CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Coalitieakkoord Weststellingwerf 2026-2030 Met elkaar. Voor Weststellingwerf.

Raadsvergadering 29 juni 2026, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Coalitievorming en coalitieakkoord9.522 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Coalitieakkoord Weststellingwerf Met elkaar. Voor Weststellingwerf. 2026-2030

20 32 33 18 3014 2810 266 244 6 5 1 7 Bouwen en wonen Klimaat, energietransitie en natuur 4 2 8 Werk, economie en recreatie Bijlage II Financiële vertaling coalitieprogramma Levendige dorpen, voorzieningen en cultuur Bestuur en organisatie 3 9 Voorwoord 3 Zorg, ondersteuning en participatie Financiën Veiligheid Bijlage I Portefeuille verdeling Verkeer, vervoer en openbare ruimte Met elkaar voor Weststellingwerf 2 Inhoudsopgave Met elkaar. Voor Weststellingwerf. Samen bouwen aan levendige dorpen en een aantrekkelijke gemeente Weststellingwerf is een gemeente om trots op te zijn. Een gemeente van levendige dorpen, betrokken inwoners, ondernemende ondernemers, actieve verenigingen en talloze vrijwilligers die zich dagelijks inzetten voor hun omgeving. Juist die kracht van onze samenleving vormt het fundament onder dit coalitieakkoord. Voorwoord De partijen Weststellingwerfs Belang, VVD, CDA en SDW/PvdA hebben elkaar gevonden in een gedeelde overtuiging: de toekomst van Weststellingwerf bouwen we niet vanuit het gemeentehuis alleen, maar samen met onze inwoners. Daarom hebben wij dit akkoord de titel “Met elkaar. Voor Weststellingwerf.” gegeven. Wij geloven in een gemeente die dichtbij haar inwoners staat. Een gemeente die luistert, samenwerkt en ruimte biedt aan initiatieven vanuit de samenleving. Niet denken vanuit beperkingen, maar vanuit mogelijkheden.

Niet tegenover elkaar, maar naast elkaar. Vanuit vertrouwen, verantwoordelijkheid en wederzijds respect. Wij investeren in leefbare dorpen, passende woningen, een sterke economie, goede voorzieningen, toegankelijke zorg, verkeersveiligheid en een duurzame toekomst. Daarbij blijven wij zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld en houden wij oog voor de financiële positie van toekomstige generaties. Daarbij hebben wij bijzondere aandacht voor de ontwikkelingen in de Westhoek van onze gemeente. Het gebied staat voor ingrijpende veranderingen. De aanleg van de 380 kV-hoogspanningsverbinding, uitdagingen rondom de veenweideproblematiek, toekomst van de landbouw, natuurontwikkeling en waterbeheer vragen om een zorgvuldige en samenhangende aanpak. Wij willen de komende jaren extra investeren in de leefbaarheid. Denk hierbij onder andere aan voorzieningen, recreatie, toerisme, infrastructuur, natuur en economische ontwikkeling. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zoeken wij naar kansen om het gebied verder te versterken. In dit coalitieakkoord leggen wij de afspraken vast die richting geven aan ons bestuur voor de periode 2026-2030. Maar boven alles kiezen wij voor samenwerking. Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, verenigingen, vrijwilligers en onze medeoverheden.

Want de grootste kracht van Weststellingwerf zit niet in beleid of gebouwen, maar in de mensen die hier wonen, werken, ondernemen en zich inzetten voor elkaar. Met vertrouwen, betrokkenheid en daadkracht gaan wij aan de slag. Voor onze dorpen. Voor onze inwoners. Voor de toekomst van onze gemeente. Met elkaar. Voor Weststellingwerf. WB VVD CDA SDW/PvdA 3 Wij kiezen daarom voor een koers waarin wonen, leefbaarheid en duurzaamheid hand in hand gaan. We bouwen waar behoefte is, houden oog voor de identiteit van onze dorpen en zorgen ervoor dat ontwikkelingen bijdragen aan een toekomstbestendige gemeente. Bouwen in alle kernen De woningnood is ook in Weststellingwerf merkbaar. Daarom zetten wij de komende jaren volop in op woningbouw. Niet alleen in Wolvega en Noordwolde, maar in alle dorpen waar aangetoonde behoefte bestaat aan nieuwe woningen. Wij vinden het belangrijk dat ook kleinere dorpen kunnen profiteren van de woningbouwopgave. Daarom blijven wij investeren in woningbouwprojecten die bijdragen aan de leefbaarheid van onze dorpen. Wij gebruiken de uitkomsten van het woonbehoefte- onderzoek als basis voor toekomstige keuzes. Daarbij zetten wij in op een gevarieerd woningaanbod voor starters, gezinnen, senioren en inwoners met een zorgvraag. Wij stimuleren innovatieve woonvormen die inspelen op veranderende woonwensen.

We benutten beschikbare rijksmiddelen optimaal en zetten deze doelgericht in binnen lopende projecten, maar ook voor nieuwe woningbouwprojecten in kleine kernen. Daarnaast beschikken wij over een gemeentelijke Impulsregeling Kleinschalige Woningbouw, waarmee wij initiatieven in dorpen stimuleren in de periode 2026–2028. Als zich aanvullende rijksmiddelen voordoen, zoals vanuit stimuleringsregelingen voor gerealiseerde woningbouw, dan zetten wij deze in om de woningbouwopgave verder te versterken. Waar nodig zijn wij bereid om dit aan te vullen met aanvullende middelen. Met deze investering creëren we concrete kansen voor starters, jonge gezinnen en senioren en dragen we bij aan het behoud van voorzieningen, verenigingen en leefbaarheid in onze dorpen. Wij willen voorkomen dat goede initiatieven stranden doordat de financiële randvoorwaarden ontbreken. Hiermee geven wij een duidelijk signaal af dat leefbaarheid in alle kernen belangrijk blijft. Actief grondbeleid Om voldoende woningen en voorzieningen te kunnen realiseren en regie te houden op de woningbouwopgave zijn wij bereid een actiever grondbeleid te voeren. De gemeente moet niet alleen faciliteren, maar waar nodig ook zelf initiatief kunnen nemen om gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken.

Daarom onderzoeken wij bij woningbouwontwikkelingen actief welke rol de gemeente kan spelen bij grond- verwerving, gebiedsontwikkeling en het bouwrijp maken van locaties. Met een actief grondbeleid kunnen wij sneller inspelen op kansen, meer invloed uitoefenen op het type woningen dat wordt gebouwd en bijdragen aan betaalbare woningbouw voor starters, gezinnen en senioren. Een passende woning is voor veel inwoners de basis van een prettig leven. Tegelijkertijd is wonen één van de grootste uitdagingen van deze tijd. Starters kunnen moeilijk een woning vinden, ouderen willen graag langer zelfstandig blijven wonen en veel gezinnen zoeken ruimte om zich binnen onze gemeente te vestigen. Daarnaast vragen klimaatverandering, energietransitie en de druk op de beschikbare ruimte om duidelijke keuzes voor de toekomst. 1 | Bouwen en wonen 4 Actief grondbeleid zetten wij in als middel en niet als doel op zich. Per locatie maken wij een zorgvuldige afweging van de maatschappelijke meerwaarde, financiële risico’s en de bijdrage aan de leefbaarheid van onze dorpen en wijken. Daarbij werken wij nauw samen met woningcorporaties, ontwikkelaars, dorpsbelangen en particuliere initiatiefnemers.

Door waar nodig regie te nemen op gronden en gebiedsontwikkeling vergroten wij de mogelijkheden om woningbouwplannen daadwerkelijk te realiseren en voorkomen wij dat gewenste ontwikkelingen onnodig vertragen. Versnellen van woningbouw De woningbouwopgave vraagt niet alleen om voldoende locaties, maar ook om een organisatie die woningbouwprojecten voortvarend kan begeleiden. Inwoners, ontwikkelaars, woningcorporaties en dorpsbelangen ervaren soms dat procedures lang duren of dat initiatieven vastlopen in verschillende processen. Daarom blijven wij vasthouden aan een coördinator woningbouw die verbinding legt tussen betrokken partijen, knelpunten signaleert en zorgt voor een goede voortgang van woningbouwprojecten binnen de gemeente. De coördinator werkt actief samen met woningcorporaties, ontwikkelaars, dorpsbelangen en particuliere initiatiefnemers om plannen sneller van de grond te krijgen. Daarnaast onderzoeken wij hoe vergunningverlening, woningbouwaanvragen en andere woningbouwtrajecten efficiënter kunnen worden ingericht. Wij brengen in beeld welke knelpunten zich voordoen en welke maatregelen nodig zijn om woningbouwprojecten sneller tot uitvoering te brengen.

