CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4 - Ruimtelijke onderbouwing 1e fase omgevingsvergunning Lindewijk 2

Raadsvergadering 19 oktober 2026, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Omgevingsvergunning BOPA Lindewijk 2242.551 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 24

Figuur 5.1 Uitsnede risicokaart In het kader van het wettelijk vooroverleg tijdens de bestemmingsplanprocedure, is aanvullend advies gevraagd aan de FUMO en Brandweer Fryslân om het aspect omgevingsveiligheid nader te motiveren. Uit de adviezen volgt dat het projectgebied buiten het aandachtsgebied van de aardgastransportleiding ligt. Het projectgebied ligt op meer dan 200 meter vanaf de A32, waardoor op grond van het oude Bevt geen risicoanalyse hoeft te worden uitgevoerd. Het aandachtsgebied van de A32 bedraagt 355 meter vanwege het transport van LPG en Propaan. Het projectgebied ligt dus deels, ter hoogte van de waterplassen in het zuidelijk deel van het plan, binnen het invloedsgebied van de A32. Op grond van het oude Bevt moet daarom worden ingegaan op zelfredzaamheid, de bereikbaarheid van hulpdiensten en de vluchtmogelijkheden uit het projectgebied. Brandweer Fryslân heeft voor de aspecten een advies uitgebracht. Ten aanzien van de bereikbaarheid voor hulpdiensten is aangegeven dat het projectgebied vanuit meerdere zijden te bereiken is en dit als voldoende wordt beschouwd. Voor het projectgebied geldt een norm voor de opkomsttijd voor hulpdiensten van 10 minuten. In de praktijk ligt de opkomsttijd voor deze nieuwe wijk rond de 12 tot 13 minuten.

Dit leidt niet direct tot knelpunten doordat het gaat om nieuwbouwwoningen waarbij sprake is van bebouwing bedoeld voor zelfredzame personen. Er zijn ook voldoende vluchtmogelijkheden uit het projectgebied. Bij grotere branden is het noodzakelijk om voor de bluswatervoorziening gebruik te maken van de mogelijkheden in de omgeving zoals sloten, vaarten en brandkranen. Hierbij geldt dat brandkranen de snelste methode zijn om bluswater te verkrijgen. De brandweer hanteert hierbij de vuistregel dat een adres binnen 100 meter moet beschikken over een brandkraan en heeft hiervoor een voorstel gedaan. Op grond van het voorgaande wordt het restrisico verantwoord geacht. De aanbevelingen uit het advies van Brandweer Fryslân worden zo nodig en mogelijk bij de verdere uitwerking van het project opgevolgd c.q. hier worden in het kader van de omgevingsvergunning afspraken over gemaakt. 29/894 Conclusie en aanbevelingen Vanuit het oogpunt van omgevingsveiligheid zijn er geen harde beperkingen. 5.12 Trilling 5.12.1 Toetsingskader In het Bkl zijn de instructieregels met betrekking tot trillingen opgenomen. Daarbij gaat het onder andere om het toelaten van een trillinggevoelig gebouw waarop trillingen in een frequentie van 1 tot 80 Hz worden veroorzaakt door een activiteit. Een trillinggevoelig gebouw is een gebouw of een gedeelte van een gebouw met een: a.

woonfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan; b. onderwijsfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan; c. gezondheidszorgfuncties met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan; of d. bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied en nevengebruiksfuncties daarvan. De instructieregels gelden niet voor trillingen door doorgaand verkeer op wegen, vaarwegen en spoorwegen. Gemeenten kunnen in die gevallen zelf bepalen of en welke regels zij voor trillingen van activiteiten in het omgevingsplan opnemen in het kader van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De instructieregels van het Bkl zijn wel van toepassing als in het omgevingsplan een trillingaandachtsgebied langs het spoor is vastgelegd. 5.12.2 Toetsing In het kader van de bestemmingsplanprocedure is de trillinghinder vanwege de spoorlijn beoordeeld. Vanwege de toenemende aandacht voor trillingen en trillinghinder langs spoorlijnen (met name waar veelvuldig goederentreinen rijden) bestaat sinds mei 2019 de Handreiking Nieuwbouw en Spoortrillingen (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat). In de Handreiking wordt twee afstandscriteria aangegeven ten aanzien van de beoordeling van het aspect trillingen. Vindt een plan of project plaats binnen een afstand van 100 meter van een spoorlijn, dan wordt geadviseerd een onderzoek trillinghinder uit te voeren op basis van paragraaf 10.1 van de Handreiking.

Vindt een plan of project plaats binnen 250 meter afstand van een spoorlijn, dan moet worden beoordeeld in hoeverre klachten, bodemopbouw en/of het treinbeeld aanleiding geven voor het doen van nader onderzoek. Omdat het projectgebied nabij de spoorlijn Leeuwarden - Zwolle is gelegen (binnen een afstand van 250 meter), is onderzoek gedaan naar trillingen. Dit onderzoek is opgenomen in bijlage 14. Hieruit blijkt dat er op een afstand van meer dan 32 meter vanaf het spoor aan de streefwaarden wordt voldaan en er weinig trillingshinder zal optreden. Op een afstand minder dan 32 meter wordt op basis van een worst-case prognose berekeningen niet voldaan aan de streefwaarden gedurende de nachtperiode. Dit betreft het noordelijke deel van het projectgebied dat gelegen is tussen de begraafplaats en de spoorlijn. Zonder aanvullend onderzoek dienen er maatregelen te worden genomen om trillingshinder in de nieuwe woningen te voorkomen. Bij de verdere uitwerking van het project wordt hier ten tijde van de vergunningenfase voor bouwen nader onderzoek naar gedaan. Uit het onderzoek blijkt dat woningbouw in dit gebied vanuit het aspect trillingen oplosbaar is. De uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan was niet in het geding. Tenslotte wordt in het onderzoek geadviseerd om op een afstand van minder dan 60 meter van de spoorlijn houten vloerconstructies te vermijden.

Bij de verdere uitwerking van het project wordt hier ook rekening mee gehouden in de vergunningenfase voor 30/894 bouwen. Om dit te waarborgen, is een voorwaardelijke verplichting opgenomen in de woonbestemming van de planregels. Deze blijft ook na het verlenen van de omgevingsvergunning voor dit project onverminderd van toepassing. Conclusie Het aspect trilling staat de ontwikkeling niet in de weg. 5.13 Slagschaduw en windhinder 5.13.1 Toetsingskader Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties dient te worden aangetoond dat geen sprake is van onaanvaardbare gevolgen voor het windklimaat in de directe omgeving en de bezonningssituatie ter plaatse van eventueel aanwezige bestaande woningen. De rijksoverheid heeft voor dit aspect van de fysieke leefomgeving geen instructieregels opgesteld. De gemeente heeft daarom beleidsruimte om dit aspect zelf in te vullen. De gemeente Weststellingwerf heeft geen beleid met betrekking tot slagschaduw en windhinder. 5.13.2 Toetsing Ter plaatse van de aanduiding 'gestapeld' binnen de bestemming 'Wonen' is een woongebouw met een bouwhoogte van 11 meter toegestaan. In zijn algemeenheid kunnen appartementengebouwen negatieve gevolgen hebben voor de bezonningssituatie van omliggende gebouwen.

Voor onderhavige ontwikkeling geldt dat er geen grotere hoogte mogelijk is dan bij grondgebonden woningen het geval is (maximaal 12 meter). Slagschaduw en windhinder zullen niet of in beperkte mate aan de orde zijn. Conclusie Het aspect slagschaduw en windhinder is niet aan de orde. 5.14 Cultureel erfgoed 5.14.1 Toetsingskader Onder cultureel erfgoed wordt verstaan: archeologie, cultuurhistorie, monumenten, karakteristieke panden, beschermde gezichten, monumentale bomen en landschap. Voorafgaand aan de uitvoering van plannen moet onderzoek worden gedaan naar de aanwezigheid van waarden. De essentie van de Omgevingswet is om archeologische resten zoveel mogelijk in de bodem te behouden en de bescherming van het cultureel erfgoed en landschap. De beginselen in het Bkl richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorbeschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. Daarnaast zijn in het Bkl regels gesteld voor de beoordeling van rijksmonumentenactiviteit en het verplaatsen van gebouwde monumenten. Het gemeentelijk beleid over archeologie en cultuurhistorie is opgenomen op de archeologische beleidskaart en de cultuurhistorische waardenkaart.

