E-7c Leaflet - Onderzoek Bestuurlijke Regionale Ecosystemen.pdf
Tekst van het document
Wat bepaalt het succes van een regio? Onderzoek naar hoe Bestuurlijk Regionale Ecosystemen bijdragen aan publieke waarde Het kabinet Rutte-III zette de schijnwerper op de regio. Het kabinet wilde niet inzetten op grootschalige structuurveranderingen in het binnenlands bestuur, maar legde stevig de nadruk op ‘de regio’ en ‘regionale afspraken’, op tal van beleidsterreinen. Dit past in een trend die al eerder is ingezet. Met de decentralisaties in het sociaal domein, maar ook met andere complexe maatschappelijke opgaven die hoog op de agenda staan. Denk aan de energietransitie, het stikstofdossier, de woningbouwopgave, de toekomst van de landbouw, klimaatadaptatie en mobiliteit. Stuk voor stuk onderwerpen met zowel een ruimtelijke als een sociale dimensie, waarvan de oplossing in ‘de regio’ wordt gezocht.
Wat bepaalt het succes van een regio?
2
Maar wat is ‘de regio’ eigenlijk? Welke resultaten behaalt de
doet de Rijksuniversiteit Groningen/Campus Fryslân hier,
regio en hoe meten we die? Aan volksvertegenwoordigers,
in samenwerking met Berenschot, de komende 2,5 jaar
bestuurders en ambtenaren de taaie opgave om, zonder
onderzoek naar. We voeren in tien regio’s veldonderzoek uit
helderheid over deze concepten, kaders en meetinstrumenten,
– waaronder in Fryslân. Het samenspel tussen het Bestuurlijk
het succes van hun regio te vergroten en te zorgen voor meer
Regionale Ecosysteem (BRE), het economische ecosysteem en
publieke waarde.
het maatschappelijke ecosysteem staat hierbij centraal. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Om meer grip te krijgen op ‘de regio’ en de factoren die
heeft zich financieel en inhoudelijk gecommitteerd aan het
bijdragen het realiseren van publieke waarde in die regio,
onderzoek.
Wat is een Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem? De Nederlandse staatsinrichting lijkt op het eerste gezicht overzichtelijk: Rijk, provincies en gemeenten, aangevuld met waterschappen, elk met hun eigen taken en bevoegdheden. De praktijk is echter veel complexer. Naast de drie formele bestuurslagen wordt er veelvuldig samengewerkt in ‘de regio’: op het schaalniveau boven de gemeente en onder de provincie. Dit netwerk van bestuurlijke samenwerkingsverbanden in een regio noemen wij het Bestuurlijk Regionale Ecosysteem (BRE). Het aantal samenwerkingsverbanden verschilt per BRE (hoe donkerder de lijn in de figuur, hoe meer samenwerking tussen twee gemeenten). Ook de mate van congruentie in samenwerking binnen BRE’s loopt sterk uiteen. Na een periode van gemeentelijke herindelingen is er per 1-1-2018 sprake van een nieuwe gemeentelijke indeling in Fryslân. Door de vorming van nieuwe gemeenten zijn de verhoudingen tussen de decentrale overheden in de regio veranderd. Daarnaast ontstaan er nieuwe, opgavegerichte samenwerkingen, zoals de regiodeals Noordoost Fryslân en Holwerd aan Zee en Zuidoost Fryslân, de samenwerking binnen Streekwurk en de samenwerking tussen de F4 gemeenten. Bovendien doet de coronacrisis een beroep op bestaande samenwerkingen (in het bijzonder de Veiligheidsregio en de GGD).
Het goed vormgeven van al deze samenwerkingen om te komen tot publieke waarde voor de inwoners en het gebied van Fryslân is de inzet van de agenda bestuurlijke vernieuwing waaraan gemeenten, wetterskip en provincie samen werken.
Wat levert deelname u op?