Door procedures te verbeteren, samenwerking te versterken en actief regie te voeren willen wij ervoor zorgen dat woningbouwplannen niet onnodig vertragen en inwoners sneller kunnen beschikken over een passende woning in hun eigen dorp of wijk. 5 Vrijwilligers, verenigingen en voorzieningen vormen daarbij het fundament van onze samenleving. Zonder hun inzet zouden sportverenigingen, dorpshuizen, evenementen en maatschappelijke organisaties niet kunnen bestaan. Zij zorgen voor ontmoeting, verbinding en sociale samenhang en dragen daarmee in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid van onze dorpen. Door te investeren in ontmoeting, leefbaarheid, verenigingen en vrijwilligerswerk bouwen wij verder aan sterke, levendige dorpen waar inwoners naar elkaar omzien en waar het prettig wonen, werken en samenleven is. Sterke verenigingen dragen bij aan sterke dorpen. Plekken voor ontmoeting Ontmoeting vormt de basis van een sterke samenleving. Inwoners die elkaar kennen, helpen elkaar sneller en voelen zich meer verbonden met hun omgeving. Dat draagt niet alleen bij aan leefbaarheid, maar ook aan gezondheid, veiligheid en welzijn. Wij willen dat iedere inwoner toegang heeft tot een plek waar ontmoeting mogelijk is. Wij zien dat bestaande ontmoetingsplekken ook steeds meer onder druk staan en verdwijnen.

Daarom blijven wij investeren in het behouden en creëren van toekomstbestendige dorpshuizen en voorzieningen die bijdragen aan sociale samenhang. Daarbij kijken wij niet alleen naar bestaande gebouwen, maar ook naar nieuwe vormen van ontmoeting die aansluiten bij de behoeften van inwoners. Zo omarmen wij ook de zogenoemde dorpskamers. Dorpskamers zijn laagdrempelige ontmoetingsplekken die een belangrijke rol kunnen vervullen in het bestrijden van eenzaamheid, het verstrekken van sociale contacten en het ondersteunen van inwoners die tijdelijk extra hulp nodig hebben. Een leefbare gemeenschap ontstaat immers niet vanzelf. Dorpenfonds, dorpen coördinator en zichtbaarheid wethouders De afgelopen jaren heeft het Dorpenfonds bewezen een waardevol instrument te zijn voor het realiseren van lokale initiatieven. Inwoners weten vaak zelf het beste wat nodig is voor hun dorp of wijk. Wij zetten het Dorpenfonds daarom voort en blijven ruimte bieden aan initiatieven vanuit de samenleving. Daarbij kijken wij nadrukkelijk naar projecten die bijdragen aan leefbaarheid, ontmoeting, duurzaamheid en sociale samenhang. Wij willen blijven werken met de dorpen coördinator voor de dorpen omdat dit goed werkt. Wij blijven het systeem van dorpenwethouders hanteren waarbij er een vast bestuurlijk aanspreekpunt is.

Dorpenwethouders vormen een belangrijke schakel tussen inwoners, dorpsbelangenorganisaties en het gemeentebestuur. 2 | Levendige dorpen, voorzieningen en cultuur Weststellingwerf is een gemeente van sterke dorpen. De leefbaarheid van onze dorpen vormt al decennialang de basis van ons beleid en blijft ook de komende jaren één van onze belangrijkste uitgangspunten. Leefbaarheid gaat daarbij niet alleen over gebouwen of voorzieningen, maar vooral over de mensen die er wonen. Over ontmoeten, samenleven, vrijwilligerswerk, sport, cultuur en de betrokkenheid van inwoners bij hun eigen dorp. 6 Ten gunste van zowel het vergroten van de zichtbaarheid als benaderbaarheid van het college geven wij het college de opdracht mee om na te denken over nieuwe vormen van laagdrempelig contact tussen het college en inwoners. Dorpsinitiatieven Wij willen inwoners bovendien volop betrekken bij ontwikkelingen in hun leefomgeving. Participatie begint voor ons niet wanneer plannen al zijn uitgewerkt, maar juist aan de voorkant van het proces. De gemeente moet zichtbaar aanwezig blijven in de samenleving en openstaan voor ideeën van inwoners. Als er grotere initiatieven leven binnen een dorp en/of regio zien wij graag dat er altijd bredere dorpsgesprekken en/ of regiogesprekken worden doorlopen. Dit leidt niet alleen tot meer informatie, maar mogelijk ook tot meer draagvlak.

Sport en bewegen Sport en bewegen dragen bij aan gezondheid, welzijn en sociale samenhang. Sportverenigingen spelen daarnaast een belangrijke maatschappelijke rol binnen onze dorpen en wijken. Wij vinden het belangrijk dat sport toegankelijk blijft voor iedereen, ongeacht leeftijd, inkomen of beperking. We verbeteren daarom de plekken waar mensen kunnen sporten. Dit geldt voor zowel georganiseerde sport (sporthallen en verenigingen) als vrije sport in openbare ruimtes (parken en speeltuinen). Wandelroutes, beweegtuinen, fietspaden en recreatieve voorzieningen maken het voor inwoners makkelijker om actief te blijven. Hierbij werken we samen met andere sectoren, zoals recreatie, verkeer en vervoer en ruimtelijke ordening. 7 We willen blijven investeren in sportaccommodaties. In ons recent vastgestelde sportbeleid hebben we sportverenigingen uitgenodigd om met goede plannen te komen met betrekking tot hun accommodatie. Veel verenigingen zijn daar mee aan de slag gegaan en hebben plannen gemaakt voor renovatie, uitbreiding, verduurzaming of modernisering van hun accommodaties. Vanuit de bestaande budgetten met betrekking tot groot onderhoud kunnen we deze plannen niet dekken. Daarom willen wij deze periode 2.000.000 euro aan incidentele middelen vrijmaken om de voortgang van deze plannen financieel te kunnen ondersteunen.

Ook is er vanuit meerdere voetbalverenigingen de wens geuit voor een extra kunstgrasveld binnen onze gemeente omdat er nu uitgeweken moet worden naar kunstgrasvelden buiten de gemeente. De komende periode willen we kijken naar de haalbaarheid van een extra kunstgrasveld voor voetbal. Cultuur, erfgoed en museum Weststellingwerf Weststellingwerf heeft een rijke geschiedenis. Wij vinden het belangrijk dat deze geschiedenis zichtbaar blijft voor inwoners en bezoekers. Er is nadrukkelijk een wens om te komen tot een “Museum Weststellingwerf” waarbij bestaande organisaties en culturele instellingen bij elkaar gebracht worden om die rijke geschiedenis van Weststellingwerf te laten zien. We gaan hierover in gesprek met betrokken partijen. Ook het versterken van de Stellingwerfse taal zou hier een plek kunnen krijgen. Op dit moment spelen er zich verschillende ontwikkelingen af op het gebied van cultuur. De ontwikkeling van het Groene Hart met daarin het Theater op de Hoogte en Huis op de Hoogte is een van die ontwikkelingen. Voorstellen om Theater op de Hoogte te realiseren zijn reeds in voorbereiding. Bestemming Wolvega waar onder andere Theater op de Hoogte en Huis op de Hoogte uit zijn voortgekomen hebben veel mensen op de been gebracht.

