21 09 13 brief college Meicirculaire 2021

Raadhuislaan 6, Rockanje Postadres Postbus 550, 3235 ZH Rockanje E-mail gemeente@westvoorne.nl Telefoon (0181) 40 80 00 Fax (0181) 40 80 99

Aan de gemeenteraad

Uw kenmerk:

Ons kenmerk :

Uw brief van:

Rockanje, 7 juli 2021

21549-2021 Verzonden: 7 juli 2021

Onderwerp:

Meicirculaire 2021

Beste raadsleden, Op 31 mei 2021 is door het ministerie van BZK de meicirculaire gepubliceerd. Deze meicirculaire 2021 informeert gemeenten over de gemeentefondsuitkeringen voor 2021 en verder, gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. Gemeenten ervaren onverminderd de financiële gevolgen van de coronacrisis. Het kabinet heeft daarom afspraken gemaakt met gemeenten over de reële compensatie van de extra kosten en gederfde inkomsten als gevolg van de coronacrisis. Deze circulaire bevat opnieuw informatie over de compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis. Daarnaast gaat de circulaire in op de verdeling van de middelen die het kabinet voor het jaar 2021 beschikbaar heeft gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg. Op dit moment zijn het kabinet en de VNG in gesprek over de uitkomsten van het advies van de Commissie van Wijzen. Over de uitkomst hiervan worden de gemeenten voor 1 juli geïnformeerd. Gemeenten ontvangen in principe op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De circulaires kunnen incidenteel ook actuele informatie bevatten die op een later tijdstip in de rijksbegroting wordt verwerkt.

De mededelingen zijn steeds onder het voorbehoud van parlementaire goedkeuring. De indeling van de circulaire is afgestemd op de soorten uitkeringen die het gemeentefonds kent: de algemene uitkering en de decentralisatie- en integratie-uitkeringen. In tabel 1 op de volgende pagina is het verloop van de algemene uitkering tussen de septembercirculaire 2020 en de meicirculaire 2021 en daarmee het effect van de circulaire op de uitkering van het gemeentefonds zichtbaar gemaakt. Bewust is gekozen om de meicirculaire te vergelijken met de septembercirculaire daar de decembercirculaire enkel incidentele middelen beschikbaar zijn gesteld en daarmee in structurele zin geen juiste Bijl: Ref: Col: Behandeld door: P van der Slot, 0181-408084, p.vanderslot@westvoorne.nl s.v.p. bij beantwoording datum en kenmerk vermelden

vergelijking gemaakt zou kunnen worden gegeven. Verderop in deze paragraaf wordt een gedetailleerd verloop van de ontwikkelingen weergeven. Tabel 1 - Verloop uitkomsten gemeentefondscirculaires WAS: septembercirculaire 2020 Onderdeel algemene uitkering Onderdeel sociaal domein Totale (verwachte) uitkering o.b.v. meicirc. 2020

2021 16.857.424 419.101 17.276.525

2022 17.105.947 424.616 17.530.563

2023 17.378.172 430.122 17.808.294

2024 17.562.575 435.256 17.997.831

2025 17.562.575 435.256 17.997.831

WORDT: meicirculaire 2021 Onderdeel algemene uitkering Integratie uitkering Onderdeel sociaal domein Totale (verwachte) uitkering o.b.v. sept.circ. 2020

2021 17.158.638 470.083 427.705 18.056.426

2022 17.451.556 318.545 131.117 17.901.218

2023 17.323.000 319.783 136.724 17.779.507

2024 17.320.411 319.247 141.951 17.781.609

2025 17.484.879 316.540 147.927 17.949.346

Verschil t.o.v. septembercirculaire ( + = voordelig) Procentuele afwijking

779.901 4,51%

370.655 2,11%

-28.787 -0,16%

-216.222 -1,20%

-48.485 -0,27%

De meerjarige ontwikkelingen (2022 en verder) in de algemene uitkering zijn als volgt:

Compensatie Corona Het vierde steunpakket vanuit het Rijk t.b.v. de compensatie van de door gemeenten gemaakte extra kosten als gevolg van het coronavirus is verwerkt in de meicirculaire. In onderstaande tabel is inzichtelijk gemaakt aan welke clusters deze compensatie kan worden toegerekend. In de onderstaande tabel worden de grootste posten toegelicht. Corona steunpakket 1. Aanvullend pakket re-integratie (compensatie corona) 2. Gemeentelijk schuldenbeleid (compensatie corona) 3. Bijzondere bijstand (compensatie corona) 4. Perspectief Jeugd en Jongeren (compensatie corona) 5. Extra begeleiding kwetsbare groepen (compensatie corona) 6. Impuls re-integratie (compensatie corona) 7. Bestrijden eenzaamheid ouderen (compensatie corona) 8. Afvalverwerking (compensatie corona) 9. Jongerenwerk Jeugd (compensatie corona) 10. Mentale ondersteuning jeugd (compensatie corona) 11. Activiteiten en ontmoetingen jeugd (compensatie corona) 12. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) (compensatie corona) 13. Heroriëntatie zelfstandigen (DU) (Corona) 14. Jeugd aan Zet (DU) (Corona) 15. Cultuurmiddelen (DU) (Corona) 16. Tweede kamerverkiezingen (DU) (Corona) Totaal

