I-11b Bijlage Monitor Sociaal Domein oktober 2025 definitief
Tekst van het document
Monitor Sociaal Domein Oktober 2025
1
Inhoud Inleiding ......................................................................................................................................................... 4 Wmo .............................................................................................................................................................. 5 1.1 Financiën ............................................................................................................................................. 5 1.2 Lasten per voorziening ........................................................................................................................ 6 1.3 Aantal inwoners Wmo (In zorg, Instroom & Uitstroom) ..................................................................... 6 1.3.1 Aantal in zorg per voorziening .........................................................................................................................................6 1.3.2 Aantal in zorg ...................................................................................................................................................................7 1.3.3 In- en uitstroom ...............................................................................................................................................................8
Jeugd............................................................................................................................................................ 10 2.1 Financiën ........................................................................................................................................... 10 2.2 Gemiddelde declaratie per jeugdige ................................................................................................. 11 2.3 Lasten per productcategorie ............................................................................................................. 12 2.4 Lasten per type verwijzer .................................................................................................................. 12 2.6 Aantal jeugdigen Jeugd (In zorg, Instroom & Uitstroom) ................................................................. 13 2.6.1 Aantal in zorg .................................................................................................................................................................13 2.6.2 In- en uitstroom .............................................................................................................................................................13
Participatie .................................................................................................................................................. 14 3.1 Financiën ........................................................................................................................................... 14 3.2 Inkomen............................................................................................................................................. 15 3.2.1 Aantal uitkeringen .........................................................................................................................................................15 3.2.2 In- en uitstroom .............................................................................................................................................................15 3.2.3 Demografische kenmerken ............................................................................................................................................16 3.2.4 Looptijd uitkeringen.......................................................................................................................................................17
3.3 Arbeidsdeelname en participatie ...................................................................................................... 18 3.3.1 Beleidsdoel 1: Iedereen is in beweging..........................................................................................................................18 3.3.2 Beleidsdoel 2: We ondersteunen inwoners bij het vinden en behouden van werk ......................................................19 3.3.3 Beleidsdoel 3: We werken samen met werkgevers aan passende betaalde en onbetaalde werkplekken ....................21
3.4 Bijzondere bijstand en minimaregelingen......................................................................................... 23 3.4.1 Bijzondere bijstand ........................................................................................................................................................23 3.4.2 Minimaregelingen ..........................................................................................................................................................24
3.5 Schulphulpverlening .......................................................................................................................... 26 3.5.1 Vroegsignalering van schulden ......................................................................................................................................26 3.5.2 Meldingen schuldhulpverlening ....................................................................................................................................26 3.5.3 Aanvragen schuldhulpverlening ....................................................................................................................................27
2
Sociale basis................................................................................................................................................. 28 4.1 Vrijwilligerspunt ................................................................................................................................ 28 4.2 Mantelzorg ........................................................................................................................................ 29 4.3 Jeugd en jongerenwerk ..................................................................................................................... 30 4.4 Samenlevingsopbouw ....................................................................................................................... 31 4.5 Ouderenwerk..................................................................................................................................... 33 4.6 Welzijn op recept .............................................................................................................................. 34
3
Inleiding Voor u ligt de tweede Monitor Sociaal Domein van 2025. Het doel van de monitor is om de raad te informeren zodat zij goed kan sturen op het bereiken van doelen of de inzet van de gemeente. In de monitor geven wij u informatie over de ontwikkeling van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet, de Participatiewet en de ontwikkeling van de Sociale Basis. De monitor wordt twee keer per jaar opgeleverd aan de raad.
Algemene beeld en leeswijzer De monitor richt zich op het weergeven van de stand van zaken tot en met september 2025. Waar mogelijk vergelijken we de cijfers met eerdere jaren of kwartalen. De monitor bestaat uit 4 hoofdstukken: 1. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2. Jeugd 3. Participatie 4. Sociale Basis. De hoofdstukken over Wmo en Jeugd zijn op dezelfde manier opgebouwd. Eerst bespreken we het geld (de financiën), en vervolgens het aantal inwoners met zorg. In het hoofdstuk over Participatie staat de informatie die nu beschikbaar is uit het systeem. Voor de Sociale Basis is een kwalitatieve toelichting geschreven. Ten opzichte van de vorige monitor (april 2025) is er een nieuwe paragraaf opgenomen in het hoofdstuk Participatie. Deze paragraaf bevat informatie over Schuldhulpverlening. De peildatum is altijd op de laatste dag van de maand, het kwartaal of het jaar, behalve als anders staat aangegeven. Vanwege de AVG-regels laten we aantallen onder de 10 zien als <10 in de tabellen.
4
Wmo 1.1 Financiën Grafiek 1 laat de lasten van het domein Wmo1 zien. De lasten worden vergeleken met de definitieve begroting van dat jaar. De begroting voor 2025 is nog zonder eventuele aanpassingen uit de najaarsnota van 2025. De lasten voor de Wmo 2025 zijn gebaseerd op de meest recente schatting. Grafiek 1: Lasten Wmo
Tot en met september 2025 is er € 4.984.471 aan lasten Wmo geboekt (deze lasten ziet u als een rode lijn in de werkelijke lasten 2025). Op basis van wat we nu weten, verwachten we dat de totale lasten Wmo in 2025 in lijn zullen zijn met de begroting. Grafiek 2 laat alleen de lasten Wmo zien die zorgaanbieders hebben gedeclareerd via het berichtenverkeer. Deze manier van declareren (het berichtenverkeer) is goed voor meer dan 80% van alle lasten Wmo per jaar. U kunt deze lasten niet vergelijken met de totale begroting Wmo, omdat niet alle lasten op deze manier worden gedeclareerd. Grafiek 2: Lasten berichtenverkeer Wmo
1
De lasten zijn exclusief de doorbelasting van personeelskosten en organisatiekosten
5
1.2 Lasten per voorziening Grafiek 3 laat de lasten Wmo zien die zorgaanbieders hebben gedeclareerd via het berichtenverkeer. De lasten zijn verdeeld over de verschillende soorten voorzieningen, zoals hulp bij het huishouden of begeleiding. Grafiek 3: Lasten berichtenverkeer per voorziening Wmo
De meeste lasten Wmo komen door de voorzieningen Hulp bij het Huishouden en Begeleiding. Samen zorgen deze twee voorzieningen voor ongeveer 90% van de lasten die via het berichtenverkeer worden gedeclareerd. Op de totale Wmo begroting is dat meer dan 70% van alle lasten.
