CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

I-5b Bijlage 1 - Beleidsbrief Klimaat en duurzaamheid december 2023

Raadsvergadering 29 januari 2024, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Ingekomen stukken4.860 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid D E C E M B E R 20 2 3

H O O FD S T U K

1.

HOOFDSTUK 2

Inleiding

2.

Ontwikkelingen

In ons collegeprogramma “Samen blijven bouwen aan een sterk

In de begroting 2024 heeft u gelezen dat

In 2023 is de basis gelegd voor een overkoepelend

het programma Klimaat en Duurzaamheid, inclusief

Weststellingwerf!” is de ambitie voor Klimaat en Duurzaamheid opgenomen in

communicatie & samenwerken niet meer

communicatieplan, in 2024 wordt dit afgerond.

het uitbreiden en het versterken van de ambtelijke

opgave nr. 34 -Van Klimaatakkoord Parijs naar een duurzaam Weststellingwerf-.

als zelfstandige pijler maar ondersteunend

In de samenwerking verzorgt de Regio Deal “Samen

capaciteit. De focus ligt op het prioriteren en

Het Nationaal Klimaatakkoord, reductie van 55% CO2 uitstoot in 2030 en 95%

aan de andere pijlers wordt beschouwd.

doen geeft energie” haar eigen communicatie. Ook

organiseren, met het oog op het realiseren van

het energiebureau in de OWO-samenwerking zal

de ambitie en beleidsdoelen en het beter kunnen

in 2050 t.o.v. 1990, is een belangrijke leidraad voor het uitvoeren van het

De gemeente heeft vaak de regie, maar

haar eigen communicatie gaan doen.

inspelen op de behoeften van alle belanghebbenden.

gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid.

de inzet van inwoners, organisaties en samenwerkingspartners in de keten is

We hebben in het collegeprogramma benoemd om samen met onze inwoners, ondernemers,

essentieel om doelen te halen. Draagvlak

OWO-partners en overige betrokkenen te werken aan de vier pijlers: energietransitie , circulaire

creëren bij deze betrokken partijen

economie, klimaat-robuust en communicatie & samenwerken.

en acceptatie staan hierbij centraal.

In deze Beleidsbrief leest u de belangrijkste ontwikkelingen en nieuwe inzichten, we rapporteren

Wij blijven met de ontwikkeling van

over de voortgang en inzet binnen de pijlers, en benoemen welke onderwerpen ons college met

bewustzijn de betrokkenheid vergroten.

betrekking tot klimaat en Duurzaamheid in 2024 in ieder geval aandacht wil gaan schenken.

Verbeteringen worden zo snel mogelijk in gang gezet. Energietransitie

Circulaire economie

Klimaatrobuust

Communicatie en samenwerking

Voor het programma Klimaat en Duurzaamheid zijn naast de reguliere begroting aanvullende gelden beschikbaar. Te weten, de Specifieke Uitkering SPUK Energiearmoede, de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) en een bijdrage uit het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Om onze doelen te halen en de beschikbare gelden tijdig en goed in te zetten, staan wij als gemeente voor een uitdaging. Begin 2024 wordt een advies opgesteld over de benodigde professionaliseringsslag voor

2

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B ER 2023

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

3

H O O FD S T U K 3

3. Duurzame energie

Bereikt en lopend • Het samenwerken binnen de Regionale Energie Strategie RES)-Fryslân richtte zich de afgelopen jaren op de duurzame energieopwekking. Samen met de andere Friese overheden stemde uw raad eerder in met RES-Fryslân 1.0, met als doel meer duurzame energieopwekking in Friesland. Dit jaar is de eerste balans opgemaakt. De ambitie is om in Friesland in 2030 tenminste 3 Terawattuur (TWh) aan grootschalige duurzame elektriciteit op land te produceren (zon en wind). Op dit moment is er 2,5 TWh gerealiseerd en zit er voor ca. 0,2 TWh aan projecten in de pijplijn. Voor de resterende 0,3 TWh zijn nog geen concrete plannen. De ambitie lijkt haalbaar, mits er snel stappen worden gezet. Hierbij is het onder meer ook van belang dat de belemmeringen in het kader van de netcongestie worden opgelost. • Als vervolg op de samenwerking binnen RES Fryslân is in februari 2023 de Friese Energietafel (FET)