We willen de opbrengsten van Bestemming Wolvega, en meer specifiek de sociale samenhang en de energie die er uit is ontstaan, behouden en hier op voortbouwen. Een andere ontwikkeling is de opdracht die bibliotheken hebben om zich te transformeren naar de functie van maatschappelijke bibliotheek. De maatschappelijke bibliotheek is een openbare bibliotheek die niet langer alleen boeken uitleent, maar functioneert als een sociaal, educatief en digitaal ontmoetingscentrum in de samenleving. De focus ligt hierbij op het ondersteunen en versterken van burgers op het gebied van taal, digitale vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling. De kern van deze moderne bibliotheek is wettelijk vastgelegd in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Het moet worden gezien als levendige plekken van ontmoeting, voorlichting en educatie. Deze ontwikkeling is te begrijpen als een verschuiving van ‘collectie’ naar ‘connectie’. Bibliotheken zijn niet langer verzamelingen van boeken, maar bieden tal van maatschappelijke activiteiten aan. Ook biedt dit kansen voor versterking van de sociale basis. Al deze ontwikkelingen maken dat we nu op een moment zijn gekomen om dit beleidsmatig effectief samen te brengen in een nieuw op te richten “cultuurcluster” in het Groene Hart van Wolvega waarbij het geheel meer is dan de som der delen.

We vragen het college om dit verder uit te werken in het collegeprogramma. Wij willen kijken naar de werkbaarheid en mogelijkheden voor een cultuurfonds, waarbij allerlei vormen en/of initiatieven die bijdragen aan cultuur in Weststellingwerf versterkt kunnen worden. Wij gaan de positie van het Nationaal Vlechtmuseum versterken en onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om het museum een nog prominentere plaats te geven binnen het Friese & regionale museumaanbod. Ook willen wij de digitalisering van historische archieven en erfgoedcollecties stimuleren zodat deze beter toegankelijk worden voor inwoners, onderzoekers en toekomstige generaties. 8 9 Wij bouwen voort op de ingezette beweging naar de voorkant waarin gezondheid, welzijn, bestaanszekerheid en participatie centraal staan. Problemen willen we eerder signaleren en waar mogelijk voorkomen. We versterken de sociale basis en zetten in op vroegsignalering en actieve benadering, zodat ondersteuningsbehoeften eerder worden herkend en inwoners actief worden begeleid naar passende ondersteuning. Goede ondersteuning dichtbij huis en samenwerking tussen inwoners, verenigingen, scholen, zorginstellingen en gemeente vormen daarbij het fundament. Wij hebben specifiek aandacht voor inwoners die niet vanzelfsprekend hun hulpvraag bij de gemeente neerleggen, bijvoorbeeld vanwege wantrouwen richting de overheid.

Ook zetten wij daarnaast nadrukkelijk in op het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik van voorzieningen binnen het sociaal domein. Gemeenschapsgeld moet terechtkomen bij inwoners die ondersteuning nodig hebben. Een gezonde start voor ieder kind Ieder kind verdient een veilige, gezonde en kansrijke jeugd. Kinderen moeten kunnen opgroeien in een omgeving en gezin waarin zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Helaas zien we dat steeds meer jongeren te maken krijgen met mentale problemen, prestatiedruk, eenzaamheid of problemen in de thuissituatie. Wij investeren daarom in een sterke samenwerking tussen onderwijs, jeugdzorg, huisartsen, jongerenwerk en gebiedsteams en benutten hierdoor de kracht van de samenleving. Wij beschouwen een gezin als een samenhangend systeem, waarin de focus op bestaanszekerheid cruciaal is, om het kind zijn of haar talenten te kunnen ontwikkelen. Dat betekent een integrale blik. Juist ook om ieder gezin te kunnen bereiken. Daarom is een goede samenwerking tussen de betrokken hulpverleners essentieel. Daarnaast blijven wij sterk inzetten op preventie en versterken wij deze aanpak verder. Door problemen vroegtijdig te signaleren kunnen we voorkomen dat lichte hulpvragen uitgroeien tot zware zorgtrajecten. Daarbij is er blijvende aandacht voor mentale gezondheid, weerbaarheid en sociale vaardigheden van kinderen en jongeren.

Scholen, verenigingen en maatschappelijke organisaties spelen hierin een belangrijke rol. Mentale gezondheid en jongerenwerk De mentale gezondheid van jongeren staat steeds vaker onder druk. Daarom willen wij laagdrempelige ondersteuning nog beter toegankelijk maken voor jongeren die vastlopen of behoefte hebben aan een luisterend oor. Jongerenwerkers vervullen een belangrijke rol in preventie, begeleiding en verbinding tussen jongeren, ouders, scholen en hulpverlening. Wij breiden het jongerenwerk uit met een extra jongerenwerker, zodat 3 | Zorg, ondersteuning en participatie Weststellingwerf is een gemeente waar mensen naar elkaar omzien. Die kracht willen we behouden en versterken. Tegelijkertijd zien we dat de druk op de zorg toeneemt, de vergrijzing verder doorzet en steeds meer inwoners ondersteuning nodig hebben om mee te kunnen blijven doen in de samenleving. 10 jongeren eerder in beeld komen en ondersteuning dichter bij huis beschikbaar is. Samen met jongeren en scholen gaan wij in gesprek om op te halen wat hun behoeften zijn. Daarbij kijken wij naar goede voorbeelden uit andere gemeenten. Wij stimuleren daarnaast initiatieven die bijdragen aan ontmoeting, sport, cultuur en maatschappelijke betrokkenheid van jongeren, bij voorkeur samen met jongeren ontwikkeld en georganiseerd. Zo geven wij jongeren een stem in het aanbod van welzijnsactiviteiten.

Jongeren moeten niet alleen hulp kunnen krijgen wanneer het misgaat, maar ook kansen krijgen om zich positief te ontwikkelen. Daarbij kijken wij niet alleen naar de jongere zelf, maar hebben wij oog voor de jongere in samenhang met zijn of haar omgeving. Hulp en ondersteuning vanuit de Wmo Inwoners die ondersteuning nodig hebben moeten kunnen rekenen op een gemeente die naast hen staat. Of het nu gaat om huishoudelijke hulp, woningaanpassingen, begeleiding of hulpmiddelen: ondersteuning moet tijdig en passend beschikbaar zijn. Bij situaties waarin sprake is van een snel verslechterende gezondheid of een progressieve ziekte, moet ondersteuning snel worden geregeld. Wij verwachten van de organisatie dat maatwerk, snelheid en menselijkheid dan voorop staan. Grip op zorgkosten De kosten binnen het sociaal domein blijven stijgen. Wij willen noodzakelijke zorg beschikbaar houden, maar vinden ook dat zorgvuldig moet worden gekeken naar de effectiviteit van beleid en uitvoering. 11 Daarom onderzoeken wij hoe het sociaal domein efficiënter en effectiever kan worden ingericht. Daarbij kijken wij nadrukkelijk naar succesvolle voorbeelden uit andere gemeente. Preventie blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt. Problemen voorkomen is niet alleen beter voor inwoners, maar voorkomt vaak ook hogere kosten op de langere termijn.

Participatie, bestaanszekerheid en armoedebeleid Iedere inwoner moet mee kunnen doen in de samenleving. Wij hanteren een brede kijk op gezondheid die oog heeft voor mentaal welbevinden, zingeving, sociaal-maatschappelijke participatie, kwaliteit van leven en het dagelijks functioneren. Dit om ervoor te zorgen dat er een helder beeld is van de mogelijkheden die een inwoner heeft om naar vermogen mee te doen. Voor inwoners die niet direct kunnen deelnemen aan regulier werk blijven we investeren in sociale activering, dagbesteding, vrijwilligerswerk en scholing. We zien dat een deel van onze inwoners moeite heeft om financieel rond te komen. Wij houden daarom vast aan het bestaande armoede- en participatiebeleid en blijven investeren in bestaanszekerheid. Daarbij blijven we samenwerken met maatschappelijke organisaties en initiatieven die inwoners ondersteunen. We ondersteunen het initiatief voor een sociale voedseltuin waar inwoners niet alleen toegang krijgen tot gezonde voeding, maar ook actief kunnen deelnemen. Mantelzorgers en vrijwilligers Vrijwilligers en mantelzorgers zijn onmisbaar voor onze samenleving. Zij houden verenigingen draaiende, ondersteunen kwetsbare inwoners en zorgen voor de sociale samenhang in onze dorpen. 12 Wij blijven mantelzorgers actief ondersteunen en investeren in een sterk vrijwilligersbeleid.

