I-5b Bijlage 1 - Communicatieplan klimaat en duurzaamheid
Tekst van het document
Communicatieplan
Klimaat en Duurzaamheid
April 2024 YFK Research & Marketing
Samenvatting De kerngroep Klimaat en Duurzaamheid (multidisciplinair team) vervult een belangrijke rol in het streven naar een duurzamere en klimaatbestendige toekomst voor de gemeente Weststellingwerf. Met de focus op energietransitie, circulaire economie en klimaat robuust wonen, werkt deze kerngroep zowel zelfstandig als in samenwerking met diverse netwerken aan deze thema’s. Ondanks eerdere inspanningen van de gemeente bleef de zichtbaarheid en structuur in de communicatie rondom duurzaamheid en klimaatbehoud achter. Om deze uitdaging aan te pakken, heeft de kerngroep Klimaat en Duurzaamheid de opdracht gekregen om een communicatieplan voor 2022 – 2026 met bijgesloten jaaragenda te ontwikkelen. Het communicatieplan Het communicatieplan schetst in hoofdlijnen hoe we bewustwording, betrokkenheid en participatie van onze inwoners, ondernemers en de interne organisatie op korte termijn willen vergroten. Dit wordt bereikt door middel van drie deelstrategieën: actief informeren, faciliteren van dialoog en stimuleren van actieve deelname.
De communicatie richt zich primair op inwoners en secundair op bedrijven en de interne organisatie. Binnen deze doelgroepen concentreert het plan zich op meest kansrijke groepen die al interesse tonen in duurzaamheid of openstaan voor praktische oplossingen. Verwacht wordt dat de positieve invloed van deze groepen zich op langere termijn zal verspreiden naar een breder publiek. De jaaragenda In de jaarlijks op te stellen jaaragenda worden specifieke acties, projecten en publiekscampagnes benoemd. De communicatie is opgedeeld in basiscommunicatie, campagnecommunicatie en projectcommunicatie. De activiteiten voor 2024 zijn in dit plan vastgesteld. Voor 2025 en 2026 zullen de activiteiten en initiatieven in het eerste kwartaal van dat jaar worden uitgewerkt, waarbij dezelfde aanpak uit dit communicatieplan wordt gevolgd. Dit resulteert jaarlijks in een nieuwe jaaragenda.
Inhoudsopgave 1.
Achtergrond
2.
Strategisch kader • Strategiehuis • Communicatiedoelstelling • Waar richten we ons op?
3.
Boodschap
4.
Doelgroepen • Inwoners • Bedrijven • Interne organisatie
4.
5.
Communicatiestrategie • Rol van communicatie en participatie • Deelstrategie 1: Bewustwording • Deelstrategie 2: Betrokkenheid • Deelstrategie 3: Participatie
7.
Budget
8.
Governancestructuur • Governance • Evaluatie
Jaaragenda • Basiscommunicatie • Campagnecommunicatie • Projectcommunicatie
3
Governance structuur Budget Jaaragenda Communicatie strategie Doelgroepen
• De kerngroep Klimaat en Duurzaamheid (multidisciplinair team) heeft als opdracht gekregen om een communicatieplan voor 2022 – 2026 met bijgesloten jaaragenda te ontwikkelen. • In het communicatieplan schetsen we in hoofdlijnen hoe we bewustwording, betrokkenheid en participatie van onze inwoners, bedrijven en interne organisatie willen vergroten. • In de jaarlijks op te stellen jaaragenda benoemen we de concrete activiteiten voor de basiscommunicatie, campagnecommunicatie en projectcommunicatie. • Bij de vaststelling van het communicatieplan en de jaaragenda wordt de stelpost Klimaat & Duurzaamheid beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de communicatieactiviteiten. Er is al actie gezet op het activeren van de stelpost via de voorjaarsnota/kadernota en hierbij behorend collegevoorstel.