4

HOOFDSTUK 3

Pijler Energietransitie opgericht. Binnen de FET wordt in 2024 verder

• Onze gemeente werkt mee aan het realiseren van

gewerkt aan een meer integrale aanpak op het ge-

de Friese energietransitie door het facetbestem-

bied van duurzame energie, de warmtetransitie en

mingsplan Kleine Windmolens om onder voorwaar-

de energie-infrastructuur. Er wordt via vier pijlers

den kleine windmolens te plaatsen op agrarische

aan gewerkt (Warmtetransitie & Energiebesparing,

huiskavels (tot een as-hoogte van 15 m). Op dit mo-

Mienskipenergie, Energie-infrastructuur en Opwek

ment zijn er 11 vergunningen afgegeven. De eerste

Duurzame elektriciteit). Voor actuele informatie en

kleine windmolens zijn daadwerkelijk geplaatst.

nieuwsitems verwijzen wij ook naar de website van de Friese Energietafel (RES Fryslân (resfryslan.frl) ).

• In 2018 en 2019 werden in Wolvega en Noordwolde al twee grote zonneparken aangelegd (in totaal

• Alhoewel het volgens landelijke afspraken geen

15 ha). Onlangs werd er aan De Oppers in Wolvega

bijdrage mag leveren aan het behalen van de

nog een derde kleiner zonnepark gerealiseerd (2

Friese RES-doelstelling van tenminste 3 Terawattuur

ha). Op korte termijn verwachten wij geen nieuwe

(TWh) aan grootschalige duurzame elektriciteit

zonnevelden gelet op de Zonneladder waarin aan-

opwekking in 2030, lagen er in 2022 op 47% van

gegeven wordt in welke gewenste volgorde zon-

de woningen in onze gemeente zonnepanelen

PI JLER ENER GI ETR ANSI TI E

ne-energie projecten toegepast dienen te worden;

van netcongestie t.a.v. nieuwe bedrijfsaansluitin-

eerst zon op daken, pas als laatste zonneweides.

gen of uitbreidingen. Dit wordt veroorzaakt door beperkingen in de kabelaansluitingen. In 2024

• Het Programma Opwek van het Energie op Rijks-

wordt met Liander een systeemstudie opgeleverd

grond (OER) is bedoeld om de uitvoering van de

met daarin de huidige stand van het netwerk, de

RES te ondersteunen en om zo extra meters te ma-

voorziene uitbreiding in energievraag naar 2050

ken. In 2024 start Rijkswaterstaat samen met onze

en de daarbij benodigde uitbreiding(en) van het

gemeente met het verkennen van de mogelijkhe-

net. Het eindrapport zal inzicht geven in huidige

den voor zonnepanelen langs de Rijksweg A32.

en toekomstige knelpunten (met het bestaande netwerk) en waar aanpassingen of uitbreidingen

• Gezien het agrarisch karakter van onze gemeente

noodzakelijk zijn. Ook zal er gekeken worden

zien wij kansen voor groen gas om een bijdrage

naar integraal programmeren met bijvoorbeeld

te leveren aan de duurzame energieproductie. Op

waterstof en groen gas en naar welke keuzes er

dit moment zijn 24 vergunningen aangevraagd of

te maken zijn t.a.v. energielevering/-gebruik van

verleend voor het plaatsen van een mono-vergis-

bedrijven, woningen en transport. De uitkomsten

tinstallatie bij een agrarisch bedrijf. Dit gas kan

van de systeemstudie dienen als input voor toe-

worden ingevoerd op het bestaande gasnetwerk

komstige investeringsplannen. Daarnaast kunnen

en daarmee bijdragen aan de warmtetransitie, zie

de uitkomsten gebruikt worden om keuzes in de

ook Warmtetransitie bebouwde omgeving.

Warmtetransitievisie te onderbouwen en congestiemanagement op bijvoorbeeld bedrijventerreinen op te zetten.

(bron: Dashboard - Energietransitie - Weststelling-

Wat gaan we doen?

werf (waarstaatjegemeente.nl)). Hiermee neemt

• Er komen steeds meer signalen dat de toekomstige

onze gemeente landelijk een koppositie in, waar

energievraag gaat knellen met de beschikbare

we trots op kunnen zijn. Zo heeft bijvoorbeeld de

hoeveelheid energie en de capaciteit van het net.

opgestart, waarbij meerdere middenspannings-

Woningstichting Weststellingwerf de afgelopen

De problemen rondom de beperkte capaciteit van

verbindingen worden gerealiseerd en waar nodig

jaren vrijwel al haar huurwoningen voorzien van

het net gelden zowel voor stroom als voor gas en

compacte stations worden geplaatst of vervangen.