Daarbij kijken we niet alleen naar waardering, maar ook naar praktische ondersteuning, scholing en begeleiding. Inclusie en laaggeletterdheid Wij realiseren de Lokale Inclusie Agenda en daarnaast blijven wij investeren in toegankelijke voorzieningen, openbare ruimte en dienstverlening. Wij besteden daarnaast extra aandacht aan laaggeletterdheid en digitale vaardigheden. In een samenleving waarin steeds meer digitaal wordt geregeld. Niemand mag buitenspel komen te staan doordat lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden onvoldoende beheerst worden. Laaggeletterdheid beperkt de kansen van inwoners op onderwijs, werk, gezondheid en maatschappelijke participatie en is daardoor een blijvend aandachtspunt. Samen met scholen, bibliotheken, werkgevers en maatschappelijke organisaties blijven wij inzetten op het voorkomen en terugdringen van laaggeletterdheid. Veiligheid achter de voordeur Iedere inwoner moet zich veilig kunnen voelen, zowel thuis als in de openbare ruimte. Veiligheid beperkt zich niet tot wat zichtbaar gebeurt op straat. Huiselijk geweld, kindermishandeling en andere vormen van geweld achter de voordeur hebben grote gevolgen voor betrokkenen en vragen blijvende aandacht. Wij zetten daarom in op vroegsignalering, samenwerking tussen o.a. hulpverleningsorganisaties en een stevige aanpak van huiselijk geweld.

Wij willen dat professionals, vrijwilligers en mantelzorgers beter worden ondersteund bij het herkennen van signalen van femicide, kinder- en ouderenmishandeling. Asielopvang, statushouders en Oekraïense ontheemden Weststellingwerf neemt haar verantwoordelijkheid bij de opvang van mensen die vanwege oorlog, geweld of vervolging hun land hebben moeten verlaten. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat opvang zorgvuldig wordt georganiseerd en aansluit bij de draagkracht van onze samenleving. Wij blijven uitvoering geven aan wettelijke taken op het gebied van asielopvang, huisvesting van statushouders en opvang van Oekraïense ontheemden. Daarbij streven wij naar een evenwichtige verdeling van taken en verantwoordelijkheden. Wij geven de voorkeur aan kleinschalige opvanglocaties die passen bij de aard en omvang van onze gemeente. Kleinschalige opvang maakt het mogelijk om draagvlak te behouden en nieuwkomers op een zorgvuldige wijze te begeleiden. Voor mensen die zich blijvend in onze gemeente vestigen vinden wij het belangrijk dat zij zo snel mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Daarom zetten wij in op een goede uitvoering van de Wet Inburgering. Het leren van de Nederlandse taal, het vinden van werk of dagbesteding en deelname aan verenigingen en maatschappelijke activiteiten zijn belangrijke voorwaarden voor succesvolle integratie.

Wij verwachten van nieuwkomers dat zij actief deelnemen aan het inburgeringstraject en verantwoordelijkheid nemen om mee te doen in onze samenleving. Tegelijkertijd bieden wij ondersteuning waar dat nodig is, zodat mensen zo snel mogelijk zelfstandig kunnen participeren. Indien blijkt dat er niet voldoende wordt gedaan om te integreren en participeren dan zullen er individuele gesprekken worden gestart waarom het niet lukt of men niet wil. Bij blijvende weigering zal er gesanctioneerd worden door de gemeente. Bij de opvang van statushouders en Oekraïense ontheemden hebben wij nadrukkelijk aandacht voor de leefbaarheid van dorpen en wijken. Goede communicatie met inwoners, maatschappelijke organisaties, andere overheden en een zorgvuldige begeleiding van zowel nieuwkomers als omwonenden zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. 13 4 | Verkeer, vervoer en openbare ruimte Weststellingwerf is een uitgestrekte plattelandsgemeente met 26 dorpen. Goede bereikbaarheid is daarom van groot belang voor inwoners, ondernemers, verenigingen en bezoekers. Of het nu gaat om woon-werkverkeer, schoolgaande kinderen, recreanten of hulpdiensten: iedereen moet zich veilig en efficiënt kunnen verplaatsen. Daarnaast draagt een verzorgde en aantrekkelijke openbare ruimte in belangrijke mate bij aan het welbevinden van onze inwoners.

Wegen, fietspaden, groenvoorzieningen, speelplaatsen, pleinen en openbare voorzieningen bepalen mede hoe inwoners hun woonomgeving ervaren. Een schone, veilige en goed onderhouden openbare ruimte versterkt de leefbaarheid, ontmoeting en het woonplezier. De komende jaren staan wij voor belangrijke opgaven. De woningbouwopgave vraagt om een goede bereikbaarheid van nieuwe woongebieden en een kwalitatief hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte. Tegelijkertijd vragen verkeersveiligheid, onderhoud van infrastructuur, klimaatadaptatie en veranderende mobiliteit om blijvende investeringen. Wij kiezen daarom voor een integrale aanpak waarbij bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid en de kwaliteit van de openbare ruimte hand in hand gaan. Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan Het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan vormt de basis voor de verkeerskundige keuzes van de komende jaren. Wij zetten in op de realisatie van de uitvoeringsagenda. Daarbij kijken wij niet alleen naar bestaande knelpunten, maar ook naar toekomstige ontwikkelingen. Nieuwe woningbouwlocaties, economische groei en veranderingen in mobiliteit vragen om een verkeerssysteem dat klaar is voor de toekomst. 14 Verkeersveiligheid blijft daarbij een belangrijke randvoorwaarde. Bij alle infrastructurele projecten wordt nadrukkelijk gekeken naar de gevolgen voor fietsers, voetgangers, inwoners en ondernemers.

Lycklamaweg & Spoorlaan Wij zetten deze bestuursperiode concrete stappen in zowel de uitvoering van het project Lycklamaweg en de Spoorlaan inclusief spoorwegovergang en ovonde zodat de bereikbaarheid en veiligheid wordt verbeterd. Onderhoud van wegen en fietspaden Een goede infrastructuur begint bij goed onderhoud. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat wegen, fietspaden en voetpaden veilig en goed toegankelijk zijn. Wij blijven daarom investeren in onderhoud van de bestaande infrastructuur. Achterstallig onderhoud wordt aangepakt en knelpunten die al langere tijd bekend zijn krijgen prioriteit. Bijzondere aandacht gaat uit naar de wegen in de Westhoek in het veenweidegebied. Onder andere de Zeedijk, Lemsterweg, Kerkeweg, Hogeweg en De Gracht vragen om duurzame oplossingen die passen bij de specifieke omstandigheden van het gebied. Wij willen samen met provincie, Wetterskip en andere partners werken aan een toekomstbestendige aanpak. Fietspad Langelille – Munnekeburen Al jarenlang bestaat de wens om de fietsverbinding tussen Langelille en Munnekeburen te herstellen. Deze verbinding is belangrijk voor inwoners, scholieren en recreanten. Wij willen deze bestuursperiode concrete stappen zetten om dit fietspad daadwerkelijk te realiseren. Daarmee verbeteren wij de verkeersveiligheid en versterken wij de verbinding tussen beide dorpen.

Tegelijkertijd draagt deze route bij aan de recreatieve aantrekkelijkheid van het gebied. Fietspad Om den Noort Wij vinden het belangrijk dat inwoners en recreanten veilig gebruik kunnen maken van het fietsnetwerk in onze gemeente. Het fietspad Om den Noort levert een belangrijke bijdrage aan de verkeersveiligheid, woon- werk verkeer en bereikbaarheid van het gebied. Daarom maken wij het fietspad Om den Noort af. Hiermee realiseren we een veilige en aantrekkelijke fietsverbinding die aansluit op het bestaande fietsnetwerk en bijdraagt aan zowel dagelijks gebruik als recreatief verkeer. Investeren in bereikbaarheid van winkelcentrum Wolvega en parkeervoorzieningen Wij zien in de nieuw te creëren verbinding tussen de Heerenveenseweg en het Achtpilarenplein (achter het horecaplein langs) een toekomstbestendige oplossing voor het verbeteren van de bereikbaarheid van het winkelcentrum en haar parkeervoorzieningen. Recente ontwikkelingen zoals o.a. de beoogde woningbouw aan de Heirweg, het verder beperken van de Lycklamaweg als aantrekkelijke rijrichting naar het centrum toe en de mogelijke (woon & culturele) ontwikkelingen in het Groene Hart (fase 2) hebben ook invloed op de bereikbaarheid. Een goede verkeersafwikkeling is essentieel voor de leefbaarheid van Wolvega.

