CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4 - Ruimtelijke onderbouwing 1e fase omgevingsvergunning Lindewijk 2

Algemene Raadscommissie 28 september 2026, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Omgevingsvergunning BOPA Lindewijk 2242.551 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 9 van 24

Raadgevende Ingenieurs, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. AV-Consulting B.V., RI | Rapport 2006006693-20190954H-1 | Bladzijde 1 1. INLEIDING 1.1. Algemeen In opdracht van de gemeente Weststellingwerf is door AV Consulting B.V. Raadgevende Ingenieurs een trillingsonderzoek uitgevoerd in de bodem ter plaatse van de grens van een bouwplan te Wolvega, namelijk “deelgebied 2 Lindewijk Wolvega”. Het bouwplan voorziet in trillingsgevoelige ruimten door de bouw van woningen. Doel van het onderzoek is het prognosticeren van de trillingsniveaus in de woningen ten gevolge van het treinverkeer op de spoorlijn Leeuwarden – Zwolle. ProRail adviseert indicatief onderzoek te doen naar de te verwachten trillingsniveaus. Aanleiding voor het onderzoek is de zorg van de opdrachtgever voor mogelijk toekomstige trillingshinder in de nieuwbouw ten gevolge van het spoorverkeer. Ten behoeve van het onderzoek zijn er trillingsmetingen verricht conform de voorschriften uit de SBR-richtlijn B: “Hinder voor personen in gebouwen” gedurende één representatieve week. Voor de overdracht van de trillingen van de bodem naar het gebouw en van gebouw naar de vloer zijn frequentie afhankelijke overdrachtsfuncties gebruikt. 1.2.

Gegevens Ten behoeve van het onderzoek is gebruik gemaakt van de navolgende gegevens: 1) | De SBR-richtlijn B ''Hinder voor personen in gebouwen'' van de Stichting Bouwresearch. 2) | Rapport V.2009.1067.02.R001, | “Rijn-Gouwe Lijn Oost, Leiden - Trillingsonderzoek 2009”. 3) | Publicatie VROM 95127/h/5-95 “Rekenmodel voor de bepaling van | trillingssterkte” van de Ministerie van Volkshuisvesting. 4) | Plattegrond tekening van de toekomstige situatie door gemeente Weststellingwerf. PB.705,2800AS GOUDA |  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl |  0182–35 47 11 AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 2 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 2. SBR-RICHTLIJN B: HINDER VOOR PERSONEN IN GEBOUWEN De meet- en beoordelingsrichtlijn B, "Hinder voor personen in gebouwen" bevat richtlijnen voor het meten en beoordelen van hinder voor personen. De richtlijn maakt onderscheid in de functie van het gebouw, aard van de trillingsbron en in bestaande, gewijzigde en nieuwe situaties. In de Richtlijn vindt de beoordeling plaats door middel van A 1, A2 en A3: 1. A1 is de onderste streefwaarde voor de trillingssterkte Vmax; 2. A2 is de bovenste streefwaarde voor de trillingssterkte Vmax; 3. A3 is de streefwaarde voor de trillingssterkte Vper. Voor de hoogte van de streefwaarden geldt in algemene zin dat A 3<A1A2.

Er wordt voldaan aan de streefwaarden indien: 4. De waarde van de maximale trillingssterkte in een ruimte (V max) kleiner is dan A1 of 5. De waarde van de maximale trillingssterkte van een ruimte (V max) kleiner is dan A 2 waarbij de trillingssterkte over de beoordelingsperiode voor de ruimte (Vper ) kleiner is dan A3. De procedure voor de beoordeling van V max en V per is in het onderstaande stroomschema aangegeven. In de richtlijn zijn de streefwaarden onder andere gebaseerd op de functie van het gebouw waar de trillingen beoordeeld moeten worden en de aard van de trillingsbron. In de onderhavige situatie worden de optredende trillingen beschouwd als herhaald voorkomende trillingen gedurende lange tijd. De situatie kan worden beschouwd als een nieuwe situatie daar het een nieuw bouwplan betreft. In tabel 1 zijn de streefwaarden opgenomen. Tabel 1: Overzicht streefwaarden hinder. Norm Dag/avond Nacht A1 A2 A3 A1 A2 A3 SBR richtlijn B – Wonen (nieuwe situatie) 0,1 0,4 0,05 0,1 0,2 0,05 Toetsing zal plaatsvinden voor zowel de dag- avond- en nachtperiode aangezien het railverkeer plaatsvindt in deze perioden. In bijlage 3 zijn termen en definities gegeven relaterend aan de SBR richtlijn B.

ja ja voldoet niet nee Vmax < A1 voldoet Vmax < A2 Vper < A3 ja ja nee nee AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 3 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 Voor de afweging van de toelaatbaarheid van de trillingssterkten door railverkeer gedurende langere tijd kan bij overschrijding van de streefwaarden aanvullend gebruik worden gemaakt van de navolgende kwalificatie van de hinder zoals aangegeven in tabel 2. Tabel 2: Hinderkwalificatie voor railverkeer volgens SBR richtlijn B. Het accepteren van (matige) trillingshinder door overschrijding van de streefwaarden kan onder meer afhankelijk zijn van de mate waarin de trillingssterkte voorkomt, de aanwezigheid van andere trillingsbronnen (de achtergrondtrillingen), de mogelijkheid tot het treffen van trillingsreducerende maatregelen en de historie. In geval van mogelijke hinder dienen de betrokken partijen te overleggen. Ernstige hinder is niet toelaatbaar.

AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 4 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 3. METINGEN EN BEREKENING 3.1. Situatie De gemeente Weststellingwerf wil mogelijke trillingshinder, ten gevolge van treinverkeer voor bewoners van de nieuwbouw voorkomen. In figuur 1 is de nieuwe situatie weergegeven. Figuur 1: overzicht van de toekomstige situatie. In figuur 1 zijn er genummerde bouwclusters gegeven. De volgende bouwclusters vallen in deelgebied 2: - Bouwcluster nummer 1, nummers 33 t/m 53, nummers 74 en 75. De exacte afstand tussen de nieuw te bouwen woningen en de spoor is in deze fase nog niet bekend.

AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 5 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 3.2. Trillingsmetingen Trillingsmetingen zijn uitgevoerd op twee posities op de grens van de bouwcluster nummer 34 middels plaatsing van twee tri-axiale trillingsopnemers op 1 meter lange metalen staven die in de grond zijn gedreven. Dit is een beproefde methode om laagfrequente trillingen in de bodem te kunnen meten. De meetposities liggen op een denkbeeldige lijn loodrecht op het spoor, op een afstand van de spoorbaan van ca. 32 meter (meetpositie 1) en van ca. 60 meter (meetpositie 2). De resultaten van het onderzoek dienen een antwoord te geven op de vraag of er kans op hinder is in de woonruimten van het bouwplan op verschillende afstanden van het spoor. Hiertoe is een frequentie afhankelijke overdrachtfunctie gebruikt voor de overdracht van de trillingen in de bodem naar de fundering en van fundering naar de vloer. De gemeten en berekend trillingsresultaten op meetposities 1 en 2 kunnen als representatief worden beschouwd voor de dichtbijgelegen bouwclusters aangezien het bodemprofiel gelijk mag worden verondersteld bij alle bouwclusters. In figuren 2 en 3 zijn de afstand en tussen het spoor en de meetposities weergeven. Figuur 2: afstand tussen meetpositie 1 en de spoorbaan. Figuur 3: afstand tussen meetpositie 2 en de spoorbaan.

AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 6 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 In onderhavige situatie is ervoor gekozen om gedurende één volle representatieve week de trillingen te meten waardoor een goed beeld van de lokale situatie is verkregen. In de meetpunten wordt in één verticale en in twee onderling loodrechte horizontale richtingen gemeten. In figuren 4 en 5 zijn de ondergrondse posities van de geofons gegeven. Figuren 4 en 5: foto’s van de ondergrondse positie s van de geofoons. De onbemande metingen zijn uitgevoerd van maandag 30 september 2019 in de middag t/m de middag van maandag 7 oktober 2019. Op de meetlocaties zijn in drie richtingen (één verticaal en twee horizontaal) de optredende trillingen geregistreerd. De x-richting loopt evenwijdig met de grootste lengte-as van het bouwplan, parallel aan de spoorbaan. Bij de metingen is gebruik gemaakt van de in tabel 3 vermelde meetapparatuur. Deze meetapparatuur voldoet aan de specificaties uit de SBR richtlijn. Tabel 3: gebruikte meetapparatuur. Omschrijving Merk Type Trillingsanalyzer Profound Vibra SBR + 3-D trillingsopnemer Profound Vibra SBR + 3.3 Overdrachtsprognoses betreffende gebouwen Trillingen worden door de bodem overgedragen naar de gebouwconstructie.

