I-05 Beantwoording artikel 31 vragen - VVD - inzake aanpak overlast centrum Noordwolde en Wolvega
Tekst van het document
*0098869418* VVD Weststellingwerf t.a.v. mevrouw S. Heida en de heer R. Bos Wolvega, 19 oktober 2026 Zaaknummer: 0098307237 Documentnummer: 0098869418 Onderwerp: Beantwoording artikel 31 vragen Aanpak overlast in centrum Noordwolde en Wolvega Geachte mevrouw Heida en heer Bos, Op 25 september 2026 ontvingen wij van uw fractie vragen als bedoeld in artikel 31 Regelement van orde (RvO). In deze brief treft u de antwoorden op deze vragen. Voor de leesbaarheid herhalen wij de vraag, daaronder leest u het antwoord. 1. Daders en groepen Heeft de gemeente zicht op de omvang en samenstelling van de groepen die verantwoordelijk zijn voor de overlast? Gaat het voornamelijk om lokale jongeren of zijn er ook jongeren uit omliggende gemeenten bij betrokken? De gemeente heeft jongeren die regelmatig op straat aanwezig zijn in beeld. Dit zijn met name lokale jongeren. De jongeren komen op straat bij elkaar. De groepen wisselen voortdurend van grootte en samenstelling. 2. Verplaatsing van overlast Heeft het college aanwijzingen dat maatregelen op de ene locatie ertoe leiden dat de overlast zich naar andere plekken verplaatst? Zo ja, waar doet dit zich voor? Het is algemeen bekend dat het ontmoedigen van verblijf op een locatie leidt tot verplaatsing naar een andere locatie. Op dit moment zijn er geen concrete aanwijzingen dat zo’n verplaatsing zich voordoet.
Gemeentehuis Griffioenpark 1, Wolvega Postadres Postbus 60, 8470 AB Wolvega Telefoon 140561 Fax (0561) 6136 06 Internet www.weststellingwerf.nl E-mail info@weststellingwerf.nl Zaaknummer: 0098307237 2 / 7 Onconventionele maatregelen 3. Nieuwe aanpak nodig? In hoofdstuk 5 van het Coalitieakkoord 2026–2030 is afgesproken dat het college (onconventionele) maatregelen inzet bij structurele overlast, mede op basis van ervaringen in andere gemeenten en de inzet van (mobiel) cameratoezicht. Welke van deze onconventionele maatregelen en camera vormen heeft het college inmiddels verkend, en op welke termijn worden deze daadwerkelijk in het centrum van Wolvega, maar ook in Noordwolde ingezet? Het coalitieakkoord wordt op dit moment bestuurlijk en ambtelijk uitgewerkt naar een collegeprogramma. De concrete verkenning en uitwerking van de specifieke maatregelen uit het coalitieakkoord starten zodra dit programma door het college is vastgesteld. Tot die tijd zetten we in op de lopende, reguliere maatregelen. 4. Voorbeelden uit andere gemeenten In andere steden zijn voorbeelden van effectieve concepten op het snijvlak van grenzen stellen enerzijds en persoonlijk perspectief anderzijds.
Heeft het college al onderzocht welke succesvolle maatregelen andere gemeenten nemen tegen hardnekkige jongerenoverlast, bijvoorbeeld met gebiedsverboden, tijdelijke sluitingen van locaties, cameratoezicht, mobiele toezichtposten, preventief fouilleren waar wettelijk mogelijk, of intensieve persoonsgerichte aanpak? Zo ja, welke maatregelen overweegt u te nemen en zo nee, op welke termijn kunt u de raad informeren over de uitkomst van het onderzoek? Zie beantwoording vraag 3. 5. Persoonsgerichte aanpak Wordt bij jongeren die herhaaldelijk overlast veroorzaken al gewerkt met een persoonsgerichte aanpak waarbij gemeente, politie, jongerenwerk, ouders, onderwijs en hulpverlening gezamenlijk optrekken? Zo nee, waarom niet? Er wordt niet gewerkt met een formeel vastgestelde Persoonsgerichte Aanpak (PGA-methodiek). Binnen de huidige operationele mogelijkheden en met inachtneming van de privacywetgeving zetten wij in op het activeren en ondersteunen van het netwerk rondom de jongere. In de dagelijkse praktijk blijkt dat we met deze gerichte netwerkaanpak in algemene zin goed uit de voeten kunnen. Dit gebeurt onder meer vanuit het Jongeren Op Straat-overleg en het gebiedsteam.
