I-1b Bijlage 1 - Plan van Aanpak huisvesten statushouders 20-10-2022 (1).pdf
Tekst van het document
Plan van Aanpak
Huisvesting statushouders
Oktober 2022
Inleiding De gemeente Weststellingwerf werkt samen met woningbouwcorporaties en het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) aan de opgave voor gemeenten om statushouders te huisvesten. Door krapte op de woningmarkt verblijven er veel statushouders in AZC’s. Dit zorgt mede voor een verstopping van de asielketen, zoals afgelopen maanden zichtbaar is geworden in Ter Apel. Gemeente Weststellingwerf werkt samen met Woningstichting Weststellingwerf en WoonFriesland om ervoor te zorgen dat statushouders die gekoppeld worden aan de gemeente Weststellingwerf zo snel mogelijk gehuisvest kunnen worden. De afgelopen jaren heeft de gemeente Weststellingwerf moeite gehad om de taakstelling te halen die de gemeente ieder halfjaar ontvangt. Oorzaken voor deze lage mutatiegraad is een verhoogde taakstelling, een lage mutatiegraad bij de woningbouwcorporaties en onvoldoende woningvoorraad in het lage segment. Deze oorzaken zijn niet van de één op de andere dag opgelost en bieden voor Weststellingwerf een uitdaging. Aanvullend op de opgave voor gemeenten voor het huisvesten van statushouders heeft de gemeente ook een opgave voor het huisvesten van vluchtelingen uit Oekraïne. Deze vluchtelingen worden niet via het COA aan de gemeente gekoppeld. De coördinatie op deze vluchtelingengroep wordt georganiseerd door de Veiligheidsregio Fryslân (VRF).
De afgelopen maanden heeft de gemeente Weststellingwerf voor de groep vluchtelingen afkomstig uit Oekraïne meerdere projecten opgestart voor huisvesting. Dit betekent dat er minder oplossingen voor huisvesting zijn voor statushouders en dat de druk op de gemeentelijke organisatie is toegenomen. Naast de reguliere lijn van het huisvesten van statushouders in woningen van de woningcorporatiesen verenigingen is ook gekeken naar minder voor de hand liggende oplossingen voor de stagnatie in de asielketen. In dit plan van aanpak wordt weergegeven welke acties de gemeente Weststellingwerf heeft ingezet om de achterstand in taakstelling van voorgaande jaren weg te werken, de taakstelling van 2022 te halen en alvast in te lopen op de taakstelling voor het huisvesten van statushouders in 2023. Dit plan van aanpak is geschreven in opdracht en op aanvraag van de Provincie Fryslân. Zij zijn de toezichthouder op de gemeentelijke taak voor het huisvesten van statushouders.
Huidige stand van zaken De taakstelling voor 2022 voor Weststellingwerf bedraagt 35 te huisvesten statushouders. De achterstand uit eerdere jaren bedraagt 14 te huisvesten statushouders. De opgave voor de gemeente Weststellingwerf bedraagt daarmee 49 te huisvesten statushouders. Dit jaar heeft de gemeente Weststellingwerf 16 statushouders gehuisvest. In oktober komen woningen beschikbaar voor aanvullend 10 personen. Dit betekent dat per oktober de gemeente Weststellingwerf 26 personen heeft gehuisvest. De taakstelling voor de eerste helft van 2023 bedraagt 32. Dit betekent dat de gemeente Weststellingwerf nog 55 statushouders te huisvesten heeft in de komende 9 maanden. Taakstelling Achterstand 2022 2020+2021 35 14 Stand van zaken 20-10-2022
Gehuisvest 2022 Restant (Oktober 2022) huisvesten 26 23
te Taakstelling eerste helft 2023 32
Ieder kwartaal is er overleg over de huisvesting van statushouders. Bij dit overleg zijn de woningcorporaties en het COA aangesloten. Tijdens deze overleggen wordt de lijst met gekoppelde statushouders doorgenomen, wordt naar oplossingen gezocht voor cases die moeilijker te plaatsen zijn en geven het COA, de woningcorporaties en gemeenten een algemene stand van zaken rondom het huisvesten van statushouders. Daarnaast is op subregionaal niveau (Zuidoost Friesland) ieder jaar een overleg met de woningcorporaties, het COA, de gemeenten en ook de provincie.