2021 6 12 4 10 30 3 43 25 7 6 4 25 7 10 89 23 304

(bedragen x 1000)

Extra begeleiding kwetsbare groepen Voor de begeleiding van kwetsbare groepen is € 30.000,- beschikbaar. De coronacrisis maakt dat de levens van iedereen er anders uitzien: dagbesteding gaat soms niet door, er komen minder mensen langs, niet iedereen begrijpt de maatregelen even goed. Ook is er meer begeleiding en ondersteuning nodig voor mensen met andere beperkingen. Bijvoorbeeld kwetsbare mensen met een medische aandoening die zeer bang zijn besmet te raken gezien de risico's dat deze besmetting fataal kan zijn of ernstige consequenties kan hebben.

Bestrijden eenzaamheid van ouderen Eenzaamheid is door corona toegenomen. Op lokaal niveau zetten gemeenten met lokale partners al in op het bestrijden van eenzaamheid. Maar nog niet iedereen wordt persoonlijk bereikt. In 2021 is eenmalig € 36,5 miljoen toegevoegd voor het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen met lokale initiatieven. Dit komt voor Westvoorne uit op € 43.000,-. Jeugd aan zet Op verzoek van het Veiligheidsberaad (werkgroep jongeren) is het gemeentelijk programma Jeugd aan Zet in Crisistijd, na de zomereditie, verlengd met een wintereditie. De middelen voor de zomereditie zijn reeds verwerkt in de decembercirculaire 2020. De meicirculaire 2021 bevat de middelen voor de wintereditie. Het programma beoogt jongeren te ondersteunen die geraakt worden door de effecten van de coronacrisis. Doordat de dagelijkse activiteiten voor veel jongeren door de coronacrisis niet of niet goed mogelijk zijn (zoals onderwijs, sport, sociale ontmoetingen en de mogelijkheid om te werken) is er een toenemende overlast van jongeren in de openbare ruimte. Ook is er vanwege de steeds verdergaande en langdurige beperkende maatregelen grote zorg over het effect van de coronamaatregelen op de fysieke en psychische gezondheid van jongeren.

Cultuurmiddelen Veel van de culturele instellingen die door gemeenten worden ondersteund, komen door de coronacrisis in de problemen omdat activiteiten niet kunnen doorgaan en eigen inkomsten dalen. Met deze extra middelen worden gemeenten in staat gesteld om deze belangrijke instellingen te ondersteunen en zo de lokale culturele infrastructuur in stand te houden. Westvoorne ontvangt hiervoor € 89.000,-. Ontwikkelingen uitkeringsbasis en overige mutaties uitkeringsfactor De uitkeringsbasis heeft ten opzichte van de septembercirculaire 2020 een dalende tendens. Dat is vooral het gevolg van dalende aantallen bijstandsgerechtigden omdat de instroom door de corona-pandemie meevalt. Daarnaast dalende aantallen inwoners en jongeren. Een dalende Q leidt tot een stijging van de P ofwel de uitkeringsfactor. Voor bijstandsgerechtigden is dat +9 in 2021 oplopend tot + 13 in 2025. Voor inwoners en jongeren is dat +2 in 2021 oplopend tot +7 in 2025. Daarentegen ondervindt de loonkostensubsidie een stijgende tendens met gevolg een lagere uitkeringsfactor. Dat is -1 in 2021 oplopend tot -5 in 2025. In de septembercirculaire 2020 is aan gemeenten een voorschot verstrekt van € 96 miljoen. In deze meicirculaire vindt de afrekening plaats. De onderschrijding van het plafond is groter geworden met nog een keer € 96 miljoen. De totale onderschrijding is dus € 192 miljoen.

Voor Westvoorne betekent dit een voordeel van € 60.390,-.

Taakmutaties Als gevolg van taakmutaties binnen de gemeente worden er op verschillende onderdelen meer of minder middelen beschikbaar gesteld vanuit het gemeentefonds. In onderstaande tabel worden de ontwikkelingen als gevolg van taakmutaties weergeven. Taakmutaties Aanpak problematiek jeugdzorg: verdringing en lichte jeugdzorgproblematiek Aanpak problematiek jeugdzorg: POH Jeugd GGZ Aanpak problematiek jeugdzorg: wachttijden specialistische jeugdzorg Compensatieregeling Voogdij 18+ Ketensystemen Jeugd Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Rijksvaccinatieprogramma informed consent Handhaving energielabel C kantoren Handelsregister Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening Verrekening Voogdij 18+ Prenataal huisbezoek door jeugdgezondheidszorg Kinderopvang toezicht en handhaving Wet Open Overheid (structureel) Wet Open Overheid (incidenteel 2022 t/m 2026) Totaal

