I-24b KAPE Uitvoeringsprogramma 2026-2030
Tekst van het document
1 EINDVERSIE – 21 juli 2026 - GEMEENTE WESTSTELLINGWERF KAPE Uitvoeringsprogramma 2026-2030 KADERSTELLEND ADAPTIEF PROGRAMMAPLAN ENERGIETRANSITIE
2 Inhoud Inleiding ……………………………………………………………………………………………………………… 3 Financieel Overzicht ..………………………………………….………………………………………………… 4 3.1 Gebouwde Omgeving ..………………………………………………………………………….. 5 3.1.1 Wonen ........................................................................................................ 8 3.1.2 Bedrijven .................................................................................................... 9 3.1.3 Organisatie ................................................................................................. 9 3.1.4 Maatschappelijk vastgoed .......................................................................... 9 3.2 Mobiliteit ..…………………………………………………………………………………………..11 3.2.1 Elektrisch vervoer .................................................................................... 12 3.2.2 Laadinfrastructuur.................................................................................... 12 3.2.3 Uitstootreductie ....................................................................................... 13 3.3 Landbouw ..……………………………………………………………………………………….. 14 3.3.1 Zon op land .............................................................................................. 15 3.3.2 Groengas .................................................................................................
15 3.3.3 Stikstof- en uitstootreductie ..................................................................... 16 3.4 Industrie ..…………………………………………………………………………………………. 17 3.4.1 Netcongestie ........................................................................................... 18 3.4.2 Verduurzaming ......................................................................................... 18 3.4.3 Energiehubs ............................................................................................ 18 3.5 Opwek & Innovatie ..…………………………………………………………………………… 19 3.5.1 Pijplijnprojecten ....................................................................................... 20 3.5.2 Duurzame kernen .................................................................................... 20 3.5.3 Wind & innovaties ................................................................................... 21 Tijdspad Projecten ……………………………………………………………………………………………… 222 3 Inleiding Dit document is het uitvoeringsprogramm a van het Kaderstellend Adaptief Programmaplan Energietransitie (KAPE) , het energiebeleid van de gemeente Weststellingwerf tot 2050. Het KAPE kan worden aangepast of bijgewerkt indien nieuwe technologieën zich voordoen of bovenlokaal beleid veranderd.
Elke vijf jaar wordt het document geüpdatet met nieuwe data en wordt een uitvoeringsprogramma geschreven voor de dan volgende vijf jaar. Dit uitvoeringsprogramma is opgesteld voor de periode 2026-2030. In dit document wordt voor de vijf thema’s uit het KAPE uiteengezet welke activiteiten en projecten zullen plaatsvinden in de komende vijf jaar. De paragraafnumering in het uitvoeringsprogramma komt overeen met de desbetreffende paragrafen in het KAPE. Mocht de lezer meer informatie willen over een bepaald thema, dan kan de matchende paragraaf in het KAPE worden geraadpleegd. Onder elke actie staat vermeld wat de rol van de gemeente is. Informerend, activerend, stimulerend, regulerend, faciliterend, uitvoerend. • Informerend: de gemeente informeert inwoners en/of ondernemers over mogelijkheden, regels, ontwikkelingen of beschikbare ondersteuning. • Activerend: de gemeente brengt inwoners en/of ondernemers in beweging om zelf actie te ondernemen. • Stimulerend: de gemeente stimuleert inwoners en/of ondernemers, bijvoorbeeld financieel of organisatorisch, om bepaalde acties te ondernemen. • Regulerend: de gemeente stelt beleid, regels, voorwaarden en/of richtlijnen op.
• Faciliterend: de gemeente maakt acties van inwoners, ondernemers of partners mogelijk door ondersteuning, afstemming, kennis, ruimte of netwerk • Uitvoerend: de gemeente voert de actie (deels) zelf uit en/of bekostigt deze geheel of deels. De energietransitie is voortdurend in ontwikkeling. Nieuwe wet- en regelgeving, technologische innovaties, netcongestie en veranderende maatschappelijke omstandigheden kunnen invloed hebben op de uitvoering van het KAPE en het uitvoeringsprogramma. De voortgang van de maatregelen en projecten wordt structureel gemonitord en waar nodig bijgestuurd. De monitoring richt zich zowel op de voortgang van acties als op het effect van de maatregelen op het gebied van energiebesparing, duurzame opwek, uitstootreductie en netbewuste inpassing. Jaarlijks word en de acties intern geëvalueerd. Noemenswaardige ontwikkelingen worden meegenomen in de P&C cyclus. Voor de monitoring wordt gebruikgemaakt van beschikbare data van onder andere de Regionale Klimaatmonitor, Liander, het OWO -energiebureau, woningcorporaties, provinciale en landelijke bronnen en gemeentelijke projectadministraties. Daarnaast blijft de geme ente actief in gesprek met inwoners, bedrijven, woningcorporaties, ondernemersverenigingen en andere stakeholders om signalen uit de praktijk mee te nemen in de uitvoering.
Financieel Overzicht In het financieel overzicht laten we zien welke middelen worden verwacht beschikbaar te zijn voor inzet voor het Programma Klimaat & Duurzaamheid. Dit is dus niet alleen voor de pijler energie, maar ook de pijlers warmte, circulaire economie en communicatie. Het uitvoeringsprogramma focust zich met name op acties voor de pijlers energie en warmte. Omdat deze middelen gelden voor alle pijlers binnen het Programma Klimaat & Duurzaamheid, zullen deze ook ingezet moeten worden voor andere doeleinden dan in dit uitvoeringsprogramma staat beschreven, zoals personeel, abonnementen, onderzoeken en acties gerelateerd aan circulaire economie, het warmteprogramma en communicatie. - | In 2026 wordt de SPUK (specifiek uitkering) CDOKE een DU (decentrale uitkering) en vloeit dan naar de Algemene Middelen. | De CDOKE-middelen zijn door de raad gelabeld aan Klimaat & Duurzaamheid zodat deze kunnen worden ingezet voor personeel en uitvoering. - | Ook wordt er in 2026 gekeken hoe de bestemmingsreserve kan worden ingezet over de komende jaren.