Wanneer de inzet van het netwerk onverhoopt onvoldoende resultaat heeft of wanneer er sprake is van justitiële contacten, kunnen casussen worden overgedragen aan het Zorg- en Veiligheidshuis (ZVHF) voor een gecoördineerde persoonsgerichte benadering met de ketenpartners. Het inrichten van de PGA-methodiek is een intensief (beleidsmatig en juridisch) traject. Hoewel wij dit als een waardevol instrument beschouwen, achten wij deze stap op dit moment niet noodzakelijk, aangezien we binnen de bestaande kaders en samenwerkingsverbanden al veel kunnen bewerkstelligen . 6. Kansrijke initiatieven Is het college bekend met succesvolle ‘tweede kans ‘initiatieven als ‘Heilige boontjes’ en ‘Current werkt’ in Rotterdam of soortgelijke initiatieven in het noorden en is het college bereid om met de drijvende krachten achter deze projecten te spreken en te overleggen of en hoe een dergelijke aanpak de komende jaren ook toegepast kan worden in onze gemeente, aanvullend op het reeds bestaande aanbod en samen met de partners jongerenwerk en politie. Het college is altijd bereid om met drijvende krachten in gesprek te gaan. Deze verkenning start echter vanuit de vraag: wat is er nodig om het huidige aanbod aan te vullen? Voor de aangedragen initiatieven geldt dat deze zich richten op volwassenen en ex-justitiabelen.
Deze sluiten daarom in onze optiek minder goed aan op de doelgroep waar deze vragen betrekking op hebben. Zaaknummer: 0098307237 3 / 7 7. Ouders aanspreken Worden ouders/verzorgers al actief betrokken wanneer minderjarige jongeren herhaaldelijk voor overlast zorgen? Kan het college aangeven hoe vaak dit in 2025 en 2026 is gebeurd en hoe ze hier in de toekomst mee om wil gaan? Wanneer jongeren met regelmaat en op basis van concrete signalen in verband worden gebracht met het veroorzaken van overlast, of wanneer er anderszins concrete zorgen zijn over het gedrag van een jongere, kan een stopgesprek worden georganiseerd. Bij minderjarigen is er altijd een ouder of verzorger aanwezig bij zo’n gesprek. In 2025 hebben 3 gesprekken plaatsgevonden. In 2026 hebben 7 gesprekken plaatsgevonden. De resultaten en ervaringen tot nu toe bevestigen dat dit een waardevol instrument is en daarom continueren wij deze inzet. 8. Lik-op-stukbeleid Is het college bereid om te onderzoeken of bij structurele overlast sneller en zichtbaarder consequenties kunnen worden verbonden aan het gedrag van individuele overlastgevers? Zie beantwoording vraag 3. 9. Sanctioneren Het coalitieakkoord meldt expliciet dat het weigeren van medewerking door ouders/verzorgers van overlast gevende jongeren door de gemeente zal worden gesanctioneerd.
Op welke wijze is dit sanctie - instrumentarium op dit moment juridisch en operationeel uitgewerkt? Indien er nog niet gesanctioneerd wordt, wanneer is de verwachting dat hierop beleid wordt gemaakt en ingezet? Op dit moment worden ouders niet gesanctioneerd als zij medewerking weigeren. Hiervoor is geen juridische grondslag. Zie ook beantwoording vraag 3. Drugsoverlast en horeca 10. Drugs in de horeca Heeft het college op dit moment signalen dat drugsgebruik of drugshandel in de horeca in Wolvega een structureel probleem vormt? Zo ja, om welke soorten drugs en welke locaties gaat het? Hierbij merken wij op dat wij veel signalen binnenkrijgen over drugsgebruik-en handel onder de jeugd en zij gebruiken ook in horecaondernemingen. Tot op heden hebben wij geen signalen ontvangen die duiden op een structureel probleem in de horeca van Wolvega. 11. Controles horeca Hoe vaak zijn in 2024, 2025 en 2026 controles uitgevoerd waarbij specifiek/ook is gekeken naar drugsgebruik of drugshandel in en rond horecagelegenheden? Vanuit de gemeente en politie zijn in 2024, 2025 en 2026 geen controles uitgevoerd in de horeca die specifiek zijn gericht op drugsgebruik of -handel. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de gemeente hiervoor niet bevoegd is. 12.
