CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

onderzoeksrapport TSD Weststellingwerf - eindrapport.pdf

Raadsvergadering 7 maart 2022, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Rekenkameronderzoek transformatie in het sociaal domein10.381 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Minpunt in de ervaring van de cliënten is dat twee van de vier cliënten aangaven dat zij niet zijn gewezen op de mogelijkheid gebruik te maken van (onafhankelijke) cliëntondersteuning en dit achteraf betreurden omdat zij wel graag gebruik hadden willen maken van die ondersteuning: dan sta je toch sterker in je schoenen bij een gesprek dat medebepalend is voor je toekomst. Dit strookt met de resultaten van de cliëntervaringsonderzoeken Wmo en Jeugdzorg in Weststellingwerf waaruit blijkt dat relatief veel cliënten niet hebben geweten dat zij recht hebben op de inzet van een (onafhankelijke) cliëntondersteuner. Ook de wachtlijstproblematiek is een onderwerp dat in het gesprek met de cliënten aan de orde is gekomen en waarvan zij aangaven daarmee geconfronteerd te zijn (geweest), niet zozeer als het gaat om de snelle toegang tot het gebiedsteam als wel meer om de inzet van geïndiceerde zorg en ondersteuning. Men kan niet overal even snel terecht. Dat heeft soms tot gevolg dat tijdelijk vervangende hulp moet worden ingezet en cliënten vaker dan gewenst van de ene hulpverleningsinstelling ‘hoppen’ naar de andere. Maar al met al hebben de vier cliënten die we gesproken hebben aangegeven zeer tevreden te zijn over de zorg en ondersteuning die zij hebben ontvangen vanuit en via de gemeente Weststellingwerf.

4.2

Het hulpverlenersperspectief

De tweede onderzoeksvraag luidt als volgt: Wat merken de hulpverleners van de gewenste transformatie? Wordt er daadwerkelijk meer integraal en outreachend gewerkt?

25

De hulpverleners die we gesproken hebben (de vlechtwerkers en hulpverleners in dienst bij gecontracteerde zorgaanbieders) geven aan dat zij in de directe contacten met cliënten zo veel mogelijk sturen op het gebruik maken van de eigen kracht van cliënten en de mogelijke inzet van hun sociaal netwerk, maar dat dat toch vaak niet goed mogelijk is. Men vraagt het wel uit bij de intake/keukentafelgesprek, maar vaak is die eigen kracht van cliënten beperkt en kunnen zij ook niet rekenen op forse ondersteuning vanuit hun netwerk. Maatwerk leveren is het uitgangspunt aldus de hulpverleners en in de regel slaagt men er ook in dat maatwerk daadwerkelijk te leveren. Een belangrijke factor daarbij is, aldus de hulpverleners, dat men de cliënt doorgaans al wat langer kent en dus goed weet wat hij/zij nodig heeft. De vlechtwerkers hebben ook frequent contact met de cliënten en zijn dus meestal goed op de hoogte van de situatie van de cliënt en zijn/haar behoeften aan ondersteuning; ze staan dicht bij de cliënt. Maatwerk is echter niet altijd mogelijk, aldus de hulpverleners, al was het alleen maar omdat men met regelmaat geconfronteerd wordt met wachtlijsten en dan dus moet kiezen voor de second best oplossing.

Bij het leveren van maatwerk kan en moet ook nog een tweede kanttekening worden geplaatst; het relatief grote verloop onder vlechtwerkers vormt soms een belemmering om goed samen te werken (tussen de hulpverleners onderling en tussen de hulpverlener en de cliënt), waardoor niet altijd optimaal maatwerk geleverd kan worden; men kent de cliënt minder goed dan wenselijk is. De hulpverleners zijn ook niet altijd tevreden over de administratieve belasting annex bureaucratie die het werk met zich meebrengt. Die wordt met regelmaat nog als (te) hoog ervaren, met name bij de intake en het toewerken naar een door de gemeente goedgekeurde indicatie en het afgeven van de beschikking. De samenwerking tussen de diverse hulpverleners vanuit verschillende disciplines binnen de gebiedsteams (en DIB) wordt wel positief beoordeeld, met een belangrijke kanttekening dat één van de hulpverleners werkzaam bij een reïntegratiebedrijf de samenwerking met de gebiedsteams als slecht ervaart. De verwachting is dat de integrale samenwerking een positieve impuls gaat krijgen als met ingang van 1 januari 2022 gewerkt gaat worden in vier in plaats van de huidige twee gebiedsteams en de dienstverlening van DIB ook is opgenomen in de gebiedsteams. Door te werken in kleinere teams wordt het makkelijker je teamgenoten te (leren) kennen en met elkaar samen te werken, aldus de hulpverleners.

Een andere belangrijke kanttekening bij ervaringen van de hulpverleners met de transformatie in het sociaal domein in Weststellingwerf is dat men heeft aangegeven dat er te weinig aandacht is geweest voor personen met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt; de afspraak was dat zou zouden worden ondersteund en begeleid door de gebiedsteams, maar daar is in de praktijk -als gevolg van de (te) hoge werkdruk- niet veel van terecht gekomen.

4.3

Het gemeenteperspectief

De derde deelvraag die we met dit onderzoek hebben beantwoord luidt als volgt: Op welke wijze stuurt de gemeente op de transformatiebewegingen in het sociaal domein en met welk resultaat?