zonnepanelen (met een totaal woningbezit van bij-

zowel voor levering als voor terug-levering. On-

Binnen de samenwerking Friese Energie Tafel (FET)

na 2.700 woningen (op een totaal aantal van bijna

derstation Wolvega is 2 jaar geleden in capaciteit

is een afwegingskader opgesteld, zodat projecten

12.000 woningen in onze gemeente).

verdubbeld. Op dit moment is er toch weer sprake

met grote maatschappelijke belangen voorrang

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B E R 2 0 2 3

• Daarnaast heeft Liander het project NuLelie

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

5

H O O FD S T U K 3

krijgen. Onze gemeente participeert op bestuurlijk niveau om onze belangen te behartigen. In totaal moet er ongeveer 2.000 km elektriciteitskabel

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

Warmtetransitie bebouwde omgeving

gelegd worden in Friesland. In Q1 2024 organiseert Liander een startbijeenkomst. Hierin worden we bij-

HOOFDSTUK 3

beschikbare bedrag per woning onder voorwaarden

technische kansen en belemmeringen in Oldeholt-

nog te verhogen (uit de opbrengst van het Wind-

pade. Dit onderzoek wordt in oktober 2024 afge-

park Fryslân). Het programma wordt door de Friese

rond. De opgehaalde kennis zal als basis dienen

gemeenten samen uitgevoerd, in maart/april 2024

voor vervolgstappen richting verduurzaming van

willen ze de onderliggende samenwerkingsovereen-

het dorp, met uiteindelijke doel om een dorpsuit-

gepraat over de verschillende tracés, samenwerking,

Bereikt en lopend

komst en subsidieregeling vastleggen, waarna de

voeringsplan op te stellen. In samenwerking met

communicatie, en planning.

• Uiterlijk 2050 moet het gebruik van fossiele brand-

uitvoering start. Het van het Rijk te ontvangen geld

de Westhoek Energiecoöperatie gaan we in Q1 van

stoffen voor het verwarmen worden beëindigd. Met

moet eind 2026 zijn ingezet. Voor de uitvoering van

2024 een voorverkenning starten, met de ambitie

• Ook zijn wij in een afrondende fase over presta-

het Nationaal Klimaatakkoord is de warmtetransitie

het programma worden twee kanalen uitgewerkt:

een dorpsuitvoeringsplan op te gaan stellen.

tieafspraken met de woningcorporaties over het

een structurele taak van de gemeente geworden.

• Voor de zelfredzame burger wordt een digitaal

verder verduurzamen van de woningvoorraad en

Eind 2021 stelde uw raad met de OWO-transitievisie

subsidieplatvorm ontwikkeld. U ontving hierover

werken daar waar mogelijk samen aan de uitvoe-

hiervoor de eerste kaders (Homepage | Transitievisie

eerder een informatieve memo.

ring van de warmtetransitie. Woningstichting West-

Warmte OWO-gemeenten (ireporting.nl)) . Deze

• Voor de niet-zelfredzame woningeigenaar gaat

thema energieneutraal verbouwen. In het voorjaar

stellingwerf start in 2024 met het gasloos maken

werkten wij verder uit in het OWO-uitvoerings-

het OWO-energiebureau aan de slag. Inwoners

van 2024 worden 9 nieuwe webinars en workshops

van 97 woningen in 2024 naar 160 woningen in

programma en OWO-actieplan (eerder ontving u

kunnen straks rechtstreeks bij het OWO-energie-

gepland rond de thema’s Energiezuinig & comfor-

2025. WoonFriesland koerst op veelal energielabel A

beide documenten ter informatie). In deze fase

bureau terecht. Daarnaast zal ook het coördine-

tabel wonen, Warmtepompen en Ventileren en

of B en minimaal C in 2025.

wordt vooral ingezet op energie besparen en op

ren van de vrijwillige Energiecoaches binnen de

koelen.

het bieden van handelingsperspectief (haalbaar en

gemeenten worden ondergebracht bij de vaste

betaalbaar voor iedereen). In 2024 voeren wij het

werknemers van het OWO-energiebureau.