Resultaten controles Hoeveel overtredingen, aanhoudingen, bestuurlijke maatregelen, waarschuwingen of andere interventies hebben deze controles opgeleverd? Geen. Zie beantwoording vraag 11. 13. Samenwerking horeca en politie Worden horecaondernemers actief betrokken bij het signaleren van drugsgebruik en drugshandel? Is er een structureel overleg waarin deze signalen worden gedeeld? Zo nee, bent u bereid hier snel actie op te ondernemen? Zaaknummer: 0098307237 4 / 7 De meerderheid van horecaondernemers in Weststellingwerf is aangesloten bij het horecaconvenant Samen uit, veilig thuis in Weststellingwerf. Doel van dit convenant is het gezamenlijk werken aan een veilig en daarmee aantrekkelijker uitgaansklimaat. De gemeente, de politie en de deelnemende horecaondernemers erkennen hierin een gedeelde verantwoordelijkheid en zijn bereid zich in te zetten voor dit doel. Signalen van drugshandel en drugsgebruik kunnen onderling worden gedeeld en/of geagendeerd op het jaarlijkse horecaoverleg. Dit overleg heeft het afgelopen jaar niet plaatsgevonden, maar zal zo snel als mogelijk worden georganiseerd. Dit overleg heeft voor het laatst in 2022 plaatsgevonden, door prioriteiten van beide partijen zijn er andere keuzes gemaakt. In 2024, 2025 en 2026 zijn er verkennende gesprekken geweest met een aantal ondernemers.
De intentie is om het horecaoverleg met een vaste frequentie plaats te laten vinden. 14. Vergunningen als instrument In hoeverre kan en wil de burgemeester de exploitatievergunning of andere bestuurlijke instrumenten inzetten wanneer een horecagelegenheid herhaaldelijk wordt geconfronteerd met drugsgebruik of drugshandel? De burgemeester is vastberaden om op te treden tegen overtredingen die de openbare orde en veiligheid aantasten. Maatregelen worden zorgvuldig afgewogen; de maatregel moet in verhouding staan tot de overtreding (proportioneel) en als het doel ook kan worden bereikt met een lichtere maatregel moet deze eerst worden ingezet (subsidiariteit). De Alcoholwet en de Algemene plaatselijke verordeningen bieden mogelijkheden om vergunning in te trekken. Bij drugshandel en/of productie kan de burgemeester op grond van de wet Damocles een horecazaak (tijdelijk) sluiten of een last onder dwangsom opleggen ter voorkoming van herhaling. In het horecaconvenant zijn afspraken vastgelegd met betrekking tot handhaving en sanctionering. Hierin is een handhavingsstrategie opgenomen dat reikt van waarschuwen tot het intrekken van de terrasvergunning en/of exploitatievergunning. 15.
Onconventionele horecamaatregelen Is het college bereid om, wanneer sprake is van structurele drugsoverlast, steviger in te grijpen dan alleen via controles en politie-inzet, bijvoorbeeld door tijdelijke sluiting, aanvullende vergunningsvoorwaarden of een intensief toezichtregime? Ja. Zie ook beantwoording vraag 14. Fatbikes en verkeersoverlast in het centrum 16. Omvang fatbike-overlast Hoeveel meldingen over overlast door fatbikes zijn in 2024, 2025 en 2026 geregistreerd in Weststellingwerf? Meldingen met betrekking tot overlast door fatbikes worden door zowel door de gemeente als politie niet specifiek geregistreerd als ‘fatbike-overlast’. Wanneer de melding betrekking heeft op een jongere, wordt de melding geregistreerd onder jeugdoverlast. Dit maakt dat we deze cijfers niet kunnen presenteren. 17. Overtredingen en handhaving Hoeveel fatbikes zijn in deze periode gecontroleerd en hoeveel overtredingen zijn daarbij vastgesteld? Kan het college aangeven om welke overtredingen het voornamelijk ging? Het controleren of een fatbike is opgevoerd is voorbehouden aan de politie. Wij zijn hiervoor niet bevoegd en hebben dus ook geen overtredingen vastgesteld. De politie controleert regelmatig fatbikes. Het aantal controles wordt niet geregistreerd. Overtredingen waarbij een fatbike is betrokken worden geregistreerd onder ‘elektrische fiets’.
Dat kunnen verschillende soorten overtredingen zijn, zoals fietsen met telefoon in de hand of fietsen op een plek waar dat niet is toegestaan. Alleen overtredingen met betrekking tot de gashendel (illegaal opvoeren) kunnen hieruit gefilterd worden. In de periode 2024, 2025 en 2026 zijn in Weststellingwerf in totaal 18 overtredingen vastgesteld met de gashendel bij een fatbike (2024=9, 2025=3 en 2026=6). Zaaknummer: 0098307237 5 / 7 18. Opvoeren en illegale aanpassingen Heeft de gemeente zicht op de omvang van opgevoerde of anderszins illegaal aangepaste fatbikes onder jongeren in Weststellingwerf? Nee. 19. Gerichte controles Is het college bereid om op bekende overlastmomenten en -locaties structureel gerichte controles uit te voeren, in samenwerking met (motor-)politie en eventueel andere handhavingspartners? Zoals aangegeven bij vraag 17 is het college niet bevoegd om controles uit te voeren op fatbikes. Voor het organiseren van controles zijn wij daarom afhankelijk van de politie. Wij zijn bereid om ondersteuning te bieden bij acties. 20.
