel van mensen en het is daarom van belang dat de gemeente passende ondersteuning biedt. Door de individualiserende maatschappij neemt de vereenzaming onder de bewoners toe. Met het oog op het langer thuis wonen van senioren zet deze trend zich verder door. Maar ook onder de jeugd, onder andere door het toenemend gebruik van sociale media en de digitalisering. 1

Trend - Individualisering, gemeenschapszin, samenwerking en vereenzaming De laatste decennia is een individualisering van de samenleving

het dorp aan elkaar te rijgen en de verblijfskwaliteit te verhogen. Hier zijn verschillende ideeën over meegegeven wisselend van het toevoegen van bebouwing in de linten, het aanleggen van

Opgaven Op het moment zijn er in Tinte meerdere ontmoetingsplekken binnen het dorp aanwezig. Er is geen duidelijke, centrale ontmoetingsplaats. Er wordt nog aan gewerkt om van Tintestein één centraal maatschappelijk cluster te maken. Aangezien de onderlinge verbanden binnen de gemeenschap erg sterk zijn, levert de spreiding van ontmoetingsplekken niet perse een sociale verdeling op. Wel ziet men kansen in het aanhelen van de Kade, om de twee belangrijkste en dichtst bebouwde delen van

35

een continu wandel- en fietspad over de dijk, het aanleggen van een fietspad achter de dijk naar Tintestein tot het inzaaien van bloemen langs de dijk om er meer een geheel van te maken. Men ziet ook kansen om een leuke ontmoetingsplek toe te voegen, bijvoorbeeld op de kruising van de Kade en de Strypsche Wetering. Overige input gaat met name over spelen (meer kwalitatief goede speelplekken voor de jongere jeugd) en de samenwerking tussen de gemeente en de lokale bevolking wordt als aandachtspunt ervaren. De mensen zelf zijn bereid om veel te doen voor het dorp, maar hebben daarbij wel de steun van de gemeente nodig. “Het gaat om het zoeken naar een juiste balans. Als je, je zo inzet voor het dorp dan verwacht je wel dat de gemeente snel meewerkt als het om eenvoudige dingetjes gaat.”

Trend - Mobiliteit De mobiliteit neemt toe doordat mensen zich over steeds grotere afstanden verplaatsen. Daarmee is het voorzieningenen woonvraagstuk sterker een regionaal vraagstuk geworden. Daarentegen is er ook een - door de vergrijzing - groeiende groep die minder mobiel is en die juist meer op de woonplaats gericht zal zijn. Ook jongeren vragen om een andere aanpak van het mobiliteitsvraagstuk, met name diegenen die niet beschikken over een (eigen) auto.1

36

Trend - Digitalisering en schaalvergroting De digitale revolutie heeft op veel terreinen invloed. Zo kan het de toename van de mobiliteit juist verminderen door de toepassing van internet, e-mail en domotica, etc., waardoor personeel en zelfstandigen vanuit huis kunnen werken en niet de weg op hoeven. Dit kan van invloed zijn op de verkeersdrukte op de wegen. Voor Tinte met haar aantrekkelijke (woon) omgeving biedt de digitalisering kansen om bijvoorbeeld zzp’ers aan te trekken. De digitalisering biedt mensen daarnaast de mogelijkheid voorzieningen en goederen vanuit huis aan te spreken. Onlineshoppen is sterk toegenomen, waardoor winkels en horeca in de grotere kernen van Westvoorne onder druk staan. Steeds meer fysieke winkels verdwijnen. Daarnaast is schaalvergroting ook aan de orde op andere vlakken, zoals in het sociaal-maatschappelijk veld (zorg, scholen, voorzieningen), bij supermarkten en in de agrarische en andere economische sectoren. Winkels en maatschappelijke voorzieningen worden steeds vaker geclusterd met het oog op de kwaliteit, het draagvlak en de mogelijkheid om gebruik te maken van elkaars faciliteiten.1

Opgaven De bovenstaande ontwikkelingen zijn herkenbaar in Tinte. Binnen de buurtschap van Tinte klinkt als belangrijkste geluid het behoud van bestaande voorzieningen. Mensen zijn behoorlijk mobiel tegenwoordig, als je een auto hebt kun je voor werk en voorzieningen eenvoudig en snel naar omliggende steden. Toch is het belangrijk ervoor te blijven zorgen dat er ook in Tinte zelf een goede basisvoorziening blijkt bestaan, zoals de buurtwinkel, omdat er ook mensen zijn die minder mobiel zijn of digitaal niet altijd uit de voeten kunnen. De afgelopen jaren is er hard aan gewerkt om het verenigingsgebouw Tintestein te realiseren in samenwerking met de gemeente en diverse partijen. De wens was om zoveel mogelijk van de functies die binnen het dorp aanwezig zijn hier te bundelen en om het draagvlak voor het bestaande te versterken. Men ziet graag dat Tintestein snel wordt afgerond. Helaas heeft het proces vertraging opgelopen, met name omdat er een omgevingsvergunning dient te komen ten behoeve van het realiseren van een sporthal. Door kritiek vanuit de omgeving ligt het besluit nu bij de Raad van State. Bewoners zien graag dat de gemeente zich actief inzet in dit proces, zodat het gebouw kan worden afgerond. Verkeer is een thema dat in de participatierondes vaak terugkeerde.

