CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

I-3b Bijlage 1 - Beleidsbrief Klimaat en Duurzaamheid 2024

Raadsvergadering 1 juli 2024, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Ingekomen stukken5.868 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid 2024

H O O FD S T U K 1

1.

Inleiding In deze beleidsbrief leest u een update van de beleidsbrief 2023. Dat wil zeggen dat lopende ontwikkelingen en activiteiten opnieuw zijn opgenomen en waar van toepassing geactualiseerd. In ons collegeprogramma 2022-2026 ‘Samen blijven bouwen aan een sterk Weststellingwerf!’ is de ambitie voor Klimaat en Duurzaamheid opgenomen in opgave nr. 34 -Van Klimaatakkoord Parijs naar een duurzaam Weststellingwerf-. Het Nationaal Klimaatakkoord, reductie van 55% CO2 uitstoot in 2030 en 95% in 2050 t.o.v. 1990, is een belangrijke leidraad voor het uitvoeren van het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid. We hebben in het collegeprogramma benoemd om samen met onze inwoners, ondernemers, OWO-partners en overige betrokkenen te werken aan de vier pijlers: energietransitie , circulaire economie, klimaat-robuust en communicatie & samenwerken.

Energietransitie

Circulaire economie

Klimaatrobuust

Communicatie en samenwerking

2

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

H O O FD S T U K 2

2.

Nieuwe ontwikkelingen

Het oprichten van het OWO Energiebureau

en ter informatie naar uw raad gestuurd. Het

het circulair maken van de economie. Maar ook

is gerealiseerd. Met het aanstellen van drie

benadrukt het belang van het actief betrekken van

bijvoorbeeld klimaatbestendigheid vraagt extra

professionele energieverkenners is een

onze inwoners bij het bereiken van onze klimaat- en

aandacht. Ook vanuit Klimaat en Duurzaamheid

belangrijke stap gezet naar een volwaardig OWO

duurzaamheidsdoelstellingen. Het meekrijgen van

zijn wij betrokken bij het opstellen en houden

Energiebureau. Medio mei 2024 is gestart met de

de gemeenschap is van essentieel belang om een

nauwlettend in gaten dat het aansluit bij onze eigen

uitvoering van subsidieregeling Lokale Aanpak

breed draagvlak te creëren en succes te behalen

gemeentelijk beleid en ambities.

Isolatie. Onze inwoners kunnen de subsidie digitaal

in onze inspanningen voor verandering. Het

aanvragen, het OWO Energiebureau helpt de

communicatieplan schetst hoe wij bewustwording,

minder-zelfredzame woningeigenaar met het

betrokkenheid en participatie willen vergroten,

aanvragen van de subsidie.

met een focus op actieve informatieverstrekking, het faciliteren van dialoog en het stimuleren van

Het komende jaar willen we gaan verkennen aan

actieve deelname. Deze communicatie richt zich

welke knoppen in de energietransitie gedraaid

voornamelijk op inwoners, maar ook op bedrijven

kan worden waarbij gekeken zal worden naar

en de interne organisatie. De jaaragenda benoemt

de mogelijkheden van individuele en collectieve

specifieke acties, projecten en publiekscampagnes,

opwek, en lokale opslag. Ook willen we een

opgedeeld in basiscommunicatie,

verkenning starten voor een warmtenet in Wolvega,

campagnecommunicatie en projectcommunicatie.

naar aanleiding van de Transitievisie Warmte waar voor zowel centrum Wolvega als voor centrum

De provincie Fryslân start in 2024 met de herziening

Noordwolde aangegeven is dat een warmtenet een

van haar Omgevingsvisie “De romte diele”. De

mogelijke oplossing is om van het aardgas af te

huidige provinciale omgevingsvisie (POVI) is het

gaan.

vertrekpunt. Voor de hierin opgenomen urgente opgaven is concretisering en verduidelijking

Het communicatieplan Klimaat en Duurzaamheid

nodig. Zo is er ook meer ruimte nodig voor het

en de jaaragenda communicatie 2024 zijn opgesteld

verduurzamen van de energievoorziening en

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

3

H O O FD S T U K 3

3.

Pijler Energietransitie

Bereikt en lopend

gebied van duurzame energie, de warmte-

gemeente zonnepanelen (bron: Dashboard -

transitie en de energie-infrastructuur. In de

Energietransitie - Weststellingwerf (waarstaatje-

1.

Het samenwerken binnen de Regionale Energie

nieuwe Energievisie is de ambitie verwoord dat

gemeente.nl)). Hiermee staat onze gemeente

Strategie (RES)-Fryslân richtte zich de afgelopen

Friesland in 2050 als geheel zelfvoorzienend wil

landelijk in de top-5, waar we trots op kunnen

jaren op de duurzame energieopwek. Samen

zijn op het gebied van energie. Alle benodigde

zijn. Zo heeft bijvoorbeeld de Woningstichting

met de andere Friese overheden stemde uw raad

energie moet in de provincie geproduceerd

Weststellingwerf de afgelopen jaren vrijwel al

eerder in met RES-Fryslân 1.0, met als doel meer

worden. Daarvoor is nog ca 9 TWh nodig. Hier-

haar huurwoningen voorzien van zonnepanelen

duurzame energieopwekking in Friesland. De

van zou 4,6 TWh ingevuld kunnen worden met

(met een totaal woningbezit van bijna 2.700

eerste balans voor de gebouwde omgeving is

biogas en duurzame warmte. Daarna resteert

woningen (op een totaal aantal van bijna 12.000

opgemaakt. De ambitie is om in Friesland in 2030

nog 4,4 TWh waarvoor nieuwe alternatieven

woningen in onze gemeente). Particuliere

tenminste 3 Terawattuur (TWh) aan groot-

opgezocht moeten worden.

huiseigenaren kunnen voor advies terecht bij

schalige duurzame elektriciteit op land te pro-

Actiehouder: FET en Friese gemeenten.

de OWO-energieverkenners, vrijwillige energie-

duceren (zon en wind). Op dit moment is er 2,5

Tijdspad: 2024-2050.

coaches en lokale initiatieven zoals Samen doen geeft energie en de Participatiecoalitie.

