CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

I-9b Bijlage 1 Corona gezondheidsmonitor jeugd 2021 - Weststellingwerf en Opsterland (0098459949).pdf

Raadsvergadering 14 november 2022, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Ingekomen stukken2.968 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeenteprofiel Weststellingwerf/Opsterland

April 2022

Wat is de impact van corona op de gezondheid en het welzijn van jongeren? Normaliter voeren alle GGD’en in Nederland, samen met het RIVM en GGD GHOR Nederland, eens in de 4 jaar een grootschalig onderzoek uit naar de gezondheid en het welbevinden van jongeren in het regulier voortgezet onderwijs (RVO). Vanwege de coronacrisis is er in het najaar van 2021 een extra editie van dit onderzoek ingelast: de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021. Met de Gezondheidsmonitor Jeugd krijgen we een goed beeld van de impact van corona op de fysieke en mentale gezondheid van jongeren. Met dit gemeentelijk gezondheidsprofiel kunt u richting geven aan het gezondheidsbeleid van uw gemeente. Zo geven we samen de gezondheid van jongeren een boost richting de toekomst!

Netwerk GOR (Gezondheidsonderzoek bij Rampen) De GGD’en voeren de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021 uit in het kader van de Integrale (populatie-brede) Gezondheidsmonitor COVID-19. Hierbij wordt samengewerkt met GGD GHOR Nederland, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het Nivel en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum, samen het netwerk GOR. Het onderzoek is bedoeld om de fysieke en mentale gezondheidseffecten als gevolg van de coronacrisis onder de Nederlandse bevolking inzichtelijk te maken. ZonMw is namens het ministerie van VWS

opdrachtgever van de monitor en faciliteert verbinding tussen lopende onderzoeken.

2

Leeswijzer De corona Gezondheidsmonitor Jeugd is in het najaar van 2021 afgenomen onder jongeren in leerjaar 2 en 4 van het RVO. Op de volgende pagina’s zijn de belangrijkste resultaten van uw gemeente (in paars) afgezet tegen het regionale gemiddelde 1 (in blauw). De resultaten zijn gewogen naar geslacht, leeftijd en onderwijsniveau. Vanwege de betrouwbaarheid van de resultaten en de privacy van de respondenten hanteren wij bij de rapportage een minimum van 50 respondenten die de vraag ingevuld hebben en een

minimum van 5 respondenten per specifiek antwoord. Indien de aantallen lager liggen, worden de cijfers weergegeven als 0%. In dat geval kunt u voor uw gemeente uitgaan van het Friese gemiddelde.

1In uw gemeenteprofiel gaat het om het regionale gemiddelde van alle RVO respondenten die

hebben deelgenomen in Fryslân.

Respons in uw gemeente Totaal

Jongens

Meisjes

Klas2

Klas 4

Vmbo

Havo /Vwo

Weststellingwerf/ Opsterland

187

85

102

122

65

83

104

Fryslân

4487

2152

2248

2222

2286

1964

2506

3

Inhoudsopgave

Gezinssituatie

Mediawijsheid

f Terug naar inhoudsopgave

Gezondheid & geluk

Bewegen & sporten

Jongeren & corona

Alcohol, roken & drugs

-

Mentaal welbevinden

Weerbaarheid, veerkracht & vertrouwen

Kernboodschappen

4

Gezinssituatie

f Terug naar inhoudsopgave

Gezinssituatie van jongeren heeft invloed op welzijn

Ingrijpende levensgebeurtenissen waarmee jongeren in uw gemeente te maken

Van gezinnen die moeite hebben met rondkomen en eenoudergezinnen wordt veel

hebben (gehad):

veerkracht en improvisatie gevraagd. Lidmaatschap van (sport)clubs en het kopen van gezonde voeding zijn dan niet altijd vanzelfsprekend. Geldzorgen kunnen leiden tot stress binnen het hele gezin. Uit onderzoek van het NCJ blijkt dat kinderen die opgroeien

in

een

eenoudergezin

vaker

emotionele

en

31%

Scheiding ouders

10%

Lichamelijke ziekte (jongere zelf)

8%

Psychische ziekte (jongere zelf)

Ziek gezinslid (jonge mantelzorgers)

gedragsproblemen

ontwikkelen dan hun leeftijdgenoten in tweeoudergezinnen.