U krijgt inzicht in: •
De samenhang tussen de systeemwereld (bestuurlijke
De decentrale overheden in Fryslân staan voor grote
samenwerking) en de leefwereld (de maatschappelijke
maatschappelijke opgaven: van het investeren in
en economische samenhang). Ook de samenhang met
leefbaarheid tot klimaatadaptatie tot een sterke economie en
gebieden eromheen (schaal van Noord-Nederland en
werkgelegenheid. Met de complexiteit van de opgaven neemt
Waddengebied) wordt meegenomen.
het belang van samenwerking in de regio - tussen gemeenten,
•
De effectiviteit van de (bestuurlijke) samenwerking in
het wetterskip en de provincie én met maatschappelijke en
Fryslân bij het oplossen van maatschappelijke opgaven.
economische partners - bij de totstandkoming van publieke
Welke publieke waarde wordt er in de regio gerealiseerd,
waarde toe. Met deelname aan het onderzoek krijgt u concrete
vanuit het perspectief van brede welvaart én de eigen
aanbevelingen over hoe de samenwerking tussen het bestuurlijk, maatschappelijk en economisch ecosysteem in Fryslân zinvol versterkt kan worden.
ambities van de regio? •
Waar en hoe het bestuurlijke, economische en maatschappelijke ecosysteem samenwerken aan die publieke waarde en welke mechanismen die samenwerking versterken of remmen.
Wat bepaalt het succes van een regio?
3
Hoe gaan we te werk? Het onderzoek bestaat uit zes fases:
01
Startgesprek, plannen activiteiten
02
Cijfers, documenten, oriënterende interviews
APRIL
Start
03
Analyse
MEI
Dataverzameling
04
Interviews, enquêtes, focusgroepen
JUNI
Analyse
Dataverzameling
05
Analyse
JULI
AUG
Analyse
Aftrap tijdens de ALV VFG
06
(Concept) rapport en Presentatie
SEPT
OKTOBER
Rapportage en Presentatie Eindpresentatie tijdens de Friese Bestuurdersdag
Het onderzoek wordt begeleid door een bestuurlijke stuurgroep en een ambtelijke begeleidingsgroep: Stuurgroep
Ambtelijke begeleidingsgroep
• Arno Brok, commissaris van de Koning
• Ingvar Koenders, namens provincie Fryslân
• Fred Veenstra, burgemeester Fryske Marren, namens de VFG
• Jorrit Holwerda, namens de VFG
• Sybrand Buma, burgemeester Leeuwarden
• Jacqueline Probst, namens gemeente Leeuwarden
• Luzette Kroon, dijkgraaf Wetterskip Fryslân
• Geartsje de Vries, namens Wetterskip Fryslân
• Regina Bouius, provinciesecretaris Fryslân
• Klaas Abma, namens gemeente Súdwest-Fryslân
• Oeds Bijlsma, secretaris Wetterskip Fryslân
• Piet Brouwer, namens de gemeente Opsterland
• Eelke de Jong, gemeentesecretaris Leeuwarden
• Trea Tamminga, namens de gemeente Achtkarspelen • Iwan Valk, namens de gemeente Ameland
Wat vragen we van u? Gedurende het onderzoek worden de gemeenten, het wetterskip
Onder volksvertegenwoordigers zullen wij, via de griffies,
en de provincie op meerdere momenten betrokken.
een enquête verspreiden. U helpt het onderzoek enorm door deze in te vullen! Naar aanleiding van deze enquête zullen
De aftrap van het onderzoek is op 12 april 2021 tijdens de ALV
we een focusgroep organiseren. Heeft u interesse hieraan
van de Vereniging Friese Gemeenten. Hiervoor bent u allen van
deel te nemen? Meld u zich dan vast aan via onderstaande
harte uitgenodigd!
contactgegevens.
Via de ambtelijke begeleidingsgroep zullen we mogelijk op de
De interviews, enquête en focusgroep zullen in de periode mei-
(ambtelijke) lijn komen voor het aanleveren van relevante
juni plaatsvinden.
informatie en data over samenwerking in de Friese context. Daarnaast vragen we een aantal bestuurders en ambtenaren
Vanzelfsprekend ontvangt u de eindrapportage, die we tijdens
om deel te nemen aan een interview (duur: 1-1,5 uur).
de Friese Bestuurdersdag in oktober 2021 zullen presenteren.
Onze gesprekspartners ontvangen vooraf een memo met bespreekpunten; verdere voorbereiding is niet nodig.
Voor vragen kunt u contact opnemen met Jorrit Holwerda (jholwerda@vfg-fryslan.nl) namens de opdrachtgever of Sofie Dreef (s.dreef@rug.nl) namens het onderzoeksteam