10 Nota versterking preventief veld 2023 Voorne aan Zee voorstel

RAADSVOORSTEL Onderwerp: Nota Versterking Preventief Veld Zaaknummer: Gevraagd besluit 1. De gemeenteraad besluit in te stemmen met de Nota Versterking Preventief Veld en de daarin benoemde inzet. 2. De gemeenteraad besluit de financiële consequenties voor 2023 van € 683.059 incidenteel te dekken doormiddel van een éénmalige onttrekking uit de algemene reserve en dit te verwerken in de begroting van Voorne aan Zee. Advies / besluit vanuit commissie (in te vullen door griffier) De griffier noteert hier na commissiebehandeling of het voorstel door de commissie besluitrijp wordt acht en of het als hamerstuk of bespreekstuk geagendeerd kan worden op de raadsagenda.

1.

Inleiding Preventie loont1. Vooral wanneer preventieve interventies in samenhang worden uitgevoerd en meerdere preventieve interventies te samen worden ingezet. De afgelopen periode is door de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne op verschillende wijze geïnvesteerd in het versterken van het preventief veld voor de jeugd. Door meer nadruk te leggen op de preventieve kant van Jeugdhulp wordt op termijn zwaardere en complexere problemen voorkomen. Zowel landelijk, regionaal en lokaal worden we geconfronteerd met wachtlijsten voor de Jeugdhulp. In Hellevoetsluis en Westvoorne is in 2021/2022 geïnvesteerd in interventies om de wachtlijsten terug te dringen en het preventief veld te versterken (Nota Wachtlijsten Jeugd 2021). In Brielle is in 2022 ook ingezet op het verstevigen van de preventie (Nota Versterking Preventieve Veld). Het huidige plan omvat de continuering van de inzet uit alle drie de gemeenten, samengevoegd in één Nota (Versterking Preventief Veld). Waarbij het uitgangspunt is om te blijven investeren in preventie, om de stevige basis te borgen en als gevolg hiervan ook de wachtlijsten terug te dringen. In Hellevoetsluis en Westvoorne is in 2021 de Nota Wachtlijsten Jeugd opgesteld, waarbij de focus lag op de lokale wachtlijst bij het Sociaal Gebiedsteam (hierna: SGT) en het versterken van de preventieve inzet, waardoor zwaardere hulp wordt voorkomen.

In augustus 2021 bedroeg de wachtlijst 142 hulpvragen (Hellevoetsluis: 118, Westvoorne: 24) en in januari 2022 was de wachtlijst opgelopen tot 177 hulpvragen (Hellevoetsluis: 151, Westvoorne: 26). Door de inzet van de Nota Wachtlijsten Jeugd is de wachtlijst voor het SGT van 177 hulpvragen afgenomen naar 61 hulpvragen (Hellevoetsluis: 57, Westvoorne: 4): een afname van ongeveer 65%. We zijn blij met de ontwikkeling van de hulpvragen en zien dat de inzet zijn vruchten afwerpt. De wachttijd bedraagt tussen de twee en vier maanden, afhankelijk voor welke expertise de hulpvraag bedoeld is. Door te investeren in preventie en het preventieve veld te verstevigen, worden wachtlijsten voorkomen. Dit wordt tevens ondersteund door de cijfers uit Hellevoetsluis-Westvoorne, waarbij de wachtlijst enerzijds af is genomen, maar ook de instroom richting de specialistische jeugdhulp is gedaald door de inzet van meer preventieve middelen. Hiermee verwachten we op termijn een besparing te realiseren op zwaardere, complexere Jeugdhulp. Om de ingezette lijn te versterken en daarmee onze preventieve basis een extra boost te geven in de borging, wordt geadviseerd de inzet eenmalig te verlengen naar 2023. Waarbij niet alle onderdelen één op één worden overgenomen uit de voormalige nota’s, maar gewerkt wordt met de werkzame