• De onderdelen van het communicatieplan zijn gebaseerd op diverse analyses. Raadpleeg de bijlagenbundel voor meer informatie.
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
De opdracht: Communicatieplan Klimaat en Duurzaamheid met jaaragenda
4
Governance structuur
Klimaatakkoord
Het Klimaatakkoord stelt als doel om de C02-uitstoot tegen 2030 met 55% te verminderen. Tegen 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% zijn afgenomen in vergelijking met het niveau van 1990. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de opwarming van de aarde te beperken tot niet meer dan 1,5 graden Celsius.
Jaaragenda
Budget
Strategiehuis: wat zijn onze bouwstenen?
Communicatie strategie
Operationele doelen Klimaat & Duurzaamheid* 1. Focus op CO2 reductie via energiebesparing (“altijd doen maatregelen”). 2.
Ambitie voor 2030: 20% besparing op aardgasverbruik in gebouwen en woningen ten opzichte van 2019 (Vanuit warmtetransitie visie OWO).
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
3. Communicatie en handelingsperspectief bieden. *Wordt nog definitief vastgesteld.
Pijler 1: Energietransitie
Pijler 2: Circulaire Economie
Pijler 3: Klimaat Robuust
Projecten: Systeemstudie, OWO-energiebureau, C02-prestatieladder etc.
Projecten: twee pilots circulair bouwen, Diftar+, Schoonmaakdag, etc.
Projecten: Soorten Management Plan, regenwater afkoppelen, groene schoolpleinen etc.
Communicatie = ondersteunend instrument Het communicatieplan richt zich op de deelstrategieën bewustwording, betrokkenheid en participatie.
Achtergrond
De jaaragenda omvat acties voor de basiscommunicatie, campagnecommunicatie en projectcommunicatie. 5
Governance structuur Budget
Het communicatiedoel
Jaaragenda
In 2024 worden de operationele klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen vastgesteld. Het communicatieplan ondersteunt dit programma. Om die reden wordt hieronder een voorlopig kwalitatief communicatiedoel beschreven, dat vervolgens concreter zal worden gemaakt.
Doelgroepen
Communicatie strategie
“Ons doel is om de bewustwording, betrokkenheid en participatie met betrekking tot klimaat en duurzaamheid in Weststellingwerf te vergroten. Dit bereiken we door de doelgroepen proactief te informeren, dialoog te stimuleren, actieve deelname aan te moedigen en ruimte te bieden voor het nemen van eigen initiatieven.“
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
De doelstellingen voor de communicatieaanpak van projecten en activiteiten worden beschreven in het bijbehorende projectplan.
6
6
Governance structuur
WAAR RICHTEN WE ONS OP?
•
Opgaveniveau: dit niveau brengt de drie thema’s en de bijbehorende projecten samen op organisatiebreed niveau. Hiermee bedoelen we communicatie die alle aspecten van duurzaamheid omvat.
•
Themaniveau: we werken vanuit drie thema’s, te weten: energietransitie, circulaire economie en klimaat robuust. Voorbeelden zijn de Friese Energietafel en Circulair Friesland.
•
Projectniveau: dit omvat projecten die bijdragen aan de doelstellingen van het programma Klimaat & Duurzaamheid. Voorbeelden zijn het Soorten Management Plan, Systeemstudie en Schoonmaakdag.
Communicatie & samenwerken wordt beschouwd als ondersteunende facilitator aan deze drie thema’s. Op de volgende pagina volgt een visueel overzicht van hoe deze niveaus tot elkaar verhouden.