De mate van trillingsoverdracht hangt af van de wijze van funderen alsmede de massa en de stijfheid van het gebouw. Maatgevend voor de toetsing is de optredende trillingssterkte in het vloerveld. De constructiewijze, het materiaal en de overspanning van een vloer alsmede de belasting bepalen de ‘eigenfrequenties’ of resonantie frequenties van een vloerveld en de gevoeligheid voor trillingen. Uit het onderzoek blijkt dat de trillingen in de bodem met betrekking tot het spoorverkeer optreden met dominante frequenties van globaal ca. 12 Hz in de x- en y-richting en ca. 16 Hz in de z-richting; zie bijlage 1. Fundering en gebouwconstructie Bij de overgang van bodem naar gebouwfundatie treedt een verzwakking op van trillingen. Deze verzwakking wordt groter bij toenemende frequentie, waarbij de totale verzwakking zal afhangen van de spectrale verdeling. Voor laagbouw zal de verzwakking minder zijn dan voor hoogbouw. In de prognose is rekening gehouden met de spectrale overdrachtswaarden uit tabel 4 (bladzijde 7) die zijn gebaseerd op door TNO ontwikkelde empirische formules e n eigen meetervaring.

AV-Consulting B.V., RI | Rapport 2006006693-20190954H-1 | Bladzijde 7 Tabel 4: Trillingsoverdracht van bodem naar gebouw (tertsband) in verzwakkingfactor. Gebouw | Frequentie in Hz 10 | 12,5 | 16 | 20 | 25 | 31,5 | 40 | 50 | 63 | 80 | 100 | 125 Laagbouw op staal | 0 | 0 | -1 | -2 | -3 | -4 | -6 | -9 | -9 | -9 | -9 | -9 Laagbouw op palen | -2 | -2 | -3 | -4 | -5 | -7 | -9 | -12 | -12 | -12 | -12 | -12 Utiliteitsbouw | -6 | -6 | -7 | -7 | -8 | -9 | -11 | -14 | -14 | -14 | -14 | -14 (4 tot 8 lagen) De nieuw te bouwen woningen zijn vrijstaande of halfvrijstaande woningen op twee verdiepingen. Tot laagbouw behoren gebouwen met een hoogte tot ongeveer 10 [m], met verdiepingen met een hoogte tussen 2,5 [m] en 3 [m]. Het funderingsysteem is in de onderwerpelijke situatie nog niet bekend. In de berekeningen wordt uitgegaan van ‘laagbouw op | staal’ , | als | worst-case | scenario. | Bij | de | dominante | frequenties | van | 12 | Hz | is | de verzwakkingfactor ca. 0; in decibels is dit een verzwakking van 0 dB. Bij de dominante frequenties van 16 Hz is de verzwakkingfactor ca. 1,1; in decibels is dit een verzwakking van 1 dB. Voor onderwerpelijke situatie is er geen verzwakking in de x- en y-richting en een verzwakkingfactor van 1,1 in de Z-richting toegepast. Vloerconstructie Door resonanties zal de trillingssterkte in het midden van een vloerveld hoger zijn dan aan de randen.

Voor de mate van resonantie zijn de demping en de ligging van eigenfrequenties van | belang. | Deze | zijn | afhankelijk | van | de | constructiewijze, | het | materiaal | en | de vloeroverspanning. Voor | niet | stationaire | trillingen, | zoals | bij | railverkeer, | is | de | verwachting | dat | de versterkingsfactoren wat lager zullen uitvallen dan vermeld in tabel 5. Dit geldt wanneer de afstand tot de trillingsbron klein is en de aanstoting slechts over een beperkt deel van de draagconstructie plaatsvindt, zoals in de onderhavige situatie. In de prognoses is gerekend met de gemiddelde vloerveldversterking als functie van de frequentie (zie tabel 5). Deze waarden | zijn | gebaseerd | op | door | TNO | ontwikkelde | empirische | formules | en | eigen meetervaring. Tabel 5: gemiddelde vloerveldversterking als functie van de frequentie (tertsband). Frequentie in Hz 10 | 12,5 | 16 | 20 | 25 | 31,5 | 40 | 50 | 63 | 80 Versterking in dB | +2.5 | +5 | +6 | +6.5 | +8 | +10 | +7 | +4 | +3 | +2.5 In het onderwerpelijke geval is er tussen ca. 12 Hz en 16 Hz een versterking tussen ca. 5 en 6 dB; dit is een versterkingsfactor van respectievelijk ca. 1,8 en 2. Vloerconstructie: Houten vloer In deze fase in de vloeropbouw niet bekend.

Volgens de opdrachtgever is het mogelijk dat de vloerconstructies van de nieuwbouw in hout wordt uitgevoerd, derhalve is de opslingering naar gebouw tot houten vloer berekend. De aan te houden eigenfrequentie bij een houten begane grondvloer kan bij benadering met de volgende formule (tabel 8.4.1. uit het publikatie VROM 95127/h/5-95) worden bepaald: Fe = 38 * e -0,20L Waarin: L is de overspanning van de vloer, in m; Fe is van de eigenfrequentie van de houten vloer, in Hz; PB.705,2800AS GOUDA |  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl |  0182–35 47 11 AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 8 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 In de berekening is - als worst-case scenario - gebruiktgemaakt van een grote overspanning van 5 m. De eigenfrequentie van de beschouwde houten begane grondvloer bedraagt : Fe = 14 Hz. Deze frequentie valt binnen het bereik van de dominante frequenties van de optreden trillingsniveaus derhalve is er een grote opslingering van de trillingen mogelijk.

Op basis van de hiervoor berekende eigenfrequentie en karakteristieke waarde van de demping volgt de versterkingsfactor van de vloer (tijdens een groot aantal treinpassages) uit de volgende formule (tabel 8.5 uit het publikatie VROM 95127/h/5-95): Hvf = 0,4 + √(Fe / 76*ð) Waarin: Fe is van de eigenfrequentie van de houten vloer in Hz, in dit geval = 14 Hz; ð is de karakteristieke dempingsmaat van één houten vloer, uit literatuur kan de waarde = 0,027 worden gehanteerd; De berekend versterkingsfactor bedraagt: H vf = 3,8 Voor onderwerpelijke situatie is derhalve in de x, y- en z-richting een versterkingsf actor van 3,8 toegepast. Cumulatie overdrachtsprognose: z-richting Voor de trillingsoverdracht van bodem naar gebouw in de z-richting is gerekend met een verzwakking van circa 1 dB. Dit is een verzwakkingsfactor van 1,1 op de gemeten trillingsresultaten (trillingssnelheid). Voor de opslingering in het vloerveld is gerekend met een versterking van circa 6 dB. Dit is een versterkingsfactor van 2 op de gemeten trillingsresultaten (trillingssnelheid). De cumulatieve overdrachtsfactor in de z-richting bedraagt derhale: (2 / 1,1) = 1,8. Voor de opslingering in het vloerveld met betrekking tot houtenvloeren is gerekend met een versterkingsfactor van circa 3,8. De cumulatieve overdrachtsfactor voor houten vloeren in de z-richting bedraagt derhalve: (3,8 / 1,1) = 3,5.

Cumulatie overdrachtsprognose: x- en y-richting Voor de trillingsoverdracht van bodem naar gebouw in de x- en y-richting is er geen verzwakking toegepast. Voor de opslingering in het vloerveld is gerekend met een versterking van circa 5 dB. Dit is een versterkingsfactor van 1,8 op de gemeten trillingsresultaten (trillingssnelheid). De cumulatieve overdrachtsfactor in de x- en y-richting bedraagt derhalve 1,8. Voor de opslingering in het vloerveld met betrekking tot houtenvloeren is gerekend met een versterkingsfactor van circa 3,8. De cumulatieve overdrachtsfactor voor houten vloeren in de x- en y -richting bedraagt derhalve: = 3,8. AV-Consulting B.V., RI | Rapport 2006006693-20190954H-1 | Bladzijde 9 4. RESULTATEN EN PROGNOSE 4.1. Meetresultaten Gedurende de meetweek hebben stoortrillingen plaatsgevonden; door een analyse van de gemeten | snelheidwaarden, | traces | en | spectra | zijn | deze | resultaten | geïdentificeerd | en geëlimineerd. Uit de trillingsmetingen blijkt dat op meetpositie 2 - met een afstand tot het spoor van ca. 60 meter - er geen trillingsniveaus vanwege railverkeer zijn opgetreden. Dit betekent dat de effectieve trillingsniveaus lager zijn dan 0,10. In figuur 6 is het spectrum van de hoogste trilling vanwege railverkeer gegeven, gemeten op meetpositie 1.