TWh gerealiseerd en zit er voor ca. 0,2 TWh aan In 2018 en 2019 werden in Wolvega en Noord-

Actiehouder: woningcorporaties, particuliere

TWh zijn nog geen concrete plannen. De ambitie

wolde al twee grote zonneparken aangelegd

huiseigenaren en eigenaren bedrijfspanden.

lijkt haalbaar, mits er snel stappen worden gezet.

(in totaal 15 ha). In oktober 2023 werd er aan

Tijdspad: doorlopend.

Hierbij is een voorwaarde dat de belemmeringen

De Oppers in Wolvega nog een derde kleiner

in het kader van de netcongestie worden

zonnepark gerealiseerd (2 ha). Op korte termijn

opgelost.

verwachten wij geen nieuwe zonnevelden gelet

Als vervolg op de samenwerking binnen RES Frys-

op de Zonneladder waarin aangegeven wordt in

lân is in februari 2023 de Friese Energietafel (FET)

welke gewenste volgorde zonne-energie

opgericht. Binnen de FET wordt verder gewerkt

projecten toegepast dienen te worden; eerst zon

aan een meer Friese integrale aanpak op het

op daken, pas als laatste zonneweides.

projecten in de pijplijn. Voor de resterende 0,3

2.

In 2022 had 47% van de woningen in onze

4

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

H O O FD S T U K 3

3.

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

Onze gemeente werkt mee aan het realiseren

bebouwde omgeving. De huidige initiatieven

van de Friese energietransitie om onder

zijn meegenomen in de lopende systeemstudie

voorwaarden kleine windmolens te plaatsen

zodat hun invloed op het bestaande gasnetwerk

op agrarische huiskavels (tot een as-hoogte

inzichtelijk is.

van vijftien meter). Op dit moment zijn er elf

Actiehouder: Vergunningshouders.

vergunningen afgegeven. De eerste kleine

Tijdspad: nog niet bekend.

windmolens zijn daadwerkelijk geplaatst. Actiehouder: Vergunningshouders. Tijdspad: doorlopend.

6.

De problemen rondom de beperkte capaciteit van het energienet gelden zowel voor stroom als voor gas en zowel voor levering als voor

4.

Het Programma Opwek van het Energie op

terug-levering. Onderstation Wolvega is twee

Rijksgrond (OER) is bedoeld om de uitvoering

jaar geleden in capaciteit verdubbeld. Toch is er

van de RES te ondersteunen en om zo extra

nog sprake van netcongestie ten aanzien van

meters te maken. Voor de zonnepanelen langs

nieuwe bedrijfsaansluitingen of uitbreidingen.

de Rijksweg A32 zal Rijkswaterstaat samen met

Dit wordt veroorzaakt door beperkingen in de

onze gemeente de mogelijkheden verkennen, de

kabelaansluitingen en op de hoofdaansluiting

startdatum hiervan is nog niet bekend.

van Tennet. In samenwerking met Liander laat

Actiehouder: Rijkswaterstaat.

de gemeente een systeemstudie uitvoeren.

Tijdspad: nog niet bekend.

Hierbij wordt een analyse gedaan van de ontwikkelingen in de gemeente (bedrijven,

5.

Gezien het agrarisch karakter van onze ge-

woningen en mobiliteit) en het daarbij

meente zien wij kansen voor groen gas om een

behorende verwachte energieverbruik (en

bijdrage te leveren aan de duurzame energiepro-

teruglevering). Vervolgens wordt gekeken in

ductie. Op dit moment zijn er 24 vergunningen

hoeverre dat past binnen de bestaande energie-

verleend voor het plaatsen van een mono-

infrastructuur en waar uitbreiding noodzakelijk

vergistinstallatie bij een agrarisch bedrijf. Dit gas

is of alternatieven benut kunnen worden.

kan onder voorwaarden worden ingevoerd op

De uitkomsten van de systeemstudie dienen als

het bestaande gasnetwerk en daarmee bijdragen

input voor toekomstige investeringsplannen.

aan de warmtetransitie, zie ook Warmtetransitie

Daarnaast kunnen de uitkomsten gebruikt

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

5

H O O FD S T U K 3

7.

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

worden om keuzes in de Warmtetransitievisie

gerealiseerd en waar nodig compacte stations

richting gegeven kan worden aan het isoleren en

te onderbouwen en congestiemanagement op

worden geplaatst of vervangen. Binnen de

aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving.

bijvoorbeeld bedrijventerreinen op te zetten.

samenwerking Friese Energie Tafel (FET) is een

Hierbij betrekken wij nieuwe ontwikkelingen,

Actiehouder: Liander, gemeente, ondernemers en

afwegingskader opgesteld, zodat projecten met

inzichten en technische mogelijkheden.

andere partners.

grote maatschappelijke belangen voorrang

Actiehouder: OWO gemeenten.

Tijdspad: afronding eind 2024.

krijgen. Onze gemeente participeert op

Tijdspad: start eind 2024/begin 2025, verwachte

bestuurlijk niveau om onze belangen te

afronding 2025.

