04 21 09 22 brief van het college over actuele ontwikkelingen woondossier

Raadhuislaan 6, Rockanje Postadres Postbus 550, 3235 ZH Rockanje E-mail gemeente@westvoorne.nl Telefoon (0181) 40 80 00 Fax (0181) 40 80 99

Aan de gemeenteraad

Uw kenmerk:

Ons kenmerk :

Uw brief van:

Rockanje, 11 augustus 2021

24548-2021 Verzonden: 11 augustus 2021

Onderwerp:

actuele ontwikkelingen woondossier

Beste raadsleden, Het Rijk en de provincies spreken woonregio’s aan op woondoelstellingen. Het is daarbij niet verplicht om als woonregio de samenwerking structureel vorm te geven. Wel wordt de woonregio aangesproken op het niet behalen van (lokale) woondoelstellingen. Het vormgeven aan een samenwerking ligt daardoor voor de hand. Vóór 2015 bestond er een zware gemeenschappelijke regeling in de vorm van een Stadsregio Rotterdam. Daarbij werd vaak top-down gehandeld, waarbij de stadsregio regelmatig tegenover de andere gemeenten, waaronder Westvoorne, stond. Westvoorne is onderdeel van de woonregio Rotterdam. Sinds 2015 is die samenwerking verankerd in het Samenwerkingsorgaan Wonen regio Rotterdam (SvWrR). Dat is de lichtste samenwerkingsvorm, die enkel op relevante dossiers plaatsvindt en waarbij ieders stem gelijk is. Het uitgangspunt van deze vernieuwde regionale samenwerking is om samen te werken waar nuttig en nodig, de onderlinge informatieuitwisseling te bevorderen, de intergemeentelijke afstemming te faciliteren, het partnerschap met de woningcorporaties en Maaskoepel te koesteren en voor de woningzoekenden een transparante woningmarkt te creëren door uniforme woonruimteverdeelregels te hanteren. Het regionale samenwerkingsverband is er niet op gericht om onnodig in te grijpen in de lokale beleidsvrijheid.

Wel wordt er gezamenlijk gemonitord op provinciale doelstellingen en kaders. Het Rijk en de provincie willen steeds meer taken beleggen bij de woonregio’s. Op dit moment speelt dat bijvoorbeeld voor de onderwerpen statushouders en asielopvang. Daarbij vraagt de provincie om als woonregio op deze onderwerpen samen te werken. De Woonregio Rotterdam houdt dat af, omdat de regio wederom niet wil ingrijpen in de lokale beleidsvrijheid.

Bijl: Ref: Col: Behandeld door: N. Hofstra, , n.hofstra@westvoorne.nl s.v.p. bij beantwoording datum en kenmerk vermelden

Onderdeel zijn van een sterke regio heeft veel voordelen. Zo is de stem richting hogere overheden luider, vooral met een stad als Rotterdam als deelnemende gemeente. Ook kunnen reguliere woonzaken, zoals een huisvestingsverordening, gezamenlijk opgepakt worden. Daardoor is een kleine gemeente als Westvoorne in staat het woonbeleid naar een hoger niveau te tillen. Ook biedt de woonregio subsidies ten behoeve van de gezamenlijke doelstellingen. Zoals de subsidie ‘evenwichtige spreiding sociale woningbouw’ waarvan we onlangs € 315.000,- toegewezen hebben gekregen ten behoeve van project Patrijzenlaan1. Regionale behoefte heeft effecten voor de woningbouw in Westvoorne. De afgelopen periode heeft Westvoorne ook een nadeel van de regionale samenwerking gevoeld. Sinds 2017 ligt de provinciale wens op tafel dat de regiogemeenten de sociale woningbouwopgave evenwichtiger verspreiden. Dat heeft als consequentie dat Westvoorne, net zoals alle andere kleinere gemeenten, een deel van de sociale woningvoorraad van de grote steden overneemt. Er moet in de sociale opgave boven de eigen behoefte worden gebouwd, zodat er ruimte ontstaat voor mensen buiten Westvoorne om een sociale woning te bemachtigen in onze dorpen. De provinciale lat ligt daarbij op gemiddeld 67% sociaal aanbod per woningbouwproject. Ook worden er eisen gesteld aan de wijze waarop sociale woningen worden geadverteerd.

Maximaal 25% van het jaarlijkse aantal verhuurde woningen in Westvoorne mag met lokale binding (dus met voorrang voor Westvoornse inwoners) worden geadverteerd. Op de rest van het sociale aanbod mag vanuit de hele woonregio gereageerd worden. We boden weerstand tegen enkele regionale doelstellingen. De afgelopen twee jaar heeft Westvoorne weerstand geboden tegen deze twee doelstellingen. Dat heeft in het najaar van 2020 geresulteerd in de dreiging van een bestuurlijke aanwijzing door de provincie. In dat geval zouden op deze doelstellingen het bestuur van Westvoorne worden overgenomen door de provincie. Raadsbesluiten op dit onderwerp worden daarbij overruled door de provincie, waardoor uw raad buitenspel zou worden gezet. Om dat te voorkomen, is Westvoorne in november 2020 een traject gestart waarbij samen met Antea Group gezocht werd naar de gulden middenweg. Daarbij stond de vraag centraal: hoeveel sociale woningen kan Westvoorne bouwen, zonder daarbij de dorpse karakteristiek te verliezen, aan te blijven sluiten bij de lokale behoefte en te hoeven inleveren op de leefbaarheid in de wijken? Lokale behoefte staat in ons woonbeleid voorop. Uitgangspunt van ons woonbeleid is ten allen tijde dat het de lokale leefbaarheid en het welbevinden van onze inwoners ondersteunt.