1

NJI, maart 2021, https://www.nji.nl/nieuws/nji-preventie-loont

onderdelen tezamen met gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne. Hierbij is de focus het versterken van het preventief veld, zoals het uitbreiden van expertise, meer schoolmaatschappelijk werker en het inzetten van collectieve ondersteuning als basisvoorziening. Waarbij zoveel mogelijk hulp wordt geboden ‘aan de voorkant’. Inhoud Ons gezamenlijk doel is het verder versterken van het preventief veld, waardoor meer ondersteuning geboden wordt en zwaardere hulp wordt voorkomen. Op termijn verwachten we een besparing op zwaardere, complexe Jeugdhulp door een stevige preventieve basis te borgen. De Nota staat niet op zich en is samenhangend met meerdere ontwikkelingen in het sociaal domein, zoals programma Kinderogen en de doorontwikkeling van het Sociaal Gebiedsteam. Hier wordt in de uitvoering van de Nota rekening mee gehouden en op de verschillende initiatieven aangesloten. Kort samengevat wordt in het plan voor Voorne aan Zee 2023 de volgende acties geadviseerd: - (Tijdelijke) uitbreiding Sociaal Gebiedsteam; - Collectieve ondersteuning; - Coördinator POH SD; - Doorbraakmethode; - Schoolmaatschappelijk werk; - Scholing SGT. Beoogd effect Het beoogde effect is het versterken van het preventieve veld d.m.v. verschillende projecten en initiatieven, waarmee jeugdigen eerder hulp krijgt en wachtlijsten worden teruggedrongen c.q. voorkomen. 2.

Bestaand beleid, kaders en eerdere besluiten De gemeenteraad van Hellevoetsluis en Westvoorne hebben in 2021 de Nota Wachtlijsten vast gesteld en de gemeenteraad van Brielle heeft in 2021 het voorstel preventie veld vast gesteld. In de Nota Versterking Preventief Veld wordt de evaluatie van zowel de Nota Wachtlijsten Jeugd (Hellevoetsluis & Westvoorne) en het voorstel Preventief veld (Brielle) beschreven. Middels de gezamenlijke Nota Versterking Preventief 2023 Voorne aan Zee wordt één gemaakt van bestaand beleid in de drie gemeenten, die vanaf 1 januari 2023 één gemeente zijn.

4.

Argumenten Uitbreiding Sociaal Gebiedsteam (SGT) Door (tijdelijke) uitbreiding van het SGT kunnen meer jeugdigen ondersteuning krijgen. Collectieve ondersteuning Door de inzet van collectieve ondersteuning (Cafe GEZIeN en collectieve ondersteuning in het SGT) wordt preventiever ondersteuning geboden aan jeugdigen en hun ouders. Collectieve ondersteuning als preventief middel zorg voor het bouwen van een netwerk voor jeugdigen en door van elkaar te leren, is het niet altijd nodig daarna nog een eigen traject te starten. Coördinator POH SD De samenwerking tussen het SGT, huisartsen en zorggroepen vraagt aandacht. Samen met de zorggroepen is begin 2022 een plan van aanpak opgesteld om hier uitvoering aan te geven door de Coördinator POH SD. De inzet van de Coördinator POH SD is bij de eerste evaluatie succesvol gebleken. Gezien de opgestelde doelen en het Plan van Aanpak verlengen we de opdracht met een jaar, zodat de aanpak en opbrengsten goed geborgd worden en de samenwerking structureel verbeterd. Doorbraakmethode De doorbraaktafel in casuïstiek (0-100 jaar) vraagt samenwerking van meerdere gemeentelijke afdelingen binnen het Sociaal Domein, zoals WMO, Werk & Inkomen en het sociaal gebiedsteam op uitvoeringsniveau. De gemeente Brielle heeft begin 2022 besloten aan te sluiten bij Hellevoetsluis en Westvoorne voor een gezamenlijke aanpak van de Doorbraaktafel.