Budget | Type | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reguliere middelen K&D | Structureel | € 282.000 | € 282.000 | € 282.000 | € 282.000 | € 282.000 (Incidentele middelen | Incidenteel | € 120.000 | - | - | - | - warmtetransitie) Reguliere middelen K&D | Incidenteel | € 941.000 | + € 941.000 | - | - | - (voormalig CDOKE) Totaal Regulier | € 402.000 | € 282.000 | € 282.000 | € 282.000 | € 282.000 Bestemmingsreserve | - | € 902.000 | + €25.000 | + €25.000 | + €25.000 | + €25.000 CDOKE | SPUK/Incidenteel | € 674.000 | EIND dec 2027 SPUK NIP | SPUK | SPUK NIP: € 4.655.624 | EIND dec 2029 Isolatieaanpak | (januari 2026) SPUK C55 | SPUK | SPUK C55: € 258.000 | EIND dec 2027 Energiearmoede 4 3.1 | Gebouwde Omgeving In de volgende tabel staan de acties en projecten die de gemeente tot 2030 wil uitvoeren voor de energietransitie op het gebied van de gebouwde omgeving. Onder elke actie staat de rol van de gemeente zoals beschreven in de introductie. Voor elke actie is het doel in 2030 en de looptijd opgenomen. Vervolgens zijn voor elke actie de interne stakeholders (integraliteit) en externe stakeholders opgesomd. Tot slot wordt de (mogelijke) financiële dekking toegelicht. In sommige gevallen moet financiële dekking gevonden worden vanuit andere beleidsterreinen. | Onder de tabel staat per actie een korte toelichting.
# | Actie/project | Doel 2030 | Looptijd/jaar | Integraliteit | Stakeholders (extern) | (Mogelijke) financiële dekking 3.1.1.1 | Uitvoering van de lokale | Ambitie om hele | Tot en met 2029 | • | K&D | • | Duurzaam Bouwloket | SPUK NIP (Nog 4.4 miljoen isolatie aanpak (LAI) | doelgroep (2376 | • | Wonen | beschikbaar - juni 2026) adressen) te bereiken | • | Sociaal domein (Informerend, activerend, | • | Communicatie stimulerend) | • | OWO- energiebureau 3.1.1.2 | Herhaling witgoed- | Ambitie >500 | Tussen 2027- | • | K&D | • | Lokale bedrijven | SPUK Energiearmoede inwisselactie, wellicht twee | ingewisselde apparaten | 2030 | • | Communicatie keer | • | Sociaal Domein | En/of (Activerend, stimulerend, | • | OWO- | SPUK NIP (Nog 4.6 miljoen uitvoerend) | energiebureau | beschikbaar - januari 2026) 3.1.1.3 | Bij nieuwbouw en verbouw | Zie gemeentelijk | Doorlopend | • | K&D | • | Woningcorporaties | N.V.T. wordt netbewuste inpassing en | Woonvisie | • | Wonen | • | Aannemers duurzaamheid meegenomen | Zie meerjaren | • | Klimaatadaptatie | • | Projectontwikkelaars (Regulerend) | prestatieafspraken | • | Verkeer (2025-2028) | • | RO • | Groen 3.1.1.4 | Prestatieafspraken maken met | Minimaal energielabel B | Doorlopend, elk | • | K&D | • | Woningcorporaties | N.V.T.
de woningcorporaties | voor alle woningen | jaar bijgesteld | • | Wonen | • | Huurdersbelang Fryslân (WoonFriesland) | • | Klimaatadaptatie 5 6 # Actie/project Doel 2030 Looptijd/jaar Integraliteit Stakeholders (extern) (Mogelijke) financiële dekking (Regulerend, faciliterend) 0-op-de-meter principe (Woningstichting Weststellingwerf) • Groen 3.1.1.5 Warmteprogramma opstellen en uitvoeren (Activerend, regulerend, uitvoerend) Zie gemeentelijk Warmteprogramma 2026/2027 vastgesteld, daarna iedere 5 jaar actualisatie • K&D • Wonen • Communicatie • RO • OWO K&D • Liander • Woningcorporaties • Eigenaren woningen en utiliteitsbouw • FET Reguliere middelen K&D 3.1.1.6 Uitvoeren Wijkwarmtescans (Activerend, Stimulerend, Uitvoerend) Ambitie 2000 scans en adviezen 2026-2030 • K&D • Wonen • Communicatie • Projecten • Sobolt SPUK NIP (Nog 4.4 miljoen beschikbaar - juni 2026) 3.1.2.1 Stimuleren verduurzaming midden- en kleinbedrijven (Informerend, activerend) Zie gemeentelijk Warmteprogramma Doorlopend • K&D • Economische zaken • OWO K&D (mogelijk) • OWO- energiebureau • Ondernemersverenigingen Gedekt door Economie Reguliere middelen K&D 3.1.2.2 Bevordering inzet zon op dak (Informerend, activerend, stimulerend) Ambitie: zon op dak is toegenomen met 10% ten opzichte van 2024 Doorlopend • K&D • Economische zaken • OWO- energiebureau • Inwoners • Ondernemers Reguliere middelen K&D 3.1.3.1
CO₂-prestatieladder voor de gemeentelijke organisatie (Informerend, regulerend, uitvoerend) Nieuwe doelen opgesteld in 2026 volgens handboek 4.0 Ambitie 100% gas en elektra vergroend Doorlopend, auditen elk jaar • K&D • Vastgoed • Inkoop • Facilitair • Communicatie • Gemeentewerf • Projecten • OWO K&D • Gemeentelijk Vastgoed Reguliere middelen K&D 7 # Actie/project Doel 2030 Looptijd/jaar Integraliteit Stakeholders (extern) (Mogelijke) financiële dekking 3.1.3.2 Opstellen DMJOP’s eigen vastgoed (Uitvoerend) Zie 3.1.3.1 2026 • K&D • Vastgoed • Gemeentelijk Vastgoed Gedekt door Vastgoed (Subsidie provincie) 3.1.3.3 Schoon en emissieloos bouwen bij eigen projecten (Activerend, regulerend, faciliterend, uitvoerend) Elektrificatie bij bouw en sloop waar mogelijk Doorlopend • K&D • Vastgoed • Inkoop • Communicatie • Gemeentewerf • Projecten • Economie • OWO • Ondernemersverenigingen • FET (mogelijk) Regeling stimuleren Schoon en Emissieloos Bouwen 3.1.4.1 Verkenning: Subsidie verduurzamen maatschappelijk vastgoed (Stimulerend, uitvoerend) Ambitie om mogelijkheden te onderzoeken en uitvoering te geven indien mogelijk Doorlopend • K&D • Onderwijs • Gezondheid • Sport • Groen • Scholen • Sportverenigingen • Buurthuizen Niet gedekt Het College vraagt geld bij de raad indien nodig.