Deze archeologische waarden en verwachtingen en de cultuurhistorische waarden zijn veelal doorvertaald in respectievelijk archeologische dubbelbestemmingen en cultuurhistorische dubbelbestemmingen opgenomen in het (tijdelijk) omgevingsplan of activiteitgericht in het gemeentebrede 31/894 omgevingsplan. Indien het initiatief in deze (werkings)gebieden is gelegen, wordt hieraan getoetst. 5.14.2 Toetsing Cultuurhistorie Voor het aspect cultuurhistorie is de Cultuurhistorische kaart van de provincie Fryslân geraadpleegd. In deze kaart is het projectgebied niet opgenomen met een aanduiding. Binnen het projectgebied zijn geen specifieke cultuurhistorische waarden aanwezig. Het is daarom niet noodzakelijk om nadere eisen ten aanzien van de bescherming van de bestaande cultuurhistorische waarden te stellen. Archeologie Voor een globaal inzicht in mogelijke waarden heeft de provincie de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra (FAMKE) gepubliceerd. De FAMKE bestaat uit twee advieskaarten, één voor de periode steentijd-bronstijd (300.000 - 800 v Chr.), en één voor de periode ijzertijd - middeleeuwen (800 v Chr. - 1500 n Chr.).

Conform de steentijd-bronstijd advieskaart geldt dat voor het noordelijke deel van het projectgebied een quickscan nodig is (waar bij ingrepen van meer dan 5.000 m2 archeologisch onderzoek gedaan moet worden) en het zuidelijk deel van het projectgebied een karterend onderzoek 1 (waar bij ingrepen van meer dan 500 m2 archeologisch onderzoek gedaan moet worden). Conform de ijzertijd-middeleeuwen advieskaart valt het projectgebied grotendeels binnen het gebied met karterend onderzoek 1. Hier geldt dat bij ontwikkelingen met een minimale oppervlakte van 5.000 m² archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Omdat de hoeveelheid bodemingrepen deze oppervlakten overstijgt, is in het verleden archeologisch onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek is opgenomen in bijlage 15. Uit het onderzoek blijkt dat er ten aanzien van archeologie geen belemmeringen gelden. Conclusie De aspecten cultuurhistorie en archeologie staan de ontwikkeling niet in de weg. 5.15 Bodem 5.15.1 Toetsingskader Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie worden opgenomen in het definitieve omgevingsplan. Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen.

Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de in het omgevingsplan voorgeschreven sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen. Daarnaast zijn er specifieke regels over bodem opgenomen in het Aanvullingsbesluit Bodem en de activiteiten zijn opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving, waaronder regels over nazorg van de bodem na saneren, regels over graven in de bodem en regels over activiteiten op een locatie met historische bodemverontreiniging zonder onaanvaardbaar risico. Als vóór het voorbereiden van het besluit tot het verlenen van de omgevingsvergunning in kwestie het omgevingsplan al is gewijzigd, dan kan de gemeente eigen grenswaarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem als voorwaarde voor de bouw van bodemgevoelige gebouwen hebben vastgesteld. Als het omgevingsplan voorafgaande aan de voorbereiding van de omgevingsvergunning nog niet is gewijzigd, dan 32/894 gelden de interventiewaarden als bedoeld in het Bal als grenswaarden voor de bouw van bodemgevoelige gebouwen. 5.15.2 Toetsing Ten tijde van de bestemmingsplanprocedure zijn (water)bodemonderzoeken uitgevoerd. Deze zijn opgenomen in bijlage 16. Tevens is onderzoek gedaan naar het voorkomen van PFAS. Uit de onderzoeken blijkt dat er geen belemmeringen zijn voor de beoogde ontwikkelingen in het projectgebied.

Er zijn ook geen verhoogde gehalten aan PFAS aangetroffen in het projectgebied. Conclusie Het aspect bodem staat de voorgenomen ontwikkeling niet in de weg. 5.16 Water 5.16.1 Toetsingskader Bij verlening van een omgevingsvergunning voor een BOPA wordt rekening gehouden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen en dienen voor het waterbelang de opvattingen van de waterbeheerder te worden betrokken. Dit geldt in het algemeen voor alle waterbelangen. In de aanvraag moet worden beschreven welke mogelijke gevolgen een BOPA-activiteit heeft voor het aspect water en welke maatregelen zullen worden getroffen om deze gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Als water een belangrijk aspect is voor een BOPA-activiteit wordt geadviseerd om het waterschap te raadplegen. 5.16.2 Toetsing en conclusie Voor het project is een digitale watertoets uitgevoerd. Deze is opgenomen in bijlage 17. Uit de watertoets volgt dat er geen waterschapsbelang is, omdat de ontwikkeling in feite een functiewijziging is. De woningen worden in de bestaande bouwvlakken van de bestemming 'Wonen' gerealiseerd. Er is geen sprake van een toename van verharding. De afspraken die destijds met het Wetterskip zijn gemaakt in het kader van de bestemmingsplanprocedure blijven in stand.

5.17 Duurzaamheid 5.17.1 Toetsingskader Vanuit de doelen van de Omgevingswet is duurzaamheid een thema waarmee bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een BOPA rekening gehouden moet worden. Duurzaamheid is een veelomvattend begrip waar veel aspecten onder vallen: de energietransitie, mobiliteit, herbruikbaarheid etc. Dit kan gemotiveerd worden op basis van het bestaande gemeentelijke beleid zoals is aangegeven in hoofdstuk 4. 5.17.2 Toetsing In het stedenbouwkundig plan is aangegeven dat Lindewijk deelgebied 2 wordt ontworpen als een klimaatadaptieve wijk waarin duurzaamheid hoog in het vaandel staat. De beoogde groen- en waterstructuur dragen hier voor een groot deel aan bij. Dit bestemmingsplan faciliteert dit. Lindewijk deelgebied 2 wordt daarbij ook gasloos ontwikkeld. 33/894 Conclusie Met de ontwikkeling wordt bijgedragen aan het aspect duurzaamheid. 5.18 Spuitzonering 5.18.1 Toetsingskader Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zal bij ontwikkelingen in de omgeving van agrarische gronden waar gewasbeschermingsmiddelen (kunnen) worden gebruikt, moeten worden aangetoond dat geen sprake is van onaanvaardbare gezondheidsgevolgen. De rijksoverheid heeft voor dit aspect van de fysieke leefomgeving geen instructieregels opgesteld.

Het is vaste rechtspraak van de Afdeling dat in het algemeen een afstand van 50 meter tussen gevoelige functies en agrarische bedrijvigheid waarbij gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, niet onredelijk wordt geacht. Op grond van diezelfde rechtspraak is het mogelijk om deze afstand te verkleinen indien daaraan een deugdelijke onderbouwing ten grondslag ligt. Deze moet gebaseerd zijn op zorgvuldig locatiespecifiek onderzoek. 5.18.2 Toetsing Uit de kaartgegevens van Boerenbunder.nl volgt dat ten zuidwesten van het projectgebied zich een agrarisch perceel bevindt waar aardappelen op verbouwd worden. Over het algemeen worden aardappelen bespoten, waardoor een richtafstand van 50 meter moet worden aangehouden. Uit de kaartgegevens van Google Maps volgt dat zich tussen de rand van het agrarisch perceel en het dichtstbijzijnde bouwvlak 56 meter bevindt, waardoor aan de richtafstand wordt voldaan. Er zijn verder geen agrarische percelen in de omgeving waarop gewassen verbouwd worden. Conclusie Het aspect spuitzonering staat de ontwikkeling niet in de weg. 5.19 Gezondheid 5.19.1 Toetsingskader Doel van de Omgevingswet is ook het beschermen van de gezondheid. Bij het stellen van regels moet met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in ieder geval rekening worden gehouden met het belang van het beschermen van de gezondheid.