In totaal moet er ongeveer 2.000 km

behartigen. Onderdeel van de uitbreiding van

elektriciteitskabel gelegd worden in Friesland.

de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk is

In april 2024 is een bijeenkomst geweest waarin

ook de plaatsing van meer trafohuisjes. Globaal

verkenners is een belangrijke stap gezet naar een

onze gemeente is bijgepraat over de verschillende

zullen dit er drie à vier keer zoveel zijn. Om

volwaardig OWO Energiebureau. De energie-

tracés, samenwerking, communicatie, en

dit structureel aan te pakken zal Liander met

verkenners ondersteunen inwoners bij de warm-

planning. De volgende stap is om te onderzoeken

de gemeente overeenkomsten afsluiten om

te- en energietransitie. Met het uitvoeren van de

hoe dit past met de andere gemeentelijke

Buurtrealisatieplannen op te stellen. In zo’n BRP

subsidieregeling vanuit het Nationaal Isolatie

projecten en waar mogelijk logistieke

staat per buurt/wijk beschreven waar de nieuwe

Programma wordt ervaring opgedaan met deze

knelpunten kunnen ontstaan. Daarnaast heeft

trafohuisjes moeten komen. Deze plannen

vorm van OWO-dienstverlening. Op basis hiervan

Liander het project NuLelie opgestart, waarbij

worden besproken met de buurtbewoners en

wordt bezien of en zo ja, hoe het OWO Energie-

extra middenspanningsverbindingen worden

andere belanghebbenden.

bureau verder vorm kan krijgen. De komende

Actiehouder: Liander en gemeente.

periode worden de energieverkenners verder

Tijdspad: 2024 en daarna.

voorzien van de benodigde instrumentarium om

9.

Met het aanstellen van drie professionele energie-

de inwoners zo goed als mogelijk te kunnen 8.

6

Uiterlijk 2050 moet het gebruik van fossiele

bijstaan. Zo wordt er op dit moment een OWO-

brandstoffen voor het verwarmen worden beëin-

regeling uitgewerkt die het mogelijk maakt om

digd. Eind 2021 stelde uw raad de eerste Transitie-

daar waar dat wenselijk is particuliere woning-

visie Warmte OWO vast (Homepage | Transitievisie

eigenaren een maatwerkadvies en/of financieel

Warmte OWO-gemeenten (ireporting.nl)). Samen

advies te kunnen aanbieden (gekoppeld aan

met Ooststellingwerf en Opsterland starten wij

voornoemde subsidieregeling).

eind 2024/begin 2025 met een update van deze

Actiehouder: OWO Energiebureau.

gezamenlijke visie. Hierbij kijken wij hoe verder

Tijdspad: structureel.

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

H O O FD S T U K 3

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

10. Ook is er vanuit het OWO Energiebureau gewerkt aan een Aanpak Vrijwillige Energiecoaches. Voor Weststellingwerf zijn in 2024 drie inwoners als nieuwe vrijwillige Energiecoaches gestart. Samen met de andere vrijwilligers die actief zijn via werkgroepen en energiecoöperaties helpen ze huishoudens om minder energie te gebruiken. Op termijn worden daarmee de vrijwilligers uit de drie gemeenten gecoördineerd vanuit het OWO Energiebureau. Actiehouder: gemeente, later OWO Energiebureau. Tijdspad: structureel. 11. Vanuit de Regio Deal ZOF werken wij vanaf 2011 aan ‘Samen doen geeft energie’ om initiatieven vanuit dorpen, wijken, organisaties – vanuit de

federaties, HIER1, Landelijk Samenwerkings-

mienskipgedachte – verder te brengen. Deze initiatieven hebben betrekking op het brede spectrum van energiebesparing, -opwek en -opslag. Actiehouder: gemeenten Zuidoost Fryslân en lokale initiatieven. Tijdspad: 2024-2025. 12. De Westhoek Energiecoöperatie (WEC) in Munnekeburen gaat meedoen aan een traject vanuit de participatiecoalitie. De Participatiecoalitie is een samenwerking van vijf maatschappelijke organisaties: de Natuur en Milieu-

1

13. In de OWO-warmtevisie is afgesproken twee

verband Actieve Bewoners, Energie Samen en

wijkuitvoeringsplannen op te gaan stellen in de

Stichting Buurkracht. In Friesland wordt dit

gemeente. Doel is hiermee ervaring op te doen.

georganiseerd vanuit de Friese Milieu Federatie.

Op dit moment loopt er een project in Oldeholt-

Het doel van deze trajecten is om bewoners te

pade vanuit de bovengenoemde Regio Deal en

enthousiasmeren en ondersteunen voor het ver-

wordt er gesproken met de Westhoek Energie-

duurzamen van hun woning. In totaal proberen

coöperatie.

we minimaal 24 grote maatregelen te halen.

• Onder leiding van ENTRANCE (Hanzehoge

Onder ‘grote maatregelen’ vallen onder andere

school en Universiteit Groningen) en in samen

isolatiematerialen, zonnepanelen, warmte-

werking met de Werkgroep Energietransitie

pompen en groene daken.

en Duurzaamheid Oldeholtpade wordt er

Actiehouder: Westhoek Energiecoöperatie (WEC).

onderzoek in Oldeholtpade om het profiel van

Tijdspad: 2024.

het dorp in kaart te brengen.