Er is inmiddels een partij, Instituut

2

voor Publieke Waarden (IPW), gevonden die de doorbraak methodiek kan gaan implementeren binnen de gemeenten. Vanuit het IPW wordt aangegeven dat het oppakken van een casus via de doorbraakmethode circa €3.000 tot €20.000 aan maatschappelijke kosten bespaard, afhankelijk van de interventie. Ongeveer 5% van de cases in een gemeente zijn hiervoor geschikt. Op de lange termijn kan dit een flinke besparing opleveren aan maatschappelijke kosten. Doel was om per Q2 2022 te starten met de opstart van de doorbraaktafel. Inmiddels zal de planning in verband met wijzigingen, opschuiven naar een start in Q3 van 2022. De trainingen zullen na de zomervakantie ingepland gaan worden. Tijdens de trainingen zullen de betrokken medewerkers al een aantal bestaande casussen gaan behandelen volgens de doorbraak aanpak. De medewerkers die gaan deelnemen komen, komen met verschillende expertises en achtergronden, zoals Jeugd, Inkomen, Participatie en WMO. Schoolmaatschappelijk werk De inzet van extra SMW op de scholen (primair onderwijs) ten behoeve van de brede uitvragen werpt zijn vruchten af in Hellevoetsluis. We zien een grotere afschaling naar het voorliggende veld, zoals het SMW zelf, en de welzijn (ongeveer 89% van de aangemelde jeugdigen bij het SMW). Deze ontwikkeling willen we blijven stimuleren en de linking pin functie tussen het onderwijs en SGT verder versterken.

Ook in Brielle is onlangs gestart met de linking pin functie, zoals deze ook is vorm gegeven in Hellevoetsluis en Westvoorne. Hiervoor wordt een extra investering gevraagd om de uren van het SMW verhogen in Brielle. Voor Hellevoetsluis willen we tevens de extra inzet van het SMW op het S(B)O een jaar verlengen, zodat het netwerk meer vorm kan krijgen en er verbinding gemaakt wordt met lijn 3 van Kinderogen. Zodat de koppeling onderwijs-zorg vanuit het S(B)O verder geborgd wordt in bestaande structuren. Scholing SGT Voor het SGT wordt ieder jaar een opleidingsplan gemaakt. De afgelopen twee jaar heeft dit helaas in mindere mate plaats kunnen vinden, in verband met de corona pandemie. Voor 2023 hebben lichten we Bemoeizorg en Privacy uit als onderwerpen voor scholing. 5.

Communicatie en participatie De uitvoerende partijen, de uitvoerende afdeling binnen de gemeente en afdeling Samenleving/beleid hebben input gegeven voor de evaluatie en geadviseerd over het plan van aanpak voor 2023. Indien de Nota Versterking Preventief Veld wordt vastgesteld door de gemeenteraden zal dit ook gecommuniceerd worden naar de partijen die betrokken zijn bij het opstellen van de nota.

6.

Duurzaamheid Door meer inzet te leveren op preventie en zo goed als mogelijk wachtlijsten terug te dringen, krijgen jeugdigen sneller de hulp die zij nodig hebben. Dit voorkomt zwaardere en complexere problematiek, waardoor men sneller en beter in staat in de regie weer te voeren over het eigen leven en in de toekomst (kleine) problemen zelfstandig te kunnen opvangen.

7.

Kosten, baten en dekking Conform de uitspraak van de arbitragecommissie is in de meicirculaire 2022 opnieuw een uitkering opgenomen voor de Jeugdhulp (Hellevoetsluis: €2,9 miljoen, Brielle: €942.206 , Westvoorne: €931.000 ). Deze middelen worden incidenteel ter beschikking gesteld. Ook voor 2023 is reeds toegezegd dat extra middelen voor de Jeugdhulp door het Rijk beschikbaar worden gesteld. In augustus 2022 is door de VNG aangegeven dat gemeenten vanaf 2024 100% van de extra uitkering op mogen nemen in de begroting, waarbij de meer middelen voor Jeugdhulp ter beschikking komen. Hellevoetsluis & Westvoorne – Nota Wachtlijsten Jeugd In het najaar van 2021 is door de gemeenteraden van Hellevoetsluis en Westvoorne in totaal €754.560 – Hellevoetsluis: €619.560 en Westvoorne: €135.000 - toegekend voor de Nota Wachtlijsten Jeugd voor 2022. De inzet hiervan is in deze nota geëvalueerd. Vanuit de Nota Wachtlijsten Jeugd wordt naar verwachting voor 2022 circa €651.000 ingezet op basis van de huidige gegevens. Dit betekent dat voor de gemeente Hellevoetsluis en Westvoorne circa €100.000 resteert. Voor