1.3 Aantal inwoners Wmo (In zorg, Instroom & Uitstroom) Deze paragrafen bevatten informatie over het aantal inwoners met Wmo zorg. 1.3.1 Aantal in zorg per voorziening Tabel 1 laat zien hoeveel inwoners er per voorziening zijn. Een inwoner kan meerdere soorten hulp (voorzieningen) tegelijk krijgen. Als dat zo is, wordt de inwoner bij elke voorziening apart meegeteld. Tabel 1: Aantal inwoners in zorg per voorziening Wmo Voorziening Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q4 2023 Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 Hulp bij het huishouden 773 783 783 793 801 797 793 791 791 800 811 817 Begeleiding 355 349 341 354 364 365 353 364 363 359 360 354 Vervoersvoorziening 677 667 678 691 708 713 723 726 721 711 713 730 Woonvoorziening 130 124 121 116 116 120 119 115 115 113 111 114 Hulpmiddelen 167 161 161 159 155 151 147 146 153 146 145 145 Beschermd Wonen 11 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10
6
1.3.2 Aantal in zorg Grafiek 4 laat het totaal aantal inwoners in zorg zien. Als een inwoner voor meerdere soorten hulp tegelijk een indicatie heeft, telt de inwoner maar één keer mee. Bijvoorbeeld voor Hulp bij het huishouden en begeleiding. Grafiek 4: Aantal inwoners in zorg totaal Wmo
• • •
In 2023 waren er gemiddeld 1.510 inwoners in zorg per maand. In 2022 waren het er gemiddeld 1.509 (+0,1%) In 2024 waren er gemiddeld 1.538 inwoners in zorg per maand. In 2023 waren het er gemiddeld 1.510 (+1,9%) In de eerste 3 kwartalen van 2025 waren er gemiddeld 1.542 inwoners in zorg per maand. In 2024 waren het er gemiddeld 1.538 (+0,2%)
Hulp bij het Huishouden en Begeleiding zorgen samen voor meer dan 70% van alle lasten Wmo. Daarom laten we voor deze twee voorzieningen het aantal inwoners in zorg apart zien in grafiek 5 en grafiek 6. Grafiek 5: Aantal inwoners in zorg Hulp bij het huishouden
• • •
In 2023 waren er gemiddeld 787 inwoners in zorg per maand. In 2022 waren het er gemiddeld 768 (+2,5%) In 2024 waren er gemiddeld 794 inwoners in zorg per maand. In 2023 waren het er gemiddeld 787 (+0,9%) In de eerste 3 kwartalen van 2025 waren er gemiddeld 805 inwoners in zorg per maand. In 2024 waren het er gemiddeld 794 (+1,4%)
7
Grafiek 6: Aantal inwoners in zorg begeleiding
• • •
In 2023 waren er gemiddeld 352 inwoners in zorg per maand. In 2022 waren het er gemiddeld 367 (-4,1%) In 2024 waren er gemiddeld 361 inwoners in zorg per maand. In 2023 waren het er gemiddeld 352 (+2,7%) In de eerste 3 kwartalen van 2025 waren er gemiddeld 358 inwoners in zorg per maand. In 2024 waren het er gemiddeld 361 (-0,8%)
1.3.3 In- en uitstroom Grafiek 7 laat zien hoeveel inwoners zijn gestart met zorg en hoeveel inwoners zijn gestopt met zorg. Het betreft hier het totaal aantal inwoners per kwartaal. Grafiek 7: In- en uitstroom aantal inwoners totaal Wmo
In de vorige monitor zagen we pieken in januari bij het aantal inwoners dat startte en stopte met zorg. Dit kwam door de vervoersvoorziening. In januari begonnen veel inwoners met een nieuwe indicatie, maar die werd vaak in dezelfde maand ook weer stopgezet. Dat probleem is inmiddels grotendeels opgelost in de monitor. Om de grafiek duidelijker te maken, hebben we ervoor gekozen om de in- en uitstroom per kwartaal te laten zien, in plaats van per maand.
8
Voor de voorzieningen Hulp bij het Huishouden en Begeleiding laten we de in- en uitstroom ook apart zien in grafiek 8 en grafiek 9. Het betreft hier het totaal aantal inwoners per kwartaal. Grafiek 8: In- en uitstroom aantal inwoners Hulp bij het huishouden
Grafiek 9: In- en uitstroom aantal inwoners Begeleiding
9
Jeugd 2.1 Financiën Grafiek 10 laat de lasten van het domein Jeugd2 zien. De lasten worden vergeleken met de definitieve begroting van dat jaar. De begroting voor 2025 is nog zonder eventuele aanpassingen uit de najaarsnota van 2025. De lasten voor Jeugd 2025 zijn gebaseerd op de meest recente schatting. Grafiek 10: Lasten totaal Jeugd
Tot en met september 2025 is er € 6.346.815 aan lasten Jeugd geboekt (deze lasten ziet u als een rode lijn in de werkelijke lasten 2025). Op basis van wat we nu weten, verwachten we dat de totale lasten Jeugd in 2025 ongeveer gelijk zullen zijn aan de begroting. We zien dat de zorg voor jongeren steeds ingewikkelder wordt. Daardoor moeten we elk jaar duurdere zorg bieden. De lasten per jongere verschillen sterk. Sommige jongeren hebben veel zorg nodig, en dat kost veel geld. De hoge lasten voor één jongere kunnen veel invloed hebben op het totale budget. Grafiek 11 laat alleen de lasten Jeugd zien die zorgaanbieders hebben gedeclareerd via het berichtenverkeer. Deze manier van declareren (het berichtenverkeer) is goed voor meer dan 85% van alle lasten Jeugd per jaar. U kunt deze lasten niet vergelijken met de totale begroting Jeugd, omdat niet alle lasten op deze manier worden gedeclareerd. Grafiek 11: Lasten berichtenverkeer Jeugd
2
De lasten zijn exclusief de doorbelasting van personeelskosten en organisatiekosten
10
2.2 Gemiddelde declaratie per jeugdige Grafiek 12 laat zien wat de gemiddelde lasten per jeugdige zijn. Het gaat alleen om declaraties van zorgaanbieders die via het berichtenverkeer zijn gedaan. Grafiek 12: Gemiddelde declaratie per jeugdige
We zien dat de gemiddelde lasten per jeugdige stijgen. De daling in het 3e kwartaal 2025 wordt veroorzaakt doordat de declaraties over dit kwartaal nog niet volledig zijn. We verwachten dat de stijgende trend zich blijft voortzetten. De stijging komt deels door de jaarlijkse prijsverhoging (indexatie) van de zorgtarieven. • In 2023 was de indexatie 5,14%. • In 2024 zijn er nieuwe afspraken gemaakt met zorgaanbieders, met nieuwe en aangepaste producten. Daardoor is er geen indexatiepercentage voor 2024. • In 2025 is de indexatie 5,43%. Naast de prijsverhoging zien we ook dat de gemiddelde zorgvraag steeds zwaarder en complexer wordt. Hierdoor moet er meer intensieve en duurdere zorg worden ingezet.
11
2.3 Lasten per productcategorie Grafiek 13 laat de lasten Jeugd zien die zorgaanbieders via het berichtenverkeer hebben gedeclareerd. De lasten jeugd zijn verdeeld in verschillende productcategorieën. De productcategorie ‘Overig’ bevat o.a. Dyslexie, maatwerkafspraken, LTA en zorg voor jeugdigen die buiten de provincie Friesland hulp krijgen. Grafiek 13: Lasten berichtenverkeer per productcategorie Jeugd
Het valt op dat het deel ‘Overig’ een steeds groter aandeel van de lasten vormt. Maatwerkafspraken vallen onder de categorie ‘Overig’. Steeds vaker past de juiste zorg niet binnen de standaardproducten. Daarom moeten er steeds vaker speciale maatwerkafspraken worden gemaakt. Aan de andere kant wordt het aandeel van de categorie ‘Duurzaam’ steeds kleiner in de totale lasten. Dit komt doordat Dagopvang / behandeling nu een eigen productcategorie is waar dit voor de nieuwe inkoop bijna volledig onder duurzaam viel.
2.4 Lasten per type verwijzer Grafiek 14 laat de lasten voor Jeugdzorg zien die zorgaanbieders via het berichtenverkeer hebben gedeclareerd. Grafiek 14: Lasten berichtenverkeer per type verwijzer Jeugd
De gemeente verwijst het vaakst door met een aandeel tussen de 40% en 50% van de totale lasten. Dit deel kunnen we zelf direct beïnvloeden. Andere verwijzers, zoals gecertificeerde instellingen en huisartsen, zijn onafhankelijk. Daar kunnen we alleen indirect invloed op hebben, bijvoorbeeld via de POH bij huisartsen.
12
2.6 Aantal jeugdigen Jeugd (In zorg, Instroom & Uitstroom) Deze paragrafen bevatten informatie over het aantal jeugdigen in zorg. 2.6.1 Aantal in zorg Grafiek 15 laat het totaal aantal jeugdigen in zorg zien. Als een jeugdigen meerdere indicaties tegelijk heeft, telt de jeugdige maar één keer mee. Bijvoorbeeld als een jeugdige een hersteltraject en pleegzorg krijgt. Grafiek 15: Aantal jeugdigen in zorg totaal Jeugd
• • •
In 2023 waren er gemiddeld 402 jeugdigen in zorg per maand. In 2022 waren het er gemiddeld 402 (0,0%) In 2024 waren er gemiddeld 414 jeugdigen in zorg per maand. In 2023 waren het er gemiddeld 402 (+3,0%) In de eerste 3 kwartalen van 2025 waren er gemiddeld 425 jeugdigen in zorg per maand. In 2024 waren het er gemiddeld 414 (+2,5%)
2.6.2 In- en uitstroom Grafiek 16 laat zien hoeveel jeugdigen zijn gestart met zorg en hoeveel jeugdigen zijn gestopt met zorg. Het betreft hier het totaal aantal jeugdigen per kwartaal.