Zo moeten er voldoende woningen zijn voor onze jongeren, zodat zij op zichzelf kunnen wonen op het moment dat zij dat willen. En moeten er voldoende doorstroomwoningen beschikbaar zijn, zodat zij die dat kunnen woonpromotie kunnen maken. Voor de wat kwetsbaarder doelgroepen moet er voldoende geschikt aanbod zijn, waarbij de woning het zelfstandig thuis wonen ondersteunt. De basis van ons volkshuisvestelijke beleid is dat onze woningvoorraad een goede match is met de woonwensen en –behoeften van onze inwoners. Daarbij kijken wij naar wat er nu nodig is, maar ook naar de toekomstige opgave: wat is er in de toekomst nodig om de woningvoorraad in balans te houden? Begrip van de lokale context krijgen bij de externe partijen. Tijdens het traject met Antea Group heeft Westvoorne ingezet om de betrokken partijen te laten kennismaken met onze dorpen. De provincie is daar op ingegaan door een fysiek werkbezoek te brengen langs de Westvoornse woningbouwlocaties. De regiogemeenten hebben meerdere malen de lokale context gepresenteerd gekregen. Dat heeft geresulteerd in meer begrip voor onze weerstand op enkele regionale doelstellingen. 1 42 sociale huurwoningen van het Woonbedrijf.

Het traject met de provincie is onlangs succesvol afgerond. Daarover is uw raad in de raadsbijeenkomst over wonen in mei is bijgepraat. Het traject heeft extra programmeerruimte opgeleverd, maar heeft als belangrijkste resultaat dat het percentage sociaal per woningbouwproject is bijgesteld van 67% naar 35%. De regionale lobby en onderhandelingen van de afgelopen maanden hebben bijgedragen aan dit mooie succes. Het is belangrijk de lokale doelstellingen goed te verankeren. Daarmee voorkomen we enerzijds dat de provincie blijft inzoomen en bijsturen op onze ‘aantallen sociaal’. Door besluitvormend de 35% te bekrachtigen geeft de raad het signaal dat het niet bij mooie woorden blijft. Anderzijds is het belangrijk dat we, naast deze sociale opgave, onze eigen behoefte niet uit het oog verliezen. Voor specifiek onze starters, jonge gezinnen en senioren is het dringen op de woningmarkt. Ook zijn er een aantal mooie bottomup initiatieven die staan te springen om een plekje in het woningbouwprogramma. Het Woonbedrijf heeft een belangrijke rol in de volkshuisvestelijke opgave. Met de terugtrekkende beweging van de woningcorporaties uit Westvoorne is er nog één actieve speler actief in onze gemeente: ons eigen Woonbedrijf. Die is daardoor van onmisbare waarde om de doelstellingen en de woonambities te kunnen behalen.

Zonder het Woonbedrijf is de woonbehoefte van onze inwoners niet realiseerbaar. Vooral in de sociale en betaalbare segmenten, zowel huur als koop, zijn er veel kansen om het Woonbedrijf naar voren te schuiven. Voor alle plannen die het Woonbedrijf uitvoert worden continu mogelijke subsidierichtingen onderzocht. Naast de onlangs toegekende subsidie (€ 315.000,- t.b.v. Patrijzenlaan) zijn er nog een aantal subsidie-aanvragen in voorbereiding. Het Woonbedrijf heeft een portefeuilleplan die met name invulling geeft aan het sociale segment van het woonprogramma van de gemeente. Het portefeuilleplan wordt op dit moment doorgerekend, want naast het realiseren van meer sociale huurwoningen moet ook de duurzaamheidsopgave worden uitgevoerd. In het najaar 2021 wordt het resultaat besproken in de raad. We leggen u de komende periode verschillende documenten en beleidsstukken voor. Daarmee geven we uiting aan een aantal moties die uw raad de afgelopen periode heeft ingediend, die ook over de lokale behoefte gaan. 1. Binnenkort ter besluitvorming in uw raad: Het volkshuisvestelijk kader weegt de verschillende woningbouwplannen af, op basis van inhoudelijke plankwaliteit. Elk (toekomstige) woningbouwinitiatief moet voldoen aan een aantal harde eisen.