3

Hellevoetsluis komt dit op een bedrag van €80.000 en voor Westvoorne op €20.000. Voor deze niet bestede bedragen zal niet worden voorgesteld dit over te hevelen naar 2023 maar als onderdeel van het jaarrekeningresultaat terug te laten vloeien naar de algemene reserve. Totale kosten per gemeente: Brielle Uitbreiding SGT €43.750 Collectieve Ondersteuning €25.000 Coördinator POH SD €13.750 Doorbraaktafel €50.000 SMW €40.059 Scholing €7.500 TOTAAL €180.059

Hellevoetsluis €87.500 €50.000 €27.500 €100.000 €83.000 €15.000 €363.000

Westvoorne €43.750 €25.000 €13.750 €50.000 €7.500 €140.000

TOTAAL €175.000 €100.000 €55.000 €200.000 €123.059 €30.000 €683.059

De lasten voor het continueren van de projecten/initiatieven uit de ‘Nota Versterking Preventief Veld’ voor Voorne aan Zee in 2023 komen uit op € 683.059. Voorgesteld wordt deze lasten op te nemen in de begroting 2023 van Voorne aan Zee. In de meicirculaire 2022 heeft het Rijk zoals eerder aangegeven aangekondigd incidenteel middelen beschikbaar te stellen in 2023 voor jeugdzorg. De ontwikkeling van de integrale algemene uitkering en het effect op de financiële positie van Voorne aan Zee is echter nog niet bekend, hierdoor is ook het effect hiervan op de begroting 2023 nog onzeker. Om die reden wordt voorgesteld deze lasten, ook vanwege het incidentele karakter, te dekken doormiddel van een onttrekking uit de algemene reserve. Een eventueel voordeel wat na bepaling van de algemene uitkering voor Voorne aan Zee zou ontstaan kan na besluitvorming ten gunste van de algemene middelen worden gebracht. N.B.: De AHRI-procedure is van toepassing voor Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne. De Nota Versterking Preventief Veld is onoverkomelijk, onuitstelbaar en onvermijdelijk, omdat de ingezette lijn gecontinueerd moet worden om de resultaten te borgen. Tevens is het noodzakelijk dat de personele inzet doorgezet kan worden om deze interventies uit te voeren en hier financiële middelen beschikbaar voor moeten zijn.

Het is niet mogelijk hierover op een later moment een besluit te nemen, omdat dit gevolgen heeft de ondersteuning en begeleiding van kwetsbare jeugdigen. 8.

Regionale afstemming De opgestelde Nota Preventief Veld is een samenvoeging van twee nota’s van gemeente Brielle en gemeenten Hellevoetsluis en Westvoorne. Het plan voor 2023 is eenduidig en sluit op elkaar aan, waarbij rekening is gehouden met overige ontwikkelingen in het sociaal domein, zoals programma Kinderogen en de ontwikkeling van het SGT.

9.

Relatie met het fusieproces In de Nota Versterking Preventief Veld wordt de evaluatie van zowel de Nota Wachtlijsten en het voorstel Preventief veld beschreven. Middels de gezamenlijke Nota Versterking Preventief Veld wordt een gemaakt van bestaand beleid in de drie gemeenten, die vanaf 1 januari 2023 één gemeente zijn.

Bijlage(n): -

Nota Versterking Preventief Veld 2023 Voorne aan Zee

4