Portefeuille Vastgoed 3.1.4.2 Verduurzaming onderwijs (Stimulerend, Faciliterend, uitvoerend) Scholen worden verduurzaamd in lijn met het ISHP Voor 2030 • K&D • Onderwijs • Vastgoed • Scholen • Comprix • Linde College Niet gedekt Het College vraagt geld bij de raad indien nodig. Portefeuille Onderwijs 3.1.1 | Wonen | 3.1.1.3 | Bij nieuwbouw en verbouw wordt netbewuste 3.1.1.1 | Uitvoering van de lokale aanpak isolatie (LAI) | inpassing, natuurinclusiviteit en duurzaamheid meegenomen Met de regeling Lokale Aanpak Isolatie (LAI) kunnen woningeigenaren | Bij nieuwbouw- en verbouwprojecten zal de gemeente voorwaarden en subsidie ontvangen voor isolatie- en ventilatiemaatregelen. In de eerste | eisen stellen voor duurzaamheid, | natuurinclusiviteit | en netbewuste twee jaar zag de gemeente al een | aanzienlijke stijging van het aantal | inpassing. | De bedoeling is om dit te doen door middel van een aanvragen van de subsidie. In de periode van juni 2024 tot juni 2026 is | puntensysteem waarbij de ontwikkelaar zelf kan kiezen welke duurzame ruim €775.000 aan subsidie uitgekeerd en is | nog eens | voor circa | maatregelen getroffen worden. €505.000 aan aanvragen in behandeling. In totaal heeft de gemeente €5,2 miljoen aan middelen ontvangen, die tot en met 2029 kunnen | 3.1.1.4 | Prestatieafspraken maken met de worden ingezet.
| woningcorporaties De komende jaren zetten we de LAI voort en breiden we de aanpak verder | Elk jaar maakt de gemeente afspraken met de woningcorporaties over | de uit. Daarbij ligt de nadruk op het bereiken en activeren van meer inwoners | verduurzaming van huurwoningen in de | gemeente Weststellingwerf. De door middel van gerichte en herhaalde communicatie en persoonlijk | gemeente | licht | de | woningcorporaties | in | over | subsidies, | acties | en contact. Ook wordt de ondersteuning vanuit het OWO-Energiebureau | activiteiten die het volgende agendajaar zullen plaatsvinden, zodat de verder versterkt. Waar de inzet nu vooral gericht is op huishoudens met | woningcorporaties daarop kunnen inspelen. De woningcorporaties blijven risico | op | energiearmoede, | wordt | deze | ondersteuning | stapsgewijs | koploper in het verduurzamen van de eigen panden en hebben in 2030 al verbreed naar een grotere groep woningeigenaren. | hun panden verduurzaamd tot energielabel B. 3.1.1.5 | Warmteprogramma opstellen en uitvoeren 3.1.1.2 | Herhaling witgoed-inwisselactie, wellicht twee | Het | warmteprogramma | is | een | verplicht | programma | onder | de keer | omgevingsvisie. Uiterlijk in 2027 moet het college een Warmteprogramma In 2030 heeft de gemeente nog twee keer een witgoedwissel gedaan. Met | vaststellen | voor | de | komende | tien | jaar.
| Daarna | moet | het deze twee acties kunnen nogmaals een paar honderd witgoedapparaten | Warmteprogramma | iedere | vijf | jaar | worden | geactualiseerd. | In | dit worden vervangen door zuinigere varianten. Zo besparen inwoners op de | programma legt de gemeente voor een periode van tien jaar de overgang energierekening en gaat het verbruik naar beneden. Net als met de actie | vast van aardgas naar duurzame warmtebronnen. in 2024-2025 worden deze twee acties gecombineerd met een bezoek van | 3.1.1.6 | Uitvoeren wijkwarmtescans een energiecoach bij de inwoner thuis. | Tot | 2030 | gaat | de | gemeente | in | samenwerking | met | Sobolt | 2000 huishoudens voorzien van een gratis warmtescan. De warmtescan is een warmtefoto van de voorgevel van het huis waar men kan zien waar het 8 9 warmteverlies zit. De scan komt met een gepersonaliseerd advies om de problemen aan te pakken. Inwoners die verdere stappen willen zetten kunnen meteen contact opnemen met een energiecoach. De prioriteit ligt bij koopwoningen met een lage WOZ -waarde, laag energielabel en een hoog energieverbruik.
3.1.2 Bedrijven 3.1.2.1 Stimuleren verduurzaming midden- en kleinbedrijven De gemeente kan voor bedrijven niet zoveel doen als voor woningen, toch kan de gemeente het mkb stimuleren te verduurzamen door bijvoorbeeld informatieverstrekking via de ondernemersbrief van de gemeente en het subsidiëren van verduurzamingsanalyses voor bedrijven(terreinen). 3.1.2.2 Bevordering inzet zon op dak De gemeente kan ondernemers en inwoners informeren, activeren en wellicht stimuleren om de ontwikkeling van zon op dak verder te bevorderen. Hierbij moet wel rekening gehouden worden met de teruglevercapaciteit op het elektriciteitsnet. Zon op dak is de laatste jaren een minder interessante investering geworden voor ondernemers en inwoners. Netcongestie heeft gezorgd voor de afschaffing van de salderingsregeling. Daardoor is het minder interessant om meer zonnepanelen neer te leggen dan dat men nodig heeft. Zolang die problematiek aanhoudt kan deze actie niet veel voortgang maken. 3.1.3 Organisatie 3.1.3.1 Uitvoering CO₂-prestatieladder voor de gemeentelijke organisatie De gemeente Weststellingwerf heeft inzicht in het energieverbruik en de CO₂-voetprint van de organisatie en stelt doelen voor zichzelf om die te verbeteren. Elk jaar rond november wordt de gemeente opnieuw gecertificeerd voor de CO₂-prestatieladder door middel van een audit.