Figuur 6: spectrum van de hoogst gemeten trilling vanwege railverkeer, de gemeten snelheidwaarde wordt bepaald in het tijdsdomein. In tabel 6 en 7 zijn de meetresultaten als maximale effectieve trillingssnelheid, Veff,max, samengevat voor de dag-, avond- en voor de nachtperiode. Zie ook bijlage 1. In tabellen 6 en 7 zijn de hoogste meetwaarden opgenomen. Tabel 6: meetpositie 1, meetresultaten hinder; dag-, avond- en nachtperiode. Meetpositie 1, hoogst optredende meetwaarden van Veff,max [-] Periode | Z - Richting | X-Richting | Y- Richting verticaal | horizontaal | horizontaal Channel 1 | Channel 2 | Channel 3 Dag- en | 0,12 | 0,12 | 0,14 avondperiode Nachtperiode | < 0,10 | 0,11 | 0,10 PB.705,2800AS GOUDA |  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl |  0182–35 47 11 AV-Consulting B.V., RI | Rapport 2006006693-20190954H-1 | Bladzijde 10 Tabel 7: meetpositie 2, meetresultaten hinder; dag-, avond- en nachtperiode. Meetpositie 2, hoogst optredende meetwaarden van Veff,max [-] Periode | Z - Richting | X-Richting | Y- Richting verticaal | horizontaal | horizontaal Channel 1 | Channel 2 | Channel 3 Dag- en | < 0,10 | < 0,10 | < 0,10 avondperiode Nachtperiode | < 0,10 | < 0,10 | < 0,10 4.2. Gecorrigeerde resultaten In tabellen 8 en 9 zijn de hoogst gemeten waarden middels de cumulatieve overdrachtfuncties van bodem naar gebouw en van gebouw naar vloer berekend.

Tabel 8: meetpositie 1, gecorrigeerde resultaten hinder; dag-, avond- en nachtperiode. Meetpositie 1, hoogst optredende waarden van Veff,max [-] Periode | Z - Richting | X-Richting | Y- Richting verticaal | horizontaal | horizontaal Channel 1 | Channel 2 | Channel 3 Dag- en | 0,12 x 1,8 = 0,22 | 0,12 x 1,8 = 0,22 | 0,14 x 1,8 = 0,25 avondperiode Nachtperiode | < 0,10 | 0,11 x 1,8 = 0,20 | 0,10 x 1,8 = 0,18 Tabel 9: meetpositie 2, gecorrigeerde resultaten hinder; dag-, avond- en nachtperiode. Meetpositie 2, hoogst optredende waarden van Veff,max [-] Periode | Z - Richting | X-Richting | Y- Richting verticaal | horizontaal | horizontaal Channel 1 | Channel 2 | Channel 3 Dag- en | < 0,10 | < 0,10 | < 0,10 avondperiode Nachtperiode | < 0,10 | < 0,10 | < 0,10 4.3. Toetsing trillingsimmissie; prognose De hoogste gecorrigeerde waarden voor de dag- en avondperiode voor Veff,max zijn opgenomen in tabel 10. De toetsing voor hinder is eveneens in tabel 10 gegeven. Tabel 10: toetsing voor hinder; dag- en avondperiode. Meetpositie | Veff,max [-] | A1* [-] | Toetsing | A2* [-] | Toetsing 1 | 0,25 (y-richting) | 0,10 | Voldoet niet | 0,40 | Voldoet 2 | < 0,10 | 0,10 | Voldoet | 0,40 | Voldoet * waarden uit de SBR richtlijn (dag- en avondperiode) De hoogste waarden voor de nachtperiode voor de Veff,max zijn opgenomen in tabel 11. De toetsing voor hinder is eveneens in tabel 11 gegeven.

Tabel 11: toetsing voor hinder; nachtperiode. Meetpositie | Veff,max [-] | A1* [-] | Toetsing | A2* [-] | Toetsing 1 | 0,20 (x-richting) | 0,10 | Voldoet niet | 0,20 | Voldoet 2 | < 0,10 | 0,10 | Voldoet | 0,20 | Voldoet * waarden uit de SBR richtlijn (nachtperiode) PB.705,2800AS GOUDA |  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl |  0182–35 47 11 AV-Consulting B.V., RI | Rapport 2006006693-20190954H-1 | Bladzijde 11 Toetsing trillingsimmissie, meetpositie 1 Uit tabel 10 blijkt dat de onderste streefwaarde (A1) uit de SBR richtlijn B wordt overschreden op meetpositie 1 gedurende de dag- en avondperiode. De bovenste streefwaarde (A2) wordt niet overschreden. Bepaling van de Vper is noodzakelijk voor de dag- en avondperiode. Uit tabel 11 blijkt dat de onderste streefwaarde (A1) uit de SBR richtlijn B wordt overschreden op meetpositie | 1 | gedurende | de | nachtperiode. | De | bovenste | streefwaarde | (A2) | wordt | niet overschreden. Bepaling van de Vper is noodzakelijk voor de nachtperiode. De hoogste gecorrigeerde waarden voor Vper zijn opgenomen in tabel 12 voor de dag-, avond- en nachtperiode. Tabel 12: meetpositie 1, gecorrigeerde resultaten hinder (Vper); dag-, avond- en nachtperiode.

Hoogste optredende meetwaarden van Vper [-] Periode | Z - Richting | X-Richting | Y- Richting verticaal | horizontaal 1 | horizontaal Channel 1 | Channel 2 | Channel 3 Dag- en | < 0,01 | 0,01 * 1,8 = 0,02 | 0,01 * 1,8 = 0,02 avondperiode Nachtperiode | < 0,01 | < 0,01 | < 0,01 De toetsing voor hinder voor de dag-, avond- en nachtperiode is gegeven in tabel 13. Tabel 13: meetpositie 1, toetsing voor hinder (Vper); dag-, avond- en nachtperiode. Periode | Vper [-] | A3* [-] | Toetsing Dag- en | 0,02 (x en y-richting) | 0,05 | Voldoet avondperiode Nachtperiode | < 0,01 | 0,05 | Voldoet * waarden uit de SBR richtlijn (dag-, avond- en nachtperiode) Toetsing trillingsimmissie, meetpositie 2 Uit tabel 10 blijkt dat de onderste streefwaarde (A1) uit de SBR richtlijn B niet wordt overschreden op meetpositie 2 gedurende de dag- en avondperiode. Bepaling van de Vper is niet noodzakelijk voor de dag- en avondperiode. Uit tabel 11 blijkt dat de onderste streefwaarde (A1) uit de SBR richtlijn B niet wordt overschreden op meetpositie 1 gedurende de nachtperiode. Bepaling van de Vper is niet noodzakelijk voor de nachtperiode. Uit de worst-case prognose-berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR-richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode op meetpositie 1 alsmede op meetpositie 2.

PB.705,2800AS GOUDA |  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl |  0182–35 47 11 AV-Consulting B.V., RI | Rapport 2006006693-20190954H-1 | Bladzijde 12 4.4. Resultaten en toetsing betreffende houten vloeren In | tabellen | 14 | en | 15 | zijn | de | hoogst | gemeten | waarden | middels | de | cumulatieve overdrachtfuncties van bodem naar gebouw en van gebouw naar houten vloer berekend. Tabel 14: meetpositie 1, gecorrigeerde resultaten hinder in geval van houten vloeren; dag-, avond- en nachtperiode. Meetpositie 1, hoogst optredende waarden van Veff,max [-] Periode | Z - Richting | X-Richting | Y- Richting verticaal | horizontaal | horizontaal Channel 1 | Channel 2 | Channel 3 Dag- en | 0,12 x 3,5 = 0,42 | 0,12 x 3,8 = 0,46 | 0,14 x 3,8 = 0,53 avondperiode Nachtperiode | < 0,10 | 0,11 x 3,8 = 0,42 | 0,10 x 3,8 = 0,38 Tabel 15: meetpositie 2, gecorrigeerde resultaten hinder in geval van houten vloeren; dag-, avond- en nachtperiode. Meetpositie 2, hoogst optredende waarden van Veff,max [-] Periode | Z - Richting | X-Richting | Y- Richting verticaal | horizontaal | horizontaal Channel 1 | Channel 2 | Channel 3 Dag- en | < 0,10 | < 0,10 | < 0,10 avondperiode Nachtperiode | < 0,10 | < 0,10 | < 0,10 De hoogste gecorrigeerde waarde in geval van houten vloeren voor de dag- en avondperiode voor Veff,max zijn opgenomen in tabel 16. De toetsing voor hinder is eveneens in tabel 16 gegeven.