De coalitie wil dan ook door met de planvorming hieromtrent waarbij zoveel als mogelijk samenhang wordt gezocht met de ontwikkelingen in het Groene Hart. Het financiële budget voor de nieuw te creëren verbinding houden wij 15 gereserveerd en het streven is om zo snel als mogelijk hiermee aan de slag te gaan omdat betrokken partijen ook graag zo snel als mogelijk hieromtrent uitkomst willen. Ontsluiting Wolvega & Noordwolde De komende jaren staan Wolvega en Noordwolde voor belangrijke ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken en voorzieningen. Om deze groei mogelijk te maken is een toekomstbestendige verkeersstructuur noodzakelijk. Goede bereikbaarheid draagt bij aan de leefbaarheid van onze dorpen, de verkeersveiligheid en de economische ontwikkeling van de gemeente. Wij onderzoeken de mogelijkheden voor infrastructurele verbeteringen rond Wolvega, waaronder een verbinding tussen de rotonde bij Van der Valk naar de Steenwijkerweg, tussen de Steenwijkerweg en de Pieter Stuyvesantweg en een extra aansluiting op de A32 ter hoogte van De Blesse/ Peperga. Deze ontwikkelingen kunnen bijdragen aan een betere verkeersafwikkeling, een veiligere verkeersstructuur en een goede ontsluiting van huidige en toekomstige woningbouwlocaties en bedrijvigheid. Hiermee willen wij de doorstroming verbeteren en de bereikbaarheid van Wolvega verder versterken.

Ook voor Noordwolde kijken wij vooruit. In het kader van toekomstige ontwikkelingen onderzoeken wij de mogelijkheden voor een verbinding tussen de Hoofdstraat West en de Nieuweweg. Een dergelijke verbinding kan bijdragen aan een betere verkeersafwikkeling, een veiligere inrichting van het dorp en een verbeterde bereikbaarheid van bestaande en toekomstige woon- en werkgebieden. Bij deze onderzoeken hebben wij nadrukkelijk aandacht voor verkeersveiligheid, leefbaarheid, landschap, natuur en de belangen van omwonenden. Daarbij werken wij samen met provincie Fryslân, Rijkswaterstaat, ondernemers, inwoners en andere betrokken partijen. Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid blijft een speerpunt van ons beleid. Inwoners moeten zich veilig voelen op straat, ongeacht of zij lopen, fietsen of rijden. Wij besteden extra aandacht aan verkeerssituaties rondom scholen, sportvoorzieningen en drukke woongebieden. Daarbij blijven wij samen met inwoners zoeken naar oplossingen voor lokale knelpunten. Daarnaast blijven wij investeren in verkeerseducatie en bewustwording. Veilig verkeer begint immers niet alleen bij infrastructuur, maar ook bij gedrag. Ook de opkomst van nieuwe vervoersmiddelen zoals fatbikes vraagt om aandacht. Waar sprake is van gevaarlijk gedrag of overlast moet gehandhaafd worden.

Daarom versterken wij de samenwerking tussen gemeente, politie en boa’s om verkeersveiligheid te verbeteren. Bereikbaarheid van de regio Weststellingwerf profiteert van haar centrale ligging tussen Friesland, Overijssel en Drenthe. Goede regionale verbindingen zijn belangrijk voor inwoners en ondernemers. Wij blijven ons daarom inzetten voor een goede bereikbaarheid van onze gemeente via weg, spoor en openbaar vervoer. Daarbij blijven wij aandacht vragen voor de A32, de spoorverbinding Zwolle-Leeuwarden en toekomstige ontwikkelingen zoals de Lelylijn. Daarnaast blijven wij samenwerken met provincie, buurgemeenten en andere partners om de bereikbaarheid van de regio verder te versterken. Openbare ruimte Een verzorgde openbare ruimte draagt bij aan leefbaarheid, veiligheid en woonplezier. Inwoners moeten trots kunnen zijn op hun straat, buurt en dorp. Daarom blijven wij investeren in onderhoud van wegen, groenvoorzieningen, speelplaatsen en openbare voorzieningen. Achterstallig onderhoud wordt aangepakt en de kwaliteit van de openbare ruimte blijft op een goed niveau. Bij nieuwe projecten houden wij rekening met klimaatadaptatie, biodiversiteit, toegankelijkheid en verkeersveiligheid. Daarbij zoeken wij steeds naar een goede balans tussen gebruik, onderhoud en duurzaamheid. Wij blijven daarnaast investeren in een schone leefomgeving.

16 17 5 | Veiligheid Inwoners van Weststellingwerf verdienen een veilige leefomgeving. We zetten hier breed op in, van de aanpak van criminaliteit, overlast en ondermijning tot verkeersveiligheid en een veilige thuissituatie. Naast overlast in de openbare ruimte hebben wij ook nadrukkelijk aandacht voor de aanpak van huiselijk geweld, mishandeling en geweld tegen vrouwen. Veiligheid beperkt zich immers niet tot de openbare ruimte; ook achter de voordeur moeten inwoners zich veilig voelen. Ondermijning Ondermijnende criminaliteit vormt een groeiende bedreiging voor de leefbaarheid en veiligheid van onze samenleving. Criminelen maken misbruik van legale structuren en hun criminele activiteiten kunnen grote gevolgen hebben voor inwoners, ondernemers en het openbaar bestuur. Wij willen daarom de aanpak van ondermijning verder versterken. De gemeente werkt hierbij nauw samen met politie, justitie, provincie en andere partners. We investeren in bewustwording en signalering. Door signalen vroegtijdig te herkennen kan ondermijning sneller worden aangepakt. Veiligheidsalliantie Veiligheid vraagt om samenwerking. Daarom willen wij de samenwerking tussen gemeente, politie, hulpverleningsorganisaties, onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners verder versterken in een lokale (of regionale) veiligheidsalliantie.

We onderzoeken of politie en gemeentelijke diensten op dit vlak samen kunnen worden gebracht op één locatie om deze veiligheidsalliantie te realiseren. Cameratoezicht Wij willen dat inwoners zich veilig voelen in onze dorpen, winkelgebieden en openbare ruimtes. Daar waar sprake is van structurele overlast, vernielingen of criminaliteit zetten wij (onconventionele) maatregelen in die effectief kunnen bijdragen aan het vergroten van de veiligheid. Daarbij kijken wij nadrukkelijk naar de ervaringen van andere gemeenten en de inzet van cameratoezicht in het centrum van Wolvega en Noordwolde en de inzet van mobiele camera’s op locaties waar sprake is van aanhoudende overlast. Cameratoezicht is een waardevol aanvullend instrument binnen een bredere veiligheidsaanpak, maar geen doel op zich. Bij de inzet ervan wegen wij zorgvuldig de noodzaak, proportionaliteit en effectiviteit af en houden wij rekening met de privacy van inwoners en de geldende wet- en regelgeving. Uitbreiding boa-capaciteit Boa’s vervullen een belangrijke rol in de leefbaarheid en veiligheid van onze gemeente. Zij zijn zichtbaar aanwezig in de dorpen, spreken inwoners aan op ongewenst gedrag, ondersteunen bij handhaving van regels en helpen overlast te voorkomen. Wij willen de capaciteit van de boa-organisatie uitbreiden met twee fte voor Weststellingwerf zodat meer toezicht mogelijk wordt in de openbare ruimte.