Een deel van de hiervoor beschreven omgevingsaspecten heeft een gezondheidscomponent, waarbij het in de meest gevallen gaat om gezondheidsbescherming. Bij de afweging van de gezondheidsgevolgen kunnen ook gezondheidsbevorderende aspecten een rol spelen zoals bijvoorbeeld een groene leefomgeving, ruimte voor beweging, beschikbaarheid/toegankelijkheid van voorzieningen en sociale cohesie. Voor het project gelden geen belemmeringen. Het project is binnen de kaders van de voormalige Wgh uitvoerbaar. Op basis van de resultaten van het akoestisch onderzoek zijn hogere waarden verleend voor de bouwvlakken waarvoor dat nodig is. In een later stadium is het voornemen van de gemeente om een geluidscherm te realiseren in of nabij het projectgebied aan de oostzijde van het spoor. 34/894 5.19.2 Toetsing Het aspect milieu wordt aan de hand van verschillende aspecten beoordeeld. Ten aanzien van een gezond milieu volgt uit paragraaf 5.8 dat hogere waarden worden verleend voor de bouwvlakken waarvoor dat nodig is, en dat geluidsschermen gerealiseerd worden in of nabij het projectgebied aan de oostzijde van het spoor. In de omgeving van het projectgebied zijn geen activiteiten aanwezig die geluid-of geurhinder veroorzaken. De woningbouw is vanuit het aspect trillingen oplosbaar. Dit bij elkaar afgewogen maakt dat sprake is van een gezond milieu in het projectgebied.

De ambitie is om in Lindewijk 2 een robuuste groen- en waterstructuur te realiseren. Thema’s die in Lindewijk 2 sterker tot uitdrukking komen zijn duurzaamheid, klimaatadaptatie en gezondheid. Deze thema's zijn uitgewerkt in het stedenbouwkundig plan. Bij de inrichting van Lindewijk 2 kan bewegen en recreëren in de eigen wijk worden gestimuleerd. Het samenhangende groen-blauwe netwerk in Lindewijk 2 wordt waar mogelijk verbonden met structuren in de omgeving, waaronder de Lindevallei. Daardoor krijgt de buurt ook een betekenis voor inwoners van Wolvega. De ruimte wordt zodanig ingericht dat er een bijdrage wordt geleverd aan een goede luchtkwaliteit en een lagere concentratie fijnstof (specifieke vegetatie) en het voorkomen van hittestress (water en vegetatie). Tevens wordt de structuur van de buurt zo opgezet dat langzaam verkeer wordt gestimuleerd, zeker wanneer het gaat om verplaatsingen over korte afstanden (naar het dorp, de voorzieningen, school en verenigingen). Ten slotte wordt de padenstructuur zodanig ontworpen dat deze gemakkelijk toegankelijk is voor fietsers, wandelaars, hardlopers, skeeleraars en ontstaan beweeglijnen om een actieve levensstijl te stimuleren. Ten aanzien van het thema gezondheid zijn ambities en doelstellingen geformuleerd in het stedenbouwkundig plan. Conclusie Het aspect gezondheid staat de voorgenomen ontwikkeling niet in de weg.

35/894 Hoofdstuk 6 Economische uitvoerbaarheid 6.1 Financiële uitvoerbaarheid en kostenverhaal In deze paragraaf wordt getoetst of de betreffende ontwikkeling economisch niet evident onuitvoerbaar is. Dit houdt in dat: de ruimtelijke ontwikkeling niet evident financieel onuitvoerbaar mag zijn; en als de ruimtelijke ontwikkeling kostenverhaalplichtige activiteiten omvat, het kostenverhaal verzekerd moet zijn. Financiële uitvoerbaarheid Het initiatief betreft de bouw van maximaal 100 woningen in Wolvega. De woningen worden tegen marktconforme prijzen aangeboden. Voor de uitgifte wordt gerekend met een verkoopprijs welke passend is bij de markt voor Weststellingwerf en vergelijkbaar is met ontwikkelingen in omliggende gemeenten. Voor de financiële haalbaarheid is de Grondexploitatie Lindewijk deelgebied 2 opgesteld. Grondexploitatie De gronden bedoeld voor het nieuwe woonmilieu in Lindewijk deelgebied 2 zijn in eigendom van de gemeente. De gemeente zorgt voor het bouwrijp maken en de uitgifte van de bouwkavels. Met deze uitgangspunten is er sprake van een sluitende grondexploitatie. Omdat de gronden in het projectgebied waar het nieuwe woonmilieu wordt ontwikkeld in eigendom is van de gemeente, is het opstellen van een exploitatieplan niet noodzakelijk en zal hier van worden afgezien.

36/894 Hoofdstuk 7 Evenwichtige toedeling van functies aan locaties In dit hoofdstuk wordt gemotiveerd of sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties betekent dat er balans bestaat tussen het beschermen en benutten ten gevolge van de verschillende functies die locaties binnen een gebied kunnen vervullen. Het bevoegd gezag moet beoordelen of bij realisering van de aangevraagde activiteit(en) sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Om dit te kunnen beoordelen moeten alle voor de fysieke leefomgeving relevante aspecten (voor zover die betrekking hebben op de aangevraagde activiteit) zorgvuldig worden onderzocht en afgewogen. Dat is in de voorgaande hoofdstukken gebeurd. Voor de beoordeling van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn alle voor de fysieke leefomgeving relevante aspecten, voor zover betrekking hebbend op de gevraagde activiteit, nader onderzocht in de hoofdstukken 4, 5, 6 en 7. In de ruimtelijke onderbouwing is getoetst aan participatie, het relevante beleid en de gevolgen voor de leefomgeving. Hieruit is gebleken dat participatie heeft plaatsgevonden, het project in overeenstemming is met het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid en dat het project geen negatieve gevolgen heeft voor de leefomgeving.

Er is aangetoond dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, waardoor de omgevingsvergunning kan worden verleend. 37/894 38/894 Bijlagen toelichting 39/894 40/894 Bijlage 1 Stedenbouwkundig plan 41/894 17 juli 2020 Stedenbouwkundig Plan Concept Lindewijk 2 Wolvega

T + 31 (0)180 61 31 44 www.wissing.nl Wissing B.V. Middenbaan 108, 2991 CT, Barendrecht Postbus 37, 2990 AA, Barendrecht Niets uit dit document mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Wissing B.V. en naamsvermelding. Aan de inhoud van dit document kunnen geen rechten worden ontleend. Opdrachtgever: Gemeente Weststellingwerf Documentnaam: 1302-Lindewijk Fase 2 Wolvega-Stedenbouwkundig Plan definitief-20200717 Wijzigingsdatum: 17 juli 2020 Colofon 4 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega Inleiding 6 1. R uimtelijke verkenning 9 1.1 Het Landschap 11 1.2 Bebouwing 12 1.3 Voorzieningen 13 1.4 Groen 13 1.5 De Lindewijk 14 1.6 Lindewijk Fase 1 15 2. Ambities 19 2.1 Algemene ambities 20 2.2 Wonen 20 2.3 Groen- en waterstructuur 24 2.4 Verkeer en mobiliteit 26 2.5 Klimaatadaptatie en duurzaamheid 26 2.6 Gezondheid en milieu 27 2.7 Doelstellingen Lindewijk 2 27 3. Landschappelijk raamwerk 29 3.1 Leren van het landschap 30 3.2 Versterken relatie dorp en landschap 32 3.3 Houtwallen, hagen en greppels 33 3.4 Duurzaam watersysteem 36 3.5 Vervolmaken landschappelijk raster 38 3.6 Ontsluiting 39 Inhoud 5 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 4. Stedenbouwkundig plan 41 4.1 Flexibel stedenbouwkundig plan 42 4.2 Aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte 44 4.3 Accenten 54 4.4 Parkeren 55 4.5

Inspelen op woonbehoefte 56 4.6 Faseerbaarheid 57 5. Beeldkwaliteit 59 5.1 Woonstraten 60 5.2 Wonen rond hofjes 64 5.3 Wonen aan het water 68 6. Klimaatadaptatief, duurzaam en gezond 73 6.1 Klimaatadaptatie en duurzaamheid 74 6.2 Gezondheid 78 6.3 Milieu 79 6 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega Inleiding De Lindewijk voorziet in een totale woningbouwcapaciteit van circa 750-780 woningen. De wijk is opgedeeld in twee gebieden waarvan deelgebied I grotendeels is gerealiseerd. In 2006 is de eerste woning in Lindewijk 1 opgeleverd en tussen 2006-2019 zijn 467 van de 580 kavels verkocht. Met een gemiddeld verkooptempo van circa 33 woningen per jaar (vanaf start tot heden) is Lindewijk 1 in 2024 uitverkocht. Om deze reden heeft de gemeenteraad van Weststellingwerf op 8 juli 2019 unaniem het besluit genomen om de exploitatie van Lindewijk deelgebied 2 (hierna: Lindewijk 2) voort te zetten. Voor deze ontwikkeling is een Plan van aanpak opgesteld a, waarin de keuze wordt onderbouwd om de ontwikkeling als gemeente zelf op te pakken, in plaats van dit te laten doen door marktpartijen. Alvorens het stedenbouwkundig plan en een beeldkwaliteitsplan op te stellen voor deelgebied 2, is eerst een Nota van uitgangspunten opgesteld b. Daarin staat aangegeven wat de uitgangspunten en ambities zijn en in hoeverre wordt aangesloten, dan wel afgeweken van deelgebied 1.