Moeite met rondkomen (gezin)

Fryslân

3%

22%

17%

Weststellingwerf/Opsterland

4%

20%

Jonge mantelzorgers Het percentage (potentiële) jonge mantelzorgers

0%

5%

Ervaart enige of grote moeite

10%

15%

20%

Ervaart geen moeite maar moet wel opletten

25%

30%

is berekend als het percentage jongeren dat een gezinslid heeft met een lichamelijke of psychische ziekte of verslaving. Jonge mantelzorgers hebben vaak een hechte familieband en vertonen vaker pro-sociaal gedrag. Als de zorgsituatie echter te intensief wordt, kunnen ook jonge mantelzorgers overbelast raken.

5

Gezondheid & geluk

f Terug naar inhoudsopgave

Meisjes ervaren meer gezondheidsklachten dan jongens

Jongeren voelen zich even gezond maar minder gelukkig dan voor corona Gezondheid is meer dan de afwezigheid van

Psychische klachten worden gemeten met de

Heeft psychische klachten

lichamelijke klachten. Jongeren kunnen zelf het

‘Mental Health Inventory 5’ (MHI-5). Het geeft

beste aangeven hoe zij hun eigen gezondheid

een indicatie van de psychische gezondheid,

ervaren, dit is een betrouwbare indicator voor de

waaronder bijvoorbeeld depressieve klachten.

algehele gezondheidstoestand van jongeren. Uit

Jongens hebben over het algemeen een

de resultaten blijkt dat de meerderheid van de

gunstigere score op de MHI-5 dan meisjes.

46% 39%

jongeren in uw gemeente de eigen gezondheid

31%

als (zeer) goed ervaart.

16%

28%

vaker

17%

van jongeren is hoe gelukkig zij zich voelen.

jongen

meisje Weststellingwerf/Opsterland

Gezondheidsklachten

zoals

buikpijn,

hoofdpijn,

andere oorzaken, het gevolg zijn van stressvolle of 80%

75%

87%

80% 70%

74%

75%

65%

(Zeer) goed Ervaren gezondheid Weststellingwerf/Opsterland

Voelt zich meestal (zeer) gelukkig Fryslân

ervaren

dan

Fryslân

Ervaart (zeer) vaak 5 of meer gezondheidsklachten

slaap- of concentratieproblemen, kunnen, naast

85%

klachten

totaal

hartkloppingen, maar ook moeheid, prikkelbaarheid,

90%

psychische

jongeren op het havo/vwo.

Een andere belangrijke indicator voor het welzijn

Ervaren gezondheid en geluk

Daarnaast geldt dat jongeren op het vmbo

Vmbo

Fryslân

Weststellingwerf/Opsterland

Fryslân

traumatische gebeurtenissen. In 2021 is daarom

Jongens Jongens

9% 30%

8%9%

onderzocht hoe vaak jongeren last hadden van

Meisjes Meisjes

28% 36%

26% 31%

dergelijke klachten. De meest voorkomende klachten (regionaal) •

Vermoeidheid

•

Hoofdpijn

6

Jongeren & corona

f Terug naar inhoudsopgave

Impact corona niet alleen negatief Coronamaatregelen zoals lockdowns, sluiting van scholen, digitale lessen en 1,5 meter

jongeren

Kon thuis een plek voor

10%

zichzelf vinden als dat

76%

dagelijks leven van jongeren. Ook persoonlijke die

9%

Minder werk of inkomen voor (een van) mijn ouders

afstand houden, grijpen diep in op het gebeurtenissen

Tijdens de lockdown:

Wat hebben jongeren van uw gemeente meegemaakt tijdens de coronaperiode

3%

Iemand die belangrijk voor me is, is overleden aan corona

hebben

meegemaakt tijdens de coronaperiode, zoals

5%

Iemand die belangrijk voor me is, heeft in het ziekenhuis gelegen door corona

in quarantaine gaan, het doormaken van

nodig was

4%

1,5 m

9%

corona of ziekte of overlijden van een naaste, kunnen grote impact hebben. Bijna twee

61%

32%

Iemand die belangrijk voor me is, heeft corona gehad

aan

nog

steeds

last

te

hebben

17%

van

44%

Ik ben in quarantaine geweest

41%

in de coronaperiode. Met deze jongeren gaat het over het algemeen minder goed.

0%

Fryslân

afstand vrienden of

15%

Ik heb corona gehad

gebeurtenissen die ze hebben meegemaakt

om buiten op 1,5 meter familie te ontmoeten

25%

derde van de jongeren heeft zo’n gebeurtenis meegemaakt. 17% van de jongeren geeft

Vond het gemakkelijk

10%

20%

30%

40%

Weststellingwerf/Opsterland

50%

Zorg en hulp De meeste jongeren van uw gemeente 87% geven aan dat zij bij iemand terecht kunnen als

Impact van de coronamaatregelen bij jongeren op:

ze met een probleem zitten. Wanneer jongeren behoefte hadden aan extra

Leven in het algemeen Weststellingwerf/Opsterland

Negatief

26%

Fryslân

22%

Schoolprestaties

Weststellingwerf/Opsterland

Negatief

14%

Fryslân

9%

21%

Fryslân

24%

Weststellingwerf/Opsterland

Negatief

•

Hulp bij schoolwerk 18%

•

Hulp omdat ze niet lekker in hun vel zaten 17%

Relatie met vrienden

Weststellingwerf/Opsterland

Negatief

hulp/steun ging het onder andere om:

Relatie met familie

11%

Fryslân

10%

•

Hulp bij ruzie of problemen met hun ouders 5%

•

Hulp bij lichamelijke klachten of pijn 2%

7

Mentaal welbevinden

f Terug naar inhoudsopgave

Meeste stress door school of huiswerk In 2021 geeft

53%

Schoolklimaat en veiligheid

van de jongeren van uw

voelen door één of meer factoren. Jongeren op het havo of vwo ervaren deze stress vaker dan

jongeren

op

het

vmbo.

Andere

gebieden

waarop jongeren veel stress ervaren zijn: wat anderen van hem of haar vinden; de combinatie van alles wat een jongere moet doen. Alles wat de jongere moet doen

Eigen problemen

Verzuim door ziekte of spijbelen

Is de afgelopen 3 maanden gepest op school of via internet gepest

gemeente aan zich (zeer) vaak gestrest te

35%

16%

30%

14%

25%

12% 10%

20%

8%

15%

14%

6%

31%

15%

10%

4%

9%

29%

10%

2% 5%

0%

Laatste 3 maanden gepest op school

Laatste 3 maanden gepest via internet

Weststellingwerf/Opsterland

9%

7%

0% Laatste 4 schoolweken 3 of meer dagen ziek thuis

Fryslân

Laatste 4 schoolweken 3 of meer uren gespijbeld

Weststellingwerf/Opsterland

Fryslân

Eén op de vier jongeren voelt zich eenzaam 13%

35% 30%

15% 17%

34%

Pas al je goed in je vel zit, kun je je talenten

40%

ten volle ontwikkelen. Jongeren die zich

35%

goed voelen, zijn meer betrokken, hebben

22%

21%

25%

27%

meer zelfvertrouwen en zijn weerbaarder.

25%

Dit zorgt ervoor dat zij zich beter in een

20%

ander kunnen inleven en beter kunnen

15%

15%

omgaan met hun eigen emoties en die

10%

10%

5%

Mening van anderen

45%

30%

25% 20%

Thuissituatie School / huiswerk

Mentaal welbevinden

Heeft zich eenzaam gevoeld

28%

0%

10%

10%

Laatste 4 weken

5% 0%

17%

15%

Afgelopen jaar

van anderen. Ook bevordert mentaal welbevinden het leren en presteren op school.