Met daarbij focus op extra handhaving op verkeersonveilig gedrag, overlast en overtredingen binnen de Wet-Mulder. Om de toenemende overlast van jongeren in met name het centrum van Wolvega tegen te gaan, zullen boa’s en politie hier gericht op worden ingezet. We denken 18 bijvoorbeeld aan het inzetten van een lik-op-stukbeleid. Er zijn in andere gemeenten effectieve concepten op het snijvlak van grenzen stellen enerzijds en persoonlijk perspectief anderzijds. Wij verkennen de meest kansrijke en zetten die de komende 4 jaar, samen met onze partners, jongerenwerk en politie, in. Omdat de overlast moet stoppen en wel zo snel als mogelijk en we daarna ook deze jongeren, mits gemotiveerd, weer perspectief (willen) bieden. De ouders /wettelijke verzorgers van de overlast gevende jongeren worden nadrukkelijk betrokken bij deze gezamenlijke aanpak. Het weigeren van medewerking door ouders/verzorgers zal worden gesanctioneerd door de gemeente. Fatbike-terreur Het rijden op fatbikes en soortgelijke vervoersmiddelen brengt in diverse verkeerssituaties overlast en onveiligheid met zich mee. Deze wegmisbruikers creëren onveilige situaties door onder andere te hard te rijden op plekken waar dit niet kan en waar dit niet mag. Om deze overlast actief aan te pakken zal hierop gehandhaafd worden. Cybercriminaliteit Jaarlijks zijn er veel mensen slachtoffer van cybercriminaliteit.

De gemeente wil haar inwoners hiertegen beschermen en komt daarom met gerichte maatregelen op het gebied van preventie (minder slachtoffers) en het vergroten van de weerbaarheid (mensen herkennen de risico’s beter). Daarom geven wij voorlichting in onze gemeente, in samenwerking met relevante partijen om mensen hiervoor te waarschuwen. Bestrijding intimidatie en pestgedrag onder jongeren Het intimideren en pesten onder jongeren vraagt om een gerichte aanpak, Daarom realiseren wij in deze komende vier jaar een integraal jeugdveiligheidsprogramma. In dit programma werken onderwijs, gemeente, jongerenwerk, jeugdhulp, ouders, sport en politie nauw samen om ervoor te zorgen dat dit gedrag stopt, maar ook om preventief te werken. Een mooi voorbeeld is om gezamenlijk een groepsnorm te ontwikkelen, en die ook na te leven. Ook hier kijken we naar effectieve concepten in andere gemeenten. 19 6 | Werk, economie & recreatie Een sterke economie is van groot belang voor de toekomst van Weststellingwerf. Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, innovatie, voorzieningen en leefbaarheid. Van agrarische familiebedrijven en zelfstandigen tot winkels, horeca, recreatieondernemers en bedrijven op onze bedrijventerreinen: zij vormen samen de economische motor van onze gemeente. Wij willen een gemeente zijn waar ondernemen aantrekkelijk blijft.

Een gemeente die kansen ziet, meedenkt met ondernemers en ruimte biedt voor ontwikkeling. Economische groei moet bijdragen aan leefbare dorpen, een aantrekkelijk landschap en een sterke gemeenschap. De komende jaren zetten wij daarom in op ondernemerschap, werkgelegenheid, recreatie, toerisme en een toekomstbestendig buitengebied. Ondernemen in Weststellingwerf Ondernemers creëren banen, investeren in de leefomgeving en leveren een belangrijke bijdrage aan het verenigingsleven en maatschappelijke initiatieven. Met ‘Ondernemend Weststellingwerf’ is gebouwd aan een goede basis voor een gemeente brede en georganiseerde samenwerking tussen ondernemers en gemeente. Deze samenwerking willen we de komende jaren verder versterken. Wij willen dat ondernemers de gemeente ervaren als een betrouwbare partner. Dat betekent duidelijke regels, voorspelbare procedures en een organisatie die meedenkt. Vergunningverlening moet waar mogelijk sneller en eenvoudiger verlopen, zonder afbreuk te doen aan kwaliteit en zorgvuldigheid. Daarnaast willen wij de economische slagkracht van de gemeente versterken door ondernemers te verbinden aan beschikbare kennis op thema’s waar we in onze regio hoog op scoren.

Als we in staat willen zijn om onze ondernemers te verbinden aan deze beschikbare kennis dan moeten we de kennisinfrastructuur in de provincie Fryslân, maar ook in de provincie Overijssel beter leren kennen. We leggen daarom meer contacten met partijen zoals: Innovatiepact Fryslân, Firda, NHL Stenden, Aeres, Ynbusiness, Economic Board Fryslan en met Kennispoort Regio Zwolle. In de huidige formatie is onvoldoende capaciteit beschikbaar om dit nu op te pakken. Daarom willen we één fte toevoegen om bovenstaande verbindingen te realiseren. In deze functie zien we ook de opdracht aan de organisatie om subsidies op zowel provinciaal, landelijk als Europees niveau in kaart te brengen en mogelijke aanvragen te doen. Daarnaast blijven we ook kansen die internationale samenwerkingen bieden verkennen. We gebruiken hiervoor onze deelname aan het Europapact Fryslân. Wij blijven investeren in aantrekkelijke bedrijventerreinen en voldoende ruimte voor economische ontwikkeling. Daarbij houden we rekening met duurzaamheid, bereikbaarheid en de kwaliteit van de leefomgeving. Centrumontwikkeling Wolvega en Noordwolde Levendige centra zijn belangrijk voor de aantrekkelijkheid van onze gemeente. Zij bieden ruimte voor winkels, horeca, dienstverlening, evenementen en ontmoeting.

20 Voor Wolvega ligt de nadruk op het afronden van de centrumontwikkeling en het verder versterken van de aantrekkelijkheid van het centrumgebied. In de afgelopen periode zijn de eerste stappen gezet in de ontwikkeling van het Groene Hart van Wolvega met ruimte voor ondernemen, ontmoeten, wonen, cultuur, parkeren en voldoende groen. Als coalitie kijken wij uit naar een raadsvoorstel waarin de verdere uitwerking duidelijk wordt en waarin meerdere scenario’s voor de verdere ontwikkeling aan de raad worden voorgelegd. Fonds historische gevels De winkelstraat van Wolvega vormt het hart van onze dorpskern: een plek waar bewoners winkelen, bezoekers elkaar ontmoeten en ondernemers het gezicht van het centrum bepalen. Een aantrekkelijke straat nodigt uit om te verblijven, versterkt de lokale economie en draagt bij aan het karakter van ons dorp. Om de kwaliteit en uitstraling van het centrum te verbeteren, willen wij ondernemers ondersteunen bij het opknappen en verbeteren van hun gevels. Daarom zal er komende periode een beeldkwaliteitsplan en een subsidieregeling komen om dit te realiseren. Landbouw en platteland van de toekomst De agrarische sector vormt een belangrijk onderdeel van de economie en geschiedenis van Weststellingwerf. Boeren beheren een groot deel van ons landschap en leveren een belangrijke bijdrage aan de werkgelegenheid en leefbaarheid van het platteland.

De sector staat voor grote uitdagingen. Veranderende wetgeving, fosfaat-, stikstof- en veenweide problematiek, verduurzaming, klimaatmaatregelen en ontwikkelingen rondom natuur en water vragen om aanpassingen en investeringen. 21 Wij willen dat boeren perspectief houden. Daarom zetten wij in op een toekomstbestendige landbouwsector waarin innovatie, ondernemerschap en rentmeesterschap samenkomen. Wij ondersteunen initiatieven die bijdragen aan verduurzaming, kringlooplandbouw, biodiversiteit en een gezond verdienmodel dat past binnen het gebied. Er moet voldoende ruimte zijn voor boeren om te experimenteren, testen en innoveren. Boeren die aan de slag willen met bijvoorbeeld de veenweideproblematiek, een passende tweede bedrijfstak of monomestvergisters willen we blijven faciliteren. Wij vinden dat landbouw en natuur in balans ontwikkeld moeten worden. Natuurontwikkeling mag niet vanzelfsprekend ten koste gaan van waardevolle landbouwgrond. Bij ruimtelijke ontwikkelingen maken wij steeds een zorgvuldige afweging tussen ecologische, economische en maatschappelijke belangen. Bij functiewijziging of omschakeling van landbouwgrond kijken we binnen de gemeentelijke bevoegdheden naar effecten op bodem, water, biodiversiteit en leefomgeving. Hieraan zullen we met het Omgevingsplan en de Omgevingsvisie vorm geven.