HIER is een stichting die mensen in beweging brengt om iets te doen aan het klimaatprobleem

7

H O O FD S T U K 3

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

Dit onderzoek wordt in oktober 2024 afgerond.

bij onze visie- en planvorming. We nodigen ze

De opgehaalde kennis zal worden gebruikt

uit om deel te nemen aan werksessies, om mee

ïsoleerde woningen kregen eind 2022 te maken

voor het opstellen van de participatieaanpak

te praten, mee te denken en kennis te delen

met een hoge gas- en elektrarekening. Inwoners

en mede als basis dienen voor vervolgstappen

met elkaar. En proberen op deze manier zoveel

die recht hebben op energietoeslag, krijgen een-

om een dorpsuitvoeringsplan op te stellen. De

mogelijk op elkaar af te stemmen.

malig een gratis energiecoach-gesprek en een

Regio Deal is verlengd tot oktober 2025, in de

Actiehouder: woningbouwcorporaties,

witgoedwissel aangeboden. In 2023 zijn hiermee

komende periode wordt bepaald hoe wij gaan

bewonersraad en gemeente.

300 huishoudens bereikt. Uit de evaluatie blijkt

starten met een uitvoeringsplan.

Tijdspad: jaarlijks.

dat alle huishoudens ontzettend blij zijn met de

• In de Westhoek zijn de eerste gesprekken

16. Inwoners met lage inkomsten en/of slecht ge-

actie. 90% procent van de vervangen apparaten

gevoerd met de Westhoek energiecoöperatie

15. De gemeente ontvangt van het Rijk € 1.400.000

was 10 jaar of ouder. Gemiddeld bespaart elk

(WEC). Op dit moment is dat gericht op een

uit het Nationaal Isolatie Programma (NIP)

huishouden zo’n 50 tot 80 euro per jaar op hun

goede samenwerking tussen stakeholders in het

voor het isoleren van 650 woningen met

energierekening. In het najaar 2024 zullen de

gebied en de gemeente, er wordt gekeken naar

een energielabel D, E, F, of G en een WOZ-

resterende ca. 825 huishoudens benaderd

mogelijkheden voor een gezamenlijk project .

waarde lager dan € 308.000. Het geld moet

worden.

De gemeente wil de WEC ondersteunen om

eind 2026 zijn ingezet. Daarnaast stelt de

Actiehouder: gemeente.

verder te bouwen richting een wijkuitvoe

provincie Fryslân extra geld beschikbaar uit

Tijdspad: 2024-2025.

ringplan.

de opbrengst Windpark Fryslân. Evenals

Actiehouder: gemeente, werkgroep ET&D Olde-

de andere deelnemende gemeenten

holtpade en WEC.

hebben wij de subsidieregeling Lokale

georganiseerd met gratis advies en slimme

Tijdspad: Oldeholtpade afronding onderzoek -

Aanpak Isolatie vastgesteld en de Friese

tips om geld te besparen voor de ca. 100

oktober 2024 | Westhoek voorbereiding - 2024.

samenwerkingsovereenkomst NIP ondertekend.

bezoekers. In 2024 willen wij voor klanten van

Het ontwikkelen en beheren van een digitaal

de Voedselbank een Fixteam inzetten. Het

14. Met de woningbouwcorporaties en de Bewoners-

subsidieplatform is Europees aanbesteed. De

Fixteam bekijkt per huishouden welke kleine

raad hebben we voor 2024 prestatieafspraken

opdracht is definitief gegund. Medio mei 2024

energiebesparende maatregelen zinvol zijn en

gemaakt. Afspraken over verduurzamen van de

start de uitvoering. Het OWO Energiebureau

voert deze ook direct uit. Denk hierbij aan het

woningvoorraad hebben vooral betrekking op

helpt de minder-zelfredzame woningeigenaar

aanbrengen van radiatorfolie, tochtstrips etc.

het verbeteren van het energie label en het gas-

met het aanvragen van de subsidie.

Het gaat naar schatting om 100 huishoudens.

loos maken van woningen. In de prestatie afspra-

Actiehouder: gemeente en OWO energiebureau.

Actiehouder: gemeente.

ken staat ook dat we de corporaties betrekken

Tijdspad: 2024-2026.

Tijdspad: 2024.

8

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

17. Eind 2023 is de eerste bespaarmarkt

H O O FD S T U K 3

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

18. In OWO-verband bieden wij jaarlijks een aantal

in de organisatie. Zo werden er in 2023 Solar

van warmte of koude op te slaan in de bodem. In

webinars aan rond het thema energieneutraal

carports gerealiseerd op de parkeerplaats van

de basis kan het gehele gemeentehuis aardgas-

verbouwen In het voorjaar van 2024 zijn er

het gemeentehuis. De Solar carports kunnen

vrij worden verwarmd met deze nieuwe instal-

negen nieuwe webinars en workshops gehouden

meer dan 20% van de huidige energiebehoefte

latie. Bij extreme koude periode bestaat de optie

met de thema’s Energiezuinig & Comfortabel

van het gemeentehuis duurzaam opwekken.

nog om het pand door middel van aardgas bij te

Wonen, Warmtepompen en Ventileren en

In de totale levensduur zal dit leiden tot een

verwarmen. Voordat het gemeentehuis geheel

Koelen.

reductie van 2.936.500kg CO2 uitstoot. Dit staat

aardgasvrij wordt gemaakt, wordt onze restant-

Actiehouder: gemeente.

gelijk aan een jaarlijkse CO2 uitstoot van 770

behoefte aardgas gemonitord. Zo kan later een

Tijdspad: herhalend.

woningen.

geschikt duurzaam alternatief ingezet worden. Eind 2023 is een proef met ledverlichting in het

19. In 2024 bieden we scholen weer de kans om deel

Het gemeentehuis wordt verwarmd met een on-

gemeentehuis gehouden, diverse medewerkers

te nemen aan Junior Energiecoach. Hier leren

dergrondse warmte- en koudeopslag (WKO), dit

ervaarden dit als niet plezierig, er zal opnieuw

schoolklassen alles over energie en besparen.

is een duurzame methode om energie in de vorm

naar mogelijkheden gekeken worden.