De Nota van uitgangspunten is vervolgens uitgewerkt in dit stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan. a Plan van aanpak Lindewijk deelgebied 2, definitief 5 december 2019 b Plan van aanpak Lindewijk deelgebied 2, definitief 5 december 2019 7 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega Uitgangspunten Omdat Lindewijk 1 in een vergevorderd stadium is en dat plangebied samen met Lindewijk 2 een integraal geheel vormt, ligt het voor de hand om de stedenbouwkundige structuur van Lindewijk 2 aan te sluiten op die van Lindewijk 1. Maar Lindewijk 2 wordt geen kopie en het stedenbouwkundig plan wordt een product van deze tijd. Dat betekent met een woningbouwprogramma voor het komende decennium, met nog meer aandacht voor duurzaamheid, voor klimaatadaptatie, gezondheid en milieu. In paragraaf 1.6 zijn de ken - merken van Lindewijk 1 beschreven. In hoofdstuk 2 worden de ambities voor Lindewijk 2 beschreven, en waar relevant ook waar en waarom wordt afgeweken van Lindewijk 1.

Bij het opstellen van het stedenbouwkundig plan wordt aandacht besteed aan: • De specifieke locatiekenmerken en aanwezige kwaliteiten (hoofdstuk 1); • De specifieke demografie van Weststellingwerf en de woningvraag (hoofdstuk 2); • Vereiste duurzaamheidsmaatregelen en klimaatbestendige inrichting (hoofdstukken 2 en 6); • Een veilige en goed functionerende verkeersontsluiting (hoofdstukken 2 en 4); • Mogelijke milieukundige belemmeringen (hoofdstuk 6); • Een verantwoorde waterhuishoudkundige structuur die technisch goed functioneert, maar ook ruim - telijke kwaliteit toevoegt aan de wijk (hoofdstukken 2 en 4); • Een onderscheidende stedenbouwkundige structuur, die inspireert en flexibiliteit biedt om in te kun - nen spelen op de wensen van toekomstige kopers (hoofdstuk 4); • De landschappelijke structuur, inclusief de sterke landschappelijke en ecologische elementen (hoofdstukken 1, 2, 3 en 4).

8 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 9 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 1.  Ruimtelijke verkenning 10 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega Algemene Hoogtekaart Nederland met ligging van Wolvega Landschapsvisie Zuidoost Friesland, landschapstypen 11 Historische kaart 1850 met contour Lindewijk _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 1.1 Het Landschap Weststellingwerf maakt deel uit van de Veenpolders en de zuidoosthoek van de Friese Wouden. Een groot deel was vroeger bedekt met hoogveen en laagveen. Wolvega ligt op de noordelijke pleistocene zandrug gelegen tussen de beekdalen van de riviertjes de Tjonger (Kuinder) en de Linde. Deze stromen van noordoost naar zuidwest door een voormalig hoogveenlandschap. De Linde ligt in een dal dat tijdens het Saalien a door een gletsjertong is gevormd. Het dal is later met hoogveen begroeid geraakt dat aan het eind van de 18e eeuw werd verveend. Tussen 1922 en 1927 is het riviertje gekana - liseerd en in de jaren dertig begon de ontginningsmaat - schappij De Drie Provinciën delen van het Linde-dal te ontginnen. In 1933 kwam de Lindepolder gereed en werden delen van de Lindevallei een landbouwgebied. In de jaren dertig werden trilvenen en blauwgraslan - den ontdekt met kenmerkende soorten als parnassia, groenknolorchis en veenmosorchis.

In 1938 werd door It Fryske Gea het eerste gebied langs de rivier aangekocht van wat inmiddels het reservaat de Lindevallei is. Het dal vormt tevens een verbinding tussen het Nationaal Park Weerribben-Wieden en het natuurreservaat Rottige Meente. a  Het Saalien was de voorlaatste ijstijd (238.000 tot 126.000 jaar geleden) en de laatste periode waarin het Scandinavische landijs tot Midden-Nederland r eikte. 12 Wolvega (Eekhoff 1850) Topografische kaart uit 1950 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 1.2 Bebouwing Wolvega is van oudsher gesitueerd aan de oostwest-landroute over de zandrug. De vroegere bebouwing bestond hoofdzakelijk uit boerderijen die aan weerszijden van de landweg waren gesitueerd. Restanten van de oude bebouwingslinten met boerderijen waren/zijn de Hisseburen (Hoofdstraat Oost), de Oppers, de Haule en de Oosterboerenstreek richting Oldeholtpade. Omstreeks 1850 vormde de gesloten bebouwing aan de Bovenweg (Hoofdstraat-West, Van Harenstraat, Hoofdstraat-Oost) het zwaartepunt van het dorp. Aan deze weg lagen belangrijke panden zoals de ker - ken, de zuivelfabriek en de uitgestrekte landgoederen van de families Van Haren, Van Heloma, Sickenga en Wigeri. Tegenwoordig zijn onder meer de Kerk op de Hoogte, de Sint-Franciscuskerk en Huize Lindenoord nog aanwezig. Het R.K.

rusthuis Huize Lycklama, nu ‘Het Vierkant’, ontstond in 1909 op de plaats van het gesloop- te Lycklamastins. Ten zuiden van Wolvega aan de weg naar De Blesse is er nog het in 1839 in de Engelse land - schapsstijl aangelegde wandelpark ‘De Nieuwe Aanleg’, naar een ontwerp van landschapsarchitect Lucas Pieter Roodbaard. Op de kaart hiernaast is de lintvormige structuur van het dorp met de buitenhuizen van Van Haren, Van Heloma en de Lycklama Stins duidelijk te zien. In 1839 werd de publieke wandelplaats De Nieuwe Aanleg als werkver - schaffingsproject gerealiseerd. In 1866 werd het dorpsgebied gesplitst door de aanleg van de spoorlijn Leeuwarden – Zwolle. Vanaf 1910 kwam de buurt tegenover het station geleidelijk aan tot stand. Aan de Spoorsingel staan o.a. 16 woningen gebouwd door de woningstichting (1913-1918), vrijstaande particuliere woningen en de oude ULO-school met directeurswoning (1919). Aan de oostkant van de spoorlijn ontwikkelde zich na 1935 het zogenaamde Tuindorp. De karakteristieke bebouwingskenmerken van Tuindorp zijn ‘doorvertaald’ in het meest noorde - lijke deel van Lindewijk. De bebouwing in Wolvega is overwegend traditioneel van aard en bestaat uit één of twee bouwlagen met een kap.