Actieplan verder uit. Wij doen dat samen met onze samenwerkingspartners Opsterland en Ooststelling-

6

• In de afgelopen twee jaar hebben wij, in OWO verband, goed bezochte webinars gehouden rond het

• Eind 2023 is de eerste bespaarmarkt georganiseerd met gratis advies en slimme tips om geld te bespa-

• Voortkomend uit de OWO-warmtetransitievisie

werf. Hiervoor werken wij aan het oprichten van

zijn we in 2023 gestart met de uitdaging om Olde-

een OWO-energiebureau.

holtpade in 2030 aardgasvrij-ready te maken. Het

ren voor de ca. 100 bezoekers. Onze ambitie is om hier in 2024 een vervolg aan te geven.

project is opgezet vanuit de Regiodeal ZuidOost

• Inwoners met lage inkomsten en/of slecht geïsoleer-

• De gemeente ontvangt van het Rijk € 1.400.000 uit

Friesland. Onder leiding van ENTRANCE (Hanzeho-

de woningen kregen eind 2022 te maken met hoge

het Nationaal Isolatie Programma (NIP) voor het

geschool en Universiteit Groningen) en in samen-

gas- en elektrarekeningen. Wij boden een deel van

isoleren van 650 woningen met een energielabel D,

werking met de Werkgroep Energietransitie en

deze inwoners een gratis energiecoach-gesprek en

E, F, of G en een WOZ-waarde lager dan € 308.000.

Duurzaamheid Oldeholtpade wordt er onderzoek

een witgoedwissel aan, om energiearmoede tegen

De provincie Fryslân werkt aan een voorstel op het

gedaan naar de sociale, juridische, financiële en

te gaan. Er zijn 300 vouchers uitgereikt, in het afge-

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B E R 2 0 2 3

PI JLER ENER GI ETR ANSI TI E

lopen jaar hebben wij 275 inwoners kunnen helpen.

bijdrage aan de warmte- en energietransitie en

Het project heeft deelnemers succesvol geholpen

geven we het goede voorbeeld. Dat doen we op

met het besparen van geld en energie. De ambitie

verschillende manieren en plekken in de organisa-

is om hier in 2024 een vervolg aan te geven.

tie. Zo werden er in 2023 Solar carports gerealiseerd op de parkeerplaats van het gemeentehuis. De So-

• In 2022 kregen 263 basisschoolkinderen van 9 scho-

lar carports kunnen meer dan 20% van de huidige

len/15 klassen hun diploma Junior Energiecoach.

energiebehoefte van het gemeentehuis duurzaam

Via het lespakket kregen ze inzicht en tips over

opwekken. In de totale levensduur zal dit leiden

gemakkelijk en praktisch energie besparen.

tot een reductie van 2.936.500kg CO2 uitstoot. Dit staat gelijk aan een jaarlijkse CO2 uitstoot van 770

• Ook binnen onze eigen gemeentelijke organisatie

woningen.

zetten we stappen. Hiermee leveren wij onze eigen

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

7

H O O FD S T U K 3

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

Er is een ondergrondse warmte- en koudeopslag

om het gehele gemeentehuis te voorzien van led-

en Duurzaamheid geïntegreerd wordt in het

op energiebesparing en “altijd doen maatregelen”.

(WKO) gecreëerd in de bodem rondom het ge-

verlichting. Als de consultatie van de medewerkers

betreffende project. Bijvoorbeeld door het gebruik

Een aanpak en bijbehorende subsidieregeling zijn

meentehuis. Een WKO is een duurzame methode

positief uitvalt, kan de uitvoering in 2024 plaatsvin-

van elektrisch materieel, het toepassen van klimaat

in voorbereiding. Begin 2024 nemen wij hierover

om energie in de vorm van warmte of koude op

den.

adaptieve maatregelen en slim omgaan met afval-

een besluit, zodat het in combinatie met de

stromen.

NIP-subsidie kan worden aangeboden aan wonin-

te slaan in de bodem. Hiervoor zijn twee (warmeen koude bron) boringen tot een diepte van circa

• In het “Plan van Aanpak Verduurzamen vastgoed-

geigenaren. De start financieren wij vanuit het

130 meter gemaakt. Tijdens de zomerperiode

portefeuille gemeente” is een kernportefeuille

wordt warmte in de grond opgeslagen. In de

gevormd. Deze kernportefeuille is (peiljaar 2020)

winter wordt dit warme water gebruikt door de

verantwoordelijk voor 64% van het totale gasver-

regelingen ingesteld ter verduurzaming van het

het door uw raad gereserveerde bedrag binnen het

warmtepompen om het gemeentehuis duurzaam

bruik en 71% van het totale elektraverbruik van de

maatschappelijk vastgoed in Fryslân. Via het Iepen

Dynamisch Investeringsprogramma (Energiefonds).