2021

2022 74 3 65 2 0 3 0 1 -1 6

153

2023

2024

2025

0 3

0 3

3

3

1 -1 6 -2 4 0 42 50 103

1

1

1

6 -2 4 0 53 50

6 -2 4 0 63 50

6 -2 4 0 74 51

115

125

137

(bedragen x 1000)

Aanpak problematiek jeugdzorg Het Rijk stelt dit jaar € 613 miljoen euro beschikbaar voor acute problematiek in de jeugdzorg. Van dit bedrag wordt € 493 miljoen euro beschikbaar gesteld via de algemene uitkering van het gemeentefonds. Daarnaast wordt € 120 miljoen euro beschikbaar gesteld via de VWSbegroting (onder andere voor de tijdelijke uitbreiding van de crisiscapaciteit jeugd-GGZ, vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen en het passend maken van accommodaties om de leefomstandigheden van kwetsbare jeugdigen te verbeteren). Westvoorne ontvangt hiervoor € 74.000,-. Aanpak problematiek jeugdzorg: wachttijden specialistische jeugdzorg Een deel van de beschikbaar gestelde middelen vanuit het Rijk ten behoeve van jeugdzorg heeft als oogmerk om de gemeente in staat te stellen om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg op basis van goede data, zodat kwetsbare kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben. Hiervoor is € 65.000,- beschikbaar gesteld in de algemene uitkering. Integratie en Decentralisatie Onderdeel van de uitkering vanuit het gemeentefonds zijn de integratie en decentralisatie uitkeringen. In onderstaande tabel staan de financiële ontwikkeling per onderdeel weergeven.

In de tabel hieronder worden de mutaties toegelicht en voor de grootste mutatie wordt op de volgende pagina een toelichting gegeven. Mutaties Decentralisatie en Integratie uitkeringen Suppletie-uitkering integratie sociaal domein Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Vergoeding raadsleden kleine gemeenten (IU) Inburgering (IU) Armoedebestrijding kinderen (DU) Totaal (bedragen x 1000)

2021

2022 3 17 4 6 1 31

2023

2024

2025

3

3

3

6 9 -3 15

6 4 -3 10

6 3 -3 9

6 1 7

Maatschappelijke ondersteuning statushouders Conform artikel 18 van de Wet inburgering voorziet het college van burgemeesters en wethouders in de maatschappelijke begeleiding van inburgering plichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Westvoorne ontvangt hiervoor in 2021 € 17.000,-. Meerjarenperspectief algemene uitkering In de voorjaarsnota van het ministerie van Financiën en in de meicirculaire is te lezen dat het accres van het gemeentefonds de komende jaren zal dalen. Dit betekent dat de omvang van het gemeentefonds afneemt. Hiermee zal ook de algemene uitkering vanuit het gemeentefonds lager uitvallen als verwerkt in de meerjarenbegroting 2021-2024. De daling van het accres en daarmee de algemene uitkering zal een negatief saldo effect hebben in de komende meerjarenbegroting. Jeugdgelden 2022 en verder Een belangrijke ontwikkeling in de uitkering vanuit het gemeentefonds zijn de extra jeugdgelden die beschikbaar gesteld worden door het Rijk. Bovenop de eerder verstrekte € 300 miljoen wordt er € 1,314 miljard beschikbaar gesteld. De komende weken zal duidelijk worden wat de exacte invloed van deze extra middelen op de uitkering van Westvoorne is. Aanvullend daarop zal vanuit de Provincie worden aangegeven of en in welke mate de extra jeugdgelden op structurele basis kunnen worden verwerkt in de gemeentelijke begroting.

Belangrijk om te vermelden is dat op basis van de begroting GRJR de ontwikkelingen omtrent Jeugdzorg in Westvoorne afwijken van de landelijke trend. Ontwikkeling uitkeringsfactoren: Ten opzichte van de decembercirculaire 2020 (en de aanvullende brief maart 2021) zijn de uitkeringsfactoren van 2019 en 2020 ongewijzigd op respectievelijk 1,538 en 1,623. De nieuwe raming van de uitkeringsfactor in de jaren 2021-2026 is vermeld in onderstaande tabel. Uitkeringsfactor één punt uitkeringsfactor (in miljoenen euro's op Rijks niveau)

2021 1,676 18,455

2022 1,7074 18,066

2023 1,721 18,031

2024 1,741 18,157

2025 1,774 18,266

Voorgesteld vervolgproces De financiële consequenties uit deze circulaire voor de jaren 2022-2025 zijn reeds verwerkt in de kadernota. Voor de financiële consequenties die betrekking hebben op begrotingsjaar 2021 wordt voorgesteld deze te verwerken in de 2e berap 2021. Voor een nadere, inhoudelijke, toelichting over de landelijke ontwikkelingen wordt verwezen naar de bijgevoegde meicirculaire. Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders van Westvoorne

Peter van der Wurff wnd. secretaris Bijlage: Meicirculaire 2021

Peter de Jong burgemeester