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
Communicatie strategie
Jaaragenda
Budget
Weststellingwerf werkt op drie communicatie niveaus aan klimaat en duurzaamheid
7
Opgaveniveau
Governance structuur Budget
Thema niveau
Samen werken we aan een groene, gezonde en duurzame gemeente. We stimuleren betrokkenheid door een laagdrempelige aanpak waarin iedereen kan meedoen. Door open dialoog, samenwerking met de gemeenschap en duurzame initiatieven creëren we een duurzame beweging. Als gemeente zijn we de schakel tussen beleid en inwoners, waarbij we ondersteunen, begeleiden en faciliteren in de route naar een duurzame toekomst. Intern inspireren we onze collega's, delen we kennis en stimuleren we initiatieven. Naar onze inwoners, gevestigde bedrijven en andere belanghebbenden zijn we transparant over onze resultaten en fungeren we als experts en vraagbaak voor duurzaamheidsvraagstukken.
Energietransitie
Circulaire economie
Klimaat Robuust
We willen op een prettig manier blijven wonen en leven, dan is het nodig om op een duurzamere manier met energie om te gaan, zodat we minder C02 uitstoten.
Door circulaire grondstoffen in te kopen en woningen te bouwen, besparen we nieuwe grondstoffen, energie en kosten.
We moeten goed voor de natuur zorgen, omdat zij ons voorziet van grondstoffen die ons leven mogelijk maken.
Dat betekent dat we onder andere: • Energieverbruik verminderen; • Investeren in hernieuwbare energiebronnen; • De overstap maken van aardgas naar duurzame alternatieven; • Bewuster omgaan met onze mobiliteit.
Dat betekent dat we onder andere: • Projecten duurzaam uitvoeren; • Duurzame (woning)bouw stimuleren; • Zo weinig mogelijk afval produceren; • Producten hergebruiken; • Bewust grondstoffen (in)kopen.
In ieder projectplan wordt specifiek de communicatieaanpak omschreven.
In ieder projectplan wordt specifiek de communicatieaanpak omschreven.
Project niveau
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
Communicatie strategie
Jaaragenda
Wat willen we overbrengen?
Dat betekent dat we onder andere: • Klimaatadaptie bevorderen door regenwater af te koppelen; • Waterberging faciliteren; • Hittestress tegengaan door minder verharde ondergrond; • Meer groen op openbare locaties aanplanten; • Biodiversiteit behouden en ruimte creëren voor dieren en planten.
In ieder projectplan wordt specifiek de communicatieaanpak omschreven. 8
Governance structuur Budget Jaaragenda Communicatie strategie Doelgroepen
Korte termijn: 2 jaar Dit communicatieplan richt zich op de doelgroepen die al interesse tonen in duurzaamheidsinitiatieven of open staan voor praktische oplossingen, omdat zij als belangrijke ambassadeurs en voorlopers fungeren. Door ons op deze kansrijke groepen te richten, leggen we een stevige basis voor een grotere acceptatie en adoptie van duurzaamheidsinitiatieven in Weststellingwerf op de korte termijn. Lange termijn: >5 jaar Op de lange termijn streven we naar een domino-effect, waarbij de positieve invloed van deze ambassadeurs en voorlopers zich verspreidt naar bredere lagen van de samenleving en organisatie. Er wordt verwacht dat dit zal leiden tot een grotere betrokkenheid en participatie van de gehele gemeenschap op het gebied van duurzaamheid.
Inwoners
Bedrijven
Primaire doelgroep
Secundaire doelgroep
• Klimaatbewuste inwoners • Pragmatische inwoners
• Duurzaamheidspioniers • Kostenbewuste bedrijven
Interne organisatie
Stakeholders
Secundaire doelgroep
Secundaire doelgroep
• • • • •
• • • •
College B&W Directie en management Teamleiders Beleidsmedewerkers Projectleiders en beheer
Nationale/regionale en lokale overheid Samenwerkingen/netwerken Offshore contractors/developers Media
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Wie zijn de meest kansrijke doelgroepen?
Ondanks de focus op specifieke doelgroepen op zowel korte als lange termijn, is de communicatie toegankelijk voor de gehele samenleving. Weststellingwerf houdt daarom altijd rekening met en staat open voor reacties en behoeften van iedereen in de gemeenschap.
