21 09 10 brief college Plan van aanpak JOGG bijlage

Plan van aanpak Programma Jongeren op Gezond Gewicht gemeente Westvoorne 2021-2024

Inhoud Inleiding.............................................................................................................................. 3 1.

JOGG-aanpak............................................................................................................. 5 1.1 Wat is de JOGG-aanpak? ......................................................................................... 5 1.2 JOGG-beleidsmedewerker en JOGG-regisseur ........................................................ 5 1.3 Het JOGG-model ...................................................................................................... 6

2.

JOGG in Westvoorne .................................................................................................. 7 2.1 Gebied en doelgroep................................................................................................. 7 2.2 Gewicht- en leefstijlcijfers 0-11 jaar ........................................................................... 9

3.

Doelen en samenwerken ............................................................................................ 9 3.1 Gedragsdoelen en procesdoelen .............................................................................. 9 3.2 Monitoring en evaluatie ............................................................................................11 3.3 Samenwerkingspartners...........................................................................................12

4.

Overig ........................................................................................................................13 4.1 Financiën .................................................................................................................13 4.2 Communicatie ..........................................................................................................13 4.3 Regio .......................................................................................................................13

4.

Literatuurlijst ..............................................................................................................13

5.

Bijlage ........................................................................................................................14 Bijlage 1 gewicht- en leefstijlcijfers .................................................................................14 ................................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

2 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

Inleiding In november 2018 is het Nationaal Preventieakkoord vastgesteld waarin wordt ingezet op drie grote thema’s: roken, alcohol en overgewicht. In het Nationaal Preventieakkoord wordt het landelijke programma Jongeren op Gezond Gewicht (hierna: JOGG) gezien als een belangrijke lokale interventie voor het verminderen en stabiliseren van overgewicht bij de doelgroep 0 tot 19 jaar. De gemeente Westvoorne maakt zich hard om overgewicht bij kinderen te voorkomen en stabiliseren. Onderdeel van het document Samen Krachtig (integrale Koers Sociaal Domein Voorne 2019-2023) is het verkennen van de mogelijkheden om een JOGG gemeente te worden. In 2019 heeft het college van burgemeester en wethouders besloten om geld ter beschikking te stellen om een JOGG-gemeente te worden en sinds 1 januari 2020 is Westvoorne aangesloten bij de stichting Jongeren op Gezond Gewicht. Wanneer het gaat over gewicht, zijn er verschillende fasen. Deze fasen zijn: ernstig ondergewicht, ondergewicht, gezond gewicht, overgewicht en ernstig overgewicht (of obesitas). Voor de gezondheid van de Nederlandse bevolking is overgewicht één van de grootste bedreigingen. Zowel op jonge als op latere leeftijd kan overgewicht tot verschillende gezondheidsproblemen leiden. Kinderen met overgewicht hebben vaker astma, slaapapneu, een hoog cholesterolgehalte en beweegklachten1.

Kinderen met overgewicht hebben op latere leeftijd meer kans op aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type twee en hypertensie2. Daarbij heeft overgewicht grote psychosociale gevolgen voor het individu, zoals een laag zelfbeeld, slechte school- en werkprestaties, uitsluiting en dergelijke. Ondergewicht bij kinderen is ook een veel voorkomend probleem, hierbij is het risico aanwezig dat kinderen onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgen. Dit vergroot de kans op botbreuken en kan leiden tot vet- en spierafbreuk3. Kortom zowel de individuele als de maatschappelijke impact van een ongezond gewicht is enorm. Verschillende studies hebben aangetoond dat leefstijl (gedrag) de grootste invloed heeft op de gezondheid4. Een gezonde leefstijl voorkomt veel fysieke en mentale gezondheidsproblematiek en is belangrijk voor de economie en de maatschappij. Een gezonde leefstijl bij kinderen wordt gestimuleerd wanneer zij actief zijn in een gezonde leefomgeving. Momenteel leven kinderen in een omgeving waarin ze voortdurend worden verleid tot ongezond gedrag. In de gemeente Westvoorne zijn de cijfers van kinderen met overgewicht niet verontrustend. Ondanks de relatief positieve cijfers is het bekend dat het gedrag van kinderen sterk wordt beïnvloed door de omgeving waarin zij zich bevinden.