13 Voorzieningen met een regionaal bereik De “natte hoofdstructuur” links De “droge hoofdstructuur” rechts _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 1.3 Voorzieningen Wolvega heeft een regionaal voorzieningenniveau. In het centrum zijn verschillende supermarkten gevestigd en een groot aantal andere winkels. Daarnaast zijn er verschillende ondersteunende voorzieningen, waar - onder een hotel, restaurants en cafés. In het centrum zijn het gemeentehuis en de openbare bibliotheek gevestigd. In het plangebied zelf zijn geen voorzieningen aanwezig. Door de directe aanwezigheid van een gevarieerd buitengebied en een hoog voorzieningenniveau heeft Wolvega een aantrekkelijk woonklimaat. Wolvega ligt aan de A32 en aan de spoorlijn Zwolle – Leeuwarden. 1.4 Groen Wolvega staat bekend om zijn groene omgeving met veel natuur- en landschapswaarden. Rondom Wolvega zijn twee hoofdstructuren te vinden. De “Natte hoofdstructuur” bestaat uit de natuuras Brandemeer, Rottige Meente en de Weerribben. De natte natuur rondom de Linde en de Tjonger worden gekoppeld door de na - tuuras. De “Droge hoofdstructuur” koppelt de Meente en het Drents-Friese Wold en wordt gevormd door oude historische structuren van opstrekkende kavels met bossingels die loodrecht op de zandrug liepen. In de Lindewijk is de natuurwaarde van de Lindevallei een belangrijk onderdeel van het ontwerp.

14 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 1.5 De Lindewijk De Lindewijk ligt in een overgangslandschap tussen de pleistocene zandrug en de Lindevallei. De turfwinning heeft vanaf het einde van de 18e eeuw een moerasachtig natuurgebied achter - gelaten, waarvan delen zijn ingepolderd en als landbouwgebied in gebruik genomen. Zo ook het plangebied Lindewijk, dat in zijn geheel als polder bemalen wordt. Bodem Het noordelijk deel van de woonwijk ligt op de flank van de pleistocene zandrug en bestaat de bodem uit zand, met hier en daar een dunne veenlaag. Meer in zuidelijke richting, naar het rivierdal toe, is er vooral veengrond. De keileemlaag die in vrijwel het hele gebied niet ver onder het maaiveld voorkomt, is nabij de Linde weggesleten door erosie. Op de kaart van Eekhof 1850 is de langgerekte verkaveling van het agrarische landschap duidelijk herken - baar. Deze verkaveling markeert de overgang van de zandrug (de huidige Lycklamaweg) en de Lindevallei. Het stedenbouwkundig plan voor deelgebied 1 hield rekening met de typering van het overgangslandschap en de bestaande hoogtegradiënt.

De heldere structuur van het landschap daarin, was de inspiratiebron voor het ontwerp van de wijk: • De fysieke gesteldheid van hoog naar laag en van zand naar veen waren destijds de directe aanlei - ding voor een ontwerp met een relatieve hoge dichtheid aan de noordzijde, langzaam overgaand in een lagere dichtheid aan de zuidzijde, uiteindelijk eindigend in een natuurlijke waterplas in het zuid - oosten. • Een tweede thema is de geleidelijke overgang van droog naar nat en daarmee het streven naar een meer natuurlijke waterhuishouding. Door de meeste woningen op de hoge en droge delen te bouwen, werd het mogelijk om de polderbemaling voor een deel te stoppen. Een meer natuurlijk waterbeheer met nieuw oppervlaktewater in het gebied kwam daarvoor in de plaats. De Lindewijk grenst aan de zuidzijde aan een grote waterplas die via een keersluis in verbinding staat met de Linde. Meestal staat de sluis open, maar bij een hoge waterstand van de rivier, kan deze dicht. • Het derde ontwerpthema is de fysieke in - richting van de omgeving. Aan de noordzijde is inspiratie gevonden in het aangrenzende Tuindorp. De zuidzijde wordt gekenmerkt door de verkavelingsrichting van de land - bouwgebieden en de turfontginningen elders langs de Linde. De meest zuidelijke wonin - gen van de wijk worden gebouwd op smalle landtongen.

Een landtong bestaat uit een straat met aan beide zijden vrijstaande wo - ningen. De woningen hebben de achtertuin aan het water. Deze langgerekte landtongen verwijzen naar de aloude structuren in het gebied, namelijk de verkaveling van land - bouwgronden en het systeem van de turf - winning met legakkers. • Het meest zuidelijke deel van het gebied heeft een bodem met veel veenresten. In dit gebied heeft inmiddels natuurontwikkeling plaatsgevonden. 15 Plankaart Lindewijk 1, met de contouren van Lindewijk 2 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 1.6 Lindewijk Fase 1 Zoals aangegeven is de landschappelijke setting bepalend geweest voor de hoofdopzet van Lindewijk 1. De hoogtegradiënt in het gebied is benut in de stedenbouwkundige opzet met een hoger en droger noordelijke deel en een lager en natter zuidelijk deel. De bestaande boomsingel is als structurerend element behouden en de bospercelen nabij de afslag van de A32 fungeren als afschermende beplanting. De zuidoostrand van Lindewijk is inmiddels een waterrijk natuur- gebied met een hoge ecologische kwaliteit. Een fors deel van Lindewijk maakt dus onderdeel uit van het ecosysteem van de Lindevallei. Het water dringt vanuit het zuiden door in de woonwijk, waarbij van zuid naar noord de betekenis van het water afneemt.

16 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega Beoogde groenstructuur De groenstructuur van Lindewijk 1 is geënt op de oor - spronkelijke verkavelingsrichting. Van noord naar zuid is een brede bossingel behouden als structurerend element. Deze singel wordt deels gebruikt als langzaam verkeers - route voor fietsers en wandelaars. Evenwijdig hieraan zijn twee open groenstroken aange - legd (Eikenpage en tussen Dagpauwoog-Aurelia). Haaks op deze oorspronkelijke verkavelingsrichting zijn er in de oost-west richting zones van groen en water aangelegd, waaronder de Grote vuurvlinder. De Grote vuurvlinder fungeert als hoofdontsluitingsweg van de wijk en wordt daarom de centrale as genoemd. Beoogde waterstructuur In het zuidelijk deel van Lindewijk 1 geeft het water richting aan de stedenbouwkundige structuur. Hier zijn inmiddels 5 landtongen gerealiseerd, die tot ver in de waterplas doorlopen. Het water tussen de landtongen komt halverwege het plangebied samen in een brede waterstrook die de woonsferen ‘Singels en grachten’ en ‘Aan het water’ van elkaar scheidt. De breedte van deze watergangen loopt uiteen van ongeveer 9 meter tot 13 meter (tussen de kavelgrenzen). De waterdiepte is hier ca. 1,5 m. De figuur hiernaast geeft een indruk van deze water - structuur.

Het grootste deel (1) van het water mag niet bevaren worden door boten met een explosiemotor (ter voorkoming van verstoring van de rust bij de bewoners en natuur). Ter plaatse zijn fluisterboten en kano’s wel toegestaan. Een uitzondering daarop vormt de (nog niet gerealiseerde) westelijke watergang (2). In het ontwerp voor Lindewijk 2 bestaat de mogelijkheid om hier voor kleine motorbootjes toegankelijk water te realiseren. Gezien vanaf de Linde mag men na de aanlegsteiger niet verder varen met een boot met explosiemotor (zie onderstaande afbeelding) De recreatieplas De Vlinderslag (3) nabij de Van der Valk is met het oog op de waterkwaliteit afgesloten van de rest van het water.

17 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega Beoogde verkeersstructuur Openbaar vervoer De Lindewijk ligt op loop- en fietsafstand van het station Wolvega. Daarnaast bevindt zich bij het station een halte voor de regionale buslijnen. Gemotoriseerd verkeer Lindewijk is voor de auto op twee plekken ontsloten vanaf de Lycklamaweg. De belangrijkste externe ontsluiting ligt aan de noordoostzijde van de wijk naast het tankstation. Van daaruit bereikt men de A32 richting Heerenveen of Steenwijk of de Stellingenweg richting Oosterwolde. Ook is de Om den Noort beschikbaar als route naar de be - drijventerreinen van Wolvega en als route naar Flevoland en de randstad. Nabij de Sint-Franciscusschool sluit de Grote vuurvlin - der aan op de Lycklamaweg die via de spoorovergang direct toegang biedt tot treinstation, supermarkten en het kernwinkelgebied. De twee kruispunten met de Lycklamaweg zijn met elkaar verbonden door de Grote vuurvlinder. Deze weg vormt de fysieke scheiding tussen de woonsferen ‘Tuindorp’ en ‘Singels en grachten’ die op deze weg zijn ontsloten. Vanaf de Grote vuurvlinder zorgen de Distelvlinder en Parelmoervlinder voor de ontsluiting van Lindewijk 2. De Koolwitje is in het structuurontwerp niet doorgetrokken achter de begraafplaats langs naar de meest noordwes - telijke woonvlek, maar dit is ook niet uitgesloten.