Tabel 16: toetsing voor hinder in geval van houten vloeren; dag- en avondperiode. Meetpositie | Veff,max [-] | A1* [-] | Toetsing | A2* [-] | Toetsing 1 | 0,53 (y-richting) | 0,10 | Voldoet niet | 0,40 | Voldoet niet 2 | < 0,10 | 0,10 | Voldoet | 0,40 | Voldoet * waarden uit de SBR richtlijn (dag- en avondperiode) De hoogste waarden in geval van houten vloeren voor de nachtperiode voor de Veff,max zijn opgenomen in tabel 17. De toetsing voor hinder is eveneens in tabel 17 gegeven. Tabel 17: toetsing voor hinder in geval van houten vloeren; nachtperiode. Meetpositie | Veff,max [-] | A1* [-] | Toetsing | A2* [-] | Toetsing 1 | 0,42 (x-richting) | 0,10 | Voldoet niet | 0,20 | Voldoet niet 2 | < 0,10 | 0,10 | Voldoet | 0,20 | Voldoet * waarden uit de SBR richtlijn (nachtperiode) Toetsing trillingsimmissie in geval van houten vloeren, meetpositie 1 Uit tabel 16 en 17 blijkt dat de onderste streefwaarde (A1) uit de SBR richtlijn B wordt overschreden op meetpositie 1 gedurende de dag-, avond- en nachtperiode. De bovenste streefwaarde (A2) wordt ook overschreden. Bepaling van de Vper is niet noodzakelijk voor de dag-, avond- en nachtperiode.

PB.705,2800AS GOUDA |  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl |  0182–35 47 11 AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 13 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 Toetsing trillingsimmissie in geval van houten vloeren, meetpositie 2 Uit tabel 16 en 17 blijkt dat de onderste streefwaarde (A 1) uit de SBR richtlijn B niet wordt overschreden op meetpositie 2 gedurende de dag-, avond- en nacht periode. Bepaling van de Vper is niet noodzakelijk voor de dag-, avond- en nachtperiode. Uit de worst-case prognose-berekeningen blijkt dat niet aan de streefwaarden uit de SBR- richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode op meetpositie 1. Uit de worst-case prognose-berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR-richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode op meetpositie 2. 4.5. Bespreking van de resultaten Prognose berekeningen, afstand van ca. 32 meter Uit de worst-case prognose-berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR-richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag- en avondperiode, en net wordt voldaan gedurende de nachtperiode (zie tabel 11). Uitgaande van de prognose berekeningen is de verwachting dat in de toekomstige nieuwbouw met een afstand tot het spoor van mini maal 32 meter weinig tot geen trillingshinder zal optreden vanwege railverkeer.

Prognose berekeningen, afstand van minder dan ca. 32 meter Uit de prognose-berekeningen blijkt dat op posities met een afstand tot de spoorbaan kleiner dan ca. 32 meter niet aan de streefwaarden uit de SBR-richtlijn B zal worden voldaan, althans gedurende de nachtperiode. Zonder aanvullend onderzoek is de verwa chting dat in de toekomstige nieuwbouw met een afstand van minder dan ca. 32 meter tot de spoorbaan (tenminste matige) trillingshinder kan optreden vanwege railverkeer. Prognose berekeningen, afstand van ca. 60 meter Uit de worst-case prognose-berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR-richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode. Uitgaa nde van de prognose berekeningen is de verwachting dat in de toekomstige nieuwbouw met een afstand tot de spoorbaan van minimaal 60 meter, er geen trillingshinder zal optreden vanwege railverkeer. Samenvatting van de prognose resultaten Uit de prognose-berekeningen op de verschillende meetposities blijkt dat trillingshinder ter plaatse van de rooilijn van alle bouwclusters – behalve ter plaatse van bouwcluster nummer 1 - kan worden uitgesloten. Dit is onzeker ter plaatse van de nieuwbouw op bouwcluster 1 indien de woningen op een afstand van minder dan ca. 30 meter van de spoorbaan worden gebouwd.

Als in de nieuwe woningen houten vloer worden toegepast blijkt uit de prognose-berekeningen op de verschillende meetposities dat trillingshinder ter plaatse va n de rooilijn van de bouwclusters met een afstand van het spoor van minder dan 60 [m ] niet kan worden uitgesloten. Zonder aanvullend onderzoek is het de verwacht ing dat in de toekomstige nieuwbouw – in geval van houten vloeren – op een afstand van minder dan ca. 60 meter tot de spoorbaan (tenminste matige) trillingshinder kan optreden vanwege railverkeer. Met betrekking tot de nieuwbouw op bouwcluster 1 dienen maatregelen te worden genomen om trillingshinder te voorkomen. Mogelijke te treffen maatregelen worden behandeld in hoofdstuk 5. AV-Consulting B.V., RI Rapport 2006006693-20190954H-1 Bladzijde 14 PB.705,2800AS GOUDA  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl  0182–35 47 11 5. MOGELIJKE MAATREGELEN Bij trillingen is er sprake van een trillingsbron (spoorweg), een medium (grond) dat de trillingen doorgeeft, en een ontvanger (bewoners in woningen). Trillingsreducerende maatregelen kunnen zijn: 1. Bij de bron; 2. In het medium (bodem); 3. Bij de ontvanger. 1. Maatregelen bij de bron (spoor en baanlichaam) is waarschijnlijke geen optie. 2.

Mogelijke maatregelen in de bodem zijn als volgt: - een optie is de plaatsing een trillingsscherm van enige afmetingen (dikte en diepte) tussen de spoorweg en de woningen, nabij de woningen of naast het baanlichaam. Verder onderzoek is nodig om het dempende effect en afmetingen van een dergelijk scherm te berekenen. 3. Mogelijke maatregelen bij de ontvanger zijn gerelateerd aan de afstand tussen bron en ontvanger en aan het funderingssysteem. In deze situatie lijkt het niet mogelijk om de gebouwen ter plaatse van bouwcluster 1 op een grotere afstand van de spoorweg te projecteren. Bij de overgang van bodem naar gebouwfundatie treedt een verzwakking op van trillingen dus mogelijke maatregelen bij de ontvanger zijn als volgt: - Een optie is het gebruik van een minder trillingsgevoelig funderingssysteem in combinatie met een minder trillingsgevoelige vloerconstructie; - Een andere optie is de plaatsing of een trillingsisolatie laag (verloren bekisting van PUR) rond en beneden de nieuwe fundering. Aanvullend onderzoek is nodig om het dempende effect en de aard en soort van een bepaald funderingssysteem te berekenen. AV-Consulting B.V., RI | Rapport 2006006693-20190954H-1 | Bladzijde 15 6. CONCLUSIE Uit de resultaten van het voorliggend onderzoek kan het volgende worden geconcludeerd: - | Op een afstand van minder dan ca.

32 meter van het spoor (bouwcluster 1): Uit de worst-case prognose berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR- richtlijn B niet wordt voldaan althans ten minste gedurende de nachtperiode. Het is de verwachting dat in de toekomstige nieuwbouw matige trillingshinder zal optreden vanwege railverkeer. Zonder aanvullend onderzoek dienen er maatregelen te worden genomen (zie hoofdstuk 5 voor een overzicht van de mogelijkheden) om matige trillingshinder in de nieuwe woningen te voorkomen. - | Op een afstand van minimaal ca. 32 meter van het spoor (bouwclusters 34, 36, 38, 40 t/m 43): Uit de worst-case prognose berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR- richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode. Het is de verwachting dat in de toekomstige nieuwbouw weinig tot geen trillingshinder zal optreden vanwege railverkeer. - | Op een afstand van minimaal ca. 60 meter van het spoor (bouwclusters 44 t/m 53, 74 en 75): Uit de worst-case prognose berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR- richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode. Het is de verwachting dat in de toekomstige nieuwbouw geen trillingshinder zal optreden vanwege railverkeer. - | In het geval van houten vloerconstructies, op een afstand van minder dan ca.