Met JOGG wil de gemeente Westvoorne samen met publieke en private partners samenwerken en zich inzetten om de omgeving te veranderen. Wanneer de jeugd opgroeit in een gezonde omgeving met een gezonde leefstijl wordt zij fysiek, psychisch en sociaal beter toegerust voor haar toekomst5. Het plan van aanpak is als volgt opgebouwd:  In hoofdstuk 1 wordt aandacht besteed aan wat de JOGG-aanpak inhoudt en op welke pijlers de JOGG-aanpak is gebaseerd;  In hoofdstuk 2 wordt aandacht besteed aan het gebied en de doelgroep waarop de JOGG-aanpak zich focust en de gewicht- en leefstijlcijfers van de gekozen doelgroep;

1https://www.nji.nl/nl/Download-NJi/Review-Overgewicht-Wat-werkt-bijkinderen-en-jongeren-met-

overgewicht-en-obesitas.pdf 2Park MH, Falconer C, Viner RM, Kinra S. The impact of childhood obesity on morbidity and mortality in adulthood: a systematic review. Obesity Reviews. 2012;13(11):985-1000. 3 https://www.voedingscentrum.nl 4 McGinnis et al., 2002 5 Ambitieakkoord JOGG, 2020

3 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

 

In hoofdstuk 3 wordt aandacht besteed aan welke gedrags- en procesdoelen worden nagestreefd; Tenslotte wordt in hoofdstuk 4 aandacht besteed aan de financiën, communicatie en de JOGG-organisatie.

4 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

1. JOGG-aanpak 1.1 Wat is de JOGG-aanpak? De JOGG-aanpak is een lokale integrale aanpak waarmee de sociale en fysieke omgeving waarin kinderen en jongeren opgroeien structureel gezonder worden gemaakt6. De JOGGaanpak is gericht op alle kinderen en jongeren tussen 0 tot 19 jaar en hun omgeving (thuis, de school en kinderopvang, de buurt, de sport en vrije tijd). De omgevingen moeten verleiden tot consumptie van gezonde voeding, tot meer bewegen en voldoende ontspanning en slaap. Publieke en private partners werken samen en zetten zich in om gezond eten, drinken en bewegen voor de doelgroep 0 tot 19 jaar gemakkelijk en aantrekkelijk te maken. Het doel is dat de factoren worden aangepakt die ongezond gedrag veroorzaken. Met de JOGG-aanpak worden de fundamenten gelegd voor duurzame veranderingen in de omgeving van kinderen. Bijvoorbeeld kinderen die thuis meer groenten eten, kinderen die op school water drinken in plaats van zoete drankjes, gezondere sportkantines en dergelijke.

Afbeelding 2. JOGG-aanpak

De integraliteit van de JOGG-aanpak heeft niet alleen betrekking op lokale publieke en private partners, maar gaat ook over de verschillende beleidsterreinen binnen de gemeente Westvoorne. Bijvoorbeeld:  Onderwijs kan een rol spelen door de basisscholen te stimuleren om een gezondheidsbeleid op te stellen en na te leven;  Economische zaken kan een rol spelen bij het betrekken van private partijen bij de JOGG-aanpak;  Ruimtelijke ordening en beheer van de openbare ruimte kunnen bijdragen door bij de beoordeling van diverse plannen de invloed op de gezondheid mee te laten wegen.

1.2 JOGG-beleidsmedewerker en JOGG-regisseur In Westvoorne is een JOGG-beleidsadviseur en een JOGG-regisseur aangesteld. Tussen de beleidsadviseur en de regisseur is een nauwe samenwerking, mede vanwege het feit dat de regisseur in Westvoorne al werkzaam is als buurtcoach. 6

Ambitieakkoord JOGG, 2020

5 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

De JOGG-beleidsadviseur is intern gefocust en verantwoordelijk om de JOGG-aanpak terug te laten komen in het beleid van de gemeente. Daarnaast is het van belang dat de beleidsadviseur zorgt voor de verbinding van JOGG met de verschillende beleidsterreinen. Om dit te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat er intern draagvlak is bij het college van burgemeester en wethouders, de gemeenteraad en de collega’s van andere beleidsterreinen. De JOGG-regisseur is meer extern gefocust. De JOGG-regisseur fungeert in de gemeente als een spin in het web en gaat lokale partners enthousiasmeren om een bijdrage te leveren aan de JOGG-aanpak. Daarbij houdt de regisseur overzicht van wat in Westvoorne gebeurt op het gebied van de gezonde leefstijl. Voor de deelnemende partners heeft de regisseur een adviserende, begeleidende, faciliterende en stimulerende rol. Omdat alle verbonden partijen concreet aan het werk gaan om de leefomgeving gezonder te maken, spreken we van een werknet. Een werknet dat uitgaat van een integrale aanpak op verschillende niveaus. Op beleidsniveau (bestuurlijk/ambtelijk), uitvoerend niveau (professionals) en op wijkniveau (bewoners, ouders/verzorgers, kinderen en jongeren), werkt men aan gezondheidspreventie.