We stellen voor om Lindewijk deelgebied 2, net als deel - gebied 1, uit te voeren als 30 km/u zone. De verkeers - structuur in de woonbuurten is zodanig ontworpen dat er geen hiërarchie ontstaat in de verschillende straten. Parkeren Uitgangspunt voor de gemeente is dat de parkeerbehoefte zoveel mogelijk op eigen erf wordt opgelost. Daar waar dat niet mogelijk is wordt parkeercapaciteit gerealiseerd in de openbare ruimte. Het voorstel is om in Lindewijk 2 hetzelfde principe te hanteren. De gemeente Weststellingwerf sluit wat betreft de parkeernormen bij de CROW publicatie 381 ‘Toekomstbestendig parkeren’ aan. Lindewijk deelgebied 2 valt in de klasse “rest bebouwde kom”. Langzaam verkeer Het gemeentelijke beleid is gericht op het bevorderen van het gebruik van de fiets. Dit betekent fietsver - bindingen op plaatsen waar die gewenst zijn (routes naar school, werk en openbaar vervoer). Waar het autoverkeer naar de Grote vuurvlinder geleid wordt (noord-zuid), bestaan voor fietsers extra dwarsverbin - dingen in de wijk. Voor recreatieve fietsers is een fietspad aangelegd langs de oostzijde van het gebied (tussen het water en de A32). Dit fietspad is door middel van een brug over de Linde verbonden met het recreatieve fietspad langs de Linde in zowel oostelijke als westelijke richting als in de richting van Peperga.

In Lindewijk 2 is het streven om een fijnmazige fietsstructuur tot stand te brengen, die aansluit op de fietsstructuur van Lindewijk 1 en de recreatieve fietsstructuur in de omgeving. In dit verband wordt ook gekeken naar een snelle en veilige fietsroute van Lindewijk 2 naar het dorpscentrum. Het naar het oosten doortrekken van de Centrale as en vervolgens een fietsroute langs de oostzijde van de Sint-Franciscuskerk maakt deel uit van de stedenbouwkundige studie. 18 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 19 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 2. Ambities 20 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 2.1 Algemene ambities In essentie worden de hoofduitgangspunten zoals die in deelgebied 1 zijn gehanteerd, ook toegepast in deelgebied 2. De specifieke eigenschappen van het landschap (de zandrug die overgaat in de vallei) is immers het leidende thema, waarmee de Lindewijk is ingebed in het karaktervolle landschap. Vanuit het oogpunt van duurzaamheid is een dergelijke cultuurhistorische inbedding van een nieuw woongebied zeer sterk en dat geeft direct een sterke identiteit aan het nieuwe woongebied. Men heeft niet veel uitleg nodig om de opeenvolgende typeringen van Lindewijk 1 te begrijpen: • De zandrug, hoog en droog met referenties naar het Tuindorp; • De vallei: een nat en waterrijk landschap dat in verbinding staat met de Linde.

Hoewel er in landschappelijk en stedenbouwkundig opzicht weinig aanleiding is om de koers bij te sturen, zijn er wel degelijk andere aanleidingen die reden geven om de ingeslagen weg te wijzigen. Deze aanleidingen worden in dit hoofdstuk uitvoeriger behandeld, maar zijn in essentie de volgende: • De veranderende demografie en als gevolg daarvan veranderende woningvraag; • De verstedelijking in de wijdere regio (Heerenveen-Zwolle); • Klimaatverandering; • Trend om meer aandacht te besteden aan gezondheid en welzijn in de woonomgeving; • Actualisatie in de wet- en regelgeving. Kort beschouwd is het wensbeeld voor Lindewijk 2 om een duurzame, groene en veilige wijk te realiseren, waar het prettig wonen is voor een diversiteit aan bewoners. Waar de bestaande en nieuwe landschappelijke structuren de wijk direct een groen-blauwe uitstraling geven en met de water, groen-en infrastructuur een mooie verbinding met het dorp en het landschap wordt gemaakt. 2.2 Wonen De Woonvisie is richtinggevend voor de woningbouw in de periode 2017-2021. Hoewel de reali- satietermijn van Lindewijk 2 verder reikt, geeft de Woonvisie wel een goed beeld van de relevante trends. De woningmarkt verandert door demografische- en economische ontwikkelingen en door gewijzigd rijksbeleid.

Dit plaatst de gemeente voor nieuwe uitdagingen en vraagt om een actuele blik op bekende thema’s: a ) Demografie en een veranderende woningvraag: Weststellingwerf krijgt steeds meer te maken met demografische veranderingen in de vorm van ontgroening en vergrijzing. Deze trend heeft tot ge - volg: • een toenemende vraag naar levensloopbestendige- en seniorenwoningen; • een toename van kleinere huishoudens. b ) Scheiding van wonen en zorg; c ) Verstedelijking: in het algemeen is er een trek waarneembaar naar grotere concentraties van voor - zieningen. Grotere aantallen mensen kiezen voor kleinstedelijke woonmilieus. A. Demografie en veranderende woningvraag De veranderende samenstelling van onze samenleving leidt tot een veranderende vraag naar woningen. Voor Wolvega betekent deze trend dat het aantal huishoudens voorlopig nog blijft toenemen, maar naar verwachting zal afvlakken. Deze stabilisatie gaat gepaard met een verandering in de bevolkingssamenstel - ling: minder gezinnen, vergrijzing, een toename van 1- en 2-persoonshuishoudens. De trend is dat senioren in de gemeente niet zozeer op zoek zijn naar appartementen, maar het liefst in een ruime grondgebonden woning blijven wonen, zij het kleiner dan de standaard eengezinswoning. Een grote tuin wordt steeds lastiger te onderhouden, maar een kleine tuin of patio is gewenst.

21 Grote variatie doelgroepen _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega Kleiner e huishoudens Er is sprake van een toename van 1- en 2-persoonshuishoudens. Deze laatste betreffen niet alleen zelfstan - dig wonende jongeren, maar juist ook alleenstaande senioren, die door de ontwikkelingen in de zorg langer zelfstandig wonen. Dit heeft consequenties voor de grootte van woningen / kavels en voor de financiering van woningen. De landelijke trend om meer woningen te bouwen in de middenhuur is ook in Wolvega mogelijk (prijsniveaus tussen circa € 700-900). In dit verband is het ook interessant om te noemen dat bewoners naar het totaalplaatje van de woonlasten kijken (dus inclusief de energielasten). B. Scheiding van wonen en zorg Het rijksbeleid van scheiden van wonen en zorg betekent dat steeds meer zorgbehoevenden langer in de huidige woning blijven wonen. Voor mensen die dat niet kunnen moeten passende woningen worden aangeboden. Maar de vraag is of deze scheiding op termijn wenselijk is. De trend is namelijk dat er een toenemende vraag is naar zorg en comfort. Dit leidt tot nieuwe woonconcepten, zoals levensloopwoningen, mantelzorg, maar ook collectief wonen (concept Knarrenhof). Senioren die doorstromen laten vervolgens een woning achter voor gezinnen (doorstroming). Om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken speelt ook de directe woonomgeving een rol.

De openbare ruimte moet ‘senior-proof’ worden ontworpen, voor - zieningen en ondersteuning moeten (op afroep) beschikbaar zijn en er is behoefte aan sociaal contact, comfort en veiligheid. 22 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega C. Verstedelijking De trend dat mensen liever in kleinstedelijke woonmilieus willen wonen is duidelijk waarneembaar in Wolvega. Van de nu gerealiseerde woningen in de Lindewijk komt circa 30% van de bewoners van buiten de gemeente. Dit heeft te maken met de goede ligging in de regio Heerenveen-Zwolle en de goede bereik - baarheid via weg en spoor. De landelijke trend is dat het gebruik van het openbaar vervoer blijft toenemen en dus ook het aantal reizigers op station Wolvega. Naar verwachting zet de trend door dat er overloop is vanuit de regio Zwolle en dat de woningvraag gunstig wordt beïnvloed door het relatief gunstige prijsniveau in de gemeente gecombineerd met de goede bereikbaarheid. Lindewijk kan dus ook in de komende jaren de woningvraag uit de wijdere regio bedienen. Consequenties voor Lindewijk 2 Woningaantallen In de Nota van uitgangspunten is beschreven dat het beoogde woningaantal in Lindewijk 2 is gebaseerd op de realisatie zoals die in Lindewijk 1 heeft plaatsgehad.