Recreatie en toerisme Weststellingwerf beschikt over unieke kwaliteiten op het gebied van recreatie en toerisme. Het Nationaal Park Drents-Friese Wold, de Lindevallei, de Westhoek, de vele fiets- en wandelroutes en de rijke cultuurhistorie maken onze gemeente aantrekkelijk voor bezoekers. Toerisme draagt bij aan werkgelegenheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling. Daarom voeren wij de nieuwe toeristische visie voortvarend uit en blijven wij investeren in recreatieve voorzieningen. Wij verbeteren bestaande wandel-, fiets- en ruiterroutes en zorgen voor goed onderhoud van recreatieve infrastructuur. Daarbij zoeken wij actief naar mogelijkheden om recreatieve netwerken beter met elkaar te verbinden. Ook zetten wij in op verlenging van het toeristisch seizoen en stimuleren wij initiatieven die bijdragen aan meer bezoekers en een langere verblijfsduur. Extra verblijfsaccommodaties Om het toeristisch potentieel van Weststellingwerf beter te benutten willen wij ruimte bieden voor uitbreiding van verblijfsrecreatie. Daarbij denken wij aan een gevarieerd aanbod van recreatieve verblijven, zoals kleinschalige vakantieparken, hotels en bijzondere overnachtingsconcepten die passen bij het karakter van onze gemeente.

Ook willen wij meer ruimte bieden aan kleinschalige recreatieve initiatieven in het buitengebied, mits deze passen binnen de landschappelijke kwaliteit en leefbaarheid van de omgeving. Arbeidsmarkt Een sterke economie vraagt om voldoende mensen die kunnen deelnemen aan het arbeidsproces. Tegelijkertijd zien wij dat sommige inwoners moeite hebben om aansluiting te vinden op de arbeidsmarkt. De rol van de gemeente in het arbeidsmarkt vraagstuk is klein. Voor ons is wel belangrijk dat iedereen die kan werken, ook werkt. In het kader van onze economische ambities is met name de beschikbaarheid van een passende arbeidsmarkt belangrijk voor bedrijven om te kunnen blijven groeien. Veel jongeren verlaten onze gemeente, veelal voor studie en/of werk. Daarom willen wij de verbinding tussen onderwijs en ondernemers versterken. Dit moet al vanaf de basisschool en de middelbare school, om leerlingen enthousiast te maken voor keuze richtingen en om ze te laten zien wat bedrijven in onze gemeente te bieden hebben. Daarnaast is het belangrijk dat bedrijven richting onderwijsinstellingen goed kunnen aangeven wat voor kennis en vaardigheden zij vragen van hun toekomstige personeel. 22 23 7 | Klimaat, energietransitie en natuur Wij voelen ons verantwoordelijk voor de leefomgeving die wij doorgeven aan volgende generaties.

Rentmeesterschap betekent zorgvuldig omgaan met natuur, landschap, energie, grondstoffen en landbouwgrond. Wij willen een duurzame gemeente realiseren zonder de leefbaarheid, betaalbaarheid en economische vitaliteit van onze dorpen uit het oog te verliezen. De toenemende netcongestie vormt een bedreiging voor woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming. Daarom blijven wij actief samenwerken met netbeheerders, provincie en het Rijk om de negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast zetten wij in op voorlichting aan inwoners en bedrijven over het voorkomen van piekbelasting en slimmer energiegebruik. Daarbij staan draagvlak, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid centraal. Wij geven uitvoering aan het Kaderstellend Adaptief Programmaplan Energietransitie (KAPE). Dit programma vormt de routekaart van Weststellingwerf naar een energie neutrale gemeente in 2050. Het KAPE biedt een flexibel raamwerk dat ruimte laat voor nieuwe technologische ontwikkelingen, veranderende wetgeving en maatschappelijke inzichten. Hierdoor kunnen wij inspelen op kansen en ontwikkelingen zonder onze langetermijndoelen uit het oog te verliezen. Wij bieden ruimte aan kleinschalige en innovatieve energieopwekking en opslagmogelijkheden.

Door lokaal opgewekte energie beter op te slaan en te benutten kunnen we bijdragen aan een robuuster energiesysteem en de druk op het elektriciteitsnet verminderen. Ook zien wij kansen voor monomestvergisting en mogelijke andere groengas initiatieven als onderdeel van een toekomstbestendige landbouwsector. Daarom ondersteunen wij de bestaande en nieuwe initiatieven 24 binnen onze gemeente, mits deze zorgvuldig worden ingepast in de omgeving. Wij willen geen nieuwe gaswinning binnen de gemeentegrenzen van Weststellingwerf. Wateropgave Water speelt een belangrijke rol in de inrichting van onze leefomgeving. Langdurige droogte, hevige neerslag en toenemende druk op de beschikbaarheid van schoon water vragen om een integrale aanpak. Samen met Wetterskip Fryslân, provincie, agrarische sector en maatschappelijke organisaties werken wij aan een waterplan voor Weststellingwerf. Daarbij besteden wij aandacht aan wateropvang, hergebruik van water, bescherming van drinkwaterbronnen en het voorkomen van wateroverlast. Bij ruimtelijke ontwikkelingen hanteren wij steeds vaker het principe van water en bodem als sturend uitgangspunt. Hiermee zorgen wij ervoor dat nieuwe ontwikkelingen klimaatbestendig en toekomstbestendig worden ingericht.

Afval en grondstoffen Wij blijven inzetten op een goede en kostendekkende uitvoering van het Diftar-systeem en stimuleren inwoners om afval zoveel mogelijk te scheiden. Afval zien wij niet als restproduct, maar als grondstof die opnieuw gebruikt kan worden. De evaluatie van Diftar+ (2026) gebruiken wij om te bekijken hoe afvalscheiding verder verbeterd kan worden. Daarbij kijken wij ook naar de huidige tarifering, met als uitgangspunt dat afvalscheiding wordt gestimuleerd en het aanbieden van minder restafval wordt beloond. Waarbij wij, mits verantwoord, als wens hebben sneller toe te werken naar een gelijke tariefstructuur voor eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Wolf Weststellingwerf mag geen gemeente worden waarin inwoners zich zorgen moeten maken over hun veiligheid en die van hun dieren of het gebruik van het buitengebied. Samen met andere gemeenten, de provincie Fryslân, landbouworganisaties en belangenverenigingen blijven wij ons inzetten voor een actief wolvenbeleid waarbij veiligheid, leefbaarheid en bescherming van landbouwhuisdieren voorop staan. Daarbij blijven wij druk uitoefenen op provincie, Rijk en Europa om te komen tot een realistischer en uitvoerbaar wolvenbeleid.

Daarom blijven wij actief pleiten voor een verlaging van de beschermingsstatus van de wolf en voor ruimere mogelijkheden om beheermaatregelen toe te passen wanneer de veiligheid van mens en dier in het geding komt. Probleemwolven moeten sneller kunnen worden aangepakt dan nu het geval is. Natuur en biodiversiteit Natuur en landschap vormen belangrijke kwaliteiten van Weststellingwerf. Bossen, natuurgebieden, landbouwgronden en water zorgen voor een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving voor inwoners en bezoekers. Wij blijven investeren in biodiversiteit, natuurbeheer en landschappelijke kwaliteit. Daarbij zoeken wij steeds naar een evenwicht tussen natuur, landbouw, recreatie en wonen. Natuurontwikkeling moet bijdragen aan een leefbare gemeente en zorgvuldig worden afgewogen tegen andere belangen. Wij vinden dat natuur en landbouw elkaar kunnen versterken wanneer ontwikkelingen in goed overleg plaatsvinden. 25 8 | Bestuur en organisatie Een sterke gemeente begint bij een betrouwbaar bestuur en een professionele organisatie. Inwoners mogen verwachten dat de gemeente bereikbaar is, verantwoorde keuzes maakt en zorgvuldig omgaat met gemeenschapsgeld. Tegelijkertijd verandert de samenleving snel. Inwoners verwachten meer maatwerk, digitale dienstverlening wordt steeds belangrijker en maatschappelijke opgaven worden complexer.

