03 Startnotitie Masterplan Rockanje

Startnotitie Masterplan Rockanje

Sector IZ-GG Februari 2022

1. Inleiding

Gemeente Westvoorne is een aangename bestemming voor de recreant. Dat blijkt onder meer uit de internationale erkenning die de gemeente de afgelopen 3 jaar heeft gekregen op Europees niveau. Zo is de gemeente in 2018 als meest duurzame kustbestemming benoemd, in 2019 als meest duurzame natuurbestemming en heeft de gemeente samen met haar buurgemeenten Goeree-Overflakkee en Schouwen-Duiveland de ITB Earth Award van 2020 gewonnen. Onder andere de Slikken van Voorne, het Voornes Duin en Quakjeswater vallen onder Best of Nature, een erkenning voor een duurzame natuurbestemming. Veel mensen komen naar Westvoorne om te wonen en recreëren vanwege de bijzonere natuur en het strand. Met name Rockanje is al sinds langere tijd dé familiebadplaats van Westvoorne. Sinds 2011 heeft het strand van Rockanje iedere twee jaar de Quality Coast Award gewonnen voor de hoge kwaliteit van natuurvriendelijk toerisme. In 2021 heeft Rockanje voor de 21e keer de internationale milieuonderscheiding, de Blauwe Vlag, gekregen in verband met het schone strand. Het strand is ongeveer 8,5 km lang en 70 meter breed en op mooie dagen ligt het vrijwel helemaal vol. Naast zonnebaden kan met er ook surfen, kiten of een strandtent bezoeken.

De natuur in en rondom Rockanje kan misschien wel gezien worden als de grootste kwaliteit van het dorp, bleek uit de participatierondes die in 2021 met inwoners en ondernemers zijn georganiseerd. De natuur nodigt uit om te bewegen en recreëren en draagt bij aan de gezondheid en het welbevinden van de inwoners. De wens kwam naar voren bij bestuurders en bij ondernemers om de verbinding tussen de natuur en het strand aan de ene kant en het dorpscentrum aan de andere kant te versterken. De ondernemers in het centrum van Rockanje profiteren namelijk slechts in beperkte mate van dit, voornamelijk, dagtoerisme. In deze startnotitie wordt weergegeven hoe er om wordt gegaan met de bestuurlijke wens om een Masterplan voor Rockanje op te stellen in 2022. Onder andere de governance, beheersaspecten en de planning van het project worden toegelicht. 2. Aanleiding Zoals hierboven vermeld staat, is de natuur en het strand een van de grootste kwaliteiten van Rockanje. Het dorp beschikt daarnaast over een aantal bijzondere historische plekken en heeft een gemoedelijk dorpscentrum. Met de aanwezigheid van (dag)winkels, horeca, een supermarkt en De Merel is het centrum een belangrijke ontmoetingsplek in het dorp. Hier is ook ruimte voor activiteiten en evenementen, zoals de weekmarkt.

Het centrum van Rockanje is met de directe ligging aan Meertje de Waal in potentie een perfecte uitvalsbasis om het landschap in te trekken. En de aanwezigheid van verblijfsrecreatie in de kustzone, zoals de campings, huisjesparen en hotels maakt Rockanje een interessante bestemming om wat langer te verblijven, bijvoorbeeld voor een weekendje weg. De verbinding en integraliteit tussen al deze pluspunten is echter nog niet optimaal. De aantrekkingskracht en de verblijfskwaliteit van het heringerichte Dorpsplein zou verder kunnen worden verbeterd door het aantrekken van nieuwe ondernemers en het toevoegen van terrassen of zitplekken. Tijdens de dorpsvisies bleek dat inwoners vonden dat het centrum erg naar binnen is gekeerd en dat de relatie tussen het landschap en het centrum verbeterd moet worden. Citaat: “Als je in het centrum staat, heb je geen idee dat deze mooie plekken achter het Dorpsplein verscholen liggen.” Ook de verkeersveiligheid (of het gevoel daarover) en het gebrek aan betaalbare woningen blijven aandachtspunten voor veel inwoners. Al eerder had dit de aandacht. In 2019 is tijdens een raadsvergadering gesproken over het centrum van Rockanje en de raad heeft een aantal aandachtspunten meegegeven.