te verwarmen. Bij het verwarmen ontstaat koud

gemeentelijke vastgoedportefeuille (functioneel

Mienskipsfûns (IMF) stelde de provincie twee maal

water als restproduct. Dit koude water wordt in de

vastgoed). Er is in 2023 gebruik gemaakt van

2.325.000 euro subsidie beschikbaar. Daarnaast

koude bron opgeslagen om in de zomerperiode

de KlimOp-regeling die de provincie Fryslân ter

kunnen pandeigenaren sinds 2021 gebruik maken

warmtenet op de meeste plaatsen in de gemeente

het gemeentehuis te koelen. Het gemeentehuis

beschikking heeft gesteld. Hiermee zijn maat-

van de KlimOp regeling, waarmee zij gebruik

Weststellingwerf geen geschikte oplossing is; er

is in 2023 voorzien van nieuwe warmtepompen

werkverduurzamingsadviezen opgesteld voor de

kunnen maken van kennis en inzet van experts bij

is weinig tot geen restwarmte beschikbaar en

welke gekoppeld zijn op een nieuw gerealiseerde

objecten van de kernportefeuille. In de opgestelde

het verduurzamen van hun gebouwen. In onze

de aard van de meeste dorpen (lintbebouwing)

WKO in de bodem rondom het gemeentehuis.

adviezen is een selectie gemaakt van een optimale

gemeenten zien wij steeds meer dorpshuizen en

is niet geschikt om een warmtenet rendabel te

Deze warmtepompen zullen het gemeentehuis

samenstelling van energiebesparende maatregelen

ander maatschappelijk vastgoed die aan de slag

exploiteren. Hierdoor zal het grootste deel van de

duurzaam gaan verwarmen en ons gebruik van

tezamen met bouwkundige aanpassingen. Hiermee

zijn met het verduurzamen van hun gebouwen.

gemeente aardgasvrij moeten worden door de toe-

aardgas minimaliseren. In de basis kan het gehele

wordt inzichtelijk gemaakt welke maatregelen

Als gemeente bereiden wij een ondersteuningsre-

passing van een all electric oplossing. Helaas zijn

gemeentehuis aardgasvrij worden verwarmd met

het meest effect hebben op de reductie van het

geling voor, welke naar verwachting in het eerste

woningen uit het bouwjaar 1900 tot 1950 slecht te

deze nieuwe installatie. Bij extreme koude periode

energieverbruik. Met deze uitkomsten worden de

halfjaar van 2024 opengesteld zal worden.

isoleren. Voor dit type woningen zal een hybride

bestaat de optie nog om het pand door middel van

bestaande meerjaren onderhoudsplannen (MJOP)

aardgas bij te verwarmen. Voordat het gemeente-

voor het gemeentelijk vastgoed getransformeerd

huis geheel aardgasvrij wordt gemaakt, wordt onze

tot duurzaam meerjaren onderhoudsplannen

maatwerkadvies aan particuliere woningeigenaren.

is de opwek van groen gas middels mono-vergisters

restantbehoefte aardgas gemonitord. Zo kan later

(DMJOP).

Met een Maatwerkadvies krijgt de woningeigenaar

al genoemd. Dit gas kan ingevoerd worden op het

een handleiding met daarin de maatregelen die

bestaande gasnetwerk en daarmee als puzzelstukje

• Binnen de projecten van de gemeente Weststel-

nodig zijn om stap voor stap de woning aardgas-

bijdragen aan de gewenste energiemix.

lingwerf wordt altijd onderbouwd hoe klimaat

vrij(ready) te maken. Hierbij wordt vooral ingezet

een geschikt duurzaam alternatief ingezet worden. In 2023 heeft een aanbesteding plaatsgevonden

8

HOOFDSTUK 3

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B E R 2 0 2 3

Wat gaan we doen?

resterende Rijksbudget Opstellen Warmte-transi-

• In 2023 heeft de provincie Fryslân verschillend

tievisie. De vervolgfinanciering voorzien wij vanuit

• In de OWO-warmtevisie komt naar voren dat een

PI JLER ENER GI ETR ANSI TI E

Duurzame mobiliteit

• Steeds meer inwoners rijden elektrisch. Daarom worden ook steeds meer laadpalen in de gemeente Weststellingwerf geplaatst. Inwoners kunnen op

Bereikt en lopend • In 2023 is de start gemaakt met het gemeentelijk verkeer- en vervoersplan. Hierin wordt vastgelegd hoe de gemeente Weststellingwerf in de toekomst verkeersveilig, bereikbaar en veilig blijft. In 2024

dit moment kosteloos een openbare laadpaal aanvragen wanneer zij geen eigen erf hebben om een laadpaal te plaatsen. Als gemeente realiseren we deze aanvragen. In 2024 wordt de laadvisie vastgesteld.

wordt de kadernotitie uitgewerkt en wordt het conceptplan vastgesteld. Vanuit Klimaat en Duurzaamheid zal hieraan input worden gegeven.

warmtepomp nodig zijn die op koude momenten • Onderdeel van het OWO-dienstverleningsmodel is

bijstookt met gas. Onder de pijler Energietransitie

Dienstauto’s worden opgeladen bij Home Center aan de Industrieweg in Wolvega in het kader van het wereldrecord auto laden.