Hierbij hoort een uitgebreid les programma met leuke activiteiten. Deelnemende leerlingen krijgen de mogelijkheid zich op te geven voor deelname aan andere activiteiten zoals opendagen. Verder zal samen met onze vrijwilligers en de deelnemende schoolklassen gekeken worden naar mogelijkheden om de leerlingen langer bij de transitie en de gemeente te betrekken. Actiehouder: gemeente en scholen. Tijdspad: 2024. 20. Ook binnen onze eigen gemeentelijke organisatie zetten we stappen en leveren wij Dienstauto’s worden opgeladen bij Home Center aan de Industrieweg in Wolvega in het kader van het wereldrecord auto laden.

onze eigen bijdrage aan de warmte- en energietransitie en geven we het goede voorbeeld. Dat doen we op verschillende manieren en plekken

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

9

H O O FD S T U K 3

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

Binnen de projecten van de gemeente

Intussen zijn maatregelen doorgevoerd en in

duurzaamheidsmaatregelen toegepast. In

Weststellingwerf wordt altijd onderbouwd hoe

voorbereiding zoals isolatie van het dak van

2023 heeft de provincie Fryslân verschillend

klimaat en duurzaamheid geïntegreerd wordt in

het restaurant bij De Duker, verbetering van

regelingen ingesteld ter verduurzaming van

het betreffende project. Bijvoorbeeld door het

de zonnecollectoren voor verwarming van het

het maatschappelijk vastgoed in Fryslân.

gebruik van elektrisch materieel, het toepassen

zwembad De Dobbe, slimme led-verlichting in de

Via het Iepen Mienskipsfûns (IMF) stelde de

van klimaat adaptieve maatregelen en slim

Nije Steense en verbeterde warmteterugwinning

provincie tweemaal 2.325.000 euro subsidie

omgaan met afvalstromen.

bij zwembad De Steense.

beschikbaar. Daarnaast kunnen pandeigenaren

Actiehouder: gemeente.

Er is in 2023 gebruik gemaakt van de

sinds 2021 gebruik maken van de KlimOp

Tijdspad: doorlopend.

KlimOp-regeling die de provincie Fryslân

regeling, waarmee zij gebruik kunnen maken

ter beschikking heeft gesteld. Hiermee zijn

van kennis en inzet van experts bij het

21. Voor de inkoop van energie nemen wij deel

maatwerkverduurzamingsadviezen opgesteld

verduurzamen van hun gebouwen. In onze

aan de Coöperatie Openbare Verlichting &

voor de objecten van de kernportefeuille.

gemeente zien wij steeds meer dorpshuizen

Energie Fryslân (OVEF). De inkoop van energie

In de opgestelde adviezen is een selectie

en ander maatschappelijk vastgoed die aan

wordt op dit moment volledig vergroend

gemaakt van een optimale samenstelling van

de slag zijn met het verduurzamen van hun

met GVO-certificaten. OVEF denkt na over

energiebesparende maatregelen tezamen met

gebouwen. De “Subsidieregeling verduurzamen

scenario’s waarbij zowel de ecologische als de

bouwkundige aanpassingen. Hiermee wordt

dorpshuizen en sportaccommodaties gemeente

financiële impact in onze provincie landen. Deze

inzichtelijk gemaakt welke maatregelen het

Weststellingwerf 2024” biedt de mogelijkheid

ambitie ligt in het verlengde van de Regionale

meest effect hebben op de reductie van het

om energiebesparende en/of -opwekkende

Energiestrategie Fryslân.

energieverbruik. Met deze uitkomsten worden

maatregelen uit te voeren. Ook kan subsidie

Actiehouder: OVEF.

de bestaande Meerjaren Onderhoudsplannen

aangevraagd worden voor het opstellen van een

Tijdspad: vanaf 2024.

(MJOP) voor het gemeentelijk vastgoed

energieadvies.

getransformeerd tot Duurzaam Meerjaren

Actiehouder: Maatschappelijke organisaties

22. In het “Plan van Aanpak Verduurzamen

Onderhoudsplannen (DMJOP).

(dorpshuizen en sportaccommodaties) en

vastgoedportefeuille gemeente” is een kern-

Actiehouder: gemeente.

gemeente.

portefeuille aangewezen van panden die in

Tijdspad: opstellen tot 2026, uitvoering vanaf

Tijdspad: 2024.

peiljaar 2020 verantwoordelijk waren voor 64%

2026.

van het totale gasverbruik en 71% van het totale elektraverbruik van de gemeentelijke vastgoedportefeuille.

10

23. In onze gemeente hebben al veel maatschappelijke organisaties

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

H O O FD S T U K 3

PIJ L ER EN ER G IETR A N SITIE

Wat gaan we doen?

verbindingen leggen. Om ontmoeting,

energie wordt zoveel mogelijk lokaal en direct

kennisdeling en dialoog tussen de diverse

verbruikt. Hiermee dragen zij bij aan een

24. In lijn met de ambitie in de Friese Energievisie

stakeholders onderling te creëren gaan we

oplossingen voor problemen op het energienet.

om in 2050 alle benodigde energie in de

jaarlijkse bijeenkomsten organiseren. Zo bouwen

Op kleinere schaal kan gedacht worden aan

provincie te produceren, willen wij kijken hoe

we aan een duurzaam netwerk in de gemeente

tijdelijke opslag in (buurt)accu’s en batterijen.

wij in onze gemeente meer duurzame energie

Weststellingwerf wat de basis vormt voor het

Als gemeente volgen we de ontwikkelingen, als

kunnen opwekken. Het komende jaar willen we

kunnen behalen van onze doelstellingen.

er een initiatief komt vanuit een groep bedrijven

gaan verkennen aan welke knoppen in de

Actiehouder: gemeente.

zullen we dit kunnen ondersteunen.

energietransitie gedraaid kan worden en zal

Tijdspad: 2024-2026.