Grafiek 16: In- en uitstroom aantal jeugdigen totaal Jeugd
13
Participatie 3.1 Financiën Grafiek 17 laat de lasten van het domein Participatie3 zien. De lasten worden vergeleken met de definitieve begroting van dat jaar. De begroting voor 2025 is nog zonder de aanpassingen uit de najaarsnota van 2025. De lasten voor de Participatie 2025 zijn gebaseerd op de meest recente schatting. Grafiek 17: Lasten totaal Participatie
Tot en met september 2025 is er € 11.693.868 aan lasten geboekt (deze lasten ziet u als een rode lijn in de werkelijke lasten 2025). Op basis van wat we nu weten, verwachten we dat de totale lasten Participatie in 2025 ongeveer € 15.426.151 zullen zijn. Dit is ongeveer € 682.000 meer dan in de huidige begroting staat. De extra lasten komen door hogere uitkeringen en meer inwoners met een uitkering. De extra lasten worden voor ruim € 300.000 gecompenseerd door een hogere definitieve BUIG 2025.
3
De lasten zijn exclusief de doorbelasting van personeelskosten en organisatiekosten
14
3.2 Inkomen Deze paragraaf bevat informatie over de uitkeringen. 3.2.1 Aantal uitkeringen Grafiek 18 laat zien hoeveel uitkeringen er per maand zijn. De P-wet en IOAW uitkeringen zijn samengevoegd, omdat er maar heel weinig IOAW uitkeringen zijn. Grafiek 18: Aantal uitkeringen
Vanaf juni 2024 zien we een sterke stijging van het aantal uitkeringen. Dit komt vooral door de huisvesting van een grote groep statushouders in juni 2024. 3.2.2 In- en uitstroom Grafiek 19 laat zien hoeveel uitkeringen er zijn gestart en gestopt. Grafiek 19: In- en uitstroom per kwartaal
We zien dat de instroom in het tweede kwartaal 2024 sterk stijgt. Dit komt vooral door de huisvesting van een grote groep statushouders.
15
3.2.3 Demografische kenmerken De grafieken hieronder laten verschillende gegevens over uitkeringsgerechtigden zien. Ze zijn verdeeld in percentages per kenmerk. Grafiek 20: Uitkeringen naar geslacht4
Grafiek 21: Uitkeringen naar leefsituatie
Grafiek 22: Uitkeringen naar leeftijdsklasse
4
Het totaal aantal man en vrouw sluit niet aan op het aantal uitkeringen. Dit komt doordat gehuwden 1 uitkering ontvangen maar bestaan uit 2 personen.
16
3.2.4 Looptijd uitkeringen Grafiek 23 laat zien hoe lang inwoners gemiddeld een uitkering ontvangen. Grafiek 23: Looptijden uitkering
17
3.3 Arbeidsdeelname en participatie Op 21 oktober 2024 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Arbeidsdeelname en Participatie 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf' vastgesteld. De looptijd van dit beleidsplan is door de gemeenteraad, via een voorstel tot wijziging, verlengd tot en met 2028. Via de Monitor Sociaal Domein nemen we stapsgewijs de resultaten op. De resultaten worden kwantitatief en of kwalitatief weergegeven. 3.3.1 Beleidsdoel 1: Iedereen is in beweging Dit beleidsdoel is opgesteld vanuit de gedachte dat een grote groep binnen het uitkeringsbestand op korte termijn niet aan het werk kan. De Participatiewet gaat dus niet alleen over werk. De wet gaat ook over sociale activering en het bieden van perspectief aan onze inwoners. Een van de subdoelen die een bijdrage levert aan beleidsdoel 1 is: Alle inwoners zijn in beeld en de positie op de participatieladder is bekend en geregistreerd. We hebben in 2024 een overzicht gemaakt van de inwoners die bekend staan onder de 'aandachtsgroep'. Dit zijn inwoners die op trede 1,2,3 en soms ook 4 staan van de Participatieladder. Hierdoor is er inzicht in de omvang van de doelgroep. Een grote groep is langere tijd niet of niet structureel gesproken. Deze groep heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt, kampt met fysieke-en of psychische belemmeringen of er is sprake van multi-problematiek.
Om deze groep ook in beeld te krijgen en vooral in beeld te houden, pakken we dit stapsgewijs (op basis van leeftijdscategorieën) op. Eind Q3 2025 hebben wij alle (32) inwoners die vallen onder de eerste groep (leeftijdscategorie 18 tot 35 jaar) gesproken, een diagnose opgesteld en een plan van aanpak gemaakt. Vanaf Q4 2025 starten we ook actief met het spreken van de inwoners die vallen binnen de leeftijdscategorie 35 tot 65 jaar. 3.3.1.1 Aantallen heronderzoeken Deze gegevens zijn nog niet beschikbaar. Ze worden op een later moment toegevoegd aan de monitor. 3.3.1.2 Aantallen positie participatieladder In tabel 2 is op basis van de trajectplannen de actuele trede op de participatieladder weergegeven. Tabel 2: Aantallen positie participatieladder 0. Intake-fase / nog niet ingedeeld 1. Geïsoleerd 2. Sociale contacten buitenshuis 3. Deelname georganiseerde activiteiten 4. Onbetaald werk 5. Betaald werk met ondersteuning 6. Betaald werk
Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q4 2023 Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 13 19 14 12 26 <10 24 26 33 27 27 27 35 36 36 39 39 40 41 43 43 45 45 45 79 82 91 93 96 107 109 115 119 126 126 126 47 56 61 68 71 92 96 109 117 135 135 135 55 60 65 67 68 73 74 84 92 102 102 102 73 78 83 87 92 102 103 117 122 134 134 134 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 <10 11 12
Vanaf 2022 is er veel vooruitgang geboekt met het maken van trajectplannen voor inwoners die hulp nodig hebben om werk te vinden. In januari 2022 waren er 261 actieve plannen. In september 2025 zijn dat er 590 geworden. In deze plannen wordt ook de huidige trede op de participatieladder geregistreerd. Daarom zien we ook een grote stijging in de aantallen op de participatieladder. 3.3.1.3 Stap op de participatieladder Deze gegevens zijn nog niet beschikbaar. Ze worden op een later moment toegevoegd aan de monitor. 3.3.1.4 Aantallen deelname groepsbijeenkomsten We werken in 2025 een actieplan uit voor het opzetten van een groepsprogramma gericht op werkvaardigheden en inzet van talenten. Op dit moment hebben wij nog geen gegevens beschikbaar.
18
3.3.2 Beleidsdoel 2: We ondersteunen inwoners bij het vinden en behouden van werk Dit beleidsdoel is opgesteld vanuit de gedachte dat het doel van de Participatiewet is om iedereen met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden, ook inwoners met een arbeidsbeperking. Dit blijft het ultieme doel. 3.3.2.1 Actieplan gericht op vaardigheden en inzet In het uitvoeringsplan beleid arbeidsdeelname en participatie hebben we onder het kopje 'Wat gaan we doen?' aangegeven dat we vanaf 2025 het groepsprogramma Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) zelf uitvoeren. Eerst voor de doelgroep statushouders (inburgeraars). We hebben voor deze training MAP voor inburgeraars, stappen gezet. Het doel van de MAP is om inburgeraars kennis te laten maken met en voor te bereiden op deelname aan de Nederlandse arbeidsmarkt. Er is een programma van vijf dagen opgezet met de verplichte onderdelen zoals die in de wet zijn opgenomen. Dit zijn onder andere het belang van meedoen via (vrijwilligers) werk, kansberoepen, het maken van een CV en het afleggen van een aantal bedrijfsbezoeken. Aan de training doen 14 statushouders mee, de training start op 4 november 2025 en wordt verzorgd door twee regievoerders inburgering. In 2026 kijken we naar de mogelijkheden om een dergelijke training aan te bieden aan de zogenoemde aandachtsgroep en andere doelgroepen.