Inbeslagname en consequenties Welke mogelijkheden zijn er om bij herhaaldelijk overtredend gedrag daadwerkelijk consequenties te verbinden aan het gebruik van een fatbike? Wordt bijvoorbeeld onderzocht of en wanneer inbeslagname kan en of andere wettelijke maatregelen mogelijk zijn? In diverse gemeenten wordt al gehandhaafd op fatbikes en hun bestuurders, is het college bereid om te onderzoeken of en zo ja, hoe succesvolle methoden uit andere gemeenten hier kunnen worden geïmplementeerd? Een fatbike heeft in landelijke wet- en regelgeving dezelfde juridische status als een (elektrische) fiets. Dit maakt het zeer lastig om regels te stellen waarmee je alleen fatbike-bestuurders raakt. In Amsterdam en Enschede zijn locaties aangewezen waar het niet is toegestaan om te fietsen met fiets met elektrische trapondersteuning en een bandbreedte van meer dan 7 cm. Hierover horen we positieve geluiden, maar tegelijkertijd zien wij ook dat de markt hierop inspeelt met de ontwikkeling van de skinny bike: een fatbike met minder brede banden. Zie ook beantwoording vraag 3. 21. Verplaatsing door centrummaatregelen Nu het centrum van Wolvega wordt voorzien van verkeerscamera's en bepaalde delen op specifieke tijden worden afgesloten voor gemotoriseerd verkeer: verwacht het college dat dit ook effect heeft op overlast door fatbikes en andere snelle voertuigen? Nee.
De verkeerscamara’s die worden ingezet zien alleen op handhaving van de inrijdbeperkingen (één- richtingsverkeer, autoluwe-zone) en kunnen én mogen niet worden ingezet op snelheidsovertredingen of overlast. 22. Racende auto’s Er wordt ook overlast veroorzaakt door bestuurders van auto’s die met (veel te) hoge snelheid door het centrum racen en daarmee overige verkeersdeelnemers in gevaar brengen en overlast veroorzaken voor omwonenden. Weet het college wie de bestuurders zijn en is het college bereid hiertegen op te treden en te sanctioneren? Wij zijn niet bevoegd om op te treden tegen snelheidsovertredingen. 23. Is het college bereid om waar mogelijk de weginrichting aan te passen, zodat te hard rijden ontmoedigd wordt? Zo nee, waarom niet? Ja. Het college is bereid om te verkennen of het aanpassen van de weginrichting kan bijdragen aan het vergroten van de verkeersveiligheid en het tegengaan van overlast. Daarbij wordt eerst gekeken naar mogelijkheden om het verkeersgedrag te beïnvloeden en te verbeteren. Zaaknummer: 0098307237 6 / 7 Parkplan Lindenoord/Groene Hart 24. Effect van verwijderen bankjes Beschikt het college over cijfers of meldingen waaruit blijkt dat de overlast na het verwijderen van de bankjes daadwerkelijk is afgenomen? Nee. Dit kunnen wij niet cijfermatig onderbouwen. 25.
Probleem opgelost of verplaatst? Is het college van mening dat het probleem in Parkplan Lindenoord daadwerkelijk is opgelost? Zo ja, waarop baseert het College deze conclusie? De vraag of het probleem is opgelost, is niet eenduidig te beantwoorden. Opbouwwerk is actief in gesprek met omwonenden en betrokkenen om gezamenlijk te zoeken naar een goede balans tussen de verschillende belangen en behoeften in de omgeving. Het doel is om wederzijds begrip te versterken en te komen tot een situatie die voor alle partijen zo prettig en werkbaar mogelijk is. 26. Leefbaarheid versus overlast Vindt het college het wenselijk dat openbare voorzieningen zoals bankjes worden verwijderd om overlast tegen te gaan? Of ziet het college dit nadrukkelijk als een tijdelijke noodmaatregel? Dit vinden wij niet wenselijk. Tegelijkertijd is het college bekend met de overlast die inwoners al langere tijd ervaren. Het weghalen van bankjes uit de openbare ruimte zonder toestemming is overigens strafbaar, hier is aangifte van gedaan 27. Terugplaatsen voorzieningen Is het college voornemens om bankjes of andere voorzieningen terug te plaatsen zodra de situatie is verbeterd? Zo nee, waarom niet? Het opbouwwerk is hier met omwonenden van Plaisierbosch over in gesprek. Zie ook beantwoording vraag 25. 28.