Dat zijn: een laad- en losplek voor vrachtauto’s, verbetering van de verkeersveiligheid bij de kruising Dorpsweg-Vlielander Heinlaan en eventueel eenrichtingsverkeer in het centrum. Er liggen dus diverse grote wensen en opgaven voor Rockanje in de komende jaren. Eén van de opgaven is ook het opstellen van een Masterplan voor het centrumgebied, waarin onderzocht wordt hoe de verschillende kwaliteiten beter met elkaar verbonden kunnen worden. De beeldkwaliteit van de openbare ruimte is erg belangrijk. Om die reden is het Dorpsplein een aantal jaar geleden heringericht. In de volgende periode dient de aandacht te liggen op de verbinding van het centrum met de omgeving.

Startnotitie Masterplan Rockanje

Pagina 2

Het hele gebied zou onder de paraplu van het Masterplan kunnen worden ingedeeld in deelgebieden of deelprojecten, zoals: - Noordrand: een eerste verkenning is inmiddels afgerond. - Dorpsplein: onlangs heringericht en er is een budget van € 291.000,- voor opgenomen. - Raadhuislaan: verbindingsroute tussen dorpscentrum en strand. - Ommeloop: directe toegang naar het strand 3. Woningbouw Op 30 januari 2021 is door 14 gemeenten, een aantal woningcorporaties in de regio Rotterdam én de provincie Zuid-Holland het Regioakkoord Nieuwe Woningmarktafspraken Regio Rotterdam 2018-2030 ondertekend. Het doel is het aantal woningen in de regio Rotterdam met 54.000 eenheden uit te breiden. De gemeente Westvoorne zal ook haar bijdrage leveren om deze opgave te realiseren. De regionale taakstelling bestaat uit het bouwen van 710 woningen in Westvoorne tot 2030, waarvan 274 woningen in de sociale sector. De provincie heeft deze taakstelling voor de gemeente Westvoorne echter niet geaccepteerd. Volgens de trendraming die de provincie hanteert moet onze gemeente tot 2030 totaal 910 woningen bouwen met meer sociale woningen dan de gemeente tot nu toe hanteert. De doelstelling moet binnen het bestaand stads- en dorpsgebied (BSD) worden gerealiseerd.

Maar de Provincie heeft al aangegeven dat – wanneer een deel van het contingent niet binnen BSD kan worden gerealiseerd – er buiten BSD kan worden gekeken. De locatie Noordrand, naast het centrum van Rockanje, is daarom aangewezen als locatie buiten BSD waar de Provincie voornemens is woningbouw toe te staan. Om die reden is in 2021 architectenbureau Ziggurat ingeschakeld en gevraagd om de Noordrand te verkennen. De studies van Ziggurat geven inzicht in een mogelijke inpassing van een programma in het gebied Noordrand. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een projectplan voor de Noordrand. Na vaststelling van dat projectplan zal nader onderzoek worden gedaan naar de financiële haalbaarheid van de verschillende scenario’s alsmede de ontwikkelstrategie. 4. Recente ontwikkelingen 2016 - Centrumvisie Rockanje In 2016 heeft de gemeenteraad de centrumvisie Rockanje geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. Uitgangspunten uit de visie zijn:  Natuur versterken om de ecologie beleefbaar te maken.  Wandelroutes van het dorpsplein door de Noordrand direct de polder in naar het Badhotel.  Verandawoningen met ruime tuinen vormen de rand van de dorpsuitbreiding. Nadat de dorpsvisie 2016 is vastgesteld heeft het college opdracht gegeven om een haalbaarheidsstudie voor het onderdeel Noordrand uit te voeren.