1.3 Het JOGG-model Bij de uitvoering van de JOGG-aanpak wordt gebruik gemaakt van het JOGG-model, dit model bestaat uit drie elementen: input, output en outcome. De input bestaat uit de invulling van de vijf pijlers waarop de JOGG-aanpak is gebaseerd:  Politiek bestuurlijk draagvlak JOGG is alleen effectief als sprake is van politiek-bestuurlijk draagvlak. Het college van burgemeester en wethouders zijn bekend met, enthousiast over en betrokken bij JOGG. Het JOGG plan van aanpak wordt vastgesteld door het college van B&W en wordt ter kennisgeving gedeeld met de gemeenteraad. Het college van B&W en de raad worden jaarlijks geïnformeerd over de voortgang en effecten van de JOGG-aanpak. De wethouders verantwoordelijk voor sport en gezondheid worden gevraagd om bij belangrijke JOGGactiviteiten aanwezig te zijn.  Publiek private samenwerking Een gezonde jeugd is een gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid. Publieke en private partijen worden daar waar mogelijk betrokken bij de JOGG-aanpak, omdat samenwerking met partijen ervoor zorgt dat het belang van gezond opgroeien op deze wijze breder wordt gedragen. Zij kunnen een bijdrage leveren aan activiteiten gericht op het realiseren van de doelen.

Publieke en private partijen kunnen op verschillende manieren bijdragen: meedenken en/of uitvoeren van activiteiten, financiële bijdrage aan activiteiten, het delen van kennis, het verzorgen van communicatiekracht en dergelijke;  Gedeeld eigenaarschap Verandering vraagt om samenwerking met de hele gemeenschap. Om een gezonde omgeving te creëren is het cruciaal om te weten wat mensen anders willen in hun dagelijks leven. Zij weten het beste welke drempels en kansen er in hun gezin, wijk, dorp of stand zijn om gezonder te leven.  Verbinden preventie en zorg Preventie kent vier niveaus. De JOGG-aanpak richt zich voornamelijk op het eerste preventieniveau: universele preventie, waarbij actief de gezonde leefstijl wordt bevorderd en beschermd. Samenwerking tussen organisaties op het gebied van preventie, sociaal domein en zorg wordt gestimuleerd om een omgeving te creëren waar kinderen en jongeren gezond opgroeien.

6 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

 Monitoring en evaluatie Een oplossing die voor de ene gemeente goed werkt, werkt in een ander geval mogelijk niet. Daarom zijn monitoring en evaluatie essentieel voor het bijhouden van wat lokaal wordt verricht voor de JOGG-aanpak. Op deze manier is het mogelijk om bij te sturen en focus aan te brengen in de aanpak.  Communicatie Gemeenten worden ondersteund met campagnes die gezond eten, genoeg bewegen en genoeg slapen stimuleren richting kinderen, jongeren en ouders/verzorgers.

Afbeelding 2. Input, output en outcome model

Toelichting op bovenstaande afbeelding De input levert output in de vorm van activiteiten (om de doelen te behalen) op het gebied van voeding en sport en bewegen, die tot stand is gekomen door intersectorale samenwerking (samenwerking tussen gemeente en publieke en private partijen). Het is vervolgens de bedoeling dat de output ervoor zorgt dat allereerst de omgeving van kinderen verandert, bewustwording van een gezonde levensstijl wordt gecreëerd en tot slot het gedrag van kinderen en ouders verandert, waardoor kinderen gezond(er) eten en aan (meer) sport en bewegen doen.

2. JOGG in Westvoorne 2.1 Gebied en doelgroep De stichting Jongeren op Gezond Gewicht adviseert gemeenten om een focus aan te brengen voor de JOGG-aanpak. JOGG is een wijkaanpak. Gemeente Westvoorne is een plattelandsgemeente waardoor de term wijk niet toepasbaar is. Om die reden wordt de term gebied gekozen. Het gebied waar de JOGG-aanpak zich de komende jaren op focust zijn alle dorpen in Westvoorne. Deze keuze is gemaakt vanwege de volgende argumenten:  Een gemeente brede insteek heeft de voorkeur, de gemeente bestaat uit drie dorpen en heeft circa 14.626 inwoners;  In de gemeente bevinden zich vijf basisscholen, hiervan is één basisschool speciaal onderwijs;  In de gemeente bevinden zich vier kinderdagverblijven, twee peuteropvang locaties en vier buitenschoolse opvanglocaties; 7 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne



Het bestaande netwerk van de buurtcoach kan verder worden uitgebreid. Dit komt doordat de JOGG-regisseur tevens als buurtcoach werkzaam is in de gemeente.

