I-08c Bijlage 2 - Toelichting op voorgeschiedenis en proces Nijksweg 24 en Turfhoekweg 15
Tekst van het document
Bijlage Toelichting op voorgeschiedenis en het proces ten behoeve van ruimte-voor-ruimte regeling Nijksweg 24 en Turfhoekweg 15 Zaaknummer: Z2025-00002104 Documentnummer: D2025-00047529 Terugblik op het vooroverleg en de wens van de initiatiefnemer De initiatiefnemer heeft al meerdere jaren de wens om de locatie aan de Turfhoekweg 15 in Steggerda (hierna te noemen: Turfhoekweg) te ontwikkelen voor woningbouw. In 2023 is het vooroverleg voor de ruimte-voor-ruimte initiatieven gestart en zijn er gedurende het proces meerdere principebesluiten genomen op verzoek van de initiatiefnemer. Waarbij er - op basis van de door initiatiefnemer verstrekte informatie - steeds de verwachting is geweest dat er meer dan twee compensatiewoningen aan de Turfhoekweg teruggebouwd zouden kunnen worden. Voor meer informatie verwijzen we u naar bijlage 2. In het vooroverleg heeft de initiatiefnemer ook aangegeven dat hij door vererving in de maatschap er areaal en een voormalige boerderij bij heeft gekregen aan de Turfhoekweg. Zelf was hij op dat moment eigenaar van de boerderij aan de Nijksweg 24 in Blesdijke (hierna te noemen: Nijksweg 24). De initiatiefnemer is gestopt vanwege zijn leeftijd en heeft zijn deel van de onderneming aan zijn zoon overgedragen. Zijn zoon beheert de boerderij aan de Nijksweg 38 in Blesdijke (hierna te noemen: Nijksweg 38).
Alle bedrijfsactiviteiten zijn naar de Nijksweg 38 verplaatst, zodat zijn zoon de kans krijgt om een toekomstbestendig agrarisch bedrijf te realiseren. Het eerste principeverzoek en de interpretatie van beeldverstorende bebouwing Op 3 oktober 2023 heeft u een principeakkoord gegeven op het principeverzoek (0098173498) om twee keer de ruimte-voor-ruimte regeling toe te passen om drie compensatiewoningen toe te voegen, als aan de voorwaarden van de regeling kan worden voldaan. Voor dit principeverzoek was er geen sprake van een uitgewerkt plan, maar enkel de vraag en een idee voor ontwikkeling van de locaties. Sinds 2024 zijn er gesprekken geweest met de kwaliteitsgroep Koloniën van Weldadigheid en de omgevingstafel met de provincie Fryslân. Hierbij waren zowel gemeente als initiatienemer betrokken. In het rapport wordt uitgegaan van voldoende vierkante meters aan beeldverstorende bebouwing voor drie compensatiewoningen. De reden hiervoor is dat de initiatiefnemer heeft aangegeven enkel te zijn uitgegaan van het (meten conform) provinciaal beleid. In dat rapport wordt verder niet ingegaan op het gemeentelijk beleid (zie bijlage 6). Ten tijde van indienen in 2023 was de gemeentelijke ruimte-voor-ruimte regeling nog niet vastgesteld.
Ruimte-voor-ruimte kon alleen via de wijzigingsbevoegdheid in het bestemmingsplan Buitengebied 2014 onder de Wet ruimtelijke ordening (oude wetgeving). In de kaders voor ruimte-voor-ruimte in dat bestemmingsplan wordt uitgegaan van maximaal één compensatiewoning op het voormalig agrarisch bedrijfsperceel, ongeacht het te slopen aantal vierkante meters aan beeldverstorende bebouwing, met dien verstande dat wel minimaal 1.000 m2 moet worden gesloopt om hiervoor in aanmerking te komen. Omgevingstafel 2024 met de provincie Fryslân Op 31 januari 2024 is het ontwerpplan door de gemeente voorgelegd aan de adviseurs van de provincie Fryslân en het Wetterskip Fryslân in een zogeheten omgevingstafel. Dit is een gebruikelijke procedure waarbij ook de initiatiefnemer is betrokken. De omgevingstafel is gehouden op de locatie van initiatiefnemer, zoals ook is aangegeven in de notulen. Uit de notulen van de omgevingstafel blijkt niet dat de provincie en het wetterskip na deze omgevingstafel overtuigd waren van een haalbaar plan (bijlage 7). Bij navraag bij de provincie Fryslân komt niet naar voren dat er toezeggingen zijn gedaan over het aantal (3) compensatie woningen of het verplaatsen van de compensatie woning van de Nijksweg naar de Turfhoekweg.