3.3.2.2 Aantallen nuggers (niet uitkeringsgerechtigden) Deze gegevens zijn nog niet beschikbaar, worden op een later moment toegevoegd aan de monitor. 3.3.2.3 Aantallen met een BAB indicatie We kunnen niet meer in Sonar het aantal BAB indicaties van het UWV inzien. Er is een aanvraag voor toegang tot een systeem van het UWV (Mijn gegevensdiensten) waarin deze gegevens kunnen worden ingezien. Op basis van interne informatie is het aantal personen met een BAB indicatie via de gemeente ongeveer 130 op peildatum 30 september 2025. 3.3.2.4 Aantallen met loonkostensubsidie In tabel 3 is op basis van de geregistreerde voorzieningen het aantal loonkostensubsidies weergegeven. Tabel 3: Aantallen met loonkostensubsidie Loonkostensubsidie
Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q4 2023 Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 72 79 86 87 89 91 89 97 99 104 108 107
3.3.2.5 Aantallen uitstroom naar werk In tabel 4 is de uitstroom naar werk weergegeven. Bij uitstroom andere reden kunt u onder andere denken aan het bereiken AOW-leeftijd, overlijden en verhuizing naar een andere gemeente. Het betreft hier het totaal aantal inwoners per kwartaal. Tabel 4: Aantallen uitstroom naar werk Uitstroom naar werk Uitstroom andere reden
Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q4 2023 Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 <10 15 <10 <10 15 <10 <10 14 <10 <10 <10 <10 16 11 10 16 12 10 17 25 23 10 12 14
3.3.2.6 Aantallen parttime werk/ inkomsten In tabel 5 is op basis van de geregistreerde voorzieningen het aantal parttime werk/ inkomsten weergegeven. Dit zijn inwoners met een uitkering die ook een parttime betaalde baan hebben, maar met dit inkomen nog onder de bijstandsnorm zitten en daarom een aanvulling krijgen tot bijstandsnorm vanuit de Participatiewet. Tabel 5: Aantallen parttime werk/ inkomsten Arbeidscontract met gedeeltelijke PW-uitkering
Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q4 2023 Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 19 18 18 18 15 18 17 17 14 14 16 16
19
3.3.2.7 Aantallen inzet jobcoach Jobcoaching zetten we in als persoonlijke ondersteuning op of rondom het werk nodig is. We werken met onze eigen jobcoaches uit het cluster Werk en Activering. Is dit niet mogelijk? Dan werken we met jobcoaching vanuit de inkoop. Op dit moment ondersteunen onze jobcoaches ongeveer 100 inwoners. Vanuit de inkoop jobcoaching worden 14 inwoners ondersteund. 3.3.2.8 Aantallen met uitstroompremies Op 20 november 2023 is de Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Weststellingwerf 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. In artikel 14 van deze verordening is de uitstroompremie vastgelegd. Deze kan onder bepaalde voorwaarden worden verstrekt aan inwoners die uitstromen naar werk. In tabel 6 is op basis van de betalingen het aantal uitstroompremies weergegeven per jaar. Tabel 6: Aantallen uitstroompremies Uitstroompremie
2023 <10
2024 13
2025* <10
*tot oktober 2025
3.3.2.9 Aantallen met nazorg In tabel 7 is op basis van de geregistreerde voorzieningen het aantal nazorg trajecten weergegeven. We bieden nazorg aan inwoners die zijn uitgestroomd naar betaald werk. Afhankelijk van de behoefte van de inwoner bieden we een passende vorm. Tabel 7: Aantallen nazorg Nazorg consulent Werk
Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q4 2023 Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 <10 <10 <10 <10 <10 <10 13 16 15 13 13 15
3.3.2.10 Aantallen met Individuele Plaatsing en Steun trajecten (IPS) De ‘Subsidieregeling IPS-trajecten voor de gemeentelijke doelgroep’ is in 2022 uitgewerkt door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en betrokken partners: het UWV, gemeenten en ggzinstellingen. De regeling is op 1 maart 2023 in werking getreden en heeft als doel de arbeidsparticipatie van inwoners met een psychische kwetsbaarheid te bevorderen. De gemeente Weststellingwerf heeft ook een aantal (minder dan 10) IPS-trajecten ingezet.
20
3.3.3 Beleidsdoel 3: We werken samen met werkgevers aan passende betaalde en onbetaalde werkplekken Dit beleidsdoel is opgesteld vanuit de gedachte dat werkgevers het verschil kunnen maken, kansen bieden en mensen via betaalde werkplekken meedoen in de samenleving. 3.3.3.1 Aantallen aan het werk via beschut werk De doelgroep voor beschut werk bestaat uit inwoners met arbeidsvermogen die uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben. Het gaat bij beschut werk om inwoners die een hoge mate van begeleiding of aanpassing van de werkplek nodig hebben. Tabel 8: Aantallen Beschut werk Aantallen aan het werk via Beschut Werk Taakstelling Rijk
2022 <10 11
2023 12 12
2024 15 13
2025 16 14
Het Rijk bepaalt jaarlijks bij ministeriële regeling het aantal ten minste te realiseren dienstbetrekkingen beschut werk per gemeente. We voldoen in 2025 aan deze taakstelling. 3.3.3.2 Aantal gesprekken met werkgevers en gesprekken met (nieuwe) werkgevers In 2025 zijn er tot op heden 114 werkgeversbezoeken afgelegd door het cluster Werk en Activering, waarvan 19 nieuwe werkgevers. Een groot deel daarvan (70%) is gedaan door de jobcoaches omdat zij regelmatig aanwezig moeten zijn op de werkplek van klanten. De overige bezoeken zijn gedaan door de jobhunter en een aantal door de activeringscoaches. Een subdoel uit het beleidsplan is dat we jaarlijks nieuwe gesprekken hebben met tien werkgevers, waar de afgelopen vijf jaar geen contact mee is geweest in het kader van de doelgroep Participatiewet. Dit doel is al behaald. 3.3.3.3 Aantallen met Jobhunter We zetten de jobhunter in als inwoners de stap naar een werkplek kunnen maken. De jobhunter zorgt voor het sollicitatiefit maken van inwoners en maakt met inwoners een plan richting een passende plek. Via het netwerk van bedrijven binnen en buiten de gemeente plaatst de jobhunter inwoners op betaalde en onbetaalde werkplekken. In tabel 9 is op basis van de geregistreerde voorzieningen het aantal Jobhunter trajecten weergegeven. Tabel 9: Aantallen met Jobhunter Jobhunter
Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q4 2023 Q1 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 16 16 16 14 15 14 14 13 14 15 15 14
De jobhunter plant eerst een intake met de inwoner en brengt de kwaliteiten/vaardigheden van de inwoner in beeld en gaat daarna middels arbeidsmarktoriëntatie kijken wat de (on)mogelijkheden zijn voor de inwoner. Hij benadert bedrijven en stuurt Cv’s van de kandidaten op. De laatste tijd is het een intensiever proces geworden omdat de meeste inwoners een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Veelal hebben de inwoners lichamelijke en/of geestelijke belemmeringen of een taalachterstand (doelgroep statushouders). Hierdoor is een intensievere zoektocht naar een passende plek nodig en moet er soms in stapjes worden toegewerkt naar een betaald dienstverband, door bijvoorbeeld eerst in te zetten op een werkstage.