Afbeelding 2. Gebiedskeuze

JOGG richt zich op de doelgroep 0 tot 19 jaar. Om de JOGG-aanpak beheersbaar te houden en een specifieke focus in activiteiten te kunnen aanbrengen, richt de JOGG-aanpak zich de komende jaren op de doelgroep 0 tot 12 jaar. Voor deze doelgroep is gekozen vanwege de volgende argumenten:  De ontwikkeling van leefstijlgewoontes begint al op vroege leeftijd. Jong geleerd, is oud gedaan. Dit gaat zeker op als het gezonde eet- en beweegpatronen betreffen. Het is daarom van belang om vroeg in de ontwikkeling van het kind te beginnen met het aanleren van gezond gedrag. Verder kan de kennis over gezonde voeding van de ouders nog worden vergroot;  De JOGG-regisseur heeft een sterk netwerk in het primair onderwijs. Er is al draagvlak binnen het onderwijs om in te zetten op een actieve en gezonde leefstijl. Het is verstandig om te starten daar waar de energie ligt, waar korte lijnen zijn en snel stappen en successen kunnen worden behaald;  De gemeente Westvoorne fuseert in 2023 met de buurgemeenten Hellevoetsluis en Brielle. Westvoorne heeft geen middelbare scholen. Hellevoetsluis heeft al een JOGG-aanpak gericht op de middelbare schoolleeftijd en Brielle is onlangs een JOGG- gemeente geworden. Er vindt al gezamenlijk overleg plaats tussen de drie gemeenten voor het delen van best practices en welke activiteiten gezamenlijk opgepakt kunnen worden.

Na de fusie wordt de JOGG-aanpak verder uitgebreid, dus ook voor onder andere de doelgroep 13 tot 19 jaar.

8 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

Een focus op de doelgroep 0 tot 12 jaar betekent niet dat er geen aandacht is voor de doelgroep 13 tot 19 jaar. Waar mogelijk haakt Westvoorne aan op activiteiten die al in de gemeenten Brielle en Hellevoetsluis worden georganiseerd voor deze doelgroep . Er is aandacht voor de doelgroep 13 tot 19 jaar, echter minder intensief dan voor de doelgroep 0 tot 12 jaar.

2.2 Gewicht- en leefstijlcijfers 0-11 jaar Bij de start van JOGG is het noodzakelijk om een beeld te schetsen van de huidige situatie binnen de gemeente. Allereerst is gekeken naar de cijfers van de GGD op het gebied van gewicht en leefstijlgegevens (voeding, bewegen en sporten). In bijlage 1 zijn alle cijfers voor Westvoorne weergegeven. Uit deze cijfers valt het volgende op:  Gemiddeld 78,67% van de kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 11 heeft gezond gewicht;  97% van de kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 11 jaar ontbijt dagelijks. Ten opzichte van de regio is dit percentage hoger;  41% van de kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 3 jaar drinkt twee of meerdere gezoete drankjes per dag. In de leeftijdscategorie 4 t/m 11 is dit percentage gestegen naar 67%. Ten opzichte van de regio zijn deze percentages hoger;  84% van de kinderen in de leeftijdscategorie van de 1 t/m 11 jaar drinkt dagelijks water of thee zonder suiker. Ten opzichte van de regio is dit percentage hoger;  93% van de kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 3 jaar eet minimaal 5 dagen per week fruit. In de leeftijdscategorie van 4 t/m 11 jaar is dit percentage gedaald naar 85%. Ten opzichte van de regio zijn deze percentages hoger;  86% van de kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 3 en 4 t/m 11 eet minimaal 5 dagen per week groente.

Ten opzichte van de regio zijn deze percentages hoger;  Gemiddeld 85% van de kinderen in de leeftijdscategorie 4 t/m 11 jaar beweegt minstens één uur matig intensief per dag. Ten opzichte van de regio is dit percentage hoger;  79% van de kinderen in de leeftijdscategorie 4 t/m 11 jaar sport bij een sportvereniging. Ten opzichte van de regio is dit percentage hoger.  53% van de kinderen in de leeftijdscategorie 4 t/m 11 jaar gaat lopend of fietsend naar school. Ten opzichte van de regio is dit percentages lager;  67% van de kinderen in de leeftijdscategorie 4 t/m 11 jaar speelt op minstens 5 dagen per week buiten. Ten opzichte van de regio is dit percentage hoger; 3. Doelen

3.1 Gedragsdoelen en procesdoelen Preventie bestaat uit vier niveaus. Gezien de cijfers uit het vorige hoofdstuk worden doelen opgesteld voor het eerste niveau van preventie: universele preventie. Universele preventie bevordert en beschermt actief de gezonde leefstijl. Er zijn doelen die meer tijd vergen om ze te realiseren en doelen die op korte termijn realiseerbaar zijn. Effecten op gedrag zijn lastig meetbaar en kunnen op zijn vroegst pas na drie jaar worden verwacht. Echter kan een toename in bewustwording in de eerste jaren al worden bereikt. Vanwege die redenen wordt onderscheid gemaakt in gedragsdoelen voor de lange termijn en procesdoelen voor de korte termijn. De procesdoelen zijn gebaseerd op de cijfers van de gezondheidsmonitor van de GGD7. Bij het uitwerken van de procesdoelen wordt gebruik gemaakt van de campagnematerialen van JOGG (DrinkWater, Gratis Bewegen, gewoon doen, Groente… zet je tanden erin! en Slaap Lekker). Gedragsdoelen op basis van de leefstijlgegevens  Het percentage kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 11 jaar dat dagelijks ontbijt blijft gelijk in de periode 2021-2024; 7

https://www.monitorgezondheid.nl/

9 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

       