9
Governance structuur Budget Jaaragenda Communicatie strategie Doelgroepen
Communicatie en participatie zijn instrumenten om de omgeving te informeren over en te betrekken bij duurzaamheid. De diverse projecten dragen bij aan het behalen van de doelstelling; communicatie ondersteunt dit proces.
Met communicatie willen we de inwoners, bedrijven en interne organisatie inspireren en stimuleren om ander gedrag te vertonen. Gedragsverandering kan alleen worden bereikt door goede communicatie in combinatie met (beleids)maatregelen. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van energiecoaches voor huishoudens die ondersteuning nodig hebben, het implementeren van wet- en regelgeving die particulieren verplicht om nieuwe huizen aardgasvrij te bouwen, en het introduceren van duurzaamheidsmaatregelen voor bedrijven waarmee zij binnen vijf jaar hun investering kunnen terugverdienen. Op de volgende pagina’s worden de drie deelstrategieën voor communicatie toegelicht.
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Communicatie en participatie gaan hand in hand
10
Governance structuur Budget
Bewustwording begint met goede informatievoorziening
Jaaragenda
We gaan organisatie breed communiceren over duurzaamheid waarin we de drie thema’s en verschillende projecten verbinden.
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
Communicatie strategie
Dit realiseren we door bewustwording te creëren van het belang van duurzaamheid en de stappen die de gemeente zet op gebied van klimaat en duurzaamheid zichtbaar maken.
Deelstrategie 1: Actief informeren
BEWUST WORDING
De projecten dienen als bewijs van de inspanningen die Weststellingwerf levert om haar doelstellingen te realiseren. Deze omvatten zowel interne projecten als samenwerkingsverbanden, zoals binnen de OWOgemeenten, evenals initiatieven die worden ontplooid in lokale dorpen en kernen. Waar het kan, haken we aan op actualiteiten en actiedagen. Voorbeelden zijn de publicatie van de beleidsbrief, de websitepagina Klimaat en Duurzaamheid en het delen van testimonials/succesverhalen.
11
Governance structuur Budget
We stimuleren open en constructieve dialoog
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
Communicatie strategie
Jaaragenda
Dit houdt in dat we regelmatig de mening en ideeën van inwoners, bedrijven en medewerkers willen peilen om een goed beeld te krijgen van wat er leeft binnen de gemeenschap en welke duurzaamheidsthema's prioriteit hebben. Door actief te luisteren naar de input van onze doelgroepen en hierop te reageren met passende maatregelen en initiatieven, willen we laten zien dat hun stem wordt gehoord en serieus wordt genomen.
Deelstrategie 2: Dialoog faciliteren
BETROKKEN HEID
We zullen diverse activiteiten en middelen inzetten om de dialoog te faciliteren. Voorbeelden zijn een korte enquête in de inwonersnieuwsbrief, een netwerk/kennisdag en de inzet van het Duurzaam Bouwloket.
12
Governance structuur Budget
We willen de samenleving mee laten doen en ruimte bieden voor initiatieven
Communicatie strategie
Jaaragenda
Inwonersparticipatie We streven ernaar om inwoners de mogelijkheid te bieden om actief deel te nemen aan activiteiten die voortvloeien uit projecten of publiekscampagnes. Voorbeelden zijn deelname aan NK Tegelwippen 2024, Band op Spanning en Fiets naar je werk dag.
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
Overheidsparticipatie Als gemeente willen we initiatieven vanuit de samenleving zoveel mogelijk ondersteunen door hen te helpen bij de uitvoering van hun plannen. Bij overheidsparticipatie wordt het tempo bepaald door de initiatiefnemer. Een voorbeeld hiervan is het dorps- en uitvoeringsplan Oldeholtpade.
Deelstrategie 3: Stimuleren actieve deelname
PARTICIPATIE
De participatiewijzer van Weststellingwerf wordt als uitgangspunt genomen bij de uitvoering van deze deelstrategie. De gebiedscoördinator van klimaat een duurzaamheid speelt tevens een belangrijke rol.