Wij willen een gemeente zijn die dichtbij haar inwoners staat: een gemeente die luistert, samenwerkt, duidelijk communiceert en uitvoering geeft aan democratisch vastgestelde wet- en regelgeving. Niet een overheid die van bovenaf bepaalt wat goed is voor inwoners, maar een overheid die samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties werkt aan oplossingen en kansen voor de toekomst. Daarom kiezen wij voor een ‘ja, mits’-benadering. Initiatieven vanuit de samenleving benaderen wij positief en vanuit vertrouwen. We denken niet vanuit onmogelijkheden, maar zoeken samen naar oplossingen die passen binnen wet- en regelgeving en bijdragen aan de leefbaarheid van onze gemeente. Van onze wethouders verwachten wij dat zij deze werkwijze zowel intern als extern uitdragen en vormgeven. In lijn met het verslag van de verkenner investeren wij daarbij in goede onderlinge verhoudingen en een constructieve samenwerking met de gemeenteraad. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat de gemeente Weststellingwerf binnen de provincie Fryslân en daarbuiten een stevigere positie inneemt. Dit vraagt om een actieve en zichtbare inzet van onze bestuurders, zodat de belangen van onze gemeente krachtig worden vertegenwoordigd en kansen voor onze inwoners optimaal worden benut.

De komende jaren blijven wij inzetten op verdere verbetering van de dienstverlening, een toekomst- bestendige organisatie, inwonersparticipatie en een veilige leefomgeving. Dienstverlening op orde De afgelopen jaren is een visie op dienstverlening vastgesteld. De komende bestuursperiode staat in het teken van uitvoering, verbetering en verdere doorontwikkeling. Wij willen dat inwoners in de praktijk merken dat de dienstverlening van de gemeente duidelijker, toegankelijker en betrouwbaarder wordt. Inwoners moeten kunnen rekenen op een gemeente die toegankelijk, duidelijk en betrokken is. Goede dienst- verlening begint bij heldere informatie, begrijpelijke communicatie en een organisatie die afspraken nakomt. Daarom zorgen we ervoor dat inwoners de informatie die zij nodig hebben snel kunnen vinden, weten waar zij aan toe zijn en tijdig worden geïnformeerd over de voort- gang van hun vragen, meldingen en aanvragen. We hebben oog voor verschillen tussen mensen. Niet iedereen is digitaalvaardig. Daarom blijft persoonlijke ondersteuning beschikbaar voor inwoners die daar behoefte aan hebben. Daarnaast streven we naar zo kort mogelijke doorlooptijden en werken we transparant: we zeggen wat we doen en doen wat we zeggen. Op die manier bouwen we verder aan dienstverlening die aansluit bij de behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in Weststellingwerf.

26 Toekomstbestendige organisatie Het realiseren van de opgaven uit dit coalitieakkoord valt en staat met de bijdrage en ondersteuning van de ambtelijke organisatie. Er wordt veel van de organisatie gevraagd, zoals pro activiteit, politieke sensitiviteit, integraal werken aan opgaven en vraagstukken, eigenaarschap en verantwoordelijkheid. Daarbij is het van belang dat processen zorgvuldig, efficiënt en bij voorkeur in één keer goed worden uitgevoerd.Dit zijn omvangrijke opgaven voor een organisatie die zich nog in ontwikkeling bevindt. Wij blijven verder bouwen aan een toekomstbestendige organisatie. Wij verwachten dat hiervoor toetsbare doelen worden geformuleerd, zodat de voortgang zichtbaar en bespreekbaar wordt en tijdig kan worden bijgestuurd wanneer dat nodig is. Dorpen centraal en weerbaar Weststellingwerf is een gemeente van dorpen. Iedere kern heeft een eigen karakter, geschiedenis en eigen opgaven. Juist die verscheidenheid maakt onze gemeente uniek. Wij vinden het belangrijk dat de verbinding tussen het gemeentebestuur en de dorpen behouden blijft en verder wordt versterkt. Tegelijkertijd zien wij dat de samenleving wordt geconfronteerd met nieuwe uitdagingen, zoals langdurige stroomuitval, extreme weersomstandigheden, digitale verstoringen en andere crisissituaties. Juist in dergelijke situaties blijkt de kracht van onze dorpen van grote waarde.

Sterke gemeenschappen, waarin inwoners naar elkaar omzien en samen verantwoordelijkheid nemen, vormen de basis van een weerbare samenleving. Daarom werken wij samen met dorpsbelangen- organisaties zoals de Vereniging Kleine Dorpen (VKD) en de Plaatselijk Belangen (PB) aan weerbare dorpen. Wij ondersteunen dorpen bij het ontwikkelen van lokale weerbaarheids- en zelfredzaamheidsplannen, waarin inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en hulpdiensten gezamenlijk afspraken maken over ondersteuning tijdens noodsituaties. Ons streven is dat vóór de zomer van 2027 er in alle dorpen gewerkt wordt aan een dergelijk plan. Door te investeren in sterke verbindingen tussen gemeente en dorpen én in de zelfredzaamheid van onze gemeenschappen bouwen wij aan een Weststellingwerf waarin dorpen niet alleen leefbaar zijn, maar ook voorbereid op de uitdagingen van de toekomst. Participatie & participatieverordening Alle fracties binnen de gemeenteraad hechten veel belang aan zorgvuldige participatie. Dit blijkt niet alleen uit alle partijprogramma’s, maar ook uit het verslag van de verkenner. Deze heeft aangegeven dat iedereen hier iets mee wil, maar dat iedereen er anders over denkt.

Wij willen dan ook uitvoering geven aan het advies van de verkenner om als gehele raad, in het najaar van 2026, met elkaar in gesprek te gaan over de relatie die de raad met inwoners, ondernemers en andere betrokken in de gemeente Weststellingwerf wil onderhouden. Vervolgens willen wij een passende participatieverordening opstellen waaruit duidelijk blijkt wat de rol is van inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij gemeentelijke plannen en projecten. Daarmee moet voor iedereen voldoende helder zijn wanneer en op welke wijze er participatie plaatsvindt. Digitalisering Digitalisering biedt kansen voor betere dienstverlening en efficiëntere werkprocessen. Tegelijkertijd neemt het belang van digitale veiligheid toe. De komende jaren geven wij verder uitvoering aan de i-Visie en investeren wij in moderne informatievoorziening, datagedreven werken en digitale veiligheid. Inwoners moeten informatie op onze website eenvoudig kunnen vinden en gebruiken. Daarnaast blijven wij investeren in cyberweerbaarheid. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens veilig worden beheerd en beschermd. Voor een toekomstbestendig Weststellingwerf is het belangrijk om digitale ontwikkelingen actief te volgen en tijdig toe te passen.

Nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie en slimme data-analyse, bieden kansen om dienstverlening toegankelijker, sneller en efficiënter te maken. Daarom investeren wij niet alleen in techniek, maar ook in kennis, vaardigheden en innovatie binnen onze organisatie. Zo blijft de gemeente wendbaar, veilig en voorbereid op de digitale uitdagingen en kansen van morgen. OWO-samenwerking De samenwerking met Ooststellingwerf en Opsterland blijft belangrijk voor de kwaliteit en continuïteit van dienstverlening. Wij blijven de OWO-samenwerking ondersteunen en uitbreiden waar deze aantoonbaar bijdraagt aan betere dienstverlening, efficiëntere uitvoering of het behouden van specialistische kennis. 27 9 | Financiën Weststellingwerf staat er financieel gezond voor. Dat willen wij zo houden. Daarom kiezen wij voor een financieel beleid dat realistisch, verantwoord en toekomstbestendig is. Wij willen investeren waar dat nodig is, maar blijven daarbij kritisch kijken naar de financiële gevolgen op de langere termijn. Wij geloven dat inwoners mogen rekenen op een gemeente die zorgvuldig omgaat met gemeenschapsgeld en die keuzes maakt die ook voor toekomstige generaties verantwoord zijn. Kortom: De gemeentelijke financiën blijven structureel op orde. Woonlasten blijven zo laag mogelijk. Investeringen moeten bijdragen aan de leefbaarheid en brede welvaart van Weststellingwerf.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://weststellingwerf.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/bfac7378-a6e1-42fd-b61e-1af5579c695f?agendaItemId=76b59847-ba9d-42df-a980-fb21225e1641