Principeverzoek 2025 In het principeverzoek (D2025-00015051) dat op 16 juni 2025 aan het college is voorgelegd wordt de bovenstaande aanname (voor 3 compensatiewoningen) voortgezet en er wordt geen verwijzing gedaan naar de nieuwe door de gemeenteraad vastgestelde ruimte-voor-ruimte regeling. De nieuwe gemeentelijke ruimte voor ruimte regeling (van 1 januari 2024) sluit aan op het provinciaal beleid,
terwijl er bovendien iets meer maatwerk mogelijk is voor de situationele invulling van een compensatiewoning. De provinciale regeling regelt niet op welke wijze sleufsilo’s moeten worden meegenomen; dat wordt aan gemeenten overgelaten. In de daarna door de raad vastgestelde gemeentelijke regeling worden sleufsilo’s, die een opstaande rand bevatten, meegenomen als strekkende meters. Plaatopslag en erfverharding valt niet onder bebouwing en wordt niet meegenomen. Deze handelwijze werd door ons ook al toegepast onder het oude beleid. Zie voor meer informatie bijlage 2. Inmeten ter plaatse door de gemeente Na meerdere contacten en gesprekken met initiatiefnemer is door de gemeente alle bebouwing aan de Nijksweg 24 en de Turfhoekweg 15 in september 2025 ingemeten, in het bijzijn van initiatiefnemer. Ook daarna heeft nog overleg plaatsgevonden met initiatiefnemer. Hierbij is komen vast te staan dat er geen verschil van inzicht (meer) bestaat over de daadwerkelijke oppervlakte en functie van de betreffende objecten. Wel bestaat er verschil van mening over wat er nu wel en wat niet mag meetellen in het bepalen van de sloopoppervlakte voor compensatie.
Op basis van de ingemeten vierkante meters aan beeldverstorende bebouwing op de betreffende locaties concluderen wij dat er maximaal twee compensatiewoningen toegekend kunnen worden, twee ruimte-voor-ruimte regelingen toe te passen voor maximaal één compensatiewoning per locatie (zie hiervoor bijlage 6). Standpunt initiatiefnemer Initiatiefnemer beroept zich op gedane toezeggingen gedurende het proces voor het mogen bouwen van 3 compensatiewoningen. Wij hebben hier zo goed mogelijk onderzoek naar gedaan en ons is niet gebleken van een zodanige toezegging. Desgevraagd is dit ook door initiatiefnemer niet overgelegd danwel aangetoond. Overigens kan aan een toezegging nooit dezelfde waarde worden toegekend dan aan een collegebesluit, en gaat het hier bovendien ‘slechts’ om een principeverzoek en is er ook nog sprake van onvolledige dan wel onjuiste informatie. Ook is altijd duidelijk geweest dat er een verdere uitwerking van het principeverzoek noodzakelijk was voordat een procedure voor het wijzigen van het omgevingsplan opgestart kan worden. Addendum bij het principeverzoek 2025 Op 4 november 2025 heeft de initiatiefnemer een addendum aangeleverd ter aanvulling van het principeverzoek (D2025-0001505). De aanpassingen in het addendum zijn naar aanleiding van de gesprekken tussen de gemeente en de initiatiefnemer.
Na de inmeting en bestudering van de resultaten is duidelijk geworden dat dit tot een ander besluit moet leiden op het ingediende principeverzoek (Het addendum is opgenomen in bijlage 3 en de uitleg over de meetgegevens in bijlage 6). Toch wil de initiatiefnemer het principeverzoek voor drie compensatiewoningen aan het college voorleggen, zoals in de tweede alinea van de inleiding al is aangegeven. Daarnaast heeft de initiatiefnemer in het principeverzoek de wens om de eventuele compensatiewoning van de Nijksweg 24 te verplaatsen naar de Turfhoekweg. Formeel betreft het een verzoek tot voorlopig standpunt van de gemeente over het opstarten van drie procedures voor de wijziging van het omgevingsplan. Met dit voorstel wordt u geadviseerd om het principeverzoek voor drie compensatiewoningen aan de Turfhoekweg af te wijzen. Beslissing op principeverzoek is bevoegdheid college De regeling die aan de basis staat voor een ruimte-voor-ruimte aanvraag is vastgesteld door de gemeenteraad. De gemeenteraad stelt immers het algemene beleid vast. De beslissing op aanvragen voor omgevingsvergunningen voor binnenplanse omgevingsplanactiviteiten (opa’s) en buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (bopa’s), al dan niet voorafgegaan door een principeverzoek, is een bevoegdheid van het college. Ook is het afhandelen van principeverzoeken een algemene collegebevoegdheid onder de Omgevingswet.
Het vaststellen van een wijziging van het omgevingsplan (wop) is een raadsbevoegdheid. Het voorstel is daarom zo ingestoken dat het college de beslissing op het voorliggende verzoek neemt, maar dat de raad actief wordt geïnformeerd over de genomen beslissing gelet op de looptijd en het proces van dit dossier.