Uw gemeente Fryslân

8

Mediawijsheid

f Terug naar inhoudsopgave

De digitale generatie, problematisch of niet?

Sexting

Jongeren groeien op in een digitale wereld en staan voortdurend met elkaar in contact via social media. Als de jongere het gebruik hiervan niet meer onder controle heeft, kunnen er problemen ontstaan in het dagelijks functioneren. Er is dan sprake van problematisch gebruik. Jongeren komen bijvoorbeeld slaap tekort, raffelen hun huiswerk af of voelen zich onrustig wanneer zij geen gebruik

5% 10%

kunnen maken van social media. Ook langdurig gamen en hier niet mee kunnen stoppen, kan problematisch worden. Een rapport van

Fryslân

Uw gemeente

het Trimbos-instituut laat zien dat problematisch gamen vaak samenhangt met problemen als sociaal isolement, eenzaamheid, verlaagde schoolprestaties, psychosomatische klachten (bijvoorbeeld slaapgebrek) en een verminderde tevredenheid over het eigen leven. De resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd laten zien dat een klein deel van de jongeren zelf problemen ervaart als gevolg van het gebruik van social media of gamen. De coronacrisis heeft hier nauwelijks invloed op

Heeft in de afgelopen 6 maanden een naaktfoto of seksfilmpje van zichzelf aan iemand anders gestuurd

gehad.

Sexting kan nare gevolgen hebben die jongeren niet altijd kunnen overzien. Op sense.info kunnen

Problematisch social media gebruik en gamen

jongeren terecht voor hulp en ondersteuning 14%

rondom dit onderwerp.

12% 10%

Verschil tussen jongens en meisjes

8% 6% 4%

Meisjes rapporteren vaker dat zij problemen

12%

ervaren door het gebruik van social media dan

8%

2%

4%

jongens. Jongens komen daarentegen vaker in 3%

0% Risico op problematisch gebruik sociale media Weststellingwerf/Opsterland

de problemen door gamen.

Risico op problematisch gamen Fryslân

9

Bewegen & sporten

f Terug naar inhoudsopgave

Voldoende bewegen tijdens de lockdowns uitdaging voor jongeren? Het advies voor jongeren is om elke dag minimaal een uur te bewegen. Niet alleen sporten bij een club, maar ook bewegen buiten clubverband, zoals skaten, kranten bezorgen of naar school fietsen, telt mee. Door

de coronacrisis werden veel sportclubs tijdelijk gesloten

en

vonden

veel

activiteiten,

Meerderheid jongeren beweegt te weinig 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

77%

58% 21%

Beweegt dagelijks minstens 1 uur

en

in

de

eigen

46%

Beweegt 5 of meer dagen per week minstens 1 uur

plaats. Het werd daardoor belangrijker om op initiatief

88%

18%

waaronder het volgen van onderwijs, digitaal eigen

89%

76%

Sport wekelijks bij club, vereniging Wekelijks actief (sport/bewegen) of sportschool in de vrije tijd

Weststellingwerf/Opsterland

Fryslân

buurt

mogelijkheden te vinden om te bewegen.

Minder sporten dan gewenst

Heeft (ernstig) overgewicht

45% 40% 35%

Tijdens de lockdown:

Fryslân

15%

Vond het gemakkelijk om in de buurt te

10%

sporten/bewegen. Er is daarbij wel

0%

verschil

2%

25% 20%

44%

9%

30%

naar

onderwijssoort.

Door

38%

Weststellingwerf/Opsterland

30%

0%

5%

4%

0%

2%

4%

Matig overgewicht

Weststellingwerf/Opsterland

6%

8%

10%

12%

Obesitas

Fryslân

jongeren op havo/vwo wordt meer bewogen dan op het vmbo

Jongeren op havo/vwo actiever

87%

Jongeren op havo/vwo zijn actiever dan jongeren op het vmbo. Op het havo/vwo gaan jongeren

Fietst of loopt elke dag naar school Uw gemeente

85%

vaker lopend of fietsend naar school. Ook sporten ze vaker wekelijks bij een club of sportschool dan

Fryslân

jongeren op het vmbo.