60 meter van het spoor (bouwclusters 1, 34, 36, 38, 40 t/m 43): Uit de worst-case prognose berekeningen blijkt dat niet aan de streefwaarden uit de SBR- richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode. Het is de verwachting dat in de toekomstige nieuwbouw ten minste matige trillingshinder zal optreden vanwege railverkeer. Zonder aanvullend onderzoek adviseren wij om het gebruikt van houten vloerconstructies te vermijden. - | In het geval van houten vloerconstructies, op een afstand groter dan ca. 60 meter van het spoor (bouwclusters 44 t/m 53, 74 en 75): Uit de worst-case prognose berekeningen blijkt dat aan de streefwaarden uit de SBR- richtlijn B wordt voldaan gedurende de dag-, avond- en nachtperiode. Het is de verwachting dat in de toekomstige nieuwbouw weinig trillingshinder zal optreden vanwege railverkeer. AV-CONSULTING B.V. Raadgevende ingenieurs PB.705,2800AS GOUDA |  0182–35 23 11 info@av-consulting.nl |  0182–35 47 11 BIJLAGE 1: MEETRESULTATEN 1A: Veff,max ; Vper meetweek 1B: Frequenties 1C: Trace van hoogste relevante trillingsniveau 1D: Spectrum van hoogste relevante trillingsniveau 1E: Traces van niet relevant trillingen op meetpositie 2

BIJLAGE 2: TEKENING

BIJLAGE 3: TERMEN EN DEFINITIES VAN SBR-B

436/894 Bijlage 15 Archeologisch onderzoek 437/894 RAAP-RAPPORT 839 R A A P PLangebieden Lindewijk en Oostftank te Wotvega Gemeente Weststettingwerf Een inventariserend archeoLogisch onderzoek RAAP-RAPPORT 839 ft A A P PLangebieden Lindewijk en OostfLank te WoLvega Gemeente Westste[Lingwerf Een inventadserend archeoLogisch onderzoek PtangebedenLindewijkenOcetilankteWolvega,gemeenteWeststetlingwerf;eeninventariserend R A archeoLogischonderzoekInhoud 4 1 Inleiding 6 2 Bureavonderzoek 2.1 Methoden 2.2 Resultaten 9 3 Vetdonderzoek 3.1 Methoden 3.2 Resultaten 15 6 Conclusies en aanbevelingen 4.1 Conclusie5 4.2 Aanbevelingen 17 Literatuur 18 Gebruikte afkortingen 18 Overzicht van figuren, tabellen en losse kaartbijlagen 19 Verklarende woordenlijst RAAP-rapport839 /eindversie07-11-2002[3] PLangebieden Lindewijk en Oostftank te Wotvega, gemeente Weststel[ingwerf; een inventadserend R A archeologisch onderzoek 1 InLeiding In opdracht van de gemeente Weststellingwerf, op advies van de provinciaal archeo loog van Frysln (dr. G.J. de Langen), heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau een inventariserend archeologisch onderzoek uitgevoerd in het kader van de bestem mingsplannen Lindewijk en Oosifiank te Wolvega in de gemeente Weststellingwerf (figuur 1). Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in juni 2002.

Plangebied Lindewijk ligt ten zuidoosten van de bebouwing van Wolvega en heeft een omvang van ca. 112 ha (zie kaartbijlage 1). Het wordt begrensd door de Stellingenweg in het noorden, de Rijksweg A32 in het oosten, de beek de Linde in het zuiden en de spoorlijn Leeuwarden-Zwolle in het westen. Plangebied Oostflank ligt ten noorden van de renbaan in Wolvega en heeft een omvang van ca. 39 ha. Het bestaat uit twee deetgebieden, te weten De Plantage (31 ha) en De Tuinen (8 ha). Het plangebied wordt begrensd door de Scheeneweg in het noorden, een bosgebied ten oosten van de Heirweg in het oosten, de weg Om den Nooft in het zuiden en de Heerenveenseweg in het westen. In plangebied Lindewijk is woningbouw gepland en in plangebied Oostilank een bedrijventerrein. Tijdens de ontwikkeling van deze plangebieden zullen grondwerkzaamheden worden verricht die een bedreiging kunnen vormen voor (mogelijk) aanwezige archeologische vindplaatsen. Uit de plangebieden zijn geen vindplaatsen bekend. Voor beide gebieden geldt dat er niet eerder archeologisch onderzoek heeft plaatsgevonden, waardoor ze een ‘witte vlek’ op de archeologische kaart van Fryslân vormen. Doel van onderhavig onderzoek is het opsporen van archeologische vindplaatsen in beide plangebieden.

Deze resultaten en de op grond daarvan geformuleerde aanbevelingen dienen als uitgangspunt bij de (eventuele) bescherming van mogelijk aanwezige archeologische vindplaatsen in de plangebieden en, mocht dit nood zakelijk zijn, archeologisch vervolgonderzoek. Het inventadserend archeologisch onderzoek bestond uit: - bureauonderzoek: een inventarisatie van (bekende) archeologische en landschappelijke gegevens omtrent de plangebieden; - veldonderzoek: een vlakdekkende verkenning in beide ptangebieden en een kartering in een deel van de plangebieden. Voor de dateringen van de in dit rapport genoemde archeologische perioden wordt verwezen naar tabel 1. RAAP-rapport 33 / eindwersie 07-11 -2002 [4] archeotogisçh | PLangebieden RAAP-rapport | Paleotithicum | Mesolithicum | Neolit | Bronstijd | IJzeftij | Romeinse | Vroege | Late | N{euwiEjd | Periode Midde’eeuwen cum | d | MiddeLeeuwen | onderzoek | Lindewijk 839 | tijd / | eindversie | (oude | (midden | (nWuwe | en Oostifank 07-11-2002 | steentijd) | steentijd) | te steentijd) | t | WoLvega, gemeente ‘300.000, | ‘ | j | Datering WeststeLlingwerf: 8800 | 5300 | 2000 | 800. | « 450 | 2050 | 1500L 12 voor | f*, : | fl” | een inventadserend — 7’ S, 200O | 800 | 12 | 450 | 1500 | hed& 8800 | 4900 ‘voor | gvoor voor | voor | voor | na | na | na | R Chr. | Chr. | Cbr. | A [5] | Cbr. | Cbr. | Ch | Chr. | Cbr. tijdsc | Tabet | (ster).

| ligging | (gearreerd): | van | Figuur de haal. | 1: | in | plangebieden | 1: Archeolagische | Nederland | inzet: | De ligging laag | Het | PLeistoceen | 2.2.1 | 2.2 | over | in | belangrijke | vindplaatsen | en | uitspraken | basis | Een | werkzaamheden | richtlijn | en | geïnventariseerd | uitgevoerd. | Voorafgaand | 2.1 | 2 Bureauonderzoek | archeologisch | Plangebieden RAAP-rapport | Pleistoceen | archeologische landschap | historische | de | goed | (FAMKE; | (IKAW; | Kaart | het | ARCHeologisch | voor | Archief | het | 1989); | Wolters-Noordhoff | Halma, | (Stiboka, | het | Methoden keizand | Landschap | ResuLtaten | verstoringen | ligging | van | bestuderen | inventariseren | bestuderen (AMK; | het | voor | onderzoek | Lindewijk 839 | worden | elk | inzicht | ROB, | (CAA) | 1718; | Tijdens / | eindversie | en | gevormd. | bron | kunnen | gebiedsgericht | Provincie | Oudheidkundig | 1988; | de | aan in | tijd. | en | ROB, | zijn | en keileem | en | van | stratigrafische | in | 2001) | van | Informatie | en | Eekhoif, | van | planning | kenmerken | en | het | Oostftank en | van | In | gedaan | de | het | AtLasprodukties. | Algemene | verricht: | bestudeerd.

| dit In | rondom | bodem | de | combinatie | informatie | zijn | Fryslân/RAAP, | en | 2001), | archeologische | van | bodem-, | onderzoek | archeologisch | te 07-11.2002 | landschappelijke | CentraaL | Wolvega (Formatie | het | bodem | ingebed. | over | de | Bodemonderzoek | archeologische | 1852; | en aLgemeen | de | archeologisch | Friese | de | Systeem | Hoogtekaaft | uitvoering | van plangebieden | met | positie | de | Indicatieve | Wolters-Noordhoft | hoogtelijnen-, | gemeente in | geeft | genese | Monumenten | een | Dit | zijn van | het | betrekking | Ook | 2002). | Archeologische | kaarten | 2000; | verschaft | veLdonderzoek (ARCHIS); | gebied. | diverse | We5tsteltingwerf; Orenthe) | komt | gebied. | het | topografische | van | kenmerken | gegevens | van | van kaaftmateriaal | sedimenten | van | onderzoek. | Kaart | ROBAS vrij | heeft | het | zoals | (ROB) | Archief | Nederland; | historische | het | Dit | gegevens tot | inzicht voor. | ondiep | landschap, | van | de | Productiesfiopograflsche | Atlasprodukties, | veldwerk.

| inzicht | een zich | het | van | Monumenten | te | in | is | inventadserend gebruik | kaarten | Op | Archeologische | Archeologische | Amersfoort | (CMA) | het | in | omtrent | een in | hoofdzakelijk | waarin | basis | een | Centraal | Schotanus | en | vormt | de de | aanvullende | gebied | topografische | De | bureauonderzoek ondergrond | zijn | de | van | Landschappelijke van | archeologische | bodemopbouw | hiervan | Kaart | de | volgende | een | de het | vaak | vormt | alsmede | Archeologisch | 1992; | â Sterringa | belangrijke | plangebieden Extra | Waarden | Monumenten | Rijksdienst in | informatie | Landschap | een | kunnen | R een | het | de | het | Dienst, | Afûk/ | kaarten | A [6] | & in | zodat | Hierdoor | toegenomen | klimaat | Op | Holoceen | (Stiboka, | ontstaan | moerige | gebied | of | Deze | de | van | dekzand | de | tijdens | beter | het | plangebieden. | ruggen. | Locher, | geleden) | Het | verweerbare | die | tatie | zodat | Landijs | van | Tijdens | iets | Keizand | het | uit | jaar | onder | In | archeoLogisch | Plangebieden RAAP.raoport | niet | voor | gebieden.