In 2026 worden nieuwe doelen vastgesteld voor de organisatie tot 2030. 3.1.3.2 Opstellen DMJOP’s eigen vastgoed Om haar eigen vastgoed te verduurzamen laat de gemeente in 2026 duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP’s) opstellen voor alle gemeentegebouwen. Zo wordt verduurzaming automatisch meegenomen in het onderhoud. Deze maatregelen zijn indirect onderdeel van en sluiten aan bij de gemeentelijke ambities binnen de CO2-prestatieladder. 3.1.3.3 Schoon en emissieloos bouwen bij eigen projecten Om de uitstoot bij bouw - en sloopprojecten te verminderen, zet de gemeente in op elektrificatie binnen eigen projecten. Dit doen we door gebruik te maken van de landelijke routekaart en subsidie die is opgezet door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. 3.1.4 Maatschappelijk vastgoed 3.1.4.1 Subsidie verduurzamen maatschappelijk vastgoed De gemeente gaat zich de komende jaren verder inzetten om maatschappelijk vastgoed te ondersteunen in hun verduurzamingsopgaves en ambities. Dit kan door uitvoering te geven 10 aan landelijke subsidies of het opzetten van haar eigen subsidies en het financieren van DMJOP’s. 3.1.4.2 Verduurzaming onderwijs Hoe en wanneer scholen gaan verduurzamen is vastgesteld in het Integraal Strategisch Huisvestingsplan (ISHP).
3.2 | Mobiliteit In de volgende tabel staan de acties en projecten die de gemeente tot 2030 wil uitvoeren voor de energietransitie op het gebied van mobiliteit. Onder elke actie staat de rol van de gemeente zoals beschreven in de introductie. Voor elke actie is het doel in 2030 en de looptijd opgenomen. Vervolgens zijn voor elke actie de interne stakeholders (integraliteit) en externe stakeholders opgesomd. Tot slot wordt de (mogelijke) financiële dekking toegelicht. In sommige gevallen moet financiële dekking gevonden worden vanuit andere beleidsterreinen. Onder de tabel staat per actie een korte toelichting. # | Actie/project | Doel 2030 | Looptijd/jaar | Integraliteit | Stakeholders (extern) | (Mogelijke) financiële dekking 3.2.1.1 | Bevordering aanschaf | +1500 elektrische | Doorlopend | • | K&D | - | Reguliere middelen K&D elektrische voertuigen | personenauto’s | • | Verkeer (Informerend, activerend) | +100 elektrische bedrijfswagens 3.2.1.2 | Elektrificatie materiaal en | Elektrificatie waar | Doorlopend | • | K&D | - | Gedekt via Inkoop, Vastgoed, wagenpark gemeente | mogelijk | • | Gemeentewerf | Gemeentewerf (Uitvoerend) | • | Inkoop • | Vastgoed 3.2.2.1 | Uitbreiden publieke | Ambitie: in 2030 +50 | Doorlopend | • | K&D | • | Liander | • | VJN 2026: €40.000 laadinfrastructuur | publieke laadpunten | • | Verkeer | • | 2027-2029: €82.500 erbij t.o.v.
2025 | • | RO | • | 2030: €90.000 (Faciliterend, uitvoerend) Het College vraagt meer geld bij de raad indien nodig. 3.2.2.2 | Verkenning locaties voor | Locaties bekend | Voor 2030 | • | K&D | • | Liander | Niet gedekt laadpleinen | • | Verkeer | • | Ondernemersverenigingen | Portefeuille Verkeer (Faciliterend, uitvoerend) | • | Grondzaken • | Economie • | RO 3.2.3.1 | Reduceren CO₂-uitstoot in de | -10% (ten opzichte | 2024-2030 | • | K&D | - | Reguliere middelen K&D mobiliteitssector | van 2024) | • | Verkeer • | Gezondheid 11 # | Actie/project | Doel 2030 | Looptijd/jaar | Integraliteit | Stakeholders (extern) | (Mogelijke) financiële dekking (Informerend, activerend) 3.2.3.2 | Verkeersbewegingen | Ambitie + 10 | Tot 2030 | • | K&D | • | Dorpsbelangen | Niet gedekt personenauto’s reduceren | deelauto’s | • | Circulaire | • | FET (mogelijk) door informeren en | Economie | Portefeuille Verkeer stimuleren deelauto’s | • | Gezondheid (Informerend, activerend) | • | Verkeer • | OWO K&D (mogelijk) 3.2.1 | Elektrisch vervoer | gekozen. Deze maatregelen zijn indirect onderdeel van en sluiten aan bij 3.2.1.1 | Bevordering aanschaf elektrische voertuigen | de gemeentelijke ambities binnen de CO2-prestatieladder.
In | 2030 | rijden | in | de | gemeente | Weststellingwerf | 1500 | nieuwe elektrisch/hybride personenauto’s en 100 nieuwe elektrisch/hybride | 3.2.2 | Laadinfrastructuur bedrijfswagens ten opzichte van 2024. De gemeente gaat inwoners en | 3.2.2.1 | Uitbreiden publieke laadinfrastructuur ondernemers activeren na te denken over een aanschaf van elektrische voortuigen door middel van communicatiecampagnes en de uitbreiding | De gemeente geeft uitvoering aan het “plaatsingsbeleid infrastructuur van het netwerk van laadpalen in de gemeente. | elektrische voertuigen”. En ambieert om in 2030 in ieder geval 50 nieuwe 3.2.1.2 | Elektrificatie wagenpark gemeente | publieke laadlocaties te realiseren ten opzichte van 2024. De gemeente onderzoekt of er meer publieke laadpalen moeten komen dan nu gepland Als voertuigen of materiaal aan vervanging toe is, kijkt de gemeentewerf | staat. In 2026 stelde de raad budget beschikbaar voor de exploitatie van eerst naar elektrische | varianten. Niet alle machines, apparaten en | deze laadpalen tot en met 2030. Het gaat €40.000 in 2026, €82.500 in voertuigen hebben al goed ontwikkelde elektrische alternatieven. Mocht | 2027-2029 en €90.000 in 2030.