Ambitie Het college van Burgemeester en Wethouders van Weststellingwerf heeft als Artikel op Omrop Fryslân over de aanschaf van doel gesteld om in 2022 de achterstand in te chalets door de gemeente Weststellingwerf 11huisvesten statushouders weg te werken en in 10-2022 2023 versneld statushouders te huisvesten. Dit betekent dat er in 2022 nog 23 statushouders gehuisvest moeten worden. De ambitie voor 2023 en verder is dat er een voorsprong genomen wordt op de taakstelling en dat er op de lange termijn voldoende woningen in het segment sociale huur aanwezig zijn voor spoedzoekers en starters.
Plan van Aanpak Aanpak in drie stappen Dit plan van aanpak beschrijft het stappenplan van de gemeente Weststellingwerf waarmee de ambitie wordt omgezet naar haalbare doelen en concrete projecten die nu worden uitgevoerd. Het stappenplan bestaat uit drie chronologische fases. De eerste fase gaat in op de korte termijn tot het einde van 2022. De tweede fase gaat over 2023. De derde en laatste fase beschrijft de langere termijn, waarbij het woningaanbod in de sociale sector van de gemeente centraal staat.
De eerste fase – korte termijn – tot eind 2022 In 2022 heeft de gemeente Weststellingwerf meerdere acties uitgezet om het huisvesten van statushouders te versnellen. Deze projecten zijn in verschillende fases van uitvoering, of uiteindelijk niet gerealiseerd. De volgende drie instrumenten zijn onderzocht, in uitvoering of komen in uitvoering: • • •
Plannen voor het huisvesten van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) aan De Brogge Versnelling huisvesting in samenwerking met woningcorporaties Woningstichting Weststellingwerf en WoonFriesland Hotel- en accommodatieregeling
Het doel van de eerste fase is om voor de 49 te huisvesten statushouders in 2022 huisvesting wordt gevonden. Om dit doel te behalen zet de gemeente de drie bovenstaande instrumenten in. Huisvesting van amv’s in een KWG (kleinschalige woongroep). De gemeente Weststellingwerf heeft onderzocht of er mogelijkheden zijn voor het huisvesten van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s) met een status in een voormalig woonzorgcomplex van Talant te huisvesten. Met de betrokken partijen Woningstichting Weststellingwerf, Nidos en Recare zijn afspraken gemaakt om op deze locatie tussen de 12 en 17 statushouders te huisvesten. Helaas heeft verder onderzoek uitgewezen dat het huisvesten van een groep jongeren met een status niet realistisch is. De politie heeft een negatief advies uitgegeven over deze huisvesting mede vanwege extra druk op de wijk door een hoog aandeel aandachtspunten voor de politie. Uiteindelijk heeft het college van burgemeester & wethouders besloten de locatie niet in te zetten voor het huisvesten van amv’s. Wel is de gemeente samen met voogdijinstelling Nidos aan het onderzoeken hoe alleenstaande minderjarige vreemdelingen met een status op andere plekken gehuisvest kunnen worden in de gemeente. Bijvoorbeeld in zogenoemde kleinschalige wooneenheden (KWE”s).
Versnelling huisvesting in samenwerking met woningcorporaties De gemeente Weststellingwerf heeft samen met de twee woningcorporaties Woningstichting Weststellingwerf & WoonFriesland een versnelling aangebracht in de huisvesting van statushouders. In de loop van 2022 is meer inzet gepleegd op het huisvesten van statushouders. Sinds 2021 heeft de gemeente de functie specialist inburgering in het leven geroepen. Deze medewerker zorgt samen met de woningcorporaties voor matching tussen woning en statushouder. De verwachting is dat met deze versnelling de gehele of ten minste het grootste deel van de taakstelling gehaald zal worden voor 2022.
Hotel- en accommodatieregeling Mocht het zo zijn dat er geen uitzicht is op een woning voor statushouders, terwijl er nog wel statushouders gehuisvest moeten worden, dan zal de gemeente de Hotel- en accommodatieregeling inzetten. Dit wordt niet alleen gedaan om de taakstelling voor het huisvesten van statushouders te behalen, maar ook om de piekbelasting voor de medewerkers die de nieuwe Wet inburgering uitvoeren en de vrijwilligers die statushouders begeleiden te verkleinen. Ook heeft de gemeente in het voorjaar het COA een aanbod gedaan voor het versneld huisvesten van een tweetal gezinnen via de HAR. Dit bleek uiteindelijk niet nodig te zijn.
