Bijlage 4 - Bijlagen GoFlo (D2026-00040162)
Tekst van het document
| 30,50 | 62,90 | 77,40 | 83,60 | 81,00 | 73,20 | -- | 86,36 Omgevings | 73,20 | -- | 86,36 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | -- | -- | 30,50 | 62,90 | 77,40 | 83,60 | 81,00 | 73,20 | -- | 86,36 Omgevings | 89,30 | 84,10 | 98,57 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 69,70 | 81,40 | 86,40 | 89,10 | 92,60 | 92,30 | 90,70 | 89,30 | 84,10 | 98,57 Omgevings | 89,30 | 84,10 | 98,57 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 69,70 | 81,40 | 86,40 | 89,10 | 92,60 | 92,30 | 90,70 | 89,30 | 84,10 | 98,57 Omgevings | 106,00 | 107,10 | 110,83 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 11,00 | 75,00 | 82,00 | 82,00 | 92,00 | 99,00 | 103,00 | 106,00 | 107,10 | 110,83 Omgevingswet, industrie, Geomilieu V2024.2 rev 1 Licentiehouder: DGMR | 29-7-2026 09:40:14 Bijlage 9 - Geluidsonderzoek | 244 M.2025.0528 | Bijlage 1 Gorissen - Geluidonderzoek Elsweg Noordwolde | Model eigenschappen Rapport: | Lijst van model eigenschappen Model: | 2026-07 - La max - Vakantiepark Elsweg Noordwolde (Activiteiten) Model eigenschap Omschrijving | 2026-07 - La max - Vakantiepark Elsweg Noordwolde (Activiteiten) Verantwoordelijke | WROO Rekenmethode | #2|Industrielawaai|Omgevingswet, industrie| Aangemaakt door | DKE op 14-7-2025 Laatst ingezien door | WROO op 29-7-2026 Model aangemaakt met | Geomilieu V2024.2 rev 1
Dagperiode | 07:00 - 19:00 Avondperiode | 19:00 - 23:00 Nachtperiode | 23:00 - 07:00 Samengestelde periode | Etmaalwaarde Waarde | Max(Dag, Avond + 5, Nacht + 10) Standaard maaiveldhoogte | 0 Rekenhoogte contouren | 4 Detailniveau toetspunt resultaten | Bronresultaten Detailniveau resultaten grids | Groepsresultaten Rekenoptimalisatie aan | Ja Zoekafstand [m] | 5000 Meteorologische correctie | Toepassen standaard, 5,0 Standaard bodemfactor | 0,0 Absorptiestandaarden | Standaard Dynamische foutmarge | -- Clusteren gebouwen | Ja Verwijderen binnenwanden | Ja Max.refl.afstand | -- Max.refl.diepte | 1 Geomilieu V2024.2 rev 1 Licentiehouder: DGMR | 29-7-2026 09:41:20 Bijlage 9 - Geluidsonderzoek | 245 Bijlage 1 M.2025.0528 Model eigenschappen Gorissen - Geluidonderzoek Elsweg Noordwolde Commentaar Kopie van 2025-07 Vakantiepark Elsweg Noordwolde (Activiteiten) 29-7-2026 09:41:20 Geomilieu V2024.2 rev 1 Licentiehouder: DGMR Bijlage 9 - Geluidsonderzoek 246 Vakantiepark Noordwolde Bijlage 2 Titel Rekenresultaten wegverkeer Bijlage 9 - Geluidsonderzoek 247 M.2025.052800 | Bijlage 2 Gorissen, geluidonderzoek Elsweg Noordwolde | Rekenresultaten wegverkeer Rapport: | Resultatentabel Model: | 2026-06-22 - Vakantiepark Elsweg Noordwolde (Wegverkeer) LAeq totaalresultaten voor toetspunten Groep: | Vakantiepark Groepsreductie: | Nee Naam Toetspunt | Omschrijving | X | Y | Hoogte | Dag |