De haalbaarheidsstudie focuste zich daarbij op het revitaliseren van het Dorpsplein, maar het toenmalige college heeft de varianten als onhaalbaar bestemd, gezien het financieel tekort destijds. 2020 – Motie De gemeenteraad heeft op 25 november 2020 een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om in 2021 samen met stakeholders uit het gebied gehoor te geven aan de dorpsvisie voor de Noordrand en plannen daarvoor aan de raad aan te bieden. Naar aanleiding van deze motie heeft de gemeente het architectenbureau Ziggurat gevraagd een verkennende studie voor gebiedsontwikkeling Noordrand uit te voeren. Deze verkenning is inmiddels door het bureau uitgevoerd. Een ander voorstel om het Dorpsplein opnieuw in te richten in 2020 is niet aangenomen in de raad. Duidelijk is wel dat het Dorpsplein en het achtergelegen Noordrand politiek en maatschappelijk op de radar staan. 2021 - Dorpsvisie Rockanje Elke kern dient de komende jaren, ook na de gemeentelijk fusie, haar eigenheid te behouden. Startnotitie Masterplan Rockanje

Pagina 3

De toekomstvisie voor Rockanje, die in 2021 is opgesteld, en de doelstellingen die in de Dorpsvisie zijn geformuleerd luiden als volgt: Rockanje is een bruisende familiebadplaats en gemoedelijk polderdorp. Doelstellingen: 1. een aantrekkelijk dorp om in te leven met een uitdagend centrum. 2. een gezellige familiebadplaats met plek voor dag- en verblijfsrecreatie. 3. een sterke samenhang tussen het dorpscentrum en de kustzone door een verbeterde recreatieve verbinding. Met name op dit laatste punt richt het Masterplan zich. Voor het Masterplan is een bedrag van € 55.000,- benodigd vanuit de Dorpsvisies. Na akkoord op deze startnotitie, zal de expertise van een deskundige partij worden ingeschakeld. Mede door de beperkte ruimte binnen de ambtelijke capaciteit wordt een externe partij hiervoor ingeschakeld. KuiperCompagnons heeft bij het opstellen van de dorpsvisie reeds een aantal scenario’s geschetst voor het centrumgebied, die hierbij worden betrokken. Het Masterplan bouwt dus voort op de wensen en ambities uit de Dorpsvisie van Rockanje. Het is als het ware een aanvulling daarop. Tevens moet het in afstemming worden opgesteld met de werkzaamheden die hebben plaatsgevonden rondom de Noordrand.

Vanuit het Masterplan Rockanje moeten duidelijke randvoorwaarden worden opgesteld, waarbinnen de Noordrand parallel aan de verdere uitwerking van het gehele Masterplan kan worden opgepakt. Het doel is om bij afronding van het Masterplan een robuuste en flexibele planvorming voor de Noordrand gereed te hebben. 5. Eindproduct Bij het opleveren van het Masterplan in het najaar moet duidelijk zijn welke mogelijkheden er zijn om invulling te geven aan de doelstellingen vanuit de Dorpsvisies. Er wordt nog niet bepaald hoe alles eruit komt te zien, maar wel wat de opties zijn. Dus: op welke manier kan de samenhang tussen het dorpscentrum en de kustzone worden verbeterd door een recreatieve verbinding en hoe blijft het centrum uitdagend en aantrekkelijk voor de toekomst? Met een recreatieve verbinding wordt gepoogd om wandelaars en fietsers in de kustzone te verleiden om via een strandroute een tussenstop te maken in het dorpscentrum en daar wat te nuttigen. En andersom zou het centrum een uitvalbasis moeten zijn om het landschap te ontdekken. Bij de oplevering van het Masterplan dient tevens duidelijk te worden of er een prioritering kan worden aangebracht in de eerder genoemde deelprojecten, zodat deze mogelijk gefaseerd uitgevoerd kunnen worden. Dit moet blijken uit het uiteindelijke advies van de deskundige partij. Tot slot moet duidelijk zijn hoe de woningbouw wordt vormgegeven.