De tweede fase - middellange termijn – 2023 De taakstelling voor Weststellingwerf voor de eerste helft van 2023 is inmiddels ook bekend. De huisvestingstaakstelling bedraagt 32 personen. Dit betekent dat er ook in 2023 nog een grote uitdaging in het huisvesten van statushouders is. Om de woningcorporaties tijd te geven om nieuwe projecten ter verhoging van de woningvoorraad voor sociale huur te ontwikkelen heeft het college van Burgemeester en wethouders in 2022 besloten om 20 chalets aan te schaffen, ter behoeve van de huisvesting van statushouders. Deze chalets worden begin 2023 geplaatst op een locatie in de gemeente Weststellingwerf. Het gaat hierbij om 15 chalets met twee slaapkamers en 5 chalets met drie slaapkamers. De chalets moeten ruimte bieden aan 60 statushouders. Daarmee kan de gemeente Weststellingwerf voldoen aan de taakstelling van 2023. Met deze keuze wordt ruimte gelaten in de woningmarkt voor andere spoedzoekers en starters in de gemeente. De gemeente heeft ook een zorgtaak voor die doelgroepen. Voor de realisatie van deze en volgende projecten wordt gebruikgemaakt van het expertteam Woningbouw van de RVO. Daarnaast wordt gekeken naar subsidievormen van de Rijksoverheid, om deze opgave (mede) te bekostigen.
De derde fase – lange termijn – 2023 en verder Op dit moment is de gemeente met zowel Woningstichting Weststellingwerf als WoonFriesland in gesprek over nieuwe woningen in het sociale huursegment. Door in te zetten op meer woningen voor starters en spoedzoekers is het de bedoeling dat eenzelfde achterstand in de taakstelling zoals deze in de afgelopen jaren is ontstaan kan worden voorkomen. Er zijn twee concrete plannen die worden uitgevoerd. Daarnaast zijn met projecten die in de oriënterende of opstartende fase zitten afspraken gemaakt over het toevoegen van sociale huur aan de ontwikkelplannen. Op deze manier komt er structureel meer aanbod van woningen in het segment sociale huur. Tegelijkertijd geeft het de beide woningcorporaties ademruimte om hun andere opgaven uit te voeren, zoals het Weer Thuis convenant, de verduurzamingsopgave en de vraag naar woningen van starters in de gemeente. Stikstofproblematiek, ambtelijke capaciteit en de markt voor onder andere bouwen en installatiebedrijven blijven hierbij een uitdaging. Ontwikkeling 20 chalets
Operationeel/woonklaar Bijzonderheden Begin 2023 Tijdelijke oplossing voor druk op woningmarkt Heerenveenseweg, Eind 2023 Niet alleen voor statushouders, maar ook Wolvega voor andere spoedzoekers en starters Pieterslaan Eind 2023 Niet alleen voor statushouders, maar ook voor andere spoedzoekers en starters Nieuwe ontwikkelingen voor het huisvesten van statushouders (en andere spoedzoekers) Mutatiegraad woningcorporaties 2017 2018 2019 2020 WoonFriesland 11,6% 8,2% 8,0% 8,4% Bestand van 587 woningen in Weststellingwerf. Woningstichting Weststellingwerf 8.0% 7,2% 8,5% 6,2% Bestand van 2641 woningen in Weststellingwerf. De mutatiegraad van de twee woningcorporaties in de gemeente Weststellingwerf
2021 9,0% 6,6%
In samenwerking met de woningcorporaties worden innovatieve woonconcepten afgestemd. Dit wordt vastgelegd in prestatieafspraken.
Resultaat Met de bovengenoemde drie fases zet de gemeente zich in om voldoende woningvoorraad te realiseren voor het sociale huursegment om op een toekomstbestendige wijze spoedzoekers en starters passende woonruimte te kunnen bieden. De gemeente werkt hierin samen met de woningcorporaties en andere lokale partners. De doelstelling staat: Van een achterstand in 2022 naar een voorsprong in 2023.