Actiehouder: ondernemers en lokale initiatieven.

gekeken worden naar mogelijke potentiele energiebronnen voor individuele en collectieve

Tijdspad: nog niet bekend. 26. In de Transitievisie Warmte van de gemeente

opwek. Op basis van deze energiemix kunnen

Weststellingwerf is zowel voor centrum Wolvega

keuzes worden gemaakt voor het opstarten van

als voor centrum Noordwolde aangegeven

worden ook steeds meer laadpalen in de

haalbaarheidsstudies.

dat een warmtenet een mogelijke oplossing is

gemeente Weststellingwerf geplaatst. Inwoners

Actiehouder: gemeente.

om van het aardgas af te gaan. Als eerste stap

kunnen op dit moment kosteloos een openbare

Tijdspad: 2024-2025.

zal een verkenning gestart worden voor een

laadpaal aanvragen wanneer zij geen eigen erf

warmtenet in Wolvega. Uit dit onderzoek zal een

hebben om een laadpaal te plaatsen. Vanuit

meer specifieke beoordeling voortkomen van de

een provincie-brede uitgevoerde Europese

warmtetransitie in de gebouwde omgeving.

haalbaarheid van een warmtenet, inclusief de

aanbesteding zullen deze aanvragen worden

De gestelde doelen halen we alleen in

bijbehorende businesscase. Op basis daarvan kan

gerealiseerd.In het najaar 2024 zullen wij u

samenwerking met onze inwoners, bedrijven,

worden besloten over verdere stappen.

hierover nader informeren.

vrijwilligersorganisaties, netbeheerders

Actiehouder: gemeente.

Actiehouder: gemeente.

en coöperaties. De gebiedscoördinator

Tijdspad: 2024-2025.

Tijdspad: 2024.

25. Als gemeente hebben we een regierol in de

28. Steeds meer inwoners rijden elektrisch. Daarom

Klimaat en Duurzaamheid zal de contacten onderhouden met plaatselijk belangen,

27. Een energiehub is een plek waar

dorpsbelangen, wijkverenigingen,

energieopwekkers en –verbruikers er

energiecoöperaties en werkgroepen op het

gezamenlijk voor zorgen dat ze binnen de

gebied van de warmtetransitie en andere

afgesproken netcapaciteit blijven, waar mogelijk

duurzaamheidsinitiatieven en nieuwe

aangevuld met energieopslag. Lokaal opgewekte

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

11

H O O FD S T U K 4

4.

Pijler Circulaire economie

Bereikt en lopend 29. Onze ambitie is om de Van Afval Naar Grondstoffen (VANG)-doelstellingen te halen. Het doel is om geen afval meer te verbranden maar als grondstof opnieuw te gebruiken. U hebt in 2021 het gemeentelijk grondstoffenbeleid besproken. De verwerking van het afval wordt al langer gedaan door Omrin. Omrin doet aan na-scheiding en gebruikt sinds 2021 een zogenaamde danotrommel voor de verwerking van luiers en ander organisch afval en maakt het geschikt voor vergisting. Hierdoor wordt er biogas geproduceerd wat vervolgens wordt opgewerkt naar groen gas van aardgaskwaliteit. Door de danotrommel vindt een reductie plaats van de hoeveelheid RDF (brandbaar afval voor thermische verwerking) met ongeveer 40%. Actiehouder: gemeente. Tijdspad: campagne 2024.

12

Schoonmaakdag bij OBS De Klaeter in De Hoeve op 17 maart 2023

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

H O O FD S T U K 4

30. Als gemeente zijn wij aangesloten bij de vereniging Circulair Fryslân (VCF). Om

PIJ L ER C IR C U L A IR E EC ON OM IE

Actiehouder: gemeente. Tijdspad: certificering 2024.

de benodigde transitie in de bouw te bewerkstelligen heeft VCF het programma

Wat gaan we doen? 33. Het streven is om in januari 2026 te starten

32. Aan de jaarlijkse Landelijke opschoondag

met Diftar+ (gedifferentieerd tarief), waarbij

Fryslân bouwt Circulair ontwikkeld over circulair

hebben in voorjaar 2024 weer veel inwoners

2025 een ‘testjaar’ zal zijn. Hierbij worden

bouwen. Voor dit programma is circulair

meegedaan o.a. via lokale belangengroepen in

geleerde lessen van andere gemeenten rondom

opdrachtgeverschap belangrijk, evenals het

De Blesse en Nijetrijne. Ook vijf basisscholen en

de invoering van diftar+ zoals flankerende

rekening houden met belemmeringen zoals wet-

één school voor voortgezet onderwijs hebben

maatregelen meegewogen. De klankbordgroep

en regelgeving die innovatief bouwen in de weg

deelgenomen aan de actie. In totaal hebben

vanuit uw raad blijft nadrukkelijk betrokken.

staan. Wij hebben het voornemen om hieraan te

ongeveer 400 kinderen zich ingezet om de

Actiehouder: gemeente.

gaan deelnemen. Voor 2025 en 2026 willen twee

gemeente Weststellingwerf nog schoner te

Tijdspad: testjaar 2025, streven start Diftar+

(woning)bouwprojecten aanwijzen om ervaring

maken. Zij hebben zwerfafval in de omgeving

2026.

op te doen met circulair bouwen.

van hun school verzameld in plastic zakken. In

Actiehouder: gemeente.

het najaar wordt de Clean-Up dag gehouden.