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

9

H O O FD S T U K 4

4.

HOOFDSTUK 4

Pijler Circulaire economie

van groep 7 en 8. De vlotjes werden gebouwd van afvalmateriaal, waarna er een heuse wedstrijd was op de Spokeplas in Noordwolde.

PI JLER C I R C ULAI R E EC O NO MI E

Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI)

• Aan de Schoonmaakdag Weststellingwerf hebben

Grondstoffen

opgewekte energie niet beschikbaar is, wordt energie ingekocht op de grondstoffenmarkt. Door gebruik van data van slimme meters en sturing in het gebruik kunnen betere voorspellingen van het energieverbruik gemaakt worden, waardoor

basisscholen, scholen voor bijzonder en voortgezet

nauwkeuriger ingekocht kan worden. Deze

onderwijs en plaatselijke belangen deelgenomen.

Bereikt en lopend

ambitie ligt in het verlengde van de Regionale

Het doel van de Schoonmaakdag is het stimuleren

• In OWO-verband is het actieplan Maatschappelijk

Energiestrategie Fryslân.

Bereikt en lopend

van milieubewustwording. Er deden dit jaar 450

Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI)

• Onze ambitie is om de VANG-doelstellingen te ha-

kinderen mee.

opgesteld. Wij willen de CO2-prestatieladder gebruiken voor het meten van de CO2 uitstoot van

len. VANG staat voor Van Afval Naar Grondstoffen. Het doel is om geen afval meer te verbranden maar

Wat gaan we doen?

als grondstof opnieuw te gebruiken. U hebt in

• In 2024 zal op het afvalbrengstation ingezet

2021 het gemeentelijk grondstoffenbeleid bespro-

worden op een nog fijnere sortering van een

ken. De verwerking van het afval wordt al langer

aantal fracties. Het doel is om een aantal

gedaan door Omrin. Omrin doet aan na-scheiding

deelstromen apart voor verwerking aan te

en gebruikt sinds 2021 een zogenaamde danot-

bieden. Het aanbod harde plastics (bijvoorbeeld

rommel voor de verwerking van luiers en ander

kunststof tuinmeubelen), gips en matrassen zijn

organisch afval fijn en maakt het geschikt voor

daarvoor geschikt. Door een fijnere sortering zijn

vergisting. Hierdoor wordt er biogas geproduceerd

deze fracties beter geschikt voor hergebruik en

wat vervolgens wordt opgewerkt naar gas van

verdwijnen ze niet in het grof huishoudelijk afval.

aardgaskwaliteit: ‘groen gas’. Door de danotrommel vindt een reductie plaats van de hoeveelheid

• Het streven is om in januari 2026 te starten met

RDF (brandbaar afval voor thermische verwerking)

diftar+ (gedifferentieerd tarief), waarbij 2025 een

met ongeveer 40%.

‘testjaar’ zal zijn. Hierbij worden geleerde lessen van andere gemeenten rondom de invoering

• Om zwerfvuil te voorkomen, willen we de jeugd bewust maken van het afvalprobleem. Er is een

van diftar+ zoals flankerende maatregelen Schoonmaakdag bij OBS De Klaeter in De Hoeve op 17 maart 2023

Vlottenrace gehouden met 400 basisschoolkinderen

10

meegewogen. De klankbordgroep vanuit uw raad blijft nadrukkelijk betrokken.

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B E R 2 0 2 3

onze gemeentelijke organisatie, en met dit inzicht een effectief CO2-reductiebeleid opstellen. De drie OWO-gemeenten zijn momenteel bezig om zich voor de CO2-prestatieladder niveau 3 te laten certificeren. Alle OWO inkoopadviseurs hebben de basistraining circulair inkopen gevolgd bij Circulair Friesland. • Voor de inkoop van energie nemen de OWOgemeenten deel aan de Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân (OVEF). De inkoop van energie wordt tot eind 2023 volledig vergroend met GVO certificaten. Per 2024 stapt de OVEF over naar zelflevering waarbij OVEF zelf de energieleverancier is die energie inkoopt bij lokale Friese opwekbronnen. Duurzame stroom is met zonneparken en windenergie binnen de leden beschikbaar. Op het moment dat lokaal

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

11

H O O FD S T U K 5

HOOFDSTUK 5

5.