13
Governance structuur Budget Jaaragenda Communicatie strategie Doelgroepen Boodschap Strategisch kader Achtergrond
Soorten communicatie De jaaragenda onderscheidt drie verschillende communicatielijnen voor de activiteiten en initiatieven die gepland zijn voor 2024, namelijk: basiscommunicatie, campagnecommunicatie en projectcommunicatie. Voor 2025 en 2026 zullen de activiteiten en initiatieven in het eerste kwartaal van dat jaar worden uitgewerkt, waarbij dezelfde aanpak uit dit communicatieplan wordt gevolgd. Dit resulteert jaarlijks in een nieuwe jaaragenda. Bij de uitwerking van deze soorten communicatie wordt consequent de communicatievisie van Weststellingwerf als leidraad gevolgd.
Basis communicatie
Campagne communicatie
Project communicatie
Dit omvat een doorlopende communicatiestroom om in verbinding te blijven met de doelgroep en zichtbaar te blijven.
Dit betreft specifieke communicatiemiddelen die worden ontwikkeld en ingezet voor gerichte campagnes rondom duurzaamheidsinitiatieven of bewustwordingsacties.
Hieronder valt alle communicatie die wordt gebruikt voor de promotie en verspreiding van informatie over projecten en initiatieven die worden uitgevoerd.
14
Governance structuur Budget Jaaragenda Communicatie strategie Doelgroepen Boodschap Strategisch kader Achtergrond
Uitgangspunten communicatie Doelgroep centraal We communiceren vanuit het perspectief van de doelgroep.
Integrale communicatie We hanteren één tone-of-voice en zorgen voor eenduidigheid in onze communicatie richting de doelgroep. Dit draagt bij aan de herkenbaarheid.
Gedragsbeïnvloedingstechniek We stimuleren duurzaam gedrag door het inzetten van beïnvloedingsfactoren ‘motivatie’ en ‘gemak’ in de boodschap (Duwtje, 2022).
Tone-of-voice Persoonlijk
Herkenbaar en benaderbaar
Simpel
Positief
We staan dichtbij de doelgroep. Daarom betrekken we de interne organisatie of gemeenschap actief bij het vormgeven van duurzame initiatieven. Waar mogelijk zetten we testimonials in zodat de communicatie in het perspectief van de gebruiker wordt gezet.
We zijn gemakkelijk benaderbaar, zichtbaar in de omgeving en goed bereikbaar via diverse communicatiekanalen. Hierdoor wordt alle communicatie herkenbaar, wat ook bijdraagt aan het vinden van de juiste informatie en personen.
We hanteren heldere en begrijpelijke taal, zodat onze boodschap direct duidelijk is. We vermijden ingewikkelde beleidstermen. We houden het kort en krachtig.
We benaderen de eindgebruiker op een positieve manier. In plaats van te focussen op mogelijke obstakels, leggen we de nadruk op oplossingen, kansen en nieuwe mogelijkheden.
15
Governance structuur Budget
Jaaragenda | 2024 Hieronder volgt een visuele tijdlijn van de jaaragenda voor 2024. Het is een dynamisch overzicht en omvat ook projecten uit andere portefeuilles of samenwerkingen die
Q1 JAN
Basis communicatie
FEB
MRT
Werkatelier Bolhuis resultaten
Beleidsbrief ‘23
Duurzaam Bouwloket
Duurzame Huizen Route
Campagne communicatie
Project communicatie
Com. plan en jaaragenda ‘24
Nationale Opschoondag
Zuidwest Friesland on stage / Doe-dag
Band op Spanning
Fiets naar je werk dag
Webinar reeks energiezuinig en duurzaam wonen
JUL
AUG
Nieuwsbrief 1
Testimonials / succesverhalen
Nieuwsbrief 2 + enquête
Duurzaam Bouwloket truck
Wereld milieudag
Dorps- en uitvoeringsplan Oldeholtpade fase 1
C02-prestatieladder
NOV
OKT
DEC
Testimonials / succesverhalen
Nieuwsbrief 3
Roadtour Nationale Klimaatweek
Dag v/d Duurzaamheid
NK Tegelwippen
C02-prestatieladder
Pre-SMP
SEP
Websitepagina Klimaat en Duurzaamheid
Opendag
Beleidsbrief ‘24
Week v/d Circulaire Economie
Energiecoach opleiding
JUN
MEI
APR
Q4
Q3
Q2
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
Communicatie strategie
Jaaragenda
raakvlakken hebben met klimaat en duurzaamheid. Eventuele periodewijzigingen waarin de communicatie plaatsvindt kan voorkomen.