Tijdspad: 2025-2027.

Een andere actie waarbij de jeugd bewust

weggooien is goedkoper, zorgt voor minder afval

gemaakt wordt van het afvalprobleem, de

en maakt de productie van nieuwe apparaten

31. In OWO-verband is het actieplan Maatschappelijk

Vlottenrace, gaat in 2024 helaas niet door

minder noodzakelijk. Het bespaart grondstoffen,

Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI)

omdat leraren te weinig tijd hebben voor

energie, afval en geld. Helaas zit repareren

opgesteld. Eén van de acties is het gebruik van

deze activiteit.Gelukkig zijn er ook nieuwe

bij veel mensen niet meer in het systeem. In

de CO2-Prestatieladder om de CO2-uitstoot

initiatieven, zoals het schoolproject ‘Afval

andere gemeenten zijn repair cafés, gerund door

van onze gemeentelijke organisatie te meten,

bestaat niet’ van het Linde College Technasium

vrijwilligers, actief. Wij gaan onderzoeken of in

en op basis van deze inzichten een effectief

waarbij leerlingen hun ideeën en kunstwerkjes

onze gemeente een dergelijk initiatief van de

CO2-reductiebeleid opstellen. De voetprint van

kwamen pitchen in de raadszaal. Dit krijgt in juni

grond kan komen.

de gemeente Weststellingwerf is vastgesteld.

2024 een vervolg.

Actiehouder: lokaal initiatief.

Daarna zijn acties rond verduurzaming vastgoed,

Actiehouder: scholen, lokale belangengroepen,

Tijdspad: verkenning 2024, zo mogelijk start in

wagenpark en aanpassen gedrag benoemd en

inwoners en gemeente.

2025.

is een planning gemaakt voor de uitvoering. De

Tijdspad: doorlopend.

34. Een kapot apparaat repareren in plaats van

audit voor certificering op niveau drie wordt ingepland.

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

13

H O O FD S T U K 5

5.

Pijler Klimaat-robuust

Bereikt en lopend

inrichting of beheer van de openbare ruimte,

binnen de bebouwde kom. Hiermee wordt

bedrijventerreinen of schoolpleinen. Van scholen

een duurzame en klimaat adaptieve inrichting

29. Wateroverlast en hittestress zijn elementen die

krijgen we aanvragen om hun schoolplein te

gerealiseerd.

in het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) 2021-

vergroenen. Vanuit het dorpenfonds geven wij

Actiehouder: gemeente.

2025 zijn meegenomen. Er zijn negen locaties

hier regelmatig subsidie voor. In 2024 is subsidie

Tijdspad: opstellen kwaliteitsambitie: 2024-2025.

aangemerkt voor wateroverlast-maatregelen

toegekend voor het schoolplein in Noordwolde-

op korte termijn. In 2022 is voor vijf van

Zuid en naar verwachting volgen nog twee

deze locaties de Rijksbijdrage Impulsregeling

schoolpleinen (in Wolvega en Nijeholtpade).

natuurwerkgroepen bedenken leuke, mooie ini-

Klimaatadaptatie 2021-2027 verkregen. Prioriteit

Actiehouder: scholen.

tiatieven om de natuur een handje te helpen (en

is gegeven aan de Tjerk Hiddesstraat en de

Tijdspad: 2024 en volgende jaren.

tegelijkertijd bijvoorbeeld de eikenprocessierups te bestrijden): ze hangen nestkastjes op, plaatsen

Chroomweg in Wolvega, die in 2025 of 2026 uitgevoerd zullen worden. Voor de andere

32. Actieve bewoners, vogelwachten en andere

31. Vanaf 2024 worden alle bermen in het

insectenhotels, beschermen weidevogels, etc.

projecten is het de bedoeling om ze voor 2028

buitengebied ecologisch beheerd. Het

Ook doen zij het nodige aan het betrekken van

uit te voeren. In het Centrumplan Wolvega wordt

ecologisch beheer zorgt ervoor dat planten

jeugd bij hun activiteiten, dit draagt bij aan

het afkoppelen van regenwater meegenomen.

tot bloei kunnen komen. Het stuifmeel en de

bewustwording en zorg voor de eigen leefom-

In de totale winkelstraat komt een gescheiden

nectar van de planten is voedsel voor insecten

geving.De Vogelwacht Oldeholtpade heeft een

regelwaterstelsel voor straatkolken en

zoals bijen, kever s, vlinders en hommels. Eind

vergunning aangevraagd voor de plaatsing van

regenpijpen.

2024 verwachten wij de eerste resultaten van

drie faunatorens rondom Ter Idzard, Oldeholtpa-

Actiehouder: gemeente.

het ecologisch bermbeheer te kunnen zien.

de en Nijeholtpade. Steggerda heeft meerdere

Tijdspad: uitvoering voor 2028.