21
3.3.3.4 Een jaarlijkse campagne richting werkgevers Er wordt vanaf 2025 jaarlijks een actieplan jobhunting opgesteld voor de campagne richting werkgevers. Begin dit jaar is dat voor het eerst gedaan. Dit plan is opgesteld als actie voor de uitwerking van het subdoel: we starten een campagne richting werkgevers (over het aanbieden van betaalde en onbetaalde werkplekken voor inwoners met een arbeidsbeperking/Participatiewet). Dit met als doel om een breder aanbod aan passende arbeidsplaatsen te creëren voor onze doelgroep. Deze doelgroep betreft de inwoners van de gemeente Weststellingwerf met een uitkering en/of arbeidsbeperking. De subdoelen uit het actieplan jobhunting zijn; • • • •
Zichtbaar zijn en bekendheid creëren Werkgevers helpen om arbeidsplaatsen te creëren voor onze doelgroep Groep sociale werkgevers creëren binnen onze gemeente Meer mogelijkheden creëren voor statushouders
De uitwerking van dit plan staat beschreven in het Actieplan Jobhunting 2025. Een aantal middelen om deze doelen te bereiken zijn het organiseren van bijeenkomsten voor werkgevers voor specifieke doelgroepen, informatie delen in de ondernemersnieuwsbrief en in de lokale krant en meedoen aan de activiteiten die in de regio worden georganiseerd om betrokken werkgever in het zonnetje te zetten. De jobhunter is regievoerder om dit plan uit te voeren en waar nodig bij te sturen. Wat hebben we al gedaan in 2025? • Op 24 februari 2025 hebben we vanuit de samenwerking in de regio zuidoost een bijeenkomst georganiseerd. Het onderwerp van die middag was 'werkgeversbijeenkomst voor statushouders en nieuwkomers'. • Daarnaast organiseerden we op 16 april en 14 mei 2025 een tweedaagse zogenoemde ‘Harrie helpt statushouders’ training voor werkgevers uit de arbeidsmarktregio. De tweede trainingsdag is georganiseerd op het gemeentehuis in Wolvega. • Er zijn dit jaar al zo'n 10 nieuwe werkgevers in de gemeente gesproken om de mogelijkheden voor onze doelgroep te bespreken en ze onder de aandacht te brengen. • Er is een intensievere samenwerking opgestart tussen de jobhunter en de bedrijfscontactfunctionarissen van de gemeente wat al heeft geleid tot kennismakingsgesprekken bij werkgevers uit hun netwerk.
• Er zijn social media posts gedeeld op de LinkedIn-pagina van de gemeente met informatie en met daarin het verzoek contact op te nemen als werkgevers interesse hebben in het werken met onze doelgroep. Dit heeft ook al geleid tot een kennismakingsgesprek bij een werkgever. Wat gaan we nog doen in 2025? • De jobhunter is aanwezig bij dag van de ondernemer. • We gaan in de maand November bedrijven bedanken doormiddel van bedrijfsbezoeken en het geven van een presentje. Dit in het kader van de ‘Maand van de 1000 Voorbeelden’. • De jobhunter neemt deel aan activiteiten in het ondernemershuis wat wordt opgestart.
22
3.4 Bijzondere bijstand en minimaregelingen Vanuit de bijzondere bijstand en minimaregelingen ondersteunen we inwoners met een laag inkomen. Voor bijzondere kosten kan er gebruik gemaakt worden van de bijzondere bijstand. Inwoners ontvangen een extra bedrag als er langdurig een laag inkomen is via de individuele inkomenstoeslag. Daarnaast bieden we vanuit het minimabeleid onder andere regelingen zodat kinderen en volwassenen mee kunnen doen aan sport en cultuur en maken inwoners gebruik van de gemeentepolis om verzekerd te zijn voor hoge zorgkosten. Via De VoorzieningenWijzer (datgeldtvoormij.nl) bekijken inwoners welke voorzieningen er voor hun gelden. Ook Geldfit is een toegang voor hulp bij geldzorgen. Ook dit kanaal wordt door inwoners gebruikt, waarna er gerichte hulp ingezet kan worden door ons gebiedsteam. 3.4.1 Bijzondere bijstand In tabel 10 zijn de lasten bijzondere bijstand weergeven. Het betreft lasten die rechtstreeks zijn uitgekeerd aan inwoners. Bijzondere bijstand bestaat uit een grote variëteit aan vergoeding van kosten. Er is een beperkte selectie gemaakt aan kosten die apart worden weergegeven. Alle andere kosten zijn ondergebracht in de categorie overig. Tabel 10: Verdeling lasten bijzondere bijstand
Categorie Bewindvoering Curatele Energietoeslag 2022 Energietoeslag 2023 Individuele inkomenstoeslag Kinderopvang kosten inrichting/huisraad Mentorschap Overig Woonkosten Eindtotaal Eindtotaal (excl. Energietoeslag
2022 2023 2024 2025* € 289.119 € 275.232 € 323.917 € 230.098 € 6.105 € 10.838 € 14.554 € 11.460 € 1.867.100 € 52.585 € € € € 1.540.500 € 233.500 € € 47.750 € 42.500 € 141.950 € 70.850 € 9.419 € 15.295 € 17.812 € 14.334 € 42.705 € 52.474 € 93.136 € 56.409 € 3.168 € 21.852 € 26.150 € 30.385 € 66.553 € 47.194 € 60.401 € 39.661 € 9.542 € 12.062 € 18.411 € 16.323 € 2.341.462 € 2.070.531 € 929.830 € 469.519 € 474.362 € 477.446 € 696.330 € 469.519
* tot oktober 2025
Bij de individuele inkomenstoeslag is zichtbaar dat de nieuwe werkwijze van ambtshalve verlengen bijdraagt om het bereik van de regeling te vergroten. Deze werkwijze is in 2024 ingegaan. De toeslag is daarnaast verhoogd. Inwoners hebben begin 2024 een nabetaling ontvangen over 2023 van de toeslag.
23
3.4.2 Minimaregelingen Er zijn verschillende regelingen vanuit het minimabeleid die we aan onze inwoners aanbieden. Stichting Leergeld Heerenveen-Weststellingwerf Stichting Leergeld Heerenveen en Weststellingwerf richt zich op kinderen uit gezinnen met geldzorgen. Deze kinderen dreigen door de financiële situatie buiten de boot te vallen als het gaat om binnen- en buitenschoolse activiteiten. Leergeld zet zich in voor deze kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. Hun missie is dat elk kind kan meedoen. Want nu meedoen is later meetellen in de maatschappij! Leergeld helpt bij de aanschaf van bijvoorbeeld schoolspullen, muziekles of een lidmaatschap bij een sportvereniging. Zo bieden wij kinderen een opstapje, waardoor ze toch deel kunnen nemen, kennis kunnen opdoen en vaardigheden kunnen ontwikkelen. Tabel 11: Stichting leergeld Heerenveen-Weststellingwerf 2022 2023 Aantal kinderen 368 341 Aantal verstrekkingen 1.343 1.598
2024 269 1.076
2025* 249 819
*tot 1 oktober
De inkomensgrens bedraagt 120%. Van de doelgroep tot 110% bereiken we een groot deel (naar schatting groeien 284 kinderen op in minimahuishoudens tot 110%. Bron: minimascan Stimulansz 2023). De doelgroep tussen 110% en 120% maakt nog niet volledig gebruik van Leergeld. Via verschillende kanalen zoals De VoorzieningenWijzer, via de Gids Geldwijzer, scholen, sport en cultuurverenigingen worden gezinnen op Leergeld geattendeerd. Ook zijn inwoners met een bijstandsuitkering geïnformeerd over Stichting Leergeld. Door extra uitstroom van 18-jarigen hebben in 2024 minder kinderen gebruik gemaakt van Leergeld. Volwassenenfonds Sport en Cultuur We werken samen met het Volwassenenfonds Sport en Cultuur zodat volwassenen van alle leeftijden mee kunnen doen aan sport en culturele activiteiten. Dit kan bij verenigingen en aanbieders in de buurt. Ook is een vergoeding mogelijk voor sportkleding of andere attributen. Een lidmaatschap van de bibliotheek wordt ook door het Volwassenenfonds verstrekt. Per inwoner is er op jaarbasis een vergoeding van € 300 mogelijk. Er is ruimte voor 150 deelnemers. De vergoeding wordt rechtstreeks overgemaakt aan de vereniging of aanbieder. Via het gebiedsteam, Stichting Leergeld en het Beweegteam kan er een aanvraag worden gedaan door inwoners met een inkomen tot 120 % van de relevante bijstandsnorm. Tabel 12: Volwassenfonds Sport en Cultuur
Aantal deelnemers
2023 124
2024 187
2025* 136
*tot 1 oktober
Het aantal deelnemers neemt jaarlijks toe, doordat niet alle deelnemers het volledige bedrag van € 300 benutten is er ruimte voor meer deelnemers.