26

De gemeente Weststellingwerf heeft met de reorganisatie van de gebiedsteams een belangrijkinstrument gecreëerd om te sturen op een aantal transformatiebewegingen in het sociaal domein. Door van twee naar vier gebiedsteams te gaan en de dienstverlening van DIB te integreren in de gebiedsteams wordt het mogelijk om meer integraal te werken en (nog) dichter bij de cliënt te staan. Die reorganisatie dient 1 januari 2022 te zijn voltooid en dan zal blijken of die reorganisatie ook daadwerkelijk zal leiden tot een meer integrale dienstverlening. Dan zal ook moeten blijken of het meer integraal werken ook betekent dat er (nog) meer maatwerk geleverd kan worden aan de cliënt. De gemeente heeft aangegeven dat er ook wel degelijk wordt gestuurd op het innoveren van de zorg en het voorkomen en wegwerken van wachtlijsten. Dat doet de gemeente met name in regionaal/provinciaal verband maar het is in dit onderzoek niet duidelijk geworden of die inspanningen (rechtstreeks) al hebben geleid tot concrete resultaten waar de cliënten wat van merken. Er is bijvoorbeeld meer zicht op waar er wachtlijsten zijn in de (jeugd)zorg, maar uiteindelijk gaat het erom dat dat meer zicht hebben op leidt tot het oplossen/voorkomen van die wachtlijsten. En de hulpverleners hebben aangegeven dat de wachtlijstproblematiek soms nog nadrukkelijk aanwezig is.

Het beter op elkaar afstemmen van de verschillend zorgregimes (Wmo, Jeugdzorg, Wlz, Zvw) heeft eveneens de aandacht van de gemeente, maar onduidelijk is of dit al heeft geleid tot concrete resultaten. Desgevraagd gaf zelfs één van de hulpverleners aan dat er soms nog steeds discussie plaatsvindt over de financiering van de zorg voor een specifieke cliënt, een discussie met als doel om de financiering vanuit het andere zorgregime te laten plaatsvinden. Een andere gecontracteerde hulpverlener af zelfs aan de gebiedsteams vooral te beschouwen als poortwachters van het gemeentelijke budget voor het sociaal domein en daarbij niet altijd te handelen vanuit het belang van de cliënten. Het realiseren van een meer zorgzame samenleving heeft eveneens de aandacht van de gemeente zoals te lezen is in de laatste Monitor Sociaal Domein, maar het is lastig te vast te stellen of die aandacht daadwerkelijk leidt tot de inzet van meer vrijwilligers en mantelzorgers. Veel van de vrijwillige zorg vindt namelijk plaats onder de radar, aldus enkele hulpverleners die we gesproken hebben: men wil het niet aan de grote klok hangen. Een concreet voorbeeld van waar de aandacht voor een meer zorgzame samenleving toe kan leiden zijn de twee inloopcentra die zijn gerealiseerd; centra waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en van waaruit zij elkaar kunnen ondersteunen.

Die centra zij eveneens een goed voorbeeld van hoe er meer ingezet kan worden op vormen van collectieve ondersteuning. Een punt van aandacht is het sturen op het verminderen van de regeldruk/bureaucratie en het verlagen van de administratieve lasten. Met name de hulpverleners ondervinden nog steeds hinder hiervan. Er wordt wel aandacht aan besteed, aldus de gemeente, maar klaarblijkelijk heeft dit nog onvoldoende resultaat opgeleverd.

27

Bijlage 1: overzicht gesprekspartners Hulpverleners: Gecontracteerde zorgaanbieders o Kredietbank Nederland, budgetcoach o De Omslag, reïntegratiebedrijf, directeur o Eduzon, jeugdzorgaanbieder, traject coördinator o Liante, Wmo zorg aanbieder, manager zorg thuis. Vlechtwerkers gebiedsteams: o vlechtwerker o medewerker Dienst in Bedrijf o vlechtwerker MEE Noord: o projectmanager o Onafhankelijke Cliënt Ondersteuner (OCO), anoniem Cliënten: Cliënt 1: schuldsanering en re-integratie Cliënt 2: Wmo, verslavingszorg, jeugdzorg, bewindvoering Cliënt 3: jeugdzorg Cliënt 4: Wmo, re-integratie Ambtenaren: Groepsgesprek met: o teamleider beleidsteam sociaal domein o afdelingshoofd sociaal domein o beleidsmedewerker sociaal domein, aandachtsgebied jeugd o beleidsmedewerker sociaal domein, aandachtsgebied re-integratie o gedragswetenschapper, ondersteuning gebiedsteams o beleidsmedewerker sociaal domein, aandachtsgebied Wmo Individueel: afdelingshoofd sociaal domein Wethouders: portefeuillehouder Wmo, volksgezondheid, gebiedsteams portefeuillehouder jeugd en werk en inkomen

28

Bijlage 2: bronnen en literatuur -

Sociaal Domein op Koers, SCP, november 2020 Projectplan Vitale Regio Noordwolde, de Friesland Zorgverzekeraar, 2017 Interne vacaturetekst inkoopondersteuner jeugdzorg Vacaturetekst inkoopondersteuner Wmo Hulpvraagbeleid jeugd Weststellingwerf, 29 juni 2019 Memo gemeenteraad Vroegsignalering van schulden, 12 november 2020 Monitor sociaal domein, april 2021 PP presentatie ‘Naar een nieuwe indeling gebiedsteams’, 26 mei 2021 PP presentatie Organisatieontwikkeling, datum onbekend PP presentatie ‘Teams in nieuwe structuur’ Excel Overzicht in- en uitstroom bijstand vanaf 2018 Rapportage CEO Jeugdwet 2020 Rapportage CEO Wmo 2020 Uitgangspuntennotitie inkoop 2021 Uitvoeringsplan Armoede en Schulden 2019-2021 Notitie Voorliggend Veld gemeente Weststellingwerf

29

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=3c95cd88-8094-4c9f-a548-c74190475e79