Hierbij wordt ervanuit gegaan dat de de elektrificatie van het materiaal of het voertuig goed genoeg ontwikkeld | laadpalen zichzelf terugverdienen en de volledige lasten worden gedekt zijn en aan de wensen van de gemeentewerf voldoen, dan wordt er bij de | door de baten. vervanging of aanschaf van materiaal en voertuigen altijd voor elektrisch 12 13 3.2.2.2 Verkenning locaties voor laadpleinen De gemeente gaat de komende jaren een verkenning uit voeren of uit laten voeren naar geschikte locaties voor laadpleinen, zowel voor particulier als commercieel gebruik. 3.2.3 Uitstootreductie 3.2.3.1 Reduceren CO₂-uitstoot in de mobiliteitssector De gemeente wil zich tot 2030 en daarna inzetten om de CO₂ -uitstoot te verminderen door ontwikkelingen in laadinfrastructuur, het stimuleren van elektrificatie van voertuigen , het verminderen van verkeersbewegingen en het stimuleren van uitstootvrije beweging zoals, fietsen, lopen en elektrisch OV. In lijn met de landelijke ambities, ambieert de gemeente de broeikasgas-uitstoot met 55% te verminderen in 2030 ten opzichte van 1990. 3.2.3.2 Verkeersbewegingen personenauto’s reduceren door informeren en stimuleren deelauto’s De gemeente wil inwoners stimuleren minder verkeersbewegingen te maken door het gebruik van ov te stimuleren en het de aanschaf van deelauto’s te bevorderen door informeren en faciliteren.
De gemeente heeft de ambitie om in 2030 in ieder geval 10 deelauto’s te hebben rijden. 14 3.3 Landbouw In de volgende tabel staan de acties en projecten die de gemeente tot 2030 wil uitvoeren voor de energietransitie op het gebied van landbouw. Onder elke actie staat de rol van de gemeente zoals beschreven in de introductie. Voor elke actie is het doel in 2030 en de looptijd opgenomen. Vervolgens zijn voor elke actie de interne stakeholders (integraliteit) en externe stakeholders opgesomd. Tot slot wordt de (mogelijke) financiële dekking toegelicht. Onder de tabel staat per actie een korte toelichting.
# Actie/project Doel 2030 Looptijd/jaar Integraliteit Stakeholders (extern) (Mogelijke) financiële dekking 3.3.1.1 Bevordering ontwikkeling zon op land rond de kernen (Activerend, regulerend, faciliterend) Verkenning gestart voor 3 kleine zonneparken Realisatie zonnepark Oldeholtpade 2030 en doorlopend • K&D • Dorpencoördinator • Landelijk gebied • RO • Dorpsbelangen Reguliere middelen K&D 3.3.1.2 Verkenning en bevordering agri-PV in de gemeente (Informerend, activerend, faciliterend) Verkenning afgerond en projecten van de grond 2030 en doorlopend • K&D • Landelijk Gebied • RO • OWO K&D • Liander Reguliere middelen K&D 3.3.2.1 Verkenning en ontwikkeling Groengas Supercluster Weststellingwerf (Regulerend, Faciliterend, sturend) Fase 1 van start 2026-2035 • K&D • Landelijk Gebied • Klimaatadaptatie • Dorpencoördinator • Gemeentewerf • RO • Provincie • Liander • Agrariërs • Dorpen • Inwoners • Waterschap Reguliere middelen K&D 3.3.2.2 Ontwikkeling groengas afstemmen op warmtetransitie (Regulerend) De opwek van groen gas en de warmtetransitie vullen elkaar aan Doorlopend • K&D • Landelijk Gebied • Warmtetransitie • OWO K&D N.V.T.
15 # Actie/project Doel 2030 Looptijd/jaar Integraliteit Stakeholders (extern) (Mogelijke) financiële dekking 3.3.3.1 Aangesloten blijven bij netwerk en onderzoeken (Regulerend) De gemeente is op de hoogte van ontwikkelingen in regio en land Doorlopend • K&D • Landelijk Gebied • Provincie • FET • Weldadig Mest Reguliere middelen K&D 3.3.3.2 Stikstof- en uitstootreductie bij agrarische bedrijven door innovatie (Informerend, activerend) - Doorlopend • K&D • Landelijk gebied • Groen • OWO (mogelijk) • Agrarische bedrijven • FET (mogelijk) N.V.T. 3.3.1 Zon op land 3.3.1.1 Bevordering ontwikkeling zon op land rond de kernen De gemeente wil toenadering zoeken tot de dorpen en hen informeren over de mogelijkheden van zon opwek rond de kernen. Ook wil de gemeente bestaande initiatieven in Oldeholtpade en Ter Idzard in het proces begeleiden en ondersteunen. De gemeente ambieert d at Oldeholtpade in 2030 een zonnepark nabij het dorp heeft gerealiseerd en er voor meerdere dorpen een verkenning loopt. 3.3.1.2 Verkenning en bevordering agri-PV in de gemeente De gemeente wil de potentie en mogelijkheden voor agri -PV in Weststellingwerf laten onderzoeken. De gemeente ambieert dat in 2030 een aantal agri-PV projecten bij agrarische bedrijven zijn gerealiseerd.