6. Organisatie en governance De gemeente is als grondeigenaar de initiatiefnemer van gebiedsontwikkeling in het centrum van Rockanje. Wanneer gronden van derden onderdeel zijn van de planvorming, vindt daar separaat overleg over plaats met de betrokken partijen. Het project wordt voor Westvoornse begrippen op een vrij onconventionele manier aangevlogen. Daarmee wordt bedoeld dat er opgavegericht wordt gewerkt met een tijdelijke (team-overstijgende) projectstructuur, aangestuurd door de directeur van de gemeente. De afdeling communicatie wordt van begin af aan, ook bij de voorbereiding, betrokken. De organisatie wordt opgedeeld in een stuurgroep, projectgroep en een overleg met de overige, externe stakeholders. De volgende projectstructuur wordt gehanteerd voor het masterplan. Bestuurlijke opdrachtgevers: Wethouder RO en wethouder buitenruimte & natuurbeheer. Ambtelijk opdrachtgever: Directeur IZ-GG Stuurgroep - Portefueillehouder van ruimtelijke ordening, woningbouw, recreatie en toerisme. Startnotitie Masterplan Rockanje

Pagina 4

-

Portefueillehouder van beheer buitenruimte, natuurbeheer, duurzaamheid. Externe partij (voorzitter) Ambtelijk opdrachtgever Ambtelijk projectleider

De externe partij vervult de voorzittersrol om zo de onafhankelijkheid van het proces te waarborgen. De externe deskundige verzorgt tevens de inhoud van de bijeenkomsten in samenwerking met de projectleider. In de stuurgroep wordt de voortgang van het project besproken, de richting wordt bepaald en knopen worden, indien nodig, doorgehakt. Ook de terugkoppeling aan de gemeenteraad wordt door de stuurgroep voorbereid. De twee wethouders zijn de bestuurlijke trekkers. Programmateam Er vindt overleg plaats tussen de ambtelijk opdrachtgever en de ambtelijk opdrachtnemer/ projectleider. Tijdens dit afstemmingsoverleg worden de voortgang van het project en de eventuele knelpunten besproken en tevens wordt er input geleverd voor zowel het projectteam als de stuurgroep. Projectteam Het projectteam zorgt voor ondersteuning van de projectleider en de externe partij en fungeert tevens als een klankbordgroep. De bevindingen en resultaten worden besproken in dit team en input voor de stuurgroep wordt geleverd.

Het team bestaat uit diverse ambtenaren met elk een eigen expertise, zoals vanuit: - Recreatie en Toerisme - Ruimtelijke Ontwikkeling - Woonbedrijf - Wegen en Riolering - VROM - Veiligheid - Sociaal Domein - Communicatie - Externe partij - Ambtelijk projectleider Stakeholders-overleggen (externe partijen) Met de externe stakeholders worden bedoeld: - Ondernemers in het centrum - Inwoners in het centrum - Natuurmonumenten / Waterschap / ZH Landschap - Overige eigenaren gronden of projectontwikkelaars De bestuurlijke en ambtelijke regieteams (BRT en ART) die zich bezighouden met de Voornse fusie, spelen vooralsnog geen rol ten aanzien van het opstellen van dit masterplan. Ook de Ahri procedure hoeft hier niet te worden doorlopen, aangezien het project valt binnen de uitwerking van de Dorpsvisies binnen het bestaande budget. 7. Beheersaspecten Deze startnotitie wordt voorgelegd aan het college van B&W. Vervolgens wordt een offertetraject gestart, waarbij een externe deskundige gezocht wordt die het nadere onderzoek in Rockanje dient uit te voeren en het masterplan dient op te stellen. Die werkzaamheden worden gestart in maart 2022. Dit bureau kan gefinancierd worden uit het budget van de Dorpsvisies, die in oktober 2021 door de gemeenteraad zijn vastgesteld. De provincie heeft inmiddels via een brief laten weten dat er maximaal 1 ton kan worden besteed.