Parktuin Juffrouw Sickenga Voor de zomer werden wij opgeschrikt door vernielingen in de parktuin van Juffrouw Sickenga. Kan het college aangeven wat er tot nu toe is gedaan om de vernielingen te herstellen? Wat zijn daarvan de kosten geweest? Wat wordt er gedaan om toekomstige vernielingen en overlast te voorkomen? De kelderdeur van de kerk is hersteld, het prieeltje is verwijderd (zou sowieso verwijderd worden), keien zijn teruggelegd en achtergebleven rommel is opgeruimd. Het bord van Tije Betten moet nog worden hersteld. De kosten bedragen een aantal manuren, enkele honderden euro’s. Zie ook beantwoording vraag 3. 29. Toekomstige inrichting Lindenoord/Groene Hart De gemeente werkt aan de verdere ontwikkeling van het Groene Hart rond Huize Lindenoord en het Pastorieplein. Wordt (het tegengaan van) de huidige jongerenoverlast meegenomen als expliciet aandachtspunt in het ontwerp van de nieuwe openbare ruimte? In het ontwerp wordt gestreefd naar een openbare ruimte die voor uiteenlopende doelgroepen prettig en veilig te gebruiken is. Daarbij wordt gezocht naar een goede balans tussen verblijfskwaliteit, ontmoeting en leefbaarheid. Bij de gesprekken die gevoerd worden over de inrichting wordt ook rekening gehouden met mogelijke overlast door verschillende gebruikersgroepen. 30.
Preventie door inrichting Wordt bij de nieuwe inrichting rekening gehouden met sociale veiligheid, zichtlijnen, verlichting, toezicht en het voorkomen van plekken waar groepen zich langdurig ongezien kunnen ophouden? Ja. Zaaknummer: 0098307237 7 / 7 31. Evaluatie en doelstelling Is het college bereid om de gemeenteraad vóór de uitvoering van de nieuwe inrichting te informeren over de lessen uit de huidige situatie in Parkplan Lindenoord en concreet aan te geven welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat de nieuwe inrichting een potentieel structurele overlastlocatie wordt? Het college kan de raad informeren over relevante ervaringen uit eerdere projecten. Daarbij wordt wel benadrukt dat de situatie in Parkplan Lindenoord niet rechtstreeks vergelijkbaar is met de nieuwe locatie. Openbare ruimtes verschillen in ligging, functie, inrichting en gebruik. Om die reden kunnen conclusies over het ontstaan van overlast niet zonder meer worden overgenomen en wordt per locatie een zelfstandige afweging gemaakt ten aanzien van ontwerp, gebruik en leefbaarheid. Tot slot 32. Onconventionele aanpak concreet maken Kan het college de gemeenteraad vóór het einde van 2026 informeren welke nieuwe of onconventionele maatregelen het bereid is te nemen wanneer de huidige aanpak onvoldoende resultaat oplevert? Zie beantwoording vraag 3. 33.
Resultaatverplichting Kan het college daarbij niet alleen aangeven wat het gaat doen, maar ook met welke concrete doelstellingen en indicatoren wordt vastgesteld of de aanpak daadwerkelijk succesvol is? Ja, het college deelt de mening van de raad dat een succesvolle aanpak valt of staat met heldere doelstellingen. Wij willen niet alleen rapporteren over onze inzet (wat we doen), maar juist verantwoording afleggen over het resultaat (wat het oplevert). Tegelijkertijd vraagt deze verantwoording om een realistische blik. De aanpak van jongerenoverlast is een brede aanpak, waar veel verschillende partijen bij zijn betrokken. Resultaten zijn vaak niet toe te schrijven aan een specifieke maatregel en zijn bovendien afhankelijk van trends en externe factoren waar we niet altijd invloed op hebben. 34. Kan het college aangeven wanneer de twee extra boa’s, die in het coalitieakkoord zijn opgenomen, starten? Zie beantwoording vraag 3. 35. Kan de huidige portefeuillehouder vooruitlopend op de komst van de nieuwe burgemeester alvast een aantal acties in gang zetten zodat de opvolger hier verder mee aan de slag kan? Zie beantwoording vraag 3. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Weststellingwerf, de secretaris, de burgemeester,