E-09g Handreiking Monumenten en Overtreding
Tekst van het document
Postcode plaats
: .............................................................................................................................................................
Doet hierbij aangifte namens de benadeelde: Rechtspersoon naam : gemeente ............................................................................................................................................ Adres
: .............................................................................................................................................................
Postcode plaats
: .............................................................................................................................................................
Van het bovengenoemde incident, dat plaatsvond op de locatie genoemd bij ‘plaats delict’, tussen ......................... 20.......... 00:00 uur en ......................... 20.......... 00:00 uur:21 Ik ben namens de benadeelde gerechtigd tot het doen van aangifte.22
Zie https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/ Indien precieze tijd niet bekend, dan 00.00 uur invullen. 22 Zorg voor een machtiging waaruit blijkt dat de betreffende persoon gemachtigd is om namens de gemeente aangifte te doen. 20 21
Monument en overtreding | Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
23
Kort feitenrelaas • Op < datum > heeft < naam toezichthouder > geconstateerd dat in het beschermde monument illegale (sloop)werkzaamheden hebben plaatsgevonden; • deze werkzaamheden betreffen onder meer beschadiging/vernieling/sloop/aantasting/verwijdering van de volgende monumentale onderdelen (zie overzicht in bijlage): • de volgende monumentale onderdelen zijn onherstelbaar beschadigd en/of afgevoerd/verdwenen: .................... .................... , .................... (zie bijlage); • keuze: - deze beschadigingen vallen onder het algemene verbod als bedoeld in artikel 11 Monumentenwet 1988/9.1, eerst lid, aanhef en onder a, en 10.18 Erfgoedwet; - voor deze wijzigingen was op grond van artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder f, Wabo een omgevingsvergunning vereist; - door de eigenaar was voor deze werkzaamheden wel/ geen omgevingsvergunning aangevraagd; - de gemeente had voor deze werkzaamheden wel/geen omgevingsvergunning verleend (indien vergunning is verleend, dan deze als bijlage toevoegen); - in de omgevingsvergunning waren de volgende voorschriften opgenomen met betrekking tot de monumentale onderdelen: .................... , .................... ; - geconstateerd is dat de volgende werkzaamheden in strijd met (deze voorschriften) van de omgevingsvergunning zijn uitgevoerd: ....................
; • naar aanleiding hiervan is er wel/geen contact geweest met de eigenaar(s) of andere vermoedelijke dader(s) of getuige(n) • wel/geen vermoeden van opzet, omdat .................... ; • Op ...... tot en met ...... zijn de werkzaamheden stilgelegd; • de gemeente heeft wel/geen bestuursrechtelijk handhavingstraject gestart (zie bijlage). Vermoedelijke daders(s) Ik doe aangifte tegen de volgende vermoedelijke dader(s)/ medeplegers/medeplichtigen: A. Opdrachtgever: • eigenaar(s) van het rijksmonument (natuurlijke persoon of rechtspersoon)23 • Indien rechtspersoon, ook tegen de directeur • eventueel huurder / bewoner en/of
B. Uitvoerder(s): • Aannemer/bouwbedrijf/adviesbureau24 • Indien uitvoerder bedrijf/rechtspersoon, dan ook tegen de directeur • Werklieden of C. Iemand, niet zijnde de opdrachtgever of uitvoerder (bijv. in geval van vandalisme of diefstal). Redenen om deze aangifte te doen Wij hebben als gemeente besloten aangifte te doen omdat (keuzemogelijkheden): • het om een belangrijk en in het oog springend monument van nationaal belang gaat; • belangrijke monumentale waarden voorgoed zijn verdwenen. Deze waarden en het authentieke materiaal kunnen via bestuursrechtelijke handhaving niet meer worden teruggebracht; • er sprake is van (voorwaardelijke) opzet, dit is op grond van de wet een misdrijf; • de vermoedelijke dader(s) zijn bekend; • de gemeente wil graag dat een duidelijk signaal wordt afgegeven dat bij misdrijven tegen beschermde rijksmonumenten wordt opgetreden. Relevante wetsartikelen • Monumentenwet/Erfgoedwet Opzettelijk beschadigen of vernielen van een rijksmonument, of daaraan onderhoud onthouden dat voor de instandhouding daarvan noodzakelijk is. (Art. 11, eerste lid, Monumentenwet 1988 jo.
artikel 9.1, eerste lid, aanhef en onder a, en 10.18 Erfgoedwet); • Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) Het (opzettelijk) zonder en/of in afwijking van een omgevingsvergunning slopen, verstoren, verplaatsen of in enig opzicht wijzigen van het rijksmonument of het herstellen, gebruiken of laten gebruiken van een rijksmonument op een wijze waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht. (Art. 2.1, eerste lid, aanhef en onder f, Wabo) en
NAW gegevens en bewijs van eigendom toevoegen. Denk aan uittreksel uit het register van het Kadaster. Bij een rechtspersoon ook een uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK) toevoegen, waaruit blijkt wie directeur/bestuurder is. 24 Adresgegevens van het bedrijf en uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel toevoegen. 23
24
Monument en overtreding | Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
• Wet op de economische delicten (Wed) Op grond van artikel 1a, onderdeel 2, van de Wed (zoals dit artikel tot 1 juli 2016 luidde) jo. art. 9.1, tweede lid, onder b, van de Erfgoedwet, is handelen in strijd met art. 11 van de Monumentenwet 1988 een economisch delict. Op grond van artikel 1a, onderdeel 2, van de Wed, is handelen in strijd met artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder f, Wabo ook een economisch delict. Uit artikel 2, eerste lid, Wed, blijkt dat de economische delicten, bedoeld in artikel 1a, onderdeel 2, Wed misdrijven zijn, voor zover zij opzettelijk zijn begaan. Uit artikel 6, eerste lid, aanhef en onder twee, van de Wed blijkt dat dit misdrijf bestraft kan worden met gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren, taakstraf of geldboete van de vierde categorie. Een hogere straf is mogelijk, afhankelijk van de waarde van de goederen, waarmee of met betrekking tot welke het economisch delict is begaan. Ook is een hogere straf mogelijk als het misdrijf is begaan door een rechtspersoon. Bijlagen en extra informatie bij deze aangifte Bij deze aangifte voeg ik de volgende bijlagen: 1. Uittreksel uit het rijksmonumentenregister waaruit blijkt dat het pand een rijksmonument is; 2. Nadere waardenstelling/beschrijving door een monumentendeskundige van de waarden van het monument; 3. Uitgebreider feitenrelaas/overzicht gebeurtenissen met betrekking tot het rijksmonument; 4.