Pijler Klimaat-robuust

Water

of schoolpleinen. En acties om het waterbewustzijn

monitoring, hiervan verwachten we in de loop

bij alle inwoners te vergroten.

van volgend jaar de eerste resultaten te kunnen

PI JLER K LI MAAT-R O B UUST

mussen en zwaluwen, maar is ook belangrijk om

de provincie een pre-FMP ontheffing (onder

verblijfsplaatsen aangebracht voor vleermuizen

de voortgang van het Nationaal Isolatieprogramma

voorwaarden dat het SMP binnen twee jaar wordt

binnen onze gemeente, om aan de voorwaarden

(NIP) te kunnen borgen. Voor de NIP verleent

vastgesteld). In 2024 worden dertien kraam- en

van de pre-SMP te voldoen.

zien. Met het ecologisch bermbeheer binnen

Bereikt en lopend • Wateroverlast en hittestress zijn elementen die in het gemeentelijk riolerings-plan (GRP) 2021-2025 zijn meegenomen. Er zijn 9 locaties aangemerkt voor wateroverlast-maatregelen op korte termijn. In 2022 is voor 5 van deze locaties de Rijksbijdrage

Wat gaan we doen?

de bebouwde kom wordt momenteel, daar

• De ideeën vanuit het GRP zullen nader

waar het kan, ervaring op gedaan. In 2024/2025

worden uitgewerkt in het Maatregelenplan

wordt een kwaliteitsambitie opgesteld. Dit is

Waterbewustzijn. Denk hierbij aan een

een structuurplan voor het openbaar groen en

regentonactie, de actie ‘steen eruit, plant erin’ en

heeft vooral betrekking op het openbare groen

subsidie op groene daken.

binnen de bebouwde kommen. Hiermee wordt een duurzame en klimaat adaptieve inrichting

impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 verkregen. Prioriteit is gegeven aan de Tjerk Hiddesstraat en de Chroomweg in Wolvega, die in

gerealiseerd.

Biodiversiteit

2024 zijn gepland. Voor de andere projecten is het

• Ter bescherming van de kwetsbare diersoorten

de bedoeling om ze voor 2028 uit te voeren.

Bereikt en lopend • In het centrumplan Wolvega wordt het

• In 2023 zijn we overgegaan naar 80% ecologisch

afkoppelen van regenwater meegenomen. In

beheerd van bermen in het buitengebied. Alleen

de totale winkelstraat komt een gescheiden

de bermen in de westhoek van Weststellingwerf

regelwaterstelsel voor straatkolken en regenpijpen.

worden nog geklepeld. In 2024 worden deze bermen ook ecologisch beheerd. Niet maaien

• In het GRP is ook opgenomen het stimuleren van

12

Wat gaan we doen?

zorgt ervoor dat planten tot bloei kunnen komen.

initiatieven van bijvoorbeeld wijken of bedrijven

Het stuifmeel en de nectar van de planten is

die bijdragen aan een klimaatbewuste inrichting of

voedsel voor insecten zoals bijen, kevers, vlinders

beheer van de openbare ruimte, bedrijventerreinen

en hommels. Dit jaar zijn we gestart met de

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B E R 2 0 2 3

en het waarborgen van de voortgang van de warmtetransitie hebben de OWO gemeenten in het najaar van 2023 besloten een Soorten Management Plan (SMP) op te laten stellen. De verwachting is dat dit in 2025 kan worden afgerond. Met een SMP verleent de provincie Fryslân ontheffing op de Wet natuurbescherming bij werkzaamheden aan woningen, mits er wordt voldaan alle voorwaarden. Dat is niet alleen goed nieuws voor de bescherming van diverse vleermuissoorten,

Ecologische bermen aan de Om Den Noort (bedrijventerrein Uitbreiding Schipsloot) in Wolvega

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

13

H O O FD S T U K 6

6.