Met name het hardrijdende verkeer binnen het dorp wordt als onprettig ervaren: “Mensen rijden hier soms wel 100 kilometer per uur voor mijn deur langs. De weg binnen het

dorp functioneert als sluiproute.” Volgens een aantal bewoners komt dit doordat er veel doorgaand verkeer door de kern heen rijdt van Oostvoorne en Rockanje in de richting van Brielle en andersom. Uit metingen van de gemeente blijkt niet dat er te hard wordt gereden, maar geadviseerd wordt om toch te kijken naar oplossingen om dit gevoel weg te nemen. Daarnaast is er ook de wens om meer parkeerplekken te realiseren. Met name rondom de Weidehof staat het volgens dorpsbewoners altijd vol.

Trend - Plattelandsvernieuwing en -ontwikkeling Door schaalvergroting in de agrarische sector komen er steeds minder maar wel steeds grotere bedrijven. Hoewel de schaalvergroting op Voorne-Putten vanuit (inter)nationaal gezichtspunt bezien relatief meevalt, neemt de oppervlakte grond in gebruik per bedrijf toe. Verouderde of voormalige agrarische bedrijfsbebouwing op individuele bedrijfskavels komt soms leeg te staan en vraagt om een nieuwe functie. Naast schaalvergroting heeft ook een verbeterde efficiency gevolgen, steeds meer agrariërs zijn niet meer fulltime met de agrarische bedrijfsvoering bezig. Deze ontwikkelingen hebben belangrijke gevolgen voor het landelijk gebied. Anderzijds is ook een trend waarneembaar naar meer duurzame landbouw, verbreding van de bedrijfsvoering of Multifunctionele Landbouw (MFL). Hoewel omschakeling van bedrijfsvoering niet eenvoudig is, biedt de ligging nabij grootstedelijk gebied hiervoor wellicht kansen. De

37

mogelijkheden voor lokale ondernemers om hun producten in de directe nabijheid af te zetten kan vanuit marketing-oogpunt interessant zijn. Naast de agrarische sector dragen ook andere gebruikers bij aan de vernieuwing en ontwikkeling op het platteland. Functies als wonen, soms gecombineerd met het werken aan huis, nemen nog steeds toe. Nieuwe natuur en water-gerelateerde functies brengen eveneens een nieuwe dynamiek in het landelijk gebied, evenals het recreatief gebruik. Mogelijk kunnen in nieuwe functies ook financiële dragers worden gevonden die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het buitengebied van Westvoorne.1 Trend - Verschuivingen in de recreatie Er is een sterke trend gaande waarbij mensen meer vrije tijd hebben en ook meer te besteden hebben, waardoor recreatie en toerisme al jaren groeien in de wereld en ook in Nederland. Veel recreanten zijn op zoek naar rust en ruimte. Door in te zetten op seizoensverlenging kunnen er ook buiten de zomerperiode veel recreanten worden aangetrokken. Ook gratis en goedkope recreatie wordt populairder (sporten, wandelen, fietsen, suppen, kanoën, kajakken, etc.).1

Opgaven De schaalvergroting van de agrarische sector is erg herkenbaar in Tinte, dat gelegen is op het kruispunt van dijken in de oude

zeekleipolders, midden in het agrarisch polderlandschap. Door de tijd heen zijn akkers en weides steeds groter geworden en zijn oorspronkelijke landschappelijke patronen deels verdwenen. Zo is ook de Strypsche Wetering rechtgetrokken en het landschap aan de noordzijde verdicht met een concentratie van glastuinbouw. De schaalvergroting van de landbouw heeft beperkte invloed op de gemeenschap van Tinte. Vele bewoners zijn zelf boer of hebben er bewust voor gekozen om te wonen in de polder omringd door agrarische activiteiten. De weidsheid van het polderlandschap levert prachtige vergezichten op. Echter dient er in de toekomst wel aandacht te blijven voor de milieuaspecten met betrekking tot de schaalvergroting van de landbouwsector (geur, geluid, etc.) en zullen we gezamenlijk met de agrariërs toe moeten werken naar duurzame vormen van landbouw. Tintenaren zien de verbreding van de landbouw; het verkopen van streekproducten, het inzetten op kleinschalige activiteiten in het landschap en het benutten van de boerderijen voor verschillende vormen van (verblijfs)recreatie als een kans. Het Museum In den Halve Maen en de streekproductenwinkel, die recentelijk is geopend bij een boerenbedrijf in de omgeving, ziet men als positieve ontwikkelingen.

Ook het realiseren van bewonersinitiatieven die spelen, zoals het realiseren van een Bed and Breakfast, een theetuin of een pluktuin zou een stap in de goede richting zijn. De bewoners van Tinte geven aan dat dit planologisch beter mogelijk zou kunnen worden gemaakt. Het krekenlandschap zou ook meer in beeld kunnen worden gebracht onder de recreant. Het dorp zou interessanter kunnen

worden door een mogelijkheid aan te bieden om te suppen en te kanoën over de Strypsche Wetering, aldus de inwoners.