| De | het de | zeespiegel | het | een | bouwvoor) | plangebied | tijd | Weichselien | dekzand | bestaat | van | Twente) | lemig | Midden | matig | geleden; bewoonbaar | Chr.-1.050 | Middeleeuwen | veengroei | veenlaag | veldpodzolen | een | ontwaterde) | er | Nederland | het | de | oosten verslechterde | werd | Pleistoceen | (Stiboka, | grond | Lindewijk | (of | de | DergeLijke | 1990). | en | dekzand | weinig | is | fijnzandige, | bouwvoor. | or.deaoek | Lindewijk 839 | Vanaf | 1988: | Steentijd. | Weichseüen | zand | de | SaaUen. hoeveelheid | keizand) | podzolbodem | Jong | is | mineralen. | uit | afgezet | verweerde | Pannekoek | van / | eindversie | begon | geleidelijk | of | in | Lindewijk | ontstaan. | Dit | Vooral | op | kalkloze | vegetatie | met | en geweest. | na | de | (Basisveen | codes | veen | daalt | (Stiboka, | de | koppen | microreliëf | dekzandruggen | Dekzand | te | door | niet | plangebied | Oostflank Chr.) | Midden | volgde | 1988: | zijn | vorm | op | duidelijk | In | Deze onbeperkt | te | avz, | bevindt | Het | het | delen | de | bereikt, | deze | lichte O?-11-2002 | de | stijgen | overdekt. | het | in | en | deze | (ca. | top | & | afzettingen | te zijn | ontwatering | neerslag | warmer | code | 1988: | beide | van | volgens | is ontstaan | zijn | en | Het | Jong | (afgezet | goed | wind | was.

| Van | W{vega, Bronstijd | en | het | aVc, | dekzand | veldpodzolen | in | in | Laag | 120.000-10.000 | waarneembare | van | periode | tot | Lindewijk de | Holoceen | avz) | zich | ook | ruggen | zijn | Dekzand | Oud | plaatsgevonden. | Hierdoor | maar | een | zware | Straaten, | gemeente plangebieden | en | Hollandveen) | door | en | sVc | In | codes | plangebieden | het | gesofteerde | keizand overdekte | steeg | vochtiger | of | dit | in | de | in | deze | met | dekzand | bevinden | ca. | Dekzand | er | keiLeemlaag. | was | zijn tot | het | en | oostelijke | bodemkaart | plangebied | (zie | die | zavel | Weststelhngwerf; in | de | fhVc). | deze | dieper | zWp, | ruggen | geschikt | name | is | 11.000-9.000 | heeft | heerste | en | Noord-Nederland | 1992; | ontstaan | bevindt en | de | afsmelten | (ca. | (Stiboka, | § | 2.2.2 | afgezet | die met | uiteindelijk | mogelijk | lagere | grondwaterstand | 8.200 | bevindt | zWpx, | deeLs | de | is | zich | (afgezet | zanden | op | keiLeem. | jaar | ‘reststenen’ als | en | liggende | en | dus | Dekzand | wel | als | Stiboka, | deze gevolg | Vroege | het | en | deels | Oosifiank | en | koppen | geweest | droge | op | in | grote | geleden) | Het | grondmorene | in | een delen | van | voor | zich | zuidelijke | vWp, | overdekt | 1988: | figuur | vooral | meerdere | jaar | ca.

| met | een | Tijdens | bestaat | het | laag | inventadserend werd. | dekzand | aan | (hoger | oost-west | schaal | koud | Saalien hiervan | Middeleeuwen | ook | het | Cbr. | beneden | dekzand | vWpx | waarin | geleden; | 50.000-12.000 | een | is | (meestal | geheeL | 1988). | zich van | landijs | met | codes | de | en | 2). | zijn | in | een | is de | Het | de | in | tot | in | gelegen | de | plaatsen | gering | erosie | en | deze | dekzand | uit het | raakte | is | richting | en | moedg | oppervlakte | het | Het | voor | laatste | georiënteerde | eolische | droog | grof | met | is | Keileem | (200.000-130.000 | vaak waarschijnLijk | hogere | veen | plangebieden, | heden). | 1,2 | zVp). | Hn23 | in | fase | vuursteen). | afgezet achterland. | en | begroeid. | geen | noordwesten | pleistocene | de | bewoning | De | gehaLte | en | aanvoelend, | ijs | zeLfs (ca. | groeide | door | m | en | In | materiaal | en | Loop | en/of | fase | in | Bakker | jaar | afzetting | sedimen | klimaat, | heeft | (Formatie | bestaat dekzand | -Mv | podzol | is | Hn23x). | beide | bedekt.

| tijdens | direct | R 1.800 | de | Het | met | plan | (onder | van | van | aan | het | A A [7] | tot | & P Plangebieden Lindewijk en Oostifank te WoLvega, gemeente WeststetLingwerf; een inventahserend R A A P archeologisch onderzoek Vanaf de 17e eeuw is men in de plangebieden waarschijnlijk begonnen de veen- gronden in cultuur te nemen. Een aanwijzing daarvoor vormt de regelmatige, opstrekkende verkaveling. In de 19e en 20e eeuw is het veen op grote schaal ontgonnen ten behoeve van de turfwinning. Het veen is zo intensief afgegraven, dat tegenwoordig alleen in de Laag5te (natte) delen van het landschap nog intact veen aanwezig is (kaartbijlage 1: bruine en bruin/gele boringen). 2.2.2 Archeologie en archeologische verwachting In de gegevensbestanden van de ROB wordt geen melding gemaakt van archeologische vindplaatsen in de plangebieden. Volgens de FAMKE geldt in beide plangebieden voor de (overdekte) podzolbodems een middelmatige archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Steentijd tot en met de Vroege Bronstijd (Provincie Fryslân/RAAP, 2002). Voor relatief kleine, geïsoleerde dekzandkoppen en -opduikingen geldt een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit deze periode. Dit geldt in het bijzonder voor eventuele dekzandopduikingen langs het beekdal van de Linde. Voor vindplaatsen uit latere perioden geldt een overwegend lage archeologische verwachting.

Voor het zuidelijke deel van plangebied Lindewijk is de archeologische verwachting voor vindpLaatsen uit latere perioden laag of onbepaald. De mogelijkheid bestaat dat in de ondergrond oeverwalLen van de Linde voorkomen. Hiervoor geldt een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Steentijd tot en met de Vroege Bronstijd. RAAP-rapport 839 / eindversie 07-1 1-2002 [8 Plengebieden lindewijk en Oostifank te Wolvega, gemeente WeststeUingwerf; een inventeriserend R A A P eichealogiecli onderzoek 3 VeLdonderzoek 3.1 Methoden 3.1.1 Oppervlaktekartering Een oppervlaktekaftedng is een adequate en snelLe methode voor het onderzoeken van grote oppervlakken. Een opperviaktekartering is zinvol in gebieden waar archeologisch interessante Lagen dicht onder of aan de oppervlakte Liggen en daarbinnen alleen op plaatsen waar de grond niet begroeid is. Op Laatstgenoemde plaatsen is de vondstzichtbaarheid goed. In de praktijk gaat het meestal om braakliggende akkers, kanten van geschoonde sloten in bijvoorbeeld grasland, moishopen en andere bodemontsluitingen. Het doeL van een oppervLaktekartering is archeologische oppervlaktevondsten op te sporen en te registreren. Aan de hand hiervan kunnen archeologische vindplaatsen in kaart worden gebracht.