10

Alcohol, roken & drugs

f Terug naar inhoudsopgave

Alcoholgebruik nog steeds hoog Na een jarenlange daling is het gebruik van tabak, alcohol en cannabis onder scholieren

Vooral jongeren in leerjaar 4 proberen softdrugs

gestabiliseerd. Dit geldt zowel voor het gebruik ooit in het leven als de afgelopen maand. Ooit wiet of hasj gebruikt Alcohol en softdrugs mogen alleen verkocht worden aan volwassenen, dus personen van 18 jaar of ouder. Toch wordt er nog regelmatig alcohol aan minderjarigen verkocht. Uit cijfers van

Uw gemeente

het Trimbos Instituut blijkt dat minder dan 2 op de 5 aankooppogingen door minderjarige

klas 2 klas 4

jongeren mislukt. Daarnaast blijkt dat meer dan de helft van de minderjarige jongeren (12 t/m

Fryslân

2% 10%

3% 16%

16 jaar) die alcohol drinken, alcohol krijgt van vrienden of ouders.

Op weg naar NIX18 en Rookvrije Generatie Hoe kunnen we samen voorkomen dat jongeren 40%

onder de 18 roken en drinken?

35%

Op www.nix18 en www.rookvrijegeneratie.nl vindt

30%

u tips & trics voor jongeren, hun ouders en uw

25%

gemeente. Naast de laatste onderzoeken en weetjes,

20% 36%

35% 26%

10%

24%

20%

4%

6%

0%

Laatste 4 weken 5 of meer drankjes bij 1 gelegenheid (binge drinken)

Laatste 4 weken dronken of aangeschoten geweest Weststellingwerf/Opsterland

u

vlogs

hier en

ook

acties.

inspirerende Hoe

zorg

je

bijvoorbeeld voor het naleven van het rookvrije

18%

5%

Laatste 4 weken alcohol gedronken

vindt

voorbeelden,

15%

Fryslân

Rookt tenminste wekelijks

6%

schoolterrein? Of hoe kunnen ouders elkaar inspireren bij

het maken én volhouden van de

NIX-afspraak? En hoe organiseer je een leuk FRIS (school)feest?

Door

gezamenlijke

inspanning

kunnen we de dalende trend in roken en drinken onder jongeren vasthouden en verder doorzetten!

11

Positieve Leefomgeving

f Terug naar inhoudsopgave

Positieve Leefomgeving

Krijgt van ouders (heel) gemakkelijk: 95%

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor een primaire preventie-aanpak gericht op het creëren van een positieve leefomgeving, waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien, zonder middelengebruik. Deze preventie richt zich op beschermende en bevorderende omgevingsfactoren die het risico op middelengebruik verkleinen (beschermende factoren) en het risico vergroten (risicofactoren). Deze factoren zijn grofweg op te delen in vier domeinen of omgevingen: Gezin, peergroep, school en vrijetijd (op basis van de IJslandse aanpak). Ouderbetrokkenheid, het stellen van regels en toezicht zijn hierbij enkele belangrijke onderwerpen. Ook een zinvolle vrijetijdsbesteding is een belangrijke beschermende factor.

90% 85% 80%

90%

89%

87%

75%

78%

87%

86%

90%

86%

91%

80%

70%

bezorgheid betrokkenheid van gesprekken over persoonlijke ouders zaken met ouders

advies over school/werk

Weststellingwerf/Opsterland

advies over andere onderwerpen

makkelijkhulp bij andere dingen

Fryslân

Ouders / verzorgers: Ouders zijn nog steeds tolerant ten opzichte

van

alcoholgebruik

bij

minderjarige jongeren. 37% van de

praten met de ouders van de vrienden van hun kind jongeren geeft aan dat hun ouders het goed vinden dat ze alcohol kennen de ouders van de vrienden van hun kind drinken. Ruim 30% van de Friese jongeren drinkt thuis alcohol. Een

kennen de vrienden van hun kind

ruime meerderheid van de jongeren zegt

(heel)

gemakkelijk

op

Drinkt thuis, bij anderen en/of in de Keet

53% 44%

60%

64% 65%

50% 40%

88% 78% 88% 82%

weten waar hun kind s avonds is

verschillende gebieden steun van hun ouders te krijgen.