24
Gemeentepolis collectieve zorgverzekering Inwoners die 130% of minder van de relevante bijstandsnorm aan inkomen hebben komen in aanmerking voor de gemeentepolis van de Friesland Zorgverzekeraar. Inwoners kunnen zich aanmelden via de website gezondverzekerd.nl. Er zijn twee pakketten waaruit een inwoner kan kiezen: 1. AV Frieso Compleet (verwacht veel zorg) 2. AV Budget + AVT Standaard (verwacht minder zorg). Tabel 13: Gemeentepolis collectieve zorgverzekering 2022 18- deelnemers 185 18+ deelnemers 564 Totaal deelnemers 749
2023 184 565 749
2024 178 547 725
2025 176 434 610
Door minder instroom in de gemeentepolis en uitstroom doordat inwoners een hoger inkomen ontvangen is het aantal deelnemers in 2025 gedaald. VoorzieningenWijzer Met de online checks van De VoorzieningenWijzer ontdekken inwoners zelf of samen met iemand wat voor hen geldt. De checks zijn op maat ingericht. Zo bevatten ze de lokale regelingen en normen en verwijzen ze naar partijen uit het lokale netwerk, zoals de Voedselbank, Stichting Leergeld en het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Tabel 14: Voorzieningenwijzer
Bezoekers datgeldtvoormij.nl/Weststellingwerf
2024 343
2025* 243
*tot 1 oktober
Geldfit.nl Geldfit is het startpunt bij vragen en zorgen over geld. Het is onderdeel van de onafhankelijke Stichting NSR. Geldfit denkt met inwoners mee welke stappen ze nu kunnen zetten. Inwoners kunnen contact opnemen op een manier die bij hen past. Ook kent Geldfit veel organisaties, landelijk én in de buurt. Als dat gewenst is, brengen ze mensen in contact met iemand die verder helpt. Zo krijgen inwoners weer grip op hun geld. Tabel 15 Geldfit.nl
Bezoekers op website
2024 299
2025* 265
*tot 1 oktober
25
3.5 Schulphulpverlening Inwoners met geldzorgen en schulden kunnen bij ons gebiedsteam terecht. Samen met de inwoner wordt bekeken welke hulp passend is om een oplossing te vinden voor de geldzorgen en schulden. Om schulden niet te laten oplopen zoeken we vanuit de vroegsignalering van schulden al bij beginnende betaalachterstanden contact met inwoners. Inwoners informeren we tijdens deze contactmomenten over de mogelijkheden van hulp. 3.5.1 Vroegsignalering van schulden Vanuit de vroegsignalering van schulden ontvangen we signalen van betaalachterstanden van vaste lasten partijen van huur, zorg, gas, water en elektra. Om oplopende betaalachterstanden en schulden te voorkomen nemen we contact op met inwoners met achterstanden en bieden we passende hulp. We zoeken contact door op huisbezoeken te gaan, te bellen of een Whatsapp bericht, mail of brief te sturen. Tabel 16 Vroegsignalering signalen
Vroegsignalering Crisismelding Vroegsignalering enkelvoudig Vroegsignalering meervoudig Totaal aantal signalen Aantal acties op signalen Aantal reacties op signalen
2025* 65 559 174 798 1.064 282
*tot 1 oktober
De signalen crisismelding, vroegsignalering enkelvoudig (eerste signaal die we ontvangen voor deze inwoner in de afgelopen 6 maanden) of meervoudig (meerdere signalen in de afgelopen 6 maanden) ontvangen we van vaste lasten partijen. Deze vaste lasten partijen zijn wettelijk verplicht om deze signalen door te geven. De acties die wij vervolgens vanuit het gebiedsteam ondernemen op de signalen verschillen per signaal. De acties worden bepaald aan de hand van het signaal, bijvoorbeeld op basis van de hoogte van de achterstand of de soort achterstand (huur, water, zorg, elektra of gas) etc. We zoeken vervolgens contact met inwoners. 3.5.2 Meldingen schuldhulpverlening Onderstaand vindt u het aantal meldingen voor hulp bij schulden en geldzorgen die bij ons gebiedsteam zijn binnengekomen. Niet elke melding leidt tot een aanvraag voor een schuldhulpverleningstraject. Soms is een enkel gesprek met tips of ander advies voldoende. Tabel 17 Meldingen schuldhulpverlening
Meldingen schuldhulpverlening
Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 43 32 37
26
3.5.3 Aanvragen schuldhulpverlening Onderstaand vindt u gegevens over het aantal aanvragen schuldhulpverlening bij de gemeente. Dit omvat naast het regelen van de schulden ook budgetbeheer, budgetcoaching en het treffen van afspraken met schuldeisers. Het doel is om stabiliteit te creëren, stress te verminderen en een plan op maat te bieden dat rekening houdt met de persoonlijke omstandigheden. De aanvragen schuldhulpverlening betreffen aanvragen op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), waarop een besluit is genomen. Tabel 18 Aanvragen schuldhulpverlening
Aanvragen schuldhulpverlening
Q1 2025 Q2 2025 Q3 2025 20 37 23
27
Sociale basis De toelichting op onze sociale basis is grotendeels verhalend waarin we de actualiteit meenemen. Waar mogelijk worden cijfers gepresenteerd.
4.1 Vrijwilligerspunt Tabel 19 Vrijwilligers 2025* Aantal bemiddelde vrijwilligers via de website en onze inzet. Hierin meegenomen de matches in het kader van de burgerschapsstage en bemiddeling voortgekomen uit individuele gesprekken met inwoners (via activeringscoaches en Wmo) en individuele hulpvragen. Aantal bezoekers website Vrijwilligerspunt Weststellingwerf (1 januari – 30 maart) Inwoners met praktische hulpvragen (Samen Doen) Aantal nieuw geregistreerde gebruikers op de website Aantal geregistreerde organisaties website
47 5470 <10 82 91
*tot 1 oktober
Terugblik tweede en derde kwartaal 2025 •
•
•
•
•
Vrijwilligersmarkt Noordwolde Dit jaar hebben we voor het eerst een vrijwilligersmarkt georganiseerd in Noordwolde. Ook daar zijn diverse verenigingen en stichtingen actief die op zoek zijn naar enthousiaste vrijwilligers. De belangstelling vanuit de organisaties was groot. Men vond het fijn om elkaar te ontmoeten en te netwerken. Belangrijke leerpunten die we meenemen zijn: het gekozen moment, de frequentie van de markt in Noordwolde en de manier waarop we publiciteit eraan hebben gegeven. Pluim van de Maand In het tweede kwartaal zijn we gestart met het initiatief Pluim van de Maand. Elke maand zetten we een vrijwilligersorganisatie, initiatief of individuele vrijwilliger in het zonnetje door het overhandigen van een taart, gesponsord door de bakker in Noordwolde of Wolvega. Van elke uitreiking wordt een artikel met foto gemaakt, dat wordt gepubliceerd in de huis-aan-huis editie. Een leuke laagdrempelige manier om waardering te geven aan vrijwillige inzet. Lindefestival Ook dit jaar waren we aanwezig met een kraam op het Lindefestival. Een mooie gelegenheid om het Vrijwilligerspunt onder de aandacht te brengen en tegelijkertijd promotie te maken voor de vrijwilligersmarkt. Vrijwilligersmarkt Wolvega De vrijwilligersmarkt in Wolvega was opnieuw een groot succes. Dit jaar waren zo'n 28 organisaties aanwezig die zich presenteerden en nieuwe vrijwilligers wierven.
Vrijwel elke organisatie wist één of meerdere nieuwe vrijwilligers of jongeren voor de burgerschapsstage te werven. Daarnaast fungeerde de markt als een laagdrempelig platform om onderlinge contacten te versterken. De markt trok ongeveer 100 bezoekers, verspreid over de ochtend. 5-jarig jubileum Dit jaar vierden we het 5-jarig bestaan van het Vrijwilligerspunt. Een mijlpaal waar we het afgelopen kwartaal bij stil hebben gestaan. We hebben interviews gegeven aan zowel het magazine Wolvegram als de Stellingwerf. Ook tijdens de vrijwilligersmarkt hebben we hier uitgebreid aandacht aan gegeven. Wethouder Hanneke Zonderland sprak tijdens haar openingswoord haar waardering uit over wat het Vrijwilligerspunt in de afgelopen jaren heeft bereikt. Bezoekers ontvingen een goodiebag als dank voor hun komst, en konden genieten van een taartje met ons jubileumlogo. Voor de deelnemende organisaties werd na afloop een lunch verzorgd, wat zeer werd gewaardeerd.