Op deze wijze wordt in relatief korte tijd globaal inzicht verkregen in de verspreiding en aard van archeoLogische vindplaatsen en daarmee in de bewoningsgeschiedenis van een gebied. Door middel van een oppervLaktekartering worden met name nederzettingsterreinen in kaart gebracht. Nederzettingsterreinen van een geringe omvang en andere vindplaatstypen, zoals grafvelden en akkercomplexen, manifesteren zich doorgaans minder duidelijk tijdens een oppervLaktekartering. Tijdens de kaftering worden percelen systematisch in raaien belopen, waarbij gelet wordt op voorwerpen van vuursteen en andere steensooften, aardewerkscherven, metaal, etc. De kaftering van akkers vindt in het algemeen plaats door in banen met een onderlinge afstand van bijvoorbeeld vijf of tien meter over een akker te lopen. Afhankelijk van de situatie ter plaatse kan worden besloten de afstanden tussen de banen te vergroten of te verkleinen. In grasland worden geschoonde slootkanten, moishopen en andere bodemontsluitingen geïnspecteerd op het voorkomen van archeologisch materiaaL. De oppervlaktekartering is gelijktijdig met het verkennend en kafterend boor onderzoek uitgevoerd (zie § 3.2.1). 3.1.2 Verkennend booronderzoek Het verkennend booronderzoek in de plangebieden heeft met name gediend om een indruk te krijgen van de bodemopbouw en de mate van bodemverstodng.

RAAP.rapport 839 / eindvorsie 07-1 1-2002 [9] Plangebieden tindewijk en Oostifank te Wolvega. gemeente WeststetLingwerf; een inventadserend R A archeologisch onderzoek Uit onderzoek blijkt dat bewoning zich in de Steentijd voornamelijk op (relatief) hooggelegen dekzandkoppen en -ruggen heeft geconcentreerd. Op deze locaties heeft zich in het algemeen in de bodem een zogenaamd podzolprofleL ontwikkeld (figuur 2). Podzolvorming treedt op in zandgronden waarop een vegetatie voorkomt die zuren afscheidt (De Bakker & Locher, 1990). Een niet verstoord podzolprofiel kenmerkt zich onder andere door een humusrijke bovengrond (de A-horizont). Door uitspoeling van humuszuren uit deze A-horizont lossen ijzer- en aluminium- deeltjes op in regenwater in het onderLiggende zand (E-horizont). Vervolgens worden deze deeltjes naar beneden getransporteerd, waarna ze neerslaan op een bepaalde diepte (8-horizont). De E-horizont of uitspoeLingstaag is te herkennen aan de grijze tot Lichtgrijze kleur en de B-horizont of inspoelingslaag aan de donkerbruine tot roodbruine kleur. Naar beneden toe wordt de kleur geleidelijk lichter tot aan het niet door bodemvorming beïnvloedde zand (de C-horizont). De kleur van dit zand is in het algemeen geel tot grijs. De laag waarin de geleidelijke overgang van S- naar C-horizont te zien is, wordt de B/C-horizont genoemd.

Een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan van een podzolproflel is de verticale doorstroming van regenwater. Dit gebeurt alleen als het grondwater niet te hoog staat, met andere woorden: het moet een droge bodem zijn. In het algemeen wordt aan deze voorwaarde voldaan op de hogere delen van het dekzandlandschap: de dekzandkoppen en -ruggen. Dit houdt in dat indien (intacte) podzolbodems aangetroffen worden op een dekzandrug of -kop, hier ook eventueel (intacte) archeologische resten uit de Steentijd aanwezig kunnen zijn. Aan de hand van booronderzoek is het mogelijk vast te stellen of zich in pleistoceen dekzand een podzolprofiel heeft ontwikkeld. Booronderzoek is een betrouwbare methode om de mate van antropogene verstoring en/of natuurlijke hodemerosie van het te onderzoeken gebied te bepalen. In beide gevallen kunnen archeologische sporen geheel of gedeeltelijk verdwenen zijn. De bodemkaart bevat geen informatie over de ligging van kleine dekzandkoppen en -ruggen in de plangebieden (Stiboka, 1988). Ze ontbreken ook op de IKAW, omdat microreliëf niet als bepalende factor is opgenomen (ROB, 2001). Tijdens het booronderzoek is daarom onder meer gelet op plaatsen waar aan de oppervlakte zichtbaar microreliëf voorkomt.

In het algemeen zijn ongeveer een âtwee boringen per ha gezet (kaartbijlage 1), waarbij rekening is gehouden met de verspreiding van de boringen over de per ceLen. Er is gelet op de aanwezigheid van microreliëf (dekzandkoppen en -ruggen alsmede flanken van beekdalen), intacte veenlagen en antropogene ingrepen (zand en veenafgravingen, egalisaties e.d.). Op plaatsen waar (deels) intacte bodems voorkomen, zijn meer boringen gezet om te kunnen bepalen waar de begrenzing van deze bodems zich bevindt. Ook op plaatsen waar mogelijk archeologische resten voorkomen, zijn meer boringen gezet. Van alle tijdens onderhavig onderzoek verrichte boringen is de mate van verstoring van de podzolbodem bepaald (zie §3.2.2 en kaartbijlage 1). De boringen waarin RAAP-rapport 839 / eindversie 07-1 1-O02 [10 Plangebieden Ltndewijk en Oostllank te WoLvega. gemeente Wesbtetlingwerf; een inventaijserend R A archeoLogisch onde,zQek sprake is van een (gedeeltelijk) intacte A- en/af E-horizont, hetgeen duidt op een geringe bodemverstoring, zijn op kaartbijlage 1geel weergegeven. De boringen waarin (een deeL van) de 6-horizont en/of B/C-horizont intact is (hetgeen duidt op een matige bodemverstoring), zijn op kaartbijLage 1oranje weergegeven. Indien de bodem tot op of in de C-horizont verstoord is, duidt dit duidt sterke bodemverstoring (kaaftbijlage 1: rode boringen).

In een aantal gevallen was het niet mogelijk de mate van bodemverstoring te bepalen als gevolg van het ontbreken van een podzolbodem in het dekzand of als gevolg van het feit dat slechts keizand of keileem is aangetroffen (kaartbijlage 1: witte boringen). De boringen waarin een intacte laag veen is aangetroffen, zijn op kaartbijlage 1bruin weergegeven. Indien in de boringen onder een intacte laag veen een intacte podzolbodem is aangetroffen, zijn deze boringen op kaartbijlage 1 met twee kleuren (geel en bruin) weergegeven. Het verkennend booronderzoek is uitgevoerd met behuLp van een gutsboor met een diameter van twee cm. De boringen zijn in het veld op een veldkaaft ingetekend en de profielen zijn aan de hand van een standaardformulier beschreven. Genoteerd zijn onder meer de diepte, textuur, kleur, samenstelling van bodemverschijnselen en eventuele archeologische indicatoren (zoals vuursteenaftefacten, aardewerk, al dan niet verbrand bot, natuursteen, houtskool, verbrande leem, baksteen en fos faatviekken). 3.1.3 Karterend booronderzoek Booronderzoek is vaak de enige methode om vindplaatsen te lokaLiseren die op enige diepte onder het maaiveld liggen doordat zij zijn afgedekt door bijvoorbeeld veen of stuifzand, of door een relatief dikke cultuurlaag zoals een esdek.

In deze gevallen is de kans klein dat vondsten door bijvoorbeeld de werking van landbouwmachines aan de oppervlakte terechtkomen. Daarnaast is booronderzoek geschikt voor het opsporen van vindplaatsen in begroeide gebieden, zoals grasland, bos en akkers met een dichte begroeiing. Deze gebieden kenmerken zich in vergelijking met braakliggend akkerland door een slechte vondstzichtbaarheid aan de oppervlakte. Hier kan aan de hand van boringen de bodem op het voorkomen van archeologisch materiaal worden onderzocht. Door middel van booronderzoek worden met name nederzettingsterreinen in kaart gebracht. Nederzettingsterreinen zijn doorgaans te herkennen aan het voorkomen van zogenaamde archeologische indicatoren (zoals vuursteenartefacten, aardewerkscherven, brokjes houtskooi en verbrande leem). Nederzettingsterreinen van een geringe omvang en andere vindplaatstypen, zoals grafvelden en akkercomplexen, manifesteren zich doorgaans minder duidelijk tijdens booronderzoek. Het aantreffen van slechts weinig archeologisch materiaal in een boring kan derhalve toch aanleiding vormen voor het vaststellen van een archeologisch waardevol terrein. Karterend booronderzoek onderscheidt zich wat methode betreft alleen van een verkennend booronderzoek door het grotere aantal boringen. Het is er onder meer op gericht (i.t.t.

verkennend booronderzoek) om eventueel aanwezige archeo logische vindplaatsen en zones met intacte podzolbodems op te sporen. RAAP-rappart 839 / &ndversie 07-1 1-2002 [11] Ptangebieden tindewijk en Oostifank te Wolvega, gemeente WeststeLtingwerf: een inventadserend R A A P archeologisch onderzoek 0e boringen zijn geplaatst in raaien op een onderlinge afstand van 40 rit. De boringen binnen iedere raai zijn gezet op een onderlinge afstand van 50 m. De boringen in een raai verspringen ten opzichte van die in de naastgelegen raai, waardoor een systeem bestaand uit gelijkbenige driehoeken ontstaat, Op deze wijze wordt een (40 x 50 m) grid verkregen waarbij met het geplande aantaL boringen de grootste kans op het aantreffen van archeologische vindplaatsen wordt bereikt. De dichtheid aan boringen bedraagt circa vijf boringen per ha. De afstand tussen de boringen kan variëren indien in een bepaald gebied een grotere of kleinere dichtheid aan waarnemingen gewenst is. Ook de diepte tot waarop is geboord, varieert afhankeLijk van bijvoorbeeld de diepteligging van verwachte archeo Logische sporen. Voor het karterend booronderzoek is gebruikgemaakt van een gutsboor met een diameter van twee cm. Het karterend booronderzoek is uitgevoerd rond de boringen waarin tijdens het verkennend booronderzoek (deels) intacte podzolbodems zijn aangetroffen (zie § 3.2.2 en kaartbijtage 1).