Earth Overshoot Day
Witgoedwissel
Regentonactie
Duurzaamheidsinitiatief voedselbank
Netwerkdag/kennisdag
Nationale Klimaatweek
Nacht v/d Nacht
Jr. energiecoach
Nationaal Isolatie programma / Energieloket (OWO) Dorps- en uitvoeringsplan Oldeholtpade fase 2
Systeemstudie
Diftar+
Deelstrategie 1: Bewustwording (actief informeren) Achtergrond
Deelstrategie 2: Betrokkenheid (dialoog faciliteren) Deelstrategie 3: Participatie (stimuleren actieve deelname)
16
Governance structuur Budget Jaaragenda Communicatie strategie Doelgroepen Boodschap
Communicatiebudget Het communicatiebudget voor 2024 is € 25.000. Zie hieronder de budgetbegroting voor de realisatie van de communicatiemiddelen en activiteiten. • • • • • • • •
Band op Spanning Duurzaam Bouwloket mobiele showroom NK Tegelwippen Roadtour Nationale Klimaat Week Opendag Fiets naar je werk dag Nacht van de nacht Netwerk/kennisbijeenkomst
€ 3.250,€ 3.295,€ 230,€ 5.000 €1.000 € 500,€2.000 €2.500
•
Nader te bepalen
€ 7.225
Totaal 2024
excl. btw excl. btw excl. btw excl. btw excl. btw excl. btw excl. btw excl. btw
€ 25.000
Achtergrond
Strategisch kader
Het budget vanaf 2025 bedraag structureel € 25.000 en wordt in het vierde kwartaal van 2024 vastgesteld. Projectcommunicatie wordt vanuit het budget van het desbetreffende project vastgesteld en valt in dit communicatieplan buiten beschouwing.
17
Governance structuur Budget Jaaragenda
Governance en evaluatie De effectiviteit van een communicatieplan wordt niet alleen bepaald door de uitvoering ervan, maar ook door het vermogen om de voortgang te monitoren en te evalueren. Op deze pagina wordt de governance en evaluatie toegelicht.
•
De besluitvorming over het communicatieplan ligt bij het college B&W.
•
Het MT heeft een voorbeeldfunctie en is verantwoordelijk voor het verzorgen van voldoende capaciteit en middelen voor de uitvoering.
•
De kerngroep Klimaat en Duurzaamheid deelt gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor het toezicht en de uitvoering van het communicatieplan.
Evaluatie •
Periodieke evaluaties: De kerngroep Klimaat en Duurzaamheid evalueert twee keer per jaar de voortgang van het communicatieplan. Indien nodig wordt de aanpak aangepast.
•
Lessons learned: In januari wordt een eindevaluatie gepland van het voorgaande jaar, om bijsturingen zowel inhoudelijk als financieel tijdig door te voeren (inclusief het mogelijk aanvragen van aanvullend budget via de kadernota). Deze terugkoppeling omvat zowel de successen als de uitdagingen van de communicatieinspanningen.
Achtergrond
Strategisch kader
Boodschap
Doelgroepen
Communicatie strategie
Governance
18