Het percentage kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 11 jaar dat twee of meerdere gezoete drankjes per dag drinkt neemt af in de periode 2021-2024; Het percentage kinderen in de leeftijdscategorie 1 t/m 11 jaar dat dagelijks water of thee zonder suiker drinkt blijft gelijk in de periode 2021-2024; Het percentage kinderen van 1 t/m 11 jaar dat minimaal vijf dagen per week fruit eet blijft gelijk in de periode 2021-2024; Het percentage kinderen van 1 t/m 11 jaar dat minimaal vijf dagen per week groente eet blijft gelijk in de periode 2021-2024; Het percentage kinderen in de leeftijdscategorie 4 t/m 11 jaar dat minsteren één uur per dag matig intensief beweegt blijft gelijk in de periode 2021-2024; Het percentage kinderen in de leeftijdscategorie 4 t/m 11 jaar dat alle dagen van de week lopend of fietsend naar school gaat neemt toe in de periode 2021-2024; Het percentage kinderen van 4 t/m 11 jaar dat minstens 5 dagen per week buiten speelt blijft gelijk in de periode 2021-2024; Het percentage kinderen van 4 t/m 11 jaar dat sport bij een sportvereniging blijft gelijk in de periode 2021-2024.

Procesdoelen op basis van de leefstijlgegevens De volgende procesdoelen worden opgesteld voor drie jaar (2021 t/m 2023): 1. Bij tenminste twee van de vijf basisscholen is de aandacht voor het thema gezonde voeding en/of sport en bewegen in de periode 2021-2023 toegenomen. 2. Bij tenminste twee kinderdagverblijven, één peuteropvang locatie en twee buitenschoolse opvang locaties is de aandacht voor het thema’s gezonde voeding en/of sport en bewegen in de periode 2021-2023 toegenomen. 3. Bij het consultatiebureau is in de periode 2020-2022 extra aandacht voor de gezonde leefstijl bij de leeftijdscategorie 0 t/m 4 jaar. 4. Twee gemeentelijke accommodaties en tenminste twee sportverenigingen hebben in de periode 2021-2023 een certificering gehaald van Team:Fit voor de Gezonde Sportkantine. 5. Bij vijf activiteiten, evenementen of bijeenkomsten is aandacht voor de gezonde levensstijl. 6. De JOGG-beleidsadviseur en/of de JOGG-regisseur wordt bij het inrichten van de openbare ruimte (zoals het herinrichten of nieuw aanleggen van speeltuinen, trapveldjes, openbare schoolpleinen en veilige fietspaden en looproutes naar scholen) betrokken. Procesdoel 1 De JOGG-regisseur heeft bij de basisscholen geïnventariseerd welke richtlijnen zij hanteren op het gebied van eten en drinken op school en wat zijn doen aan sport en bewegen.

Het is de bedoeling dat tenminste twee van de vijf basisscholen met minstens één van deze zes thema’s (water drinken, ontbijten, groente eten, fruit eten, meer bewegen onder schooltijd, fietsen of lopen naar school) aan de slag gaan. De JOGG-regisseur inventariseert met welke thema’s de basisscholen aan de slag willen en stelt samen met hen, voor de gekozen thema’s, een maatwerkprogramma op. Onderdeel van dit programma is de basisscholen informeren over het ondersteuningsaanbod van de Gezonde School en de mogelijkheden van EU-schoolfruit. De JOGG-regisseur ondersteunt bij het aanvragen van mogelijke subsidies voor bijvoorbeeld activiteiten, watertappunten, kookles, moestuintjes en dergelijke. Procesdoel 2 De JOGG-regisseur heeft tevens bij de kinderdagverblijven, peuteropvang locaties en buitenschoolse opvang locaties geïnventariseerd welke richtlijnen zij hanteren voor eten en drinken en sport en bewegen. Het is de bedoeling dat tenminste twee kinderdagverblijven, één peuteropvang locatie en twee buitenschoolse opvanglocaties met minstens één van de vijf thema’s (water drinken, ontbijten, groente eten, fruit eten, meer bewegen op de opvang) aan de slag gaan. De JOGG-regisseur inventariseert met welke thema’s de 10 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

kinderdagverblijven, peuteropvang en buitenschoolse opvanglocaties aan de slag willen en stelt met hen, voor de gekozen thema’s, een maatwerkprogramma op. De JOGG-regisseur ondersteunt bij het aanvragen van mogelijk subsidies voor bijvoorbeeld activiteiten, watertappunten, kookles, moestuintjes, en dergelijke. Procesdoel 3 Het consultatiebureau adviseert onder andere op het gebied van gezonde voeding. Het is de bedoeling dat de JOGG-regisseur de omgeving van het consultatiebureau inzichtelijk maakt, om te kijken waar ondersteuning benodigd is. Procesdoel 4 Op dit moment zijn er geen sportkantines in de gemeente Westvoorne die een certificering Gezonde Sportkantine hebben. De sportverenigingen zijn tijdens de eerste editie van het sportcafé, november 2019, geïnspireerd om hiermee aan de slag te gaan. Het is de bedoeling dat de horecavoorziening in twee gemeentelijke accommodaties en minstens twee sportverenigingen met een eigen kantine een certificering behalen van Team:Fit. Dit procesdoel sluit aan bij de motie gezond aanbod gemeentelijke sportaccommodaties. In deze motie wordt het college van burgemeester en wethouders verzocht een zilveren certificering te behalen van Team:Fit.