Dit is gedaan om (globaal) te bepalen waar zones met intacte podzolen voorkomen. Bij het bepalen van de maaiveldhoogten ten opzichte van NAP van de boringen uit de boorraaien A-A’ en 8-8’ (kaartbijiage 2) is gebruikgemaakt van een digitaal hoogtepuntenbestand dat is gebaseerd op de hoogtepuntenkaaft van Friesland uit de jaren 80 van de 20e eeuw. 3.2 Resultaten 3.2.1 Algemeen Tijdens het veldonderzoek zijn geen archeologische indicatoren/vindplaatsen aangetroffen. De oppervlaktekartering is gelijktijdig met het booronderzoek uitgevoerd. Aangezien de plangebieden grotendeels uit grasland bestaan, heeft de oppervlaktekartering voornamelijk bestaan uit de inspectie van molshopen en greppek. Op twee akkers is een oppervlaktekartering uitgevoerd. 3.2.2 Verkennend en karterend booronderzoek Tijdens het verkennend en karterend booronderzoek zijn in de plangebieden in totaal 250 boringen gezet (kaartbijlage 1). Het onderzoek is vooral gericht op de aanwezigheid en mate van verstoring van podzolbodems in het dekzand en met veen afgedekte dekzandkoppen (zie § 2.2.2). Daarnaast is gelet op de mogelijke aanwezigheid van archeologische vindplaatsen (zie § 3.1). Het verkennend booronderzoek heeft vLakdekkend plaatsgevonden in beide plangebieden. Het karterend booronderzoek heeft plaatsgevonden in geselecteerde delen van beide plangebieden.

De selectie is gebaseerd op de resultaten van het verkennend booronderzoek. Het karterend booronderzoek heeft voornamelijk in plangebied OostfLank plaatsgevonden. Het booronderzoek heeft geen archeologische indicatoren/vindplaatsen opgeleverd. Hieronder worden de resultaten van het veldonderzoek per plangebied besproken. RAAP-’apport 839 / eindversie 07-1 1.2002 [12] RAAP PbngebiedenLindewijkenOostifankteWoWega.gemeenteWesteLigwerf;eeninventadserend archeolo-ischonderzoek Plangebied Oostflank Uit het booronderzoek blijkt dat de mate van bodemverstoriny in plangebied Oostflank nogaL varieert (kaartbijlage 1 en 2: boorraai A-A’). Deelgebied De Tuinen kenmerkt zich door de aanwezigheid van een lichte podzolbodem in een dunne laag dekzand op keizand/leem. In een aantal boringen is slechts een Lichte verstoring van de podzolbodem waargenomen, dat wil zeggen een verstoring tot in de A- of E-horizont (figuur 2). Alleen in bodng 159 is een intacte podzolbodem aangetroffen, afgedekt met een intacte veenlaag. Op en in deze podzolbodem kunnen archeologische vindplaatsen uit de Steentijd voorkomen. Eventueel aanwezige vindplaatsen in de directe omgeving van deze boring kunnen (groten)deels intact zijn. In een aantal gevallen ontbreekt de podzolbodem helemaaL. Dit komt doordat de bodem op deze Locaties altijd te nat is geweest voor podzolvorming.

Als gevoLg van het ontbreken van (resten van) een podzol is op deze locaties geen mate van bodemverstoring vastgesteld. Hier komen waarschijnlijk geen archeologische vindplaatsen voor. In deelgebied De Plantage komt in de zuidelijke helft een (grotendeels) intacte podzolbodem voor, die deels met veen overdekt is. Ter hoogte van bodng 224 bevindt zich een dekzandkop (kaarthijlage 2: boorraai A-A’). Op de top van deze metcodesvandever schittendehodzonten. Figuur2:Padzotbodem RAAP-rapport839 /eindversie07-11-2002 113] dat | voor | aangetroffen. | Onder | zijn | Deze | 235 | richting | van | Op | vindplaats | sterk | podzolbodem | (kaartbijlage | veen. | aangetroffen. | Alleen | Dergelijke | is | is | zullen | Eventueel | sterk | In | Plangebied | in | niet | ontbreekt | een | logische | in | sterk | op | In | op | voor | bodem | zich | 185, | nog | dekzandkop | ardieatagisc, | Ptangebieden RAAP-rapport | oeverwallen | dekzand | de | de | de hier | (veenlaag | plangebied | meerdere | deze | het | is | lichte | het | deze | bewoning | een | 187, | plaatselijk de | deze | geweest | veenlaag | verstoord | Ter | (groten)deels | verstoorde | noordwestelijke | Steentijd. | vastgesteld. | B- | verstoorde | dekzand. | noordelijke | voor archeologische | mogelijke | loopt | in | dekzandlaag | vindplaatsen | of | dekzandkoppen | dekzandkop.

| onder2cek | Lindewijk 839 | hoogte | de | gronden | aanwezige | de | verstoring | 188, langs | veenlaag | uit | boringen | aangetroffen | Lindewijk | podzolbodem | B/C-horizont | (boringen | is / | eindersie | Tijdens | of | is | 1,1 | de | plaatsen | de | verstoord | 2: | In | in | 189, | (vrijwel) | de | en omdat | waarschijnlijk | dikte | Lindewijk | Steentijd | is. | boorraai | van | bodng | podzolbodem | podzolbodem, | Deze | helft | de | podzotbodem | Oostifank het | aanwezigheid | m | Een | zijn | dun | verstoord | Dergelijke | Steentijd. | 190, beekdal | onderhavig | is | dik), | in | de | 46 | archeologische | deel | van | zullen | helft | van | 179 | Op | te 07-11-2002 | resten | in | het | van | eventueel | tot | 46 | minder | waarin | oftot | kunnen | deze | intact het | 92 | is | het | 8-8’). | boringen | en | en | helemaal, | de | kenmerkt | deelgebied | en | 218 | Wutvega, veen | deze | een | noordoostelijke | zou | in | bevindt | bevindt | van | gronden | podzolbodem | (groten)deels uit | van | dekzand | (veenlaag | de | In | 109 | geschikt | zijn. | aangetroffen | in | dat | deels | Eventueel | 180). | kop | en | en | sterk | gemeente van | veldonderzoek | zelf | niet | veenlaag | intacte | dus | op | C-horizont. | is | geen | plangebied | de | 221). | gedeeltelijk de | de | ook | deze | 87, | zich | In | wil | zich | Deze | komt Steentijd | Linde.

| met | minder | ontgonnen | deze | een | zich | podzolbodem | het | vindplaatsen | zijn | waardoor | C-hodzont. | zeggen | intact | verstoord. | Weststetlïngwerf; geen | 1,65 | ernstig | dekzandkop | 88 | op | geweest | door | De | plaatselijk | Ook veen | op: | laag | dekzandkop | en | (grotendeels) | hieronder | noordoostelijke | minder | aangetroffen. | verstoord | Plantage | aanwezige | dekzandkoppen Er | opvallend | geschikt | 240 | deze | (kaartbijlage | Lindewijk | zijn. | rond is | afgedekte | zijn | m | vergelijk | veen | deel | Dit | de | een | de | met | Langs (en | daarom | omdat | dik) | verstoord | houdt | komt | podzolbodem | voor | geschikt | Eventueel | aanwezigheid | de | een geen | aangetroffen. | en | is | een | is | in | mate | verstoring | is | een | boringen | veen latere | is | en | in | de | bewoning | ontstaan. | dit | is | zijn. | geen | archeologische | de | inventahserend slechts | aanwijzingen | reliëf | geweest | de | 105 | bijvoorbeeld | het | aanwezige | in | een | intacte | laag | deel | in | van | In | (vrijwel) | overdekt | flanken perioden) | dekzandopduikingen | omstandigheden | zijn.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://weststellingwerf.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dd33fe78-fe62-4c61-92e4-ccd3b84091e7?agendaItemId=f78f968b-0c76-46c6-b848-e01275a0602e