3.3.2 Groengas 3.3.2.1 Verkenning en ontwikkeling Groengas Supercluster Weststellingwerf De gemeente wil in 2026 vol inzetten op de voorverkenning en ontwikkeling van het Groengas Supercluster Weststellingwerf. Medio 2026 is de gemeente middels een quickscan vrij zeker dat het plan ook financieel haalbaar is. De gemeente werkt nu toe naar een plan van aanpak voor het supercluster zodat er van start kan worden gegaan wanneer regelgeving dat weer toelaat. Hierin werkt zij samen met de agrarische clusters, Liander en de provincie. De rol van de gemeente is om het project te trekken en alle betrokken partijen betrokken te houden. In 2030 moet in ieder geval de eerste fase van het project gerealiseerd zijn en groengas door het gasnet van de gemeente stromen. 3.3.2.2 Ontwikkeling groengas afstemmen op warmtetransitie De ontwikkeling van groengas en de transitie naar een aardgasvrije gemeente is nauw verbonden met de warmtetransitie. Ook met 16 zoekgebieden voor warmtenetten is afstemming belangrijk. Daarom stemt de gemeente intern goed af wat de plannen en werkgebieden zijn. 3.3.3 Stikstof- en uitstootreductie 3.3.3.1 Aangesloten blijven bij netwerk en onderzoeken De gemeente heeft zich in 2025 aangesloten bij het onderzoek Weldadig Mest en heeft stappen gezet om haar netwerk uit te breiden.
De ambitie is om de komende jaren dat netwerk warm te houden en zo op de hoogte te blijven van ontwikkelingen en innovaties di e kunnen helpen bij het reduceren van de uitstoot van stikstof en broeikasgassen. 3.3.3.2 Stikstof- en uitstootreductie bij agrarische bedrijven door innovatie Stikstof- en uitstootreductie doelen worden bepaald door het Rijk en de Provincie. De gemeente legt geen eisen op over de hoeveelheid en snelheid waarmee agrarische bedrijven in de gemeente deze doelen moeten halen, maar is juist op zoek naar manieren om deze bedrijven te ondersteunen in hun opgaven. De gemeente zal informatie over subsidies, nieuwe technologieën en innovaties actief delen met agrariërs in Weststellingwerf. Zo blijven ook zij op de hoogte van manieren om stikstof en broeikasgas uitstoot te verminderen. Daarnaast zullen projecten zoals het groengas supercluster en verduurzaming in de sector ook bijdragen aan het reduceren van uitstoot. 17 3.4 Industrie In de volgende tabel staan de acties en projecten die de gemeente tot 2030 wil uitvoeren voor de energietransitie op het gebied van industrie. Onder elke actie staat de rol van de gemeente zoals beschreven in de introductie. Voor elke actie is het doel in 2030 en de looptijd opgenomen. Vervolgens zijn voor elke actie de interne stakeholders (integraliteit) en externe stakeholders opgesomd.
Tot slot wordt de (mogelijke) financiële dekking toegelicht. Onder de tabel staat per actie een korte toelichting. # Actie/project Doel 2030 Looptijd/jaar Integraliteit Stakeholders (extern) (Mogelijke) financiële Dekking 3.4.1.1 Gemeente blijft in gesprek met Liander over het mitigeren van netcongestie voor bedrijven (Faciliterend, uitvoerend) Ondernemers kunnen uitbreiden en nieuwe ondernemers kunnen zich vestigen zonder congestie problematiek Doorlopend • K&D • Economie • Liander • Ondernemersverenigingen N.V.T. 3.4.2.1 Stimuleren verduurzaming, klimaatadaptieve en natuurinclusieve industrie en bedrijfsvoering d.m.v.
ondernemersbrief en beleid (Informerend, activerend) Bedrijven blijven op hoogte van ontwikkelingen en kansen Doorlopend • K&D • Economische Zaken • Grondzaken • Klimaatadaptatie • Groen • Ondernemers • Ondernemersverenigingen • FET (mogelijk) Gedekt door Economie Reguliere middelen K&D 3.4.3.1 Ondersteunen van ontwikkeling energiehubs (Regulerend, faciliterend) Enkele energiehubs gefaciliteerd, vermindering netcongestie onderstation Wolvega • K&D • Economische Zaken • Verkeer • OWO K&D (mogelijk) • Ondernemers • Ondernemersverenigingen Reguliere middelen K&D 18 3.4.1 Netcongestie 3.4.1.1 Gemeente blijft in gesprek met Liander over het mitigeren van netcongestie voor bedrijven De gemeente blijft in gesprek met Liander over de mogelijkheden om de problemen rond netcongestie voor de industrie te mitigeren of te verhelpen. Zo kan de gemeente tijdig haar ondernemers informeren en op de hoogte houden van ontwikkelingen. 3.4.2 Verduurzaming 3.4.2.1 Stimuleren verduurzaming, klimaatadaptieve en natuurinclusieve industrie en bedrijfsvoering d.m.v. ondernemersbrief en beleid Regelmatig worden de ondernemers in Weststellingwerf op de hoogte gehouden van ontwikkelingen door een nieuwsbrief vanuit economische zaken. De gemeente gaat ervoor zorgen dat ondernemers beter op de hoogte zijn van verduurzamingsmogelijkheden en -voordelen door dit bij te voegen in de nieuwsbrief .
Daarnaast zal de gemeente proberen om ondernemers tijdig te informeren over interessante subsidieregelingen. Op dit thema worden ook groen en klimaatadaptatie nauw betrokken omdat er veel raakvlakken liggen. 3.4.3 Energiehubs 3.4.3.1 Ondersteunen van ontwikkeling energiehubs De potentie voor energiehubs is relatief laag in de gemeente, maar zelfs kleine energiehubs kunnen relevant zijn. De gemeente gaat niet zelf op zoek naar locaties voor energiehubs, maar zal wel verzoeken vanuit de ondernemers ondersteunen en faciliteren waar mogelijk. 19 3.5 Opwek & Innovatie In de volgende tabel staan de acties en projecten die de gemeente tot 2030 voor de energietransitie wil uitvoeren op het gebied van opwek & innovatie. Onder elke actie staat de rol van de gemeente zoals beschreven in de introductie. Voor elke actie is het doel in 2030 en de looptijd opgenomen. Vervolgens zijn voor elke actie de interne stakeholders (integraliteit) en externe stakeholders opgesomd. Tot slot wordt de (mogelijke) financiële dekking toegelicht. Onder de tabel staat per actie een korte toelichting.