28
4.2 Mantelzorg In tabel 20 worden relevante cijfers gepresenteerd met betrekking tot mantelzorg, waaronder het aantal geregistreerde mantelzorgers en jonge mantelzorgers. Deze cijfers bieden inzichten in de omvang van de mantelzorgpopulatie binnen de gemeente. Tabel 20 Mantelzorg 2025* Aantal geregistreerd mantelzorgers Aantal uitschrijvingen Aantal jonge mantelzorgers Aantal ondersteuningsvragen mantelzorg aan vlechtwerkers
250 20 17 Zie toelichting hieronder
*tot 1 oktober
Het aantal ondersteuningsvragen aan vlechtwerkers betreffende mantelzorg is lastig te monitoren vanwege de hoeveelheid vragen en de diverse kanalen waaruit de vragen ons bereiken. De vragen lopen uiteen van ondersteuningsvragen van mantelzorgers, netwerkpartners tot praktische vragen over huishoudelijke hulp, respijtzorg, dagbesteding. Terugblik tweede en derde kwartaal 2025 •
• •
•
•
Afsluiten belactie In januari werd een belactie gestart om met alle geregistreerde mantelzorgers telefonisch contact op te nemen, voor het in kaart brengen en het up to date maken van de lijst met mantelzorgers. Deze belactie is eind mei afgerond. Daarbij is het merendeel gesproken en is de lijst van de mantelzorgers nagenoeg weer up to date. Deelname aan netwerkoverleggen Het bijwonen van het provinciaal overleg en overleg in OWO verband. Mantelzorgcafé: In mei heeft weer een mantelzorgcafé plaatsgevonden. Thema was dit keer Positieve Gezondheid. Onze welzijnscoaches Marleen de Vries en Anneke Rosheuvel namen de mantelzorgers mee in wat positieve gezondheid nu betekent en wat je zelf kunt doen om op een positieve manier gezond te blijven. De bijeenkomst werd goed bezocht. In het najaar zal een volgend mantelzorgcafé plaatsvinden. Koffieochtenden Naast de mantelzorgcafés zijn wij gestart met 1x in de 2 maanden een koffie inloopochtend te organiseren. Mantelzorgers kunnen vrij binnenlopen voor een kopje koffie en een praatje, c.q. luisterend oor. Zowel de eerste op 26 juli als de 2e op 17 september werd goed bezocht Nieuwsbrief Afgelopen jaar is er meegelift op de landelijke nieuwsbrief De Mantelkracht, die in samenwerking met MantelzorgNL wordt uitgebracht. Deze nieuwsbrief voorzag ook mantelzorgers in onze regio van actuele informatie en themagerichte artikelen.
Vanaf 2025 heeft De Mantelkracht een andere opzet gekregen. Na onderzoek onder verschillende mantelzorgers, waarin duidelijk wordt dat het blad niet frequent gelezen wordt in combinatie met de kosten, hebben we besloten om vanaf 2026 niet verder te gaan met De Mantelkracht. In plaats daarvan gaan wij weer in eigen beheer een lokaal gerichte nieuwsbrief uitbrengen
29
•
• • •
Webinars op provinciaal niveau Met 10 andere organisaties/mantelzorgcoördinatoren vanuit Friesland haken wij aan bij door Mantelzorg.nl georganiseerde Webinars. In het 2e kwartaal heeft een 2e Webinar plaatsgevonden waar een aantal mantelzorgers aan hebben deelgenomen. In het najaar zal de 3e en laatste Webinar plaatsvinden; Werven van een nieuwe mantelzorgvrijwilliger Een doorlopend proces Mantelzorgvrijwilligers Er is een appgroep aangemaakt om informatie met elkaar te delen en voor het onderlinge contact; Telefonisch contact mantelzorgers Telefonisch mantelzorgers te woord staan, advies en een luisterend oor bieden.
4.3 Jeugd en jongerenwerk Het afgelopen half jaar zijn we met 2 jongerenwerkers geweest. 1 jongerenwerker heeft de overstap gemaakt naar SMW. Toch zijn we trots op de doorontwikkelingen die we met 2 jongerenwerkers hebben gemaakt. Gelukkig zijn we vanaf 1 nov weer op volle sterkte. Wij zijn vaak op straat om jongeren te ontmoeten. We werken goed samen met VMBO-scholen, waar we wekelijks te vinden zijn (preventief). Samen met jongeren hebben we inmiddels een plek gerealiseerd in Wolvega. Naam: Jongerencentrum NeXus (latijn voor: Keten, Samenzijn, Verbinding). We gaan minimaal 3 dagen open. Op dit moment staat de mobiele ontmoetingsplek in de Blesse. Een goede samenwerking tussen buurt en jongeren. We werken samen met verschillende organisaties die zich bezighouden met jongeren. Zo willen we een sterke basis voor jongeren maken. We zijn nauw betrokken bij OKO (Opgroeien in een kansrijke omgeving). Zowel op gebied van vrijetijdsbesteding als ouderbetrokkenheid. We zijn gestart met Sport en Chill. Dit is een concept waar we jongeren aanzetten tot beweging, maar waar ook gechillt mag worden of een goed gesprek. Dit concept houden we elke dinsdag in de Steense, in samenwerking met Sport Fryslân MDT: MDT heeft zijn doel behaald van minimaal 150 jongeren. De jongeren hebben zich goed ingezet. De MOP en het nieuwe jongerencentrum zijn de perfecte voorbeelden van een MDT traject.
Voor de rest zagen we veel jongeren die niet goed wisten wat voor opleiding/werk/vrije tijdsbesteding ze moesten doen. We zetten MDT voort in Talentenplek. Dit doen we om de kwaliteit te verhogen op het gebied van begeleiding. De druk van aantallen halen is er dan af. Een perfecte mogelijkheid om nog meer uit onze professionaliteit te halen. To B: Het jongerenwerk is er op woensdagmiddag en vrijdagmiddag. De sociaalbeheerder zit op dit moment in de ziektewet. We hebben het opgelost met een tijdelijke op de vrijdag avond. Op vrijdag is het druk. Meer dan 30 verschillende jongeren komen verspreid over de avond. To B is een vaste vindplek om jongeren te ontmoeten.
30
4.4 Samenlevingsopbouw In Wolvega en Noordwolde heeft het opbouwwerk zich vooral gericht op het thema Ontmoeting. Een belangrijk uitgangspunt bij het versterken van de sociale basis. In Wolvega hebben we ons gericht op ontmoeting vanuit het project Bestemming Wolvega. Vanuit dit project zijn 3 decentrale ontmoetingsplekken gerealiseerd. Ook is het centrale ontmoetingscentrum van Wolvega, het Huis op de Hoogte, 4 oktober 2025 voor het eerst in gebruik genomen voor activiteiten georganiseerd door Wolvega Bloeit; een initiatief welke ook ondersteund wordt door het Opbouwwerk. Het contact met de geworven Buurtverbinders wordt onderhouden door 2-jaarlijks bij elkaar te komen met als doel elkaar te versterken en ervaringen te delen. Ook de wijkverenigingen worden hierbij aangehaakt. In Noordwolde wordt verder gewerkt aan de beweegtuin de Haenepolle en de leefbaarheid in de Krommestede en omliggende wijk. Daarnaast zijn er diverse initiatieven ondersteund, zoals de kledingbanken, papierwinkels, Stichting Breuningslaan, De Buurthap, Speel-o-theek, OSN (onafhankelijke seniorenvereniging Noordwolde en het rioleringsproject in de Prinsenbuurt. Terugblik tweede en derde kwartaal 2025 • •
•
•
•
•
Kledingbank Noordwolde was gestart met een tijdelijke pop up locatie in de Krommestede (woonvorm voor ouderen in Noordwolde). Door de grote belangstelling is de kledingbank voorlopig nog te vinden in de Krommestede. De speel-o-theek Noordwolde heeft inmiddels een nieuwe ruimte gekregen binnen het Buurthuus. In 1 van de zalen boven is een kastenwand voor het speelgoed gerealiseerd. Deze kasten zijn open tijdens de speel-o-theek openingsmomenten. Daarbuiten blijft de ruimte multifunctioneel inzetbaar. Ondersteuning OSN (Onafhankelijke Senioren Noordwolde); met de komst van een nieuwe bestuurslid is ook de wens ontstaan om de groep weer actief op de kaart te zetten. Het huidige ledenbestand krimpt en is veelal 70 jaar en ouder. Bestuur en opbouwwerk zijn bezig met het opzetten van een klankbordgroep, bestaande uit inwoners die mee denken over de toekomst van de OSN. Gericht op oa. programmering en ledenwerving. Krommestede: De activiteitencommissie krijgt steeds meer vorm en is inmiddels een vast begrip binnen de Krommestede. Diverse activiteiten hebben inmiddels plaats gevonden, te denken aan film en muziekavonden, creatieve bijeenkomsten, barbecue en gezamenlijke maaltijden enz. Ook de moestuin heeft inmiddels een mooie oogst opgeleverd en is een mooie ontmoetingsplek geworden in het complex.