(Foto-)overzicht van situatie voor/na; 5. (Foto-)overzicht illegaal gesloopte/verwijderde onderdelen; 6. Uittreksel uit het register van het Kadaster waaruit blijkt wie eigenaar van het pand is; 7. Indien eigenaar en/of dader een rechtspersoon is: uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel waaruit blijkt wie de bestuurders van de rechtspersoon zijn; 8. Relevante aanvragen, tekeningen, omgevings vergunning(en); 9. Eventueel links naar filmpje/foto’s/krantenartikelen over het rijksmonument op internet (bijv. Funda, Google Streetview etc.); 10. Indien aanwezig, foto’s of filmpjes van getuigen.
Monument en overtreding | Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
25
Bijlage 2 Websites Meer informatie over het doen van aangifte en strafrechtelijke handhaving • https://www.politie.nl/onderwerpen/milieucriminaliteit.html • https://www.om.nl • https://www.rechtspraak.nl/organisatie-en-contact/organisatie/rechtbanken • https://wetten.overheid.nl/zoeken
Overige relevante websites Registers • https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/ • https://www.kadaster.nl/contact • https://www.kvk.nl/service-en-contact • https://www.monumenten.nl/monumenten-overzicht/soorten-monumenten/wat-is-een-gemeentelijk-monument • https://www.monumenten.nl/monumenten-overzicht/soorten-monumenten/wat-is-een-provinciaal-monument Gemeenten • https://vng.nl/artikelen/wegwijzer-12-toezicht-en-handhaving-ingericht • https://monumentengemeenten.nl/werkgroepen-2/werkgroep-vth Omgevingsdiensten • https://www.omgevingsdienst.nl/omgevingsdiensten Monumentenwacht • https://monumentenwacht.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed • https://www.cultureelerfgoed.nl • https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/veilig-erfgoed/rce-incidententeam Praktische handvatten voor gemeentelijk toezicht en handhaving • https://www.monumententoezicht.nl • https://www.monumententoezicht.nl/jurisprudentie • https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/handhaving/landelijke Belanghebbende erfgoedorganisaties • https://www.heemschut.nl • https://www.cuypersgenootschap.nl • https://www.awn-archeologie.nl Meer informatie over de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed • https://www.inspectie-oe.nl • https://www.inspectie-oe.nl/onderwerpen/rijksmonumenten • https://inspectie-oe.databank.nl/databank
26
Monument en overtreding | Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
Bijlage 3 Bronnen • F.A.M. Hobma, ’De Instandhoudingsplicht voor rijksmonumenten in de Erfgoedwet’, in: TBR 2018-55 • Landelijke handhavingstrategie, Een passende interventie bij iedere bevinding, versie 1.7, 24 april 2014 • M.G.J. Maas-Cooymans, A. Danopolous en J. Barensen, Handhaving door en voor gemeenten. Een juridische handleiding voor de gemeentelijke praktijk, VNG, Den Haag 2019 • Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Infoblad Bouwbesluit 2012, Moeten monumenten voldoen aan de bouwregelgeving? • Pro Facto, Toezicht en handhaving monumentenwetgeving, Groningen, 2011 • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Handhaving en preventie op archeologische monumenten, Amersfoort 2015 • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Instandhoudingsplicht rijksmonumenten, Een handreiking voor gemeenten, Amersfoort 2016 • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, afdeling Juridische Zaken, Rijksmonumenten onder de Omgevingswet, versie 1.2, 7 september 2021 • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Vergunningvrij, versie 2.2, Amersfoort 2017 • https://www.bastionoranje.nl/index.php?pagina=nieuws&categorie=369&artikel=8509 • https://www.infomil.nl/onderwerpen/integrale/handhaving/landelijke/introductie • https://www.justis.nl/producten/bibob/ • https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/1669011/vastgoedbaas-geoffrey-g-uit-vught-vervolgd-voor-vernieling-rijksmonument-in-den-bosch
• https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@20763/200501989-1 • https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@80302/201101486-1-a2 • https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@90104/201206741-1-a2 • https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@111355/201806397-1-a1 • https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/01/16/antwoorden-kamervragen-over-het-bericht-huizen-ivicke-haalt-shortlist-europese-7-most-endangered-sites • https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20182019-2983.html
Disclaimer bij deze publicatie Wetsteksten, jurisprudentie en verwijzingen zijn aan veranderingen onderhevig. Deze handreiking voor gemeenten zal regelmatig worden aangepast. Mocht u een onjuistheid tegenkomen, laat het ons weten via het contactformulier. De meest recente versie van deze handreiking is te vinden op https://www.inspectie-oe.nl
Monument en overtreding | Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed
27
Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Postbus 16476 | 2500 bl Den Haag info@inspectie-oe.nl | https://www.inspectie-oe.nl februari 2022