In Lindewijk 1 neemt de woningdichtheid vanaf de Lycklamaweg in zuidelijke richting af, van rijwoningen, naar 2-onder-1 kapwoningen naar vrijstaande woningen. Op basis van dergelijke dichtheden is de inschatting gemaakt dat Lindewijk 2 kan worden voor - zien in de realisatie van circa 200 woningen. Vraaggestuurd bouwen Naar aanleiding van de bovenbeschreven trends doet zich de vraag voor hoe er kan worden gestuurd op doelgroepen en aantallen. De 200 woningen worden niet in 2 of 3 jaar gebouwd, maar moeten voor een lan - gere periode de woningvraag in de gemeente bedienen. Bouwen zou ‘vraaggestuurd’ moeten plaatsvinden: er wordt pas een cluster ontwikkeld als er een specifieke vraag is. Dan vindt er immers optimaal aansluiting plaats op de woningvraag. Dit houdt ook in dat er waarschijnlijk in elke realisatiefase een diverse vraag bestaat. Het is dan de kunst om een evenwichtig aanbod te creëren. Dit aanbod is mede gerelateerd aan wat er elders in Wolvega / Weststellingwerf wordt aangeboden. Het streven is om een evenwichtige keuze te maken van welke doelgroepen op welke woningbouwlocaties worden bediend. Dat de specifieke vraag in een bepaalde periode nog onbekend is, houdt in dat er behoefte is aan een flexibel stedenbouwkundig plan.

In een flexibel stedenbouwkundig plan worden niet exact de typen woningen, de aantallen per bouwvlak of de verkaveling vastgelegd, maar worden spelregels opgesteld die garanderen dat er daadwerkelijk ‘vraaggestuurd’ wordt gebouwd. Op basis van deze spelregels kan per cluster stapsgewijs invulling worden gegeven aan de vraag. Voor het stedenbouwkundig plan betekent dit dat er dus nog niet exact wordt bepaald hoeveel woningen er van welk type komen, met bijbehorende fasering. Het moet een flexibel plan zijn, waarin de hoofdstructuur helder is vastgelegd, maar waarbij de invulling van de bouwvelden kan plaatsvinden op basis van de behoefte. Fasering en clustering Het langjarig gemiddelde van de woningbouw in de Lindewijk bedraagt circa 33 woning p/j, waarvan onge - veer 7 á 8 vrije kavels betreffen. Vanuit de analyse ontstaat er een beeld dat de diversiteit van de doelgroepen waarvoor gebouwd moet gaan worden toeneemt, en als gevolg daarvan moet het aanbod (de woningtypen) ook diverser worden. In deelgebied 1 is er van noord naar zuid een ‘zonering’ van woningtypen (rijtjes in noord, tweekappers in het midden en vrijstaand in zuid). Gebaseerd op de geschetste veranderingen in ‘wonen’ lijkt het aannemelijk dat Lindewijk 2 een andere zonering krijgt dan Lindewijk 1 of dat er juist geen zonering in woningtypen wordt aangehouden.

Maar het is ook niet wenselijk dat er verspreid in de wijk allerlei plukjes ontstaan van gelijkvormige clusters. In de startbijeenkomst is aangegeven dat het geen ‘gatenkaas’ moet worden. Tot op heden is er steeds in afgeronde eenheden gebouwd, waardoor mensen nooit te lang in een bouwput wonen. Na de totstandkoming van het stedenbouwkundig plan Lindewijk 2 wordt nader bekeken welke fasering logisch is. In de realisatiefase zal per fase worden gekeken naar de omvang, de plek en de variatie van het woningaanbod om een zo groot mogelijke doelgroep te bedienen. De woonclusters moeten gevarieerd zijn, maar niet zo klein dat het voor bouwers niet interessant is om te bouwen. Ook moeten er niet te snel opeenvolgende clusters worden aangeboden. 23 De veranderende woningvraag leidt tot een grote variatie aan woningtypen _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 24 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 2.3 Groen- en waterstructuur De ambitie is om in Lindewijk 2 een robuuste groen- en waterstructuur te realiseren. Maar dat hoeft op voorhand niet tot dezelfde hoofdopzet als in Lindewijk 1 te leiden. Er bestaat immers de vrijheid om in Lindewijk 2 opnieuw na te denken over de landschappelijke hoofdopzet. In Lindewijk 1 is van noord naar zuid een verdeling gemaakt in groen- en woonsferen: ‘Tuindorp’, ‘Singels en grachten’ en ‘Aan het water’.

Het deelgebied Tuindorp komt in Lindewijk 2 niet meer voor. Alleen het perceel ten westen van de Sint-Franciscuskerk bevindt zich in de zone waar in Lindewijk 1 het deelgebied Tuindorp is gerealiseerd. In het stedenbouwkundig ontwerp wordt onderzocht welke groen- en woonsfeer hier kan worden gerealiseerd. Het ligt nog wel steeds voor de hand om in Lindewijk 2 in hoofdlijnen twee groen- en woonsferen te rea - liseren. Dat is immers vanuit geomorfologisch opzicht logisch, omdat het noordelijk deel van Lindewijk 2 op de flank van de zandrug ligt en het zuidelijk deel op de overgang naar de Lindevallei. Daarnaast ligt het voor de hand om enkele structuurlijnen uit Lindewijk 1 voort te zetten in Lindewijk 2 en die structuurlijnen in dit deelgebied te beëindigen. Deelgebied op de flank van de zandrug. In Lindewijk 1 werd dit deelgebied betiteld als Singels en grachten. De groenstructuur volgt de lange, ge - strekte structuren van de oorspronkelijke verkaveling. In Lindewijk 2 is de landschappelijke hoofdstructuur met de lange lijnen eveneens uitgangspunt. Deelgebied op de overgang naar de Lindevallei In Lindewijk 1 werd dit deelgebied betiteld als Aan het water. De woonsfeer is door de aanwezigheid van het water open van karakter. Het openbaar groen flankeert de eenvoudige straatprofielen. Binnen deze woonsfeer zijn openbare plekken aan het water aanwezig.

Daar waar de plekken grenzen aan de zijerven van particulieren worden lage heesters toegepast om een buffer te creëren richting de privé-erven. In Lindewijk 2 wordt de structuur van landtongen en watergangen toegepast in het zuidelijk deelgebied. Continueren en vervolgens beëindigen van de centrale as In Lindewijk 1 is de groenzone langs de Grote vuurvlinder een belangrijke parkstrook. Aan de oostzijde vormt de toren van Van der Valk een markante beëindiging van deze as. In Lindewijk 2 wordt het meest westelijke deel van deze as gerealiseerd: een parkstrook met lichte glooiingen, boom- en heestergroepen in een speelse opzet. Tevens wordt aan het westelijke uiteinden van deze as een gebouw toegevoegd, om de ruimte helder binnen Lindewijk te beëindigen. Koppelen groenstructuur aan thema’s duurzaamheid en gezondheid Thema’s die in Lindewijk 2 sterker tot uitdrukking komen zijn duurzaamheid, klimaatadaptatie en gezond - heid. Deze thema’s worden verder toegelicht in de hoofdstukken 2,5 en 6. De inrichting van de groen- en waterstructuur speelt een grote rol: groen nodigt immers uit tot bewegen (wandelen, sporten, fietsen) en de inrichtingsmiddelen van de groene en blauwe ruimte kunnen bijdragen aan klimaatadaptatie. Vormgeven aan de spoorzone Een bijzondere opgave (die in Lindewijk 1 niet van toepassing was) is de inrichting van de zone langs het spoor.