Het grote terras bij de tuin is een fijne plek geworden voor een gezamenlijk bakje koffie en een praatje. Verder is er nu een bewonerscommissie in oprichting, welke begeleid wordt door Huurdersbelang Friesland. Daarnaast heeft er een ketenpartnersoverleg plaats gevonden. Hier bij sluiten aan: Zorggroep de Stellingwerfen, diverse zorgpartijen, WMO, WoonFriesland en opbouwwerk. Doel is met name, hoe professionals kunnen aansluiten bij de bewoners, ipv het voor de bewoners bedenken. Beweegtuin de Haenepolle: Het sportuurtje wordt verder voortgezet. De groep bestaat nu uit 17 personen en wie kan sluit aan bij het wekelijkse sportuurtje. Bij (erg) slecht weer wijkt de groep uit naar het Buurthuus. Binnen de groep is een sterke binding ontstaan, zo wordt er gebeld als iemand er niet is zonder af te melden. Ondersteuning inloophuis Breuningslaan. Ondersteuning bij organisatie activiteiten, bestuur ondersteuning en jaarlijkse subsidieaanvraag. We willen de inwonersparticipatie in de 31
• •
• • • • • • •
•
•
Breuningslaan vergroten, o.a. door middel van een tweejaarlijkse straatschouw en een tuinendag. De najaarsschouw staat weer gepland. Een samenwerking tussen inwoners, inloophuis Breuningslaan, woningcorporaties, wijkagent en gemeente. Nadat de Dorpsondersteuner vorig jaar een koffieochtend heeft opgezet, is deze nu overgenomen door een bewoner. Zij wordt ondersteund waar nodig door het Opbouwwerk. Kledingbank Wolvega: Opbouwwerk onderhoudt met regelmaat contact met de Kledingbank en heeft een ondersteunende functie. Ondersteuning en facilitering papierwinkels Wolvega en Noordwolde. De Papierwinkel ondersteunt wekelijks een groot aantal bewoners bij vragen. In Noordwolde is momenteel 1 vrijwilliger, door een medische ingreep is ook zij momenteel uitgeschakeld. Hierdoor worden klanten doorverwezen naar de papierwinkel in Wolvega. Deelname thematafel armoede Wolvega Bloeit: ondersteunen van organisatie, verbinden tussen organisatie, bewoners en gemeente. Valpreventie: samen met fysio Noordwolde een wervingsactiviteit gedaan bij de Buurthap. Ondersteunen initiatieven tussen Terra, Wijkvereniging de Senne, inwoners en FC Wolvega. Ondersteunen van de wijkverenigingen. Opbouwwerk is hierbij ondersteunend en faciliterend, in bijvoorbeeld het met elkaar in contact brengen en het bewaken van de voortgang met als doel het te laten borgen bij de wijkverenigingen zelf.
Onderhouden van contacten met de OSW. In het kader van Bestemming Wolvega, project centrale ontmoetingsruimte, is een initiatiefgroep ontstaan bestaande uit vrijwilligers, die zich bezighoudt met voorbereiding/ uitvoering van een operationeel ontmoetingscentrum. Deze werkgroep is gerelateerd aan het versterken van de sociale basis en hierbij is het opbouwwerk betrokken en heeft een adviserende rol. Doorlopend worden er Buurtbakkies georganiseerd in verschillende wijken in zowel Wolvega als Noordwolde, hetzij op initiatief van inwoners, hetzij n.a.v. signalen uit de wijk, omwonenden of instanties. De werkgroep: PB Noordwolde, wijkagent, WoonFriesland, Woonstichting Wetstellingwerf, collega van de Werf en opbouwwerk hebben in het 1e half jaar van 2025 4 buurtbakkies gehouden, waar van 2 in Wolvega en 2 in Noordwolde. In de Prinsessenbuurt is een groot rioleringsproject van start gegaan, welke veel impact heeft op de wijk. Vanuit de Sociale Basis is het Opbouwwerk hierbij betrokken om informatie op te halen, signalen op te vangen en de thermometer in de wijk te zetten met als doel inzicht te krijgen in wat er speelt in de wijk.
32
Bestemming Wolvega; Opbouwwerk is betrokken bij de uitvoering van de plannen uit het project Bestemming Wolvega •
•
• • •
Buurtverbinders ▪ Verbinden en ondersteuning van de buurtverbinders (buurtverbinders zijn de personen in een straat/ buurt die van onschatbare waarde voor de sociale samenhang in een straat/buurt). Decentrale ontmoetingsplekken ▪ FC Wolvega (huiskamer van de wijk) ▪ De Steense ▪ Terra en Wijkvereniging de Senne Centrale ontmoetingsplek ▪ Procesondersteuning Mobiele ontmoetingsplek jongeren ▪ Procesondersteuning Thematafel vitaal ouder worden in Wolvega
4.5 Ouderenwerk Om ervoor te zorgen dat de ouder wordende inwoner van onze gemeente langer, gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen, is het belangrijk om een goede samenwerking te hebben met formele en informele organisaties gericht op ouderen. Terugblik tweede en derde kwartaal 2025: • • • • •
Samenwerking en ondersteuning van de ouderenverenigingen. Voortzetting en doorontwikkeling van de Ketenaanpak Valpreventie. Wijkgericht werken/driehoeksoverleg: Verpleegkundigen, wijkverpleegkundigen, casemanagers dementie, POH-GGZ, Welzijnscoach, Wmo-consulenten Inwonersinitiatieven gericht op ouderen ondersteunen en faciliteren.
33
4.6 Welzijn op recept Welzijn op Recept is inmiddels als zeer succesvol te benoemen. In augustus 2024 is er een tweede welzijnscoach gestart. Uit landelijk onderzoek is inmiddels duidelijk geworden dat de inzet van Welzijn op Recept nu al 20% minder werkdruk bij de huisartsenpraktijken oplevert. In onze gemeente werken alle vijf huisartsenpraktijken mee. Ook vanuit het Gebiedsteam wordt steeds vaker doorverwezen. Werden mensen in eerste instantie aangemeld voor begeleiding of dagbesteding bijvoorbeeld bij eenzaamheid komt er nu vaak een doorverwijzing naar de welzijnscoaches voor in de plaats. Door het aanbieden van activiteiten buiten de deur wordt hierdoor het netwerk van de inwoner uitgebreid, zijn ze minder eenzaam en blijven ze langer zelfredzaam. Met het aantal doorverwijzingen vanuit de huisartsenpraktijken, de thuiszorgorganisaties en het Gebiedsteam scoort de gemeente Weststellingwerf binnen de provincie Friesland op dit moment het hoogst. Naast het opstarten van trajecten om het welzijn van de inwoners te vergroten hebben wij aandacht gehad voor andere activiteiten. Deze bestaan vooral uit het verbeteren van het contact met de huisartspraktijken, thuiszorgorganisaties en het Gebiedsteam en onderhouden van het bestaande netwerk. Daarnaast ligt een stuk van onze kracht in het verbinden tussen eenzame mensen die nu samen activiteiten ondernemen.