De JOGG-regisseur legt voor de sportverenigingen de contacten met Team:Fit om de kantinescan uit te voeren en ondersteunt de sportverenigingen om aan de slag te gaan met het gezonder maken van de sportkantine. Procesdoel 5 Het is de bedoeling dat er bij activiteiten, evenementen of bijeenkomsten aandacht is voor de gezonde levensstijl. Te denken valt aan de Koningsspelen, het schoolvoetbaltoernooi, de avondvierdaagse, de kick-off van Stichting PUSH, de kinderdag van Rockanje Live of het Zomerfeest Tinte. De activiteiten, evenementen en bijeenkomsten waar aandacht is voor gezonde voeding variëren jaarlijks. Procesdoel 6: Het is de bedoeling dat bij het inrichten van veilige loop- en fietsroutes de scholen en ouders/verzorgers van kinderen worden betrokken. Bij het inrichten van schoolpleinen, speeltuinen en trapveldjes is het de bedoeling dat kinderen en ouders worden betrokken. Zo wordt gedeeld eigenaarschap gecreëerd en is de kans groter dat voorzieningen ook goed worden gebruikt. Overige procesdoelen 1. De burgemeester, wethouders en de gemeenteraad worden op de hoogte gehouden over het verloop en de resultaten van de JOGG-aanpak in Westvoorne door middel van tweejaarlijkse informatie updates. 2. Er wordt jaarlijks structureel aandacht besteed aan de JOGG-aanpak (actuele info/algemene uitleg) op de website van de gemeente. 3.

De samenwerking met sociale beleidsterreinen (onderwijs, gezondheid, jeugd, sport en sociale zaken) in het kader van JOGG is in de periode 2021-2023 toegenomen. 4. Het aantal samenwerkingen met publieke organisaties, waarbij de samenwerking een middel is om de JOGG-doelen sneller te bereiken, is in 2023 ten opzichte van 2020 toegenomen. 5. Het aantal bijeenkomsten of anderszins om bewoners (jongeren en ouders) in Westvoorne actief te betrekken bij activiteiten in het kader van de JOGG-aanpak is in 2023 ten opzichte van 2020 toegenomen. 3.2 Monitoring en evaluatie Voor de procesdoelen op basis van leefstijlgegevens is het op dit moment nog niet bekend op welke thema’s (water drinken, ontbijten, groente eten, fruit eten, meer bewegen onder schooltijd, fietsen of lopen naar school de basisscholen, meer bewegen op de opvang) de 11 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

basisscholen, kinderdagverblijven, peuteropvang locaties en buitenschoolse opvang locaties zich willen richten. Voor de evaluatie wordt een evaluatiematrix opgesteld. In deze matrix formuleert de JOGG-regisseur de diverse procesdoelen SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden). SMART geformuleerde procesdoelen maken het mogelijk om de resultaten van de verschillende inspanningen te monitoren en evalueren, hierdoor wordt inzichtelijk wat de JOGG-aanpak oplevert en is het mogelijk tussentijds bij te sturen. Tevens wordt met de partners gekeken welke activiteiten er nog meer worden georganiseerd. 4. Samenwerken

3.3 Samenwerkingspartners Ondanks dat de gemeente vindt dat inwoners zelf verantwoordelijk zijn voor het realiseren van een gezonde leefstijl, wil zij graag bijdragen aan het gezonder maken van de omgevingen waar kinderen vaak komen en zo een bijdrage leveren aan het terugdringen van het percentage kinderen met overgewicht in de gemeente Westvoorne. In Westvoorne zijn diverse partijen bezig met de doelgroep kinderen en ouders/verzorgers die een bijdrage kunnen leveren aan JOGG. Het consultatiebureau, de kinderdagverblijven en de buitenschoolse opvang zijn nauw betrokken bij de ontwikkeling van kinderen. Leerkrachten uit het primair onderwijs en trainers van sportverenigingen vervullen voor kinderen een belangrijke voorbeeldfunctie en beïnvloeden het eet- en beweeggedrag van kinderen. In beginsel wordt de JOGG-aanpak in Westvoorne door samenwerking met de volgende publieke samenwerkingspartners vormgegeven:  Primair Onderwijs  Sportverenigingen  Consultatiebureau  Kinderdagverblijven, peuteropvang en buitenschoolse opvang Private samenwerkingspartners  Kinderfysiotherapie Topkids  FysioVoorne  PLUS Slingerland Rockanje