# Actie/project Doel 2030 Looptijd/jaar Integraliteit Stakeholders (extern) (Mogelijke) financiële dekking 3.5.1.1 Bevorderen ontwikkeling zonnepark Oldeholtpade (Activerend, faciliterend, uitvoerend) Zonnepark van ≈5 ha gerealiseerd Tot aanleg • K&D • Landelijk Gebied • Dorpencoördinator • Klimaatadaptatie • Groen • RO • Werkgroep ET Oldeholtpade • Liander • Inwoners Oldeholtpade Reguliere middelen K&D Het College vraagt extra geld bij de raad indien nodig. 3.5.2.1 Verkennen mogelijkheden voor buurtbatterijen bij dorpen en wijken. (Uitvoerend) Voorstel wel of niet inzetten van buurtbatterijen 2026-2027 • K&D • Wonen • Warmtetransitie • Dorpencoördinator • Inwoners • Liander Reguliere middelen K&D 3.5.2.2 Verkennen mogelijkheden voor inzet thuisbatterijen bij woningen en bedrijven (Uitvoerend) Voorstel wel of niet inzetten van thuisbatterijen 2026-2027 • K&D • Wonen • Warmtetransitie • Inwoners • Ondernemers • Liander Reguliere middelen K&D 3.5.2.3 Opzetten duurzaam overleg gemeente en vereniging kleine dorpen (Activerend, faciliterend, uitvoerend) Inwoners weten de gemeente te vinden en weten wat wij te bieden hebben op het gebied van duurzaamheid 2026 • K&D • Dorpencoördinator • KVD • Dorpsbelangen Reguliere middelen K&D 20 # Actie/project Doel 2030 Looptijd/jaar Integraliteit Stakeholders (extern) (Mogelijke) financiële dekking 3.5.3.1 Verkenning naar locaties en
mogelijkheden voor windenergie (Regulerend, faciliterend, uitvoerend) Geschikte locaties zijn bekend 2026 • K&D • Landelijk gebied • Dorpencoördinator • Liander • Dorpsbelangen Reguliere middelen K&D 3.5.3.2 Verkenning naar inzetbaarheid sodium-ion batterijen (Regulerend, uitvoerend) Mogelijkheden in beeld, pilot gestart. 2026-2027 • K&D • Economie • Liander • Ondernemers • Dorpsbelangen Reguliere middelen K&D 3.5.3.3 Periodiek inzichtelijk maken vorderingen in nieuwe technologieën en innovaties (Informerend, uitvoerend) Organisatie, College en Raad blijven op de hoogte van ontwikkelingen Doorlopend • K&D • OWO K&D (mogelijk) • FET (mogelijk) N.V.T. 3.5.3.4 KAPE bijstellen indien nodig, aansluitend aan adaptief karakter (Informerend, uitvoerend) Het KAPE blijft actueel 2030 • K&D - N.V.T. 3.5.1 Pijplijnprojecten 3.5.1.1 Bevorderen ontwikkeling zonnepark Oldeholtpade Begin 2026 ontving de gemeente het verzoek voor een zonnepark in Oldeholtpade van haar inwoners. De gemeente heeft feedback gegeven op het voorstel en werkt samen met de werkgroep uit Oldeholtpade om het plan verder vorm te geven. Dan begint het proces van intaketafel en omgevingstafel die de gemeente zal trekken en begeleiden. Uit de omgevingstafel zal vervolgens de officiële vergunningsaanvraag rollen. 3.5.2 Duurzame kernen 3.5.2.1 Verkennen mogelijkheden voor buurtbatterijen bij dorpen en wijken.
De gemeente wil onderzoeken of de inzet van buurtbatterijen netcongestie kan verlichten binnen dorpen of wijken en daarbij eventueel kan zorgen voor het verlagen van energielasten van omwonenden. 21 Buurtbatterijen zijn echter dure systemen, daarom zal de gemeente ook onderzoeken of de kosten gelijk staan aan de baten. 3.5.2.2 Verkennen mogelijkheden voor inzet thuisbatterijen bij woningen en bedrijven Met het afschaffen van de salderingsregeling, stijgende energieprijzen en de transitie naar warmtepompen en elektrische voertuigen worden thuisbatterijen steeds populairder . De gemeente wil onderzoeken op welke manieren de gemeente kan inwoners en ondernemers kan informeren, stimuleren of faciliteren op het gebied van thuisbatterijen. Dit kan bijvoorbeeld door middel van informatiebijeenkomsten. 3.5.2.3 Opzetten duurzaam overleg gemeente en vereniging kleine dorpen In samenspraak met de dorpencoördinator gaat de gemeente in 2026 in gesprek met de Vereniging kleine dorpen (VKD) om een duurzaamheid overleg op te zetten. Zo kunnen de dorpen en de gemeente makkelijker en efficiënter met elkaar communiceren over duurzaamheid in en rond de kernen.
3.5.3 Wind & innovaties 3.5.3.1 Verkenning naar locaties en mogelijkheden voor windenergie De gemeente gaat een verkenning laten uitvoeren naar mogelijke locaties voor wind opwek in de gemeente, volgend in de voetstappen van Ooststellingwerf en Opsterland. Hierbij wordt in ieder geval ook gekeken naar hoe de ontwikkeling van wind ten goede kan komen aan de inwoner. 3.5.3.2 Verkenning naar inzetbaarheid sodium-ion batterijen Recente ontwikkelingen in technologie rond zoutbatterijen ( sodium-ion) laten veel potentie zien voor grote zoutbatterijsystemen. sodium-ion is op veel aspecten beter dan de bekende lithium-ion batterij. De gemeente wil onderzoeken of grootschalige zoutbatterijen inzetbaar zijn in Weststellingwerf en of deze ontwikkeling kan bijdragen aan het verlichten van netcongestie. 3.5.3.3 Periodiek inzichtelijk maken vorderingen in nieuwe technologieën en innovaties De gemeente heeft verschillende technologische ontwikkelingen en innovaties op de radar. De ambitie is om de komende jaren vorderingen in de technologie te volgen om beleid en projecten daarop af te kunnen stemmen. 3.5.3.4 KAPE bijstellen indien nodig, aansluitend aan adaptief karakter Dit document is een adaptief en dus veranderend document en zal wanneer dat nodig wordt geacht moeten worden bijgesteld en aangepast. Een aanpassing in het uitvoeringsprogramma wordt door het college vastgesteld.