Daar was in de Dorpsvisie al rekening mee gehouden. Een bedrag van € 55.000,- is voor 2022 hiervoor beschikbaar gesteld. Er zijn momenteel dus geen extra middelen nodig. De ambtelijke inzet van de beleidsmedewerker(s) voor de rol van projectleider en Startnotitie Masterplan Rockanje

Pagina 5

de invulling van het ambtelijk projectteam passen binnen de huidige formatie. De gemeentelijke projectleider besteedt naar verwachting 14 uur per week aan dit project (56 uur per maand). Van de betreffende ambtenaren wordt zo’n 8 uur per maand gevraagd voor de voorbereiding en deelname aan de projectgroep. Momenteel is er een budget van € 291.000,- euro in de begroting opgenomen voor het Dorpsplein en de Dorpsweg in Rockanje. Aangezien er voor het project Noordrand al een verkenning heeft plaatsgevonden en er in 2022 een Masterplan wordt opgesteld, lijkt het onlogisch om nu al te investeren in het Dorpsplein/Dorpsweg. In overweging kan worden genomen of de € 291.000,- voor de Dorpsweg/Dorpsplein moet worden herbestemd voor een van de deelgebieden binnen het Masterplan, bijvoorbeeld voor de verbinding centrum-strand of wellicht alleen voor de toegang tot het strand bij de Ommeloop. Dit zal uit het onderzoek van de externe partij moeten blijken en vervolgens kan deze vraag in het najaar worden voorgelegd aan de raadscommissie. Uiteindelijk besluit de gemeenteraad daarover. 8. Burgerparticipatie De gemeente vervult de rol van projectleider als het gaat om de ontwikkeling van een Masterplan voor Rockanje en wordt daarbij ondersteund door een externe deskundige. De bestuurlijke trekkers zijn de twee portefueillehouders, namens het college.

De externe partij verzorgt de rol van voorzitter in de Stuurgroep, zodat de onafhankelijkheid gewaarborgd blijft. Het betrekken van inwoners en ondernemers is uiteraard een voorwaarde voor dit gehele project. De Omgevingswet wordt uitgesteld, maar daar wordt wel rekening mee gehouden. Daarin komt te staan dat de overheid moet aangeven hoe er invulling is gegeven aan de participatie, dus wie zij heeft betrokken en wat daarvan de uitkomsten zijn. De uitkomsten van het Masterplan worden uiteindelijk ook opgenomen in het omgevingsplan. De vraag over hoe de burgerparticipatie er precies uit komt te zien, wordt expliciet neergelegd bij de externe deskundige, in overleg met de communicatie afdeling. Hierover vindt vervolgens terugkoppeling plaats in de Stuurgroep. 9. Fasering Voor het opstellen van een concrete planning van het project Masterplan Rockanje vindt overleg en afstemming plaats met de externe partij. Deze planning kan dus nog worden aangepast bij de start van het project. Globaal wordt het project opgedeeld in de volgende vier fasen. Fase 1

Fase 2

Fase 3

Fase 4

Initiatief en onderzoek - Gemeenteraad stelt de Startnotitie Masterplan Rockanje vast. - Inventariseren van ambities en wensen opdrachtgever. - Inventariseren ambities en wensen vanuit inwoners en ondernemers. - Verkennen van aanwezige en ontbrekende functionaliteiten. Ontwerp scenario’s - Schetsen van de planologische, economische, functionele en juridische oplossingsrichtingen. - Ontwerpen en uitwerken van oplossingsrichtingen (scenario’s). - In kaart brengen of fasering deelgebieden mogelijk is. - Participatie: draagvlak toetsen scenario’s. - Besluit college en raad over de eventuele fasering. Verdieping scenario’s - Onderzoeken van de haalbaarheid van de scenario’s. - Participatie: ondernemers e.a. betrekken en toetsen oplossing Besluitvorming - Besluitvorming door college van B&W en de gemeenteraad - Communicatie via gemeentelijke website, sociale media, krant

Startnotitie Masterplan Rockanje

1 maart – 1 mei

1 mei – 1 juli

1 juli – 1 sept.

1 sept. – 1 nov.

Pagina 6