84% 80%

weten wat hun kind doet in vrije tijd

weten met wie hun kind s avonds omgaat

83% 73%

hebben duidelijke regels over wat wel en niet mag

78% 69%

30% 53%

20% 10%

24%

37%

31%

16% 15%

21% 22%

0%

Drink thuis, alleen Drink bij anderen Drink in keet / hok of met anderen thuis / schuur

Weststellingwerf/Opsterland Fryslân

Ouder vindt het goed dat de jongere drinkt

Fryslân

Weststellingwerf/Opsterland

12

Weerbaarheid, veerkracht & vertrouwen Weerbare jongeren maken gezonde keuzes

f Terug naar inhoudsopgave

Vergroten veerkracht belangrijk om impact coronacrisis te beperken Uw gemeente

63% Weerbaarheid is de basis voor een goede psychische gezondheid.

Weerbare

jongeren

hebben

zelfvertrouwen

en

goed

zichzelf

kunnen

voor

opkomen, met respect voor anderen. Zij kunnen ook, al dan niet na een periode van experimenteren,

41% 61%

Herstelt snel na een moeilijke periode

gezonde keuzes maken ten aanzien van de eigen leefstijl.

Fryslân

38% Vindt het makkelijk om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan

Naast de aandacht voor mogelijke (mentale) gezondheidsproblemen die jongeren kunnen ervaren door de coronacrisis, is het belangrijk om samen met hen te kijken naar mogelijke oplossingen. Het concept van positieve gezondheid biedt daarvoor aanknopingspunten. Door met

jongeren hierover in gesprek te gaan, wordt duidelijk waar hun kracht zit en wat hen helpt om sterker uit een stressvolle of moeilijke periode te komen. Het is belangrijk om de veerkracht van

Is voldoende weerbaar

jongeren te stimuleren, op een manier die aansluit bij hun belevingswereld.

100% 90% 80%

70%

Jongeren hebben over het algemeen veel vertrouwen in de toekomst

60% 50%

40%

90%

88%

83%

83%

Vertrouwen in de toekomst

30% 20%

Ondanks de coronacrisis hebben

13%

10% 0%

jongens

Weststellingwerf/Opsterland

meisjes

Fryslân

39% 52%

52%

35%

Weinig (cijfer 5 of lager) Matig / redelijk (cijfer 6 of 7) Veel (cijfer 8 of hoger)

veel jongeren vertrouwen in hun toekomst. We zien hierbij weinig tot geen verschil naar geslacht, leerjaar en onderwijsniveau.

10%

13

Kernboodschappen

• Het overgrote deel van de jongeren voelt zich gelukkig en gezond • Met name onder meisjes komen psychische klachten en gezondheidsklachten zoals vermoeidheid en hoofdpijn veel voor • Veel jongeren ervaren stress in het dagelijkse leven • Er is nog steeds veel werk te verzetten om jongeren genoeg te laten bewegen • Het stimuleren van veerkracht op een manier die aansluit bij de belevingswereld van jongeren is belangrijk om de impact van een moeilijke periode zoals de coronaperiode te beperken

14

Contact Heeft u nog vragen over het onderzoek of over het gemeentelijk gezondheidsbeleid? Neem dan contact op met team onderzoek via epidemiologie@ggdfryslan.nl of met uw gemeentelijke beleidsadviseur of gezondheidsbevorderaar.

15

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=daa7027e-1d7d-4ba6-b6c5-35e690a76ab4