De raad wordt altijd geïnformeerd als het KAPE wordt aangepast. In 2030 wordt het KAPE vervangen of volledig herzien voor de periode 2031 -2035. Dan zal de raad het nieuwe beleidsdocument vaststellen. 22 Tijdspad Projecten In de onderstaande tabel wordt gevisualiseerd hoe de grotere projecten in dit uitvoeringsprogramma worden verwacht zich uit te spreiden over de looptijd van het uitvoeringsprogramma. Hierbij moet rekening gehouden worden met het feit dat veel projecten zich in de voorfase bevinden en dat externe factoren projecten kunnen vertragen. De tabel laat dus een indicatie zien, onzekerheid wordt aangegeven met een diagonale streep. De geschatte kosten staan los van gemeentelijk bijdrage. In sommige gevallen liggen de volledige kosten bij de gemeente, in sommige gevallen is daar geen sprake van. In de tabel wordt onderscheid gemaakt tussen 3 fasen, initiatie- en verkenningsfase, uitwerkingsfase en realisatiefase. • Initiatie- en verkenningsfase, in deze fase wordt er gekeken naar de locatie, de haalbaarheid, stakeholders en wordt initiële plan ontworpen en/of onderzocht • Uitwerkingsfase, in de deze fase worden conceptplannen uitgewerkt tot concrete plannen, offertes worden uitgevraagd en businesscases worden uitgewerkt. Vergunningen, financiering, eventuele plan-MER beoordelingen en voorbereiding vallen ook onder deze fase.
• Realisatiefase, dit is de fase waar het project wordt gerealiseerd en tot slot in werking wordt gesteld. Project | Resultaat | Wat levert het | Geschatte | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 op | Kosten* *kosten staan los van gemeentelijk bijdrage | Q1 | Q2 | Q3 | Q4 | Q1 | Q2 | Q3 | Q4 | Q1 | Q2 | Q3 | Q4 | Q1 | Q2 | Q3 | Q4 | Q1 | Q2 | Q3 | Q4 3.1.1.1 | Lokale Aanpak Isolatie | Isolatiesubsidie voor duizenden | Reductie | € 4.600.000 (SPUK huishoudens in de gemeenten | energieverbruik, lagere | NIP) energielasten 3.1.1.2 | Witgoed-inwisselactie | Energiebesparend witgoed voor | Reductie | € 350.000 (~€-500- honderden huishoudens in de | energieverbruik, lagere | 700 per apparaat) gemeente | energielasten 3.1.1.5 | Opstellen | Een programma waarin we | Richting een | € 30.000 warmteprogramma | uitleggen hoe we naar een | aardgasvrije gemeente aardgasvrije gemeente werken 3.1.1.6 | Uitvoeren | Individuele warmteadviezen | Bewustwording, | € 36.000/1000 wijkwarmtescans | voor duizenden huishoudens | reductie | huizen energieverbruik 3.1.2.1 | Duurzaam stimuleren | Relevante informatie over | Bewustwording, | € 2000-5000/ jaar d.m.v.
| subsidies en verduurzaming in | energiebesparing in ondernemersbrief | de ondernemersbrief | mkb 3.1.3.1 | CO2-prestatieladder | Inzichten in en bevordering | Reductie | € 12.000-20.000/ verduurzaming eigen organisatie | energieverbruik en | jaar en gebouwen | uitstoot gemeente 3.1.3.2 | Opstellen DMJOP’s | Inzichten in | Reductie verbruik en | Reeds betaald vastgoed gemeente | verduurzamingsmogelijkheden | uitstoot eigen | (subsidie provincie) en extra kosten eigen vastgoed | gebouwen 3.1.4.2 | Ontwikkelen DMJOP’s | Inzichten in | Reductie verbruik van | € 25.000 - €50.000 voor alle scholen | verduurzamingsmogelijkheden | onderwijsinstellingen en extra kosten verduurzaming 3.2.1.2 | Elektrificatie materiaal | Elektrificatie van gereedschap en | Reductie brandstof | Onbekend en wagenpark | voertuigen op natuurlijk | verbruik en uitstoot momenten | gemeentewerf 3.2.2.1 | Uitbreiding | Met het huidige passieve | Reductie | Minimaal € 600.000 Laadinfrastructuur | laadpalenbeleid +/- 10 nieuwe | energieverbruik | tot 2030 laadpalen per jaar 3.2.2.3 | Verkenning locaties | Inzicht in geschikte locaties voor | Stimulering | € 20.000 voor laadpleinen | laadpleinen voor inwoners en | verduurzaming auto’s bedrijven | en bedrijfswagens 3.3.2.1 | Groengas Supercluster | ~2 miljoen m3 groengas (11% | ~3-4% van het doel | € 4.500.000 - € Weststellingwerf | van het huidige gasgebruik van
| van 843 TJ | 5.500.000 de gemeente) 3.4.3.1 | Ondersteunen | Bedrijven kunnen samen energie | Reductie netcongestie | Onbekend ontwikkeling | op te wekken, op te slaan en te | en energieverbruik energiehubs | gebruiken | bedrijven en industrie 3.5.1.1 | Zonnepark Zuigerplas | 15ha drijvend zonnepark op de | ~10-12% van het doel | ~€ 16.000.000 - ~€ Oldeholtwolde | Zuigerplas Oldeholtwolde | van 843 TJ | 20.000.000 3.5.1.1 | Zonnepark | Zonnepark van 5 hectare nabij | ~2% van het doel van | € 3.500.000 - € Oldeholtpade | Oldeholtpade, eventueel met | 843 TJ | 7.500.000 batterij. 3.5.3.1 | Grootschalige wind | 6-10 windmolens (tiphoogte | ~40-60% van het doel | € 90.000.000 – € opwek | 175-200 meter) leveren 360 | - | van 843 TJ | 130.000.000 510 TJ elektriciteit. 23