HOOFDSTUK 6

Samenvatting en doorontwikkeling

Vanuit de gemeentelijke organisatie is

Als gemeente zelf geven wij het goede voorbeeld

er gewerkt aan de pijlers van Klimaat en

met o.a. de solar carport, het optimaliseren van

Duurzaamheid, als samenwerkingspartner in de RES (nu Friese Energie Tafel) en in het GRP en het grondstoffenbeleid en

In 2024 willen wij onze kennis en expertise

met concrete acties zoals de webinars,

doorontwikkelen en de uitvoering versnellen.

uitvoeringsplannen en het afkoppelen van regenwater.

Op onderdelen is (incidenteel) geld beschikbaar,

Energietransitie

WAT

AC T I E HO UDE R

Advies over de benodigde professionaliseringsslag, inclusief het uitbreiden en het versterken van de ambtelijke capaciteit, en starten met acties

Gemeente

Communicatieplan Klimaat en Duurzaamheid

Gemeente

Binnen FET werken aan meer integrale aanpak

FET en Friese gemeenten

Plaatsing kleine windmolens op agrarische kavels

Eigenaren

Plaatsing mono-vergistinstallaties bij agrarische bedrijven

Eigenaren

Systeemstudie

Liander, gemeente en partners Ooststellingwerf is penvoerder

NuLelie door Liander om het net op orde te brengen

Liander en gemeente

Maken prestatieafspraken met woningcorporaties

Gemeente

Uitvoeren Actieplan OWO Transitievisie Warmte / oprichten OWO energiebureau

OWO

Vastleggen samenwerkingsovereenkomst en subsidieregeling en start uitvoering Nationaal Isolatie Programma

Provincie Fryslân en Friese gemeenten

Gemeentelijke aanpak ontwikkelen voor het opstellen en uitvoeren van 2 dorps- en wijkuitvoeringsplannen

Gemeente

Webinars en workshops

Gemeente i.s.m. gemeenten regio ZO-Fryslân

Vervolg op bespaarmarkt

Eigenaren

echter de organisatie is nog onvoldoende ingericht om dit weg te kunnen zetten. Begin 2024 zal een advies worden opgesteld over de benodigde professionaliseringsslag, inclusief het uitbreiden en het versterken van de ambtelijke capaciteit. Als het advies leidt tot nieuwe inzichten, zullen wij uw raad daarover rapporteren.

14

PIJ L ER

energieverbruik.

OWO transitievisie warmte, beleidsmatig

de witgoedwissel, de start van dorps- en

Binnen de gemeente Weststellingwerf gaan de volgende zaken spelen:

de ondergrondse warmte koude opslag van het gemeentehuis en het vergroenen van het

SAMENVATTI NG EN DO O R O NTWI K K ELI NG

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B E R 2 0 2 3

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

15

H O O FD S T U K 6

PI J L E R

Circulaire economie

16

SA M EN VATTIN G EN D OOR ON TW IKKEL IN G

HOOFDSTUK 6

SAMENVATTI NG EN DO O R O NTWI K K ELI NG

WAT

A CTIEH OU D ER

PIJ L ER

WAT

AC T I E HO UDE R

Ambitie voortzetting witgoedwissel

Gemeente

Klimaat-robuust

Uitvoering 2 rioleringsprojecten Tjerk Hiddesstraat en de Chroomweg

Gemeente

Junior Energiecoach

Gemeente

Afkoppelen regenwater centrum Wolvega

Gemeente

Vervangen verlichting door LED in gemeentehuis

Gemeente

Ecologisch beheer van resterende bermen Westhoek

Gemeente

Transformatie MJOP naar DMJOP

Gemeente

Uitkomsten monitoring ecologisch bermbeheer en opstellen kwaliteitsambitie

Gemeente

Klimaat en Duurzaamheid integreren in projecten van de gemeente

Gemeente

Opstellen Soorten Management Plan

OWO i.s.m. de provincie Fryslân

Regeling ter ondersteuning van verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Pandeigenaren / gemeente

Besluit en uitvoering Maatwerkadvies particuliere woningeigenaren

OWO

Kadernota verkeer en vervoer

Gemeente

Vaststellen laadvisie

Gemeente

Fijnere sortering op afvalbrengstation

Omrin

Vlottenrace

Lions Wolvega

Schoonmaakdag

Omrin

Voorbereiding invoering gedifferentieerd tarief voor afval (diftar+) en flankerende maatregelen

Omrin

Certificering voor CO2-prestatieladder niveau 3

Gemeente

De OVEF stapt over naar zelflevering

OVEF

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID D EC EM B E R 2 0 2 3

B ELEI DSB R I EF K LI MAAT & DUUR ZAAMHEI D DEC EMB ER 2023

17

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=adf9d3aa-13f4-4a5f-9762-caae7720085a