Het is bedoeling dat nog meer partijen worden betrokken bij de JOGG-aanpak en nog meer activiteiten worden georganiseerd. Ter voorbereiding op dit plan van aanpak was het de bedoeling om fysiek een informatiebijeenkomst in te plannen om zowel publieke als private partijen te informeren over JOGG en te enthousiasmeren om JOGG-partner te worden. Het is belangrijk dat zo veel mogelijk partners zich, vanuit welke rol dan ook, willen sterk maken voor een gezonde leefstijl. Het is, vanwege de coronacrisis, helaas niet gelukt om een fysieke informatiebijeenkomst te organiseren. Om verdere vertraging te voorkomen is 29 april 2021 een digitale informatiebijeenkomst georganiseerd. In bijlage 2 is de informatie opgenomen die is opgehaald tijdens de bijeenkomst.

12 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

4.3 Regio Net als Westvoorne zijn de gemeenten Hellevoetsluis en Brielle een JOGG-gemeente. Daarnaast focussen de JOGG-gemeenten, samen met de gemeente Nissewaard en andere (maatschappelijke) organisaties, zich met het Preventieakkoord Voorne-Putten ook op het thema gezonde voeding. Omdat in alle gemeenten dit onderwerp nog niet voldoende onder de aandacht is, maar wel een essentieel onderdeel vormt van een gezonde levensstijl en bijdraagt aan het vitaal ouder worden van inwoners. De samenwerkingspartners gaan in gesprek om te kijken op welke wijze zij de doelgroep 25 tot 65 jaar het beste kunnen bereiken en welke instrumenten zij kunnen inzetten om bewustwording van het eten van gezonde voeding te vergroten.

5. Overig 4.1 Financiën Per 1 januari 2021 betalen nieuwe en bestaande gemeenten, dus ook gemeente Westvoorne, geen jaarlijkse bijdrage meer aan JOGG. Stichting JOGG heeft aangegeven dat met het vrijgekomen bedrag kan worden geïnvesteerd in de uitwerking van de lokale JOGGaanpak. Om die reden is het college voorgesteld om de JOGG-bijdrage in te zetten voor de uitvoering van het plan van aanpak, dus jaarlijks € 5.000,-. Tevens wordt gekeken hoe de activiteiten voor JOGG in aanmerking komen voor het uitvoeringsbudget voor het Regionaal Preventieakkoord.

4.2 Communicatie De communicatie rondom JOGG wordt verzorgd door de JOGG-regisseur, de JOGGbeleidsadviseur en de communicatieadviseur van de gemeente Westvoorne. De communicatie rondom JOGG is nader uitgewerkt in bijgevoegd communicatieplan. Met de volgende groepen wordt voornamelijk gecommuniceerd: 1. Het college van burgemeester en wethouders, de gemeenteraad en de beleidsadviseurs van de gemeente; 2. De (potentiële) samenwerkingspartners van JOGG Westvoorne; 3. De kinderen en hun ouders/verzorgers.

1. Literatuurlijst 1. Https://www.nji.nl/nl/Download-NJi/Review-Overgewicht-Wat-werkt-bijkinderen-enjongeren-met-overgewicht-en-obesitas.pdf 2. Park MH, Falconer C, Viner RM, Kinra S. The impact of childhood obesity on morbidity and mortality in adulthood: a systematic review. Obesity Reviews. 2012;13(11):985-1000. 3. Https://www.voedingscentrum.nl 4. McGinnis et al., 2002 5. Https://www.monitorgezondheid.nl/

13 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

1. Bijlage Bijlage 1 gewicht- en leefstijlcijfers Gewicht

Tabel 1 Cijfers gewicht (GGD, 2018 en 2019)

Ontbijten

Tabel 2 Cijfers dagelijks ontbijten (GGD, 2018)

14 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

Drinken van gezoete drankjes

Tabel 3 Cijfers drinken van gezoete drankjes (GGD, 2018)

Water drinken 1 t/m 11 jaar

Tabel 4 & 5 Cijfers water en thee drinken (GGD, 2018)

15 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

Groente en fruit eten

% kinderen dat minimaal 5 dagen per week fruit /groente eet 93

91 85

82

86

86

83

81

1-3 jaar

4-11 jaar

1-3 jaar

4-11 jaar

fruit

fruit

groente

groente

Westvoorne

Regio

Figuur 6 Cijfers groente en fruit (GGD, 2018)

Sporten en bewegen

Figuur 7 Cijfers dagelijks bewegen (GGD, 2018)

16 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

Tabel 8 cijfers lid van een sportvereniging (GGD, 2018)

Figuur 9 Lopend en fietsend naar school (GGD, 2014 en 2018)