Trend - Verduurzaming en klimaatverandering Klimaatverandering staat volop in de belangstelling door de waargenomen opwarming van de aarde. De gevolgen ervan zijn voelbaar: temperaturen gaan omhoog, regenbuien worden intensiever en de zeespiegel stijgt. Het is nodig onze CO2uitstoot te verminderen en voorbereid te zijn op meer periodes van droogte en hitte, heftigere buien en zeespiegelstijging. De gemeente Westvoorne zet in haar zoektocht naar energiebesparing en de opwek van nieuwe, duurzame energie vanuit de Regionale Energiestrategie (RES) in eerste instantie in op het verduurzamen en het zoveel mogelijk benutten van de bebouwde omgeving (door middel van isolatie, zon, wind en aardwarmte). Aanvullend wordt er ook gekeken naar het benutten van het buitengebied waaronder de kassencomplexen en randmeren. Met het oog op de klimaatbestendigheid is de vergroening van de bebouwde kom erg belangrijk.1 Trend - Vergroting van de biodiversiteit De soortenrijkdom in ons land neemt af, mede door de schaalvergroting van de landbouw. Specifieke regionaal voorkomende natuurtypen en dieren- en plantensoorten hebben het zwaar, terwijl meer algemeen voorkomende

soorten zich verspreiden. De natuurlijke diversiteit staat hierdoor onder druk. Er wordt veel geïnvesteerd in het afremmen van deze afname en zoveel mogelijk ingezet op het herstel van de biodiversiteit door middel van groene plannen, met name voor N2000 en Nationaal Natuurnetwerk (NNN) gebieden.1

Opgaven Om een verdere klimaatverandering tegen te gaan en op te vangen, is het ook voor Tinte noodzakelijk een duurzame ontwikkeling hoog op de agenda te zetten en duurzaamheidsmaatregelen door te voeren op allerlei gebieden. Tijdens de participatie is naar voren gekomen dat men kansen ziet in het opwekken van energie binnen het kassengebied, maar wel met behoud van het prettige, rustige, landelijke woonklimaat. Tinte kent een rijk, maar ook kwetsbaar landschap. Met name de biodiversiteit in het krekengebied heeft te lijden onder de aanwezigheid van teveel stikstof, waardoor de biodiversiteit afneemt. Volgens de bewoners liggen er kansen om de biodiversiteit in en om het dorp te verhogen. Dit kan door bijvoorbeeld meer bloemrijke akkerranden te creëren in samenwerking met de boeren of door de dijken en bermen te voorzien van bloemrijke of een wat ruigere kruidenrijke vegetatie en bomen. Er is daarnaast een wens om het kijkgroen van de perkjes aan de Colinslandsedijk (nu in de vorm van struikbeplanting), te veranderen naar meer bloemrijkere plantsoenen. 1. Bron: Omgevingsvisie Westvoorne 2030 - 24 januari 2017 – Gemeente Westvoorne i.s.m. KuiperCompagnons

38

39

04

TOEKOMSTVISIE TINTE

DE MENSEN BIJ ELKAAR HOUDEN EN BRENGEN

RELATIES VERSTERKEN

RUIMTE VOOR INITIATIEVEN EN OP GERICHTE MOMENTEN EEN DUWTJE IN DE RUG WAAR NODIG

TOEKOMSTVISIE TINTE 4.1. Een verbonden polderbuurtschap Het belangrijkste doel is dat Tinte in de komende jaren, ook na de fusie, zoveel mogelijk haar eigenheid behoudt en een stap naar voren maakt. Daarbij is het belangrijk dat verder gebouwd wordt aan de kernkwaliteiten van het dorp en dat hetgeen het dorp te bieden heeft omarmd en versterkt wordt. Aan de hand van diverse gesprekken hebben we vanuit de kernkwaliteiten en opgaven gezamenlijk een koers uitgezet. In de toekomst zal Tinte zich, ten opzichte van de omliggende dorpen, blijven onderscheiden door haar aantrekkelijke ligging in de polder en aan het krekenlandschap rondom de Strypsche Wetering, en door een bovengemiddelde saamhorigheid. De ligging in het landschap maakt dat dit verbonden polderbuurtschap een rustige, landelijke sfeer uitademt. Dit moet behouden blijven en is ook hét toekomstbeeld voor Tinte. Om de identiteit en de kernkwaliteiten van Tinte in de toekomst te behouden en verder te versterken zijn drie doelstellingen opgesteld. Binnen de doelstellingen komen diverse opgaven samen en wordt antwoord gegeven op de input die vanuit de participatie is meegegeven. De doelstellingen lichten we in dit hoofdstuk verder toe en vormen een ‘kapstok’ van ambities waar in de toekomst projecten ‘aan opgehangen’ kunnen worden. Wij schrijven dit vanuit het perspectief van de gemeente.