10i. Memo opkomstbevordering verkiezingen Voorne aan Zee
Tekst van het document
Memo/actieplan opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen Voorne aan Zee “”De opkomst bij verkiezingen is een belangrijke indicator voor de vitaliteit van de democratie en de legitimiteit ervan. Afgelopen gemeenteraadsverkiezingen kwam echter slechts 50,3% van de stemgerechtigden stemmen. Bovendien verschilden de opkomstcijfers sterk tussen gemeenten, maar ook tussen wijken en buurten. De verwondering hierover leidde tot de vraag in hoeverre de opkomst op gemeente-, wijk- en buurtniveau wordt verklaard door dezelfde factoren. Met secundaire data van de Kiesraad, het CBS en het segmentatiemodel van Onderzoeksbureau Citisens, was het mogelijk om de invloed van demografische, sociale en psychologische factoren op de opkomstpercentages in gemeenten, wijken en buurten te analyseren. Multilevel analyses toonden dat opkomstpercentages vooral door verschillen tussen buurten verklaard worden en in mindere mate door de wijk of gemeente waarin deze liggen. Verklaringen van opkomst in een buurt moeten daarom in de buurt gezocht worden. Ten tweede bleken gangbare demografische, psychologische en sociale factoren die opkomstpercentages in gemeenten verklaren, een minder grote invloed te hebben op de opkomstpercentages in wijken en buurten. Dit leidt tot de aanbeveling om meer onderzoek te doen naar factoren die het opkomstpercentage op buurtniveau verklaren.
Vanwege het huidige kennishiaat is het nu lastig om gemeenten, als organisatoren van verkiezingen, handvatten te bieden om aan de slag te gaan met potentiële opkomst.”” uit Opkomst bij gemeenteraads verkiezingen in Nederland: Daar zit potentie in” Necker van Naem (22-6-2022) Aanleiding In het triple driehoeksoverleg van juni zijn zorgen geuit over de opkomstbevordering en is gevraagd om met een actieplan opkomst bevorderende activiteiten te komen. In deze memo (en bijlage) staan een aantal actiepunten opgesomd die door de kwartiermaker griffier iom de afdeling communicatie en projectleider verkiezingen voortvarend opgepakt worden. Daar er geen raadswerkgroep verkiezingen is wordt deze memo in eerste instantie in dit gremium besproken. Geadviseerd wordt deze memo ook ter kennis te brengen van de fusie commissie. Welk resultaat willen we bereiken? Beoogd wordt dat inwoners niet alleen te laten weten dat er op 23 november verkiezingen zijn voor de nieuwe gemeente maar dat de opkomst hopelijk even hoog is als t tijdens de laatste gemeenteraadsverkiezingen in de drie afzonderlijke gemeente, te weten 48,1% (Hellevoetsluis), 51,9.% (Brielle) en 57,7% (Westvoorne).De ervaring leert nl dat de opkomst bij herindelingsverkiezingen lager ligt dan bij reguliere raadsverkiezingen.
Uit een onderzoek in de gemeente Almere naar opkomst bevorderende maatregelen blijkt dat de onderstaande actiepunten kunnen leiden tot een hogere opkomst bij verkiezingen. Welk effect de maatregelen precies zullen hebben zal in de praktijk moeten blijken. Uit dit onderzoek blijkt ook dat verkiezingscampagnes en activiteiten van politieke partijen zelf het hoogst scoren in vergelijking met de activiteiten van de gemeenten. Tijd om zelf onderzoek te doen is er niet meer. Wel kunnen we ieder van uit zijn eigen rol: raad (politieke partijen), college en ambtelijke organisatie een steentje bijdragen om te zorgen dat de datum 23 november 2022, tussen de ‘oren’ van de inwoners komt. Bij alle bijeenkomsten kan deze boodschap uitgedragen worden of het nu het plaatsen van het eerste verkiezingsbord is, het noemen in het stadsdebat, wellicht ergens in het draaiboek van de intocht van Sinterklaas, de publicaties in de drie lokale krantjes in de aanloop naar de verkiezingen etc.
In de bijlage is aangegeven welke mogelijkheden we willen benutten waarvan de meest in het oog springende zijn:
Het maken van een verkiezingskrant, die als inleg in de drie lokale krantjes wordt meengenomen (eerste week november); hierin presenteren alle deelnemende partijen zich (max. 500 woorden, foto en logo) en geven zij aan waar zij voor staan. Het voorwoord betreft een oproep van de drie burgemeesters vooral te gaan stemmen. De laatste pagina betreft een overzicht van alle stembureaus in de gemeente en een duidelijke uitleg hoe men kan stemmen, wat men moet meenemen en hoe een volmacht werkt;
Het tweede is het benaderen van alle jongeren door een persoonlijke brief van hun burgemeester om hen attent te maken om voor het eerst gebruik te maken van het stemrecht (eerste week november);
Verder het organiseren en faciliteren van diverse lijsttrekkersdebatten, die van de ondernemers (medio november) en een verkiezingsdebat dat de gemeente Hellevoetsluis hoopt te organiseren samen met Omroep Linq. NB zodra de data bekend zijn worden deze gedeeld.
Daarnaast is het een idee, dit kan aan de lijsttrekkers worden voorgelegd en indien ons budget toereikend is, om met een ‘verkiezingsbus’ beplakt met het logo naar1gemeenteopvoorne en de datum van de verkiezingen op drie zaterdagochtenden (met alle politieke partijen aan boord) de drie gemeenten (en kernen die daarbij horen) aan te doen.
Zaak is bovengenoemde zaken voortvarend op te pakken, alle input hierbij is welkom. Financiën Er is voor de opkomstbevordering een bedrag van €50.000 begroot. Hiervan zal het grootste gedeelte naar de verkiezingskrant gaan. De exacte bedragen die voor de verschillende mogelijkheden die we willen organiseren benodigd zijn, worden nog in het overzicht/bijlage vermeld. Het lastige is dat er geen werkgroep verkiezingen vanuit de raad is, wel kunnen we dit voorleggen aan de lijsttrekkers die nu reeds bekend zijn. Communicatie Team communicatie van de gemeente Hellevoetsluis zal de communicatie over de verkiezingen op zich nemen (en afstemmen met de communicatieteams van de andere twee gemeenten, Bureau Verkiezingen. Burgerzaken en de griffie/kwartiermaker griffier). De opkomstbevorderende acties zullen door de kwartiermaker griffier in overleg met de lijsttrekkers, team communicatie, griffiers en projectleider verkiezingen worden opgepakt cq afgestemd. Voorstel/gevraagd besluit Activiteiten zoals benoemd op te pakken en uit te werken en de ter beschikking gestelde middelen (€50.000) vanuit het fusiebudget hiervoor te benutten. Aan de burgemeester van Hellevoetsluis zal dit uitgewerkte plan met benodigde middelen per activiteit worden voorgelegd.