Tabel 10 Buitenspelen (GGD, 2018)

17 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

2. Bijlage Wat doet Westvoorne aan de gezonde leefstijl?    

         

Bezig met een all-in-one contributie (Tennisclub West-Voorne) Er is veel en een gevarieerd sportaanbod in de gemeente Gymdocenten geven les op alle basisscholen Gezond voedingsbeleid vanuit het kinderdagverblijf. Denk hierbij aan gezonde keuzes aanbieden bij lunch en ontbijt, fruit en groente aanbieden tussendoor, minimaal 25% van de tijd buitenspelen Nieuwe app ontwikkelen waar buitenspelen centraal staat Monitoren gezonde leefstijl vanuit CJG Inmiddels enkele gezonde sportkantines Bij coaching volwassenen wordt de gezonde leefstijl benoemd Naschools aanbod met sportverenigingen Grotere beweegevenementen zoals de Koningsspelen, Kick Off / Talent Day, avondvierdaagse enz. Verschillende scholen hebben beleid op traktaties, water drinken, buitenspelen, lunch en meer thema’s rondom de gezonde leefstijl! Gezonde werkvloer bij Stichting Push Stichting Push biedt waar het kan water en fruit aan bij activiteiten De kinderfysio neemt veel initiatief om de gezonde leefstijl te stimuleren. Denk hierbij aan het goede voorbeeld laten geven door ouders. Het gaat ook om bewegen en natuurlijk zo vaak mogelijk de gezonde keuze maken.

18 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

Wat gaan de partners bijdragen aan JOGG-Westvoorne?    

   

          



In gesprekken met ouders aangeven dat de gezonde keuzes een hoop positieve ontwikkelingen opleveren Assortiment in de gemeentelijke accommodaties gezonder maken Via ouderportaal van Humankind meer info over gezonde voeding Via de kanalen in de gemeentelijke accommodaties meer filmpjes en foto’s tonen die betrekking hebben op de gezonde leefstijl. Denk aan filmpjes van de lokale verenigingen en het gezonde aanbod bij de kantines Belang van de kinderfysio is dat er meer bewustwording komt, nog meer dan er al is. Dit is gericht op verschillende thema’s rondom JOGG. Leefstijlverandering met potentiële leefstijlcoaches oppakken in de gemeente Rookvrije sportverenigingen (omgeving) en hetzelfde geld voor snoep. Dit zorgt standaard voor weerstand, maar het gesprek aangaan is belangrijk! Op scholen nog meer de nadruk leggen op het belang van gezonde keuzes. Door bijvoorbeeld 4 fruitdagen in te lassen, hoop je dat de 5e ingevuld wordt door de ouders. Jeugd meer betrekken bij de boodschappen Kindfonds meer inzetten om zo te zorgen dat sporten en bewegen voor iedereen mogelijk is Schoolfruit voor iedereen. De gemeente kan hier een rol in spelen Watertappunten vestigen op verschillende plekken waar jeugd komt binnen de gemeente Traktaties overal hetzelfde.

Goedkoop en gezond, maak hier een activiteit van en dit zorgt ervoor dat er geen onderscheid is en dus pestgedrag wordt voorkomen Meer sportlessen koppelen aan verenigingen Buitenlocaties interessanter maken voor de jeugd Vanuit het sportakkoord komen hopelijk verschillende initiatieven om de jeugd meer te kunnen laten bewegen Onderzoek vanuit Push over sport en de gezonde leefstijl Bewustwording creëren hoe gezonde producten daadwerkelijk worden gemaakt. Kinderen denken vaak dat dit uit een pak komt! Bij de ‘ongezonde’ horecaondernemers kijken of het mogelijk is om een gezonder aanbod aan te bieden is, vooral op momenten dat jongeren naar huis gaan vanuit school. Meer gezonde sportkantines realiseren

19 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne

Hoe gaan we nu verder? 

      

De JOGG regisseur zoekt individueel contact met de personen die aanwezig zijn geweest bij de bijeenkomst van 29 april 2020. Ook andere geïnteresseerden en belangrijke omgevingen worden benaderd, zodat we de beweging zo breed mogelijk kunnen oppakken. Er worden verbindingen gelegd tussen verschillende lokale partijen Jeugd en ouders worden betrokken bij de JOGG-beweging Er wordt een koppeling gemaakt met het Preventieakkoord en het Sportakkoord om de beweging te versterken en/of activiteiten te combineren Er wordt gebruik gemaakt van ervaringen uit andere gemeenten De JOGG-regisseur blijft openheid geven over de ontwikkelingen zodat de betrokkenheid van JOGG groot blijft Er wordt een evaluatiematrix opgesteld om de activiteiten te monitoren Verschillende kanalen worden gebruikt om info over JOGG te delen. Denk hierbij aan social media en de lokale krant.

20 Plan van aanpak | JOGG | Gemeente Westvoorne