Daarnaast worden punten toegekend aan de plannen, waardoor ambitieuze woningbouwprojecten hoger scoren dan plannen die minder goed aan onze wensen tegemoet komen. Hierdoor besteden we de beperkte ambtelijke capaciteit aan de juiste woningbouwplannen. Uw raad ziet in dit kader o.a. de middenhuur (tot € 1.000,-) , betaalbare koop (< € 350.000,-) en bijzondere woonvormen (b.v. seniorenhofjes, meergeneratiewoningen) hoog scoren.  Raadsvoorstel  Volkshuisvestelijk kader 2. Binnenkort ter bespreking in uw raad: De discussienota Meergeneratiewoningen geeft richting aan het gesprek, specifiek over deze woonvorm. Het wordt uw raad volgordelijk aangeboden, nadat de onderwerpen seniorenhoven, mantelzorgwoningen en pré-mantelzorgwonigen door uw raad behandeld zijn. Wat zijn de wensen van uw raad hierin? Hoe ver wil uw raad daarin gaan? De oplegnotitie daarbij schaalt op naar een hoger niveau: wat zijn de (woon-) doelstellingen die uw raad mogelijk wil maken? Is het wenselijk op voorhand de verschillende woonvormen te definiëren of volstaat – zoals het in het volkshuisvestelijk kader is vastgelegd – de doelstelling om de behoefte lokaal te

peilen? In dat laatste geval zou er een percentage van het woningbouwprogramma, bijvoorbeeld 10% van de nieuwbouwopgave – gereserveerd kunnen worden voor bijzondere woonvormen.  Oplegnotitie bijzondere woonvormen  Discussienota meergeneratiewoningen 3. De Regionale woonvisie regio Rotterdam is een document dat uw raad ter inspiratie aangeboden wordt. Het is een verhaal over de algemene ambities van de woonregio. Er hoeft op lokaal niveau geen besluitvorming over plaats te vinden, omdat het geen direct effect heeft op het lokale beleid van Westvoorne. Bedoeling van het document is om de krachten en karakteristieken van de verschillende gebieden te benadrukken. Voor Westvoorne betekent dat bijvoorbeeld dat we ons dorpse karakter nóg meer kunnen benadrukken in de stedenbouwkundige output van ons woningbouwprogramma.  Regionale Woonvisie regio Rotterdam  Begeleidende brief SvWrR 4. De Jaarmonitor Woonruimtebemiddeling geeft inzicht in de sociale huurwoningmarkt van de woonregio. Daarin is onder andere te lezen dat in Westvoorne over 2020 een positief migratiesaldo heeft van 19 huishoudens in de sociale huursector. Dat houdt in dat van alle migraties in de sociale huursector in onze gemeente er per saldo 19 sociale huurwoningen aan huishoudens van buiten onze gemeente zijn verhuurd. Dat is inclusief de huisvesting van statushouders.

Alle andere woningen zijn verhuurd aan onze eigen inwoners, waarbij de vraag het aanbod sterk overstijgt. In de praktijk zullen we de 35% sociale huurwoningen in het huidige woningbouwprogramma daardoor voornamelijk voor onze eigen inwoners bouwen. Het effect daarvan op de woonregio is dat we daarmee voorkomen dat onze eigen inwoners noodgedwongen buiten Westvoorne een sociale huurwoning moeten betrekken, en daarmee een beslag leggen op de druk op de huurmarkt aldaar.  Jaarmonitor woonruimtebemiddeling – 2e druk  Toelichting op de jaarmonitor woonruimtebemiddeling 5. De Regionale monitor regioakkoord geeft inzicht in de stand van zaken rondom het Regioakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken dat de 14 gemeenten, waaronder Westvoorne, sloten. Daarbij is de afspraak gemaakt jaarlijks de doelstellingen te monitoren. Doel van de monitor is om inzichtelijk te maken of alle partijen zich aan de gemaakte afspraken houden en om inzicht te krijgen of de gedane aannames nog kloppen. Er wordt gemonitord of we op koers zitten betreft:  de afgesproken woningbouwproductie,  de toewerking naar het Meer Evenwicht scenario wat betreft de sociale woningvoorraad  de toewijzing van tenminste 75% van de corporatiehuurwoningen tot de liberalisatiegrens aan huishoudens uit de primaire doelgroep. Zoals afgesproken worden zoveel als mogelijk objectieve bronnen gebruikt.

Gezien de publicatiedatum van het document (28-07-2021) en de vakantieperiode is het niet meer mogelijk uw raad direct van een inhoudelijke toelichting te voorzien. Dit wordt uw raad na de vakantieperiode aangeboden. De documenten ontvangt u wel alvast.  Regionale monitor regioakkoord 2020  Aanbiedingsbrief monitor regioakkoord 2020  Notitie duiding uitkomsten monitor regioakkoord 2020 Het hele woondossier komt tot uiting in de planmonitor, oftewel het Woningbouwprogramma. Die heeft uw raad reeds ontvangen. U vindt daar de vertaling van de verschillende

doelstellingen en beleidsstukken naar woningbouwplannen. Deze plannen liggen op dit moment voor bij de provincie. Zonder acceptatie op voorhand van de aantallen woningen die hierin zijn opgenomen, zal de provincie geen medewerking verlenen aan planologische procedures. Ook kan er daardoor geen aanspraak gemaakt worden op subsidies. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Westvoorne

Peter van der Wurff wnd. secretaris

Peter de Jong burgemeester