Met het ecologisch bermbeheer binnen de

acties bedacht waarbij bewoners groen konden

bebouwde kom wordt momenteel, daar waar

aanschaffen voor eigen tuin. Daarnaast wil ze

30. In het GRP is ook opgenomen het stimuleren

het kan, al ervaring op gedaan. In 2024/2025

kijken of er extra ommetjes mogelijk zijn om de

van initiatieven van bijvoorbeeld wijken of

wordt een Kwaliteitsambitie opgesteld. Dit is

natuur te beleven.

bedrijven die bijdragen aan een klimaatbewuste

een structuurplan voor het openbaar groen en

Actiehouder: diverse groepen.

heeft vooral betrekking op het openbare groen

Tijdspad: doorlopend.

14

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

H O O FD S T U K 5

PIJ L ER KL IM A AT- R OB U U ST

Wat gaan we doen?

kunnen borgen. De verwachting was het SMP in 2025 af te ronden. Helaas is het tot op heden

bij aan duurzaamheid: biologische teelt, minder

33. Om wateroverlast en – tekort tegen te gaan,

35. Een zelfoogsttuin draagt op meerdere aspecten

niet gelukt een ecologisch bureau te vinden wat

monocultuur en minder transportkilometers van

doen wij mee aan de actie NK Tegelwippen. De

het nodige onderzoek kan uitvoeren. Dit heeft te

het land naar de klant, daarnaast raakt het ook

gebiedscoördinator Klimaat en Duurzaamheid

maken onvoldoende capaciteit bij de ecologische

sociale beleidsvlakken. Voor Wolvega wordt een

zal bewonersgroepen stimuleren om in hun

bureaus. Samen met de provincie wordt na de

initiatief opgestart. Als gemeente gaan wij onze

eigen voor-, achter- of geveltuin tegels te vervan-

mislukte aanbesteding gekeken naar de mogelij-

rol en eventuele bijdrage onderzoeken.

gen door gras, bloemperken, bomen en gevel-

ke vervolgstappen. Op korte termijn kunnen we

Actiehouder: Stichting Sociaal en Vitaal.

tuinen. Bij regenbuien zorgt dit voor infiltratie

naar alle waarschijnlijkheid gebruik maken van

Tijdspad: 2024-2025.

in de bodem en voorkomt dat alle water direct

een tussenoplossing vanuit het Rijk. Daarvoor

naar het riool stroomt, bovendien is het koeler

plaatsen wij in 2024 23 kraam- en verblijfsplaat-

op warme dagen en behaaglijker voor insecten

sen voor vleermuizen.

en dieren. Daarnaast wordt voor 2024 een regen-

Actiehouder: OWO Energiebureau en gemeente.

tonactie uitgewerkt.

Tijdspad: 2024-2026.

Actiehouder: gemeente. Tijdspad: 2024. 34. Ter bescherming van de kwetsbare diersoorten en het waarborgen van de voortgang van de warmtetransitie hebben de OWO-gemeenten besloten een Soorten Management Plan (SMP) op te laten stellen. Met een SMP verleent de provincie Fryslân ontheffing op de Wet natuurbescherming bij werkzaamheden aan woningen, mits er wordt voldaan aan alle voorwaarden. Dat is niet alleen goed nieuws voor de bescherming van diverse vleermuissoorten, mussen en zwaluwen, maar is ook belangrijk om de voortgang

Ecologische bermen aan de Om Den Noort (bedrijventerrein Uitbreiding Schipsloot) in Wolvega

van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) te

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

15

H O O FD S T U K 6

6.

Doorontwikkeling

De ambitie van reductie van 55% CO2-

De komende tijd gaan de verschillende doelstellingen

equivalent uitstoot in 2030 en 95%

stroomlijnen naar een aantal herkenbare

in 2050 ten opzichte van 1990, is in verschillende samenwerkingsverbanden en intentieverklaringen verder ingevuld.

doelstellingen die specifiek, meetbaar, acceptabel, relevant en tijdgebonden (SMART) geformuleerd worden. Waardoor de doelstellingen meer gaan leven en beter gemonitord kunnen worden. De inzet voor de energietransitie is de laatste jaren sterk gegroeid, mede door de extra Rijksgelden (CDOKE en SPUK). Tot nu toe zijn hier tijdelijke medewerkers voor ingehuurd maar de opgave is structureel en de middelen zijn langjarig. Om de continuïteit te waarborgen wordt daarom ingezet op meer medewerkers in vaste dienst.

16

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

H O O FD S T U K 7

7.

Financiering

Voor het uitvoeren van klimaat- en

Aanvullend gaan wij een gedeelte van het structureel

energiebeleid’ (CDOKE). Deze financiering komt

energiebeleid ontvangen wij vanuit het

gereserveerde budget voor het uitvoeren van het

bovenop het basisbudget wat wij als gemeente

gemeentelijk Klimaat- & Duurzaamheidsbeleid

ontvangen vanuit de CDOKE-regeling. Gebleken is

inzetten (financiële vertaling collegeprogramma: de

dat plattelandsgemeenten niet kunnen voldoen aan

thema 6 stelpost Klimaat en Duurzaamheid).

de voorwaarden van deze aanvullende regeling en

de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Dit is een langjarige regeling

dat het dus geen zin heeft om hiertoe een aanvraag

welke wij ook onder het nieuwe kabinet

Voor een verdere intensivering van de

bij het Rijk in te dienen. Samen met Ooststellingwerf

verwachten te blijven ontvangen.

energietransitie zouden wij gebruik willen maken

en Opsterland is het Rijk gevraagd om geld uit een

van de planfinanciering in de ‘Tijdelijke regeling

Rijksregeling voor Klimaat en Duurzaamheid ook van

capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en

toepassing te verklaren voor plattelandsgemeenten.

B EL EID SB R IEF KL IM A AT & D U U R ZA A M H EID 2024

17

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=0c4ebbe4-c70b-43de-aae3-9e7c959622e0