De mate waarin hier woningen kunnen worden gerealiseerd is afhankelijk van akoestiek en trilling - hinder. In het stedenbouwkundig plan wordt onderzocht hoe aan deze zone invulling kan worden gegeven. Dit betreft zowel de ruimtelijke als de functionele inrichting. Gebiedseigen en klimaatadaptieve beplanting De keuze van de beplanting ondersteunt de hoofdstructuur van Lindewijk 2. Er wordt zoveel mogelijk aangesloten bij inheemse vegetatie of bij beeldtypische beplanting, waarbij de klimaatbestendigheid van beplanting een rol speelt (bestand tegen natte of juist droge periodes, schaduwvorming, etc.). 25 Impressie Lindewijk Fase 1 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 26 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 2.4 Verkeer en mobiliteit Het verkeer in de wijk wordt ontworpen vanuit principes van duurzame mobiliteit. Om het au - togebruik, en daarmee de CO2 uitstoot, te verminderen wil de gemeente graag het openbaar vervoer en langzaam verkeer stimuleren. Binnen de wijk wordt het primaat gegeven aan de fietsroutes (naar de voorzieningen is de fiets sneller dan de auto). De Lindewijk is gedeeltelijk al zo ontworpen dat fietsen naar het dorpscentrum aantrekkelijker is dan de auto. Dit principe is ook in Lindewijk 2 het uitgangspunt.

In de opgave voor de Lindewijk 2 kan er op verschillende niveaus bijgedragen worden aan deze ambitie: • Door langzaam verkeersroutes aan te leggen tussen Lindewijk 2 en het dorpshart, de sportvelden en het station; • Uitbouwen van de fijnmazige structuur voor langzaam verkeer; • Rekening houden met een breed spectrum aan langzaam vervoersmiddelen: de voetganger, de scootmobiel en rollator, de step, de fiets (van stadsfiets tot elektrisch); • Paden moeten breed genoeg zijn voor het gemengde langzaam verkeer, met ruime bochtstralen. Langzaam verkeerspaden moeten toekomstbestendig worden ontworpen. Aanbrengen van goede voorzieningen bij bushaltes en aanbieden van e-bikes; • Innovatieve mobiliteit: dit staat misschien iets verder van de gemiddelde inwoner af, maar het is gezien de lange looptijd van de Lindewijk zeer goed denkbaar dat nu nog innovatieve mobiliteitscon - cepten gemeengoed worden. Denk eens aan het niet meer bezitten van een eigen auto, maar het de - len daarvan (car-sharing). Ook kan worden onderzocht of deelauto’s bij wooncomplexen haalbaar is. 2.5 Klimaatadaptatie en duurzaamheid Ook Wolvega heeft te maken met de effecten van klimaatverandering, het duurzaamheidsvraag- stuk en de energietransitie.

Het ontwerp voor Lindewijk 2 heeft de ambitie om oplossingen te bieden voor huidige en toekomstige klimatologische problemen en een bijdrage te leveren aan een gezond en duurzaam Wolvega. Deze ambities worden verder uitgewerkt in hoofdstuk *. Klimaatadaptieve wijk Extreme weersomstandigheden gaan vaker voorkomen. Hierdoor valt bijvoorbeeld in kortere tijd zodanig veel neerslag, dat de omgeving het overtollige water niet goed kan afvoeren. Ook andere weersextremen zoals langdurige droogte komen vaker voor. Enkele uitdagingen bij extreme wateroverlast zijn de begaan - baarheid van de wegen voor hulpdiensten en overlast voor woningen en bedrijven in kwetsbare gebieden. Om mogelijk wateroverlast te minimaliseren, wordt de omgeving, bij zowel nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen als bij bestaande knelpunten, regenwaterbestendig en klimaatrobuust ingericht. Daarbij is ook aandacht voor locaties waar vitale infrastructuur en/of kwetsbare objecten worden bestemd. Klimaatadaptief ontwerpen o.b.v.

‘Leren van het landschap’ - integratie landschap in de leefomgeving - natuurinclusieve stedenbouwkundige structuur - toevoegen houtwallen en hagen - toepassen van inheemse soorten - soorten die droogte kunnen weerstaan, vocht vasthouden - gunstig effect flora & fauna 27 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 2.6 Gezondheid en milieu Bij de inrichting van Lindewijk 2 kan bewegen en recreëren in de eigen wijk worden gestimuleerd. Het samenhangende groen-blauwe netwerk in Lindewijk 2 wordt waar mogelijk verbonden met structuren in de omgeving, waaronder de Lindevallei. Daardoor krijgt de buurt ook een betekenis voor inwoners van Wolvega. De ruimte wordt zodanig ingericht dat er een bijdrage wordt geleverd aan een goede luchtkwaliteit en een lagere concentratie fijnstof (specifieke vegetatie) en het voorkomen van hittestress (water en vegetatie). Tevens wordt de structuur van de buurt zo opgezet dat langzaam verkeer wordt gestimuleerd, zeker wanneer het gaat om verplaatsingen over korte afstanden (naar het dorp, de voorzieningen, school en verenigingen). Ten slotte wordt de padenstructuur zodanig ontworpen dat deze gemakkelijk toegankelijk is voor fietsers, wandelaars, hardlopers, skeeleraars en ontstaan beweeglijnen om een actieve levensstijl te stimuleren. Deze ambities worden verder uitgewerkt in hoofdstuk *.

2.7 Doelstellingen Lindewijk 2 Wonen • In Lindewijk 2 worden woningen aangeboden die bijdragen aan de specifieke demografie en wo - ningvraag. Per deelgebied of bouwfase moet een goede onderbouwing worden gegeven van de keu - ze in woningtypen; • Lindewijk 2 krijgt idealiter een gedifferentieerd woningaanbod, waarin specifiek voor de genoemde doelgroepen woningen beschikbaar zijn; • Lindewijk 2 kan ruimte bieden aan senioren in een comfortabele en veilige omgeving, met goede verbindingen naar het dorpscentrum; • Lindewijk 2 kan ruimte bieden aan 1- en 2-persoonshuishoudens in verschillende leeftijdscategorie - en; • Lindewijk 2 kan bijdragen aan de trend om in kleinstedelijke woonmilieus te wonen waarmee een regionale vraag wordt bediend; • Vraaggestuurd bouwen: woningbouw moet bijdragen aan het oplossen van een specifiek lokaal vraagstuk op de woningmarkt. Dit betekent bouwen naar behoefte. De wijze waarop dat plaatsvindt wordt niet exact vastgelegd; • Initiatieven moeten aantonen dat er lokale vraag is. Landschap en stedenbouw • Het stedenbouwkundig plan is flexibel, met een heldere ruimtelijke hoofdstructuur. De exacte invul - ling van de bouwvelden vindt gefaseerd plaats op basis van de actuele behoefte.

Pas wanneer de specifieke demografische vraag naar woonvormen en aantallen bekend is, worden die vertaald naar een stedenbouwkundige verkaveling; • De zeer kleinschalige structuur van de woonvelden wordt losgelaten. Die structuur is namelijk primair gericht op de woonsferen ‘Singels en grachten’ en ‘Aan het water’, waar traditionele eenge - zinswoningen zijn voorzien. Omdat Lindewijk 2 een breder spectrum aan doelgroepen moet kunnen bedienen, kan een robuuster hoofdstructuur nodig zijn. Door bewoners/kopers wordt aangegeven dat de mogelijkheid wordt gemist om een bootje (kajuitboot, sloepen) aan te leggen bij de woning. • Meer aandacht voor klimaatadaptatie / duurzaamheid; • Aandacht voor cultuurhistorie / DNA van de plek; • Onderscheidende stedenbouwkundige structuur; • Sterke landschappelijke structuur, inclusief aandacht ecologie; • Vrijer omgaan met beeldkwaliteit. 28 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 29 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 3. Landschap- pelijk raamwerk 30 _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega 3.1 Leren van het landschap In hoofdstuk 2 is de ambitie beschreven om in Lindewijk 2 een robuuste groen- en waterstructuur te realise - ren. De ingrediënten voor die structuur worden gehaald uit het oorspronkelijke Woudontginningslandschap (zie kaart pagina 10).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://weststellingwerf.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/604e6051-6b3e-4874-b7ab-dbd55f9e5112?agendaItemId=43ba69ff-1b2f-412f-b371-9f60c40d6c36