Avond | Nacht | Lden 02_B | Beheerderswoning | 205911,09 | 543567,39 | 5,00 | 50,71 | 46,45 | 40,75 | 50,86 02_A | Beheerderswoning | 205911,09 | 543567,39 | 2,00 | 50,27 | 46,09 | 40,39 | 50,46 21_B | VW 1 | 205861,78 | 543582,47 | 5,00 | 46,78 | 42,63 | 36,93 | 46,98 22_B | VW 2 | 205856,18 | 543594,36 | 5,00 | 46,35 | 42,24 | 36,54 | 46,57 23_B | VW 3 | 205850,33 | 543606,79 | 5,00 | 46,04 | 41,94 | 36,24 | 46,27 21_A | VW 1 | 205861,78 | 543582,47 | 2,00 | 45,85 | 41,86 | 36,16 | 46,14 24_B | VW 4\ | 205844,82 | 543618,48 | 5,00 | 45,89 | 41,80 | 36,11 | 46,13 25_B | VW 5 | 205839,36 | 543630,35 | 5,00 | 45,70 | 41,62 | 35,92 | 45,94 26_B | VW 6 | 205833,92 | 543641,88 | 5,00 | 45,66 | 41,58 | 35,88 | 45,90 22_A | VW 2 | 205856,18 | 543594,36 | 2,00 | 45,47 | 41,49 | 35,79 | 45,76 27_B | VW 7 | 205828,06 | 543654,32 | 5,00 | 45,48 | 41,41 | 35,71 | 45,72 28_B | VW 8 | 205822,33 | 543666,51 | 5,00 | 45,34 | 41,27 | 35,57 | 45,58 23_A | VW 3 | 205850,33 | 543606,79 | 2,00 | 45,18 | 41,19 | 35,49 | 45,47 29_B | VW 9 | 205816,68 | 543678,51 | 5,00 | 45,20 | 41,13 | 35,43 | 45,44 30_B | VW 10 | 205810,85 | 543691,20 | 5,00 | 45,20 | 41,13 | 35,43 | 45,44 40_B | VW 40 | 205892,53 | 543597,24 | 5,00 | 45,15 | 41,00 | 35,30 | 45,35 24_A | VW 4\ | 205844,82 | 543618,48 | 2,00 | 45,02 | 41,04 | 35,34 | 45,31 25_A | VW 5 | 205839,36 | 543630,35 | 2,00 | 44,82 | 40,83 | 35,13 | 45,11
26_A | VW 6 | 205833,92 | 543641,88 | 2,00 | 44,78 | 40,81 | 35,11 | 45,08 27_A | VW 7 | 205828,06 | 543654,32 | 2,00 | 44,66 | 40,68 | 34,98 | 44,95 28_A | VW 8 | 205822,33 | 543666,51 | 2,00 | 44,47 | 40,50 | 34,80 | 44,77 29_A | VW 9 | 205816,68 | 543678,51 | 2,00 | 44,30 | 40,33 | 34,63 | 44,60 30_A | VW 10 | 205810,85 | 543691,20 | 2,00 | 44,31 | 40,33 | 34,63 | 44,60 39_B | VW 19 | 205887,01 | 543609,17 | 5,00 | 44,22 | 40,12 | 34,42 | 44,45 40_A | VW 40 | 205892,53 | 543597,24 | 2,00 | 43,59 | 39,69 | 33,99 | 43,93 38_B | VW 18 | 205881,43 | 543621,14 | 5,00 | 43,61 | 39,54 | 33,84 | 43,85 37_B | VW 17 | 205875,78 | 543632,81 | 5,00 | 43,37 | 39,31 | 33,61 | 43,62 36_B | VW 1 | 205869,76 | 543645,18 | 5,00 | 43,08 | 39,02 | 33,32 | 43,33 41_B | VW groep ZW | 205832,78 | 543724,72 | 5,00 | 42,98 | 38,95 | 33,25 | 43,25 35_B | VW 15 | 205864,45 | 543656,41 | 5,00 | 42,98 | 38,93 | 33,23 | 43,24 31_B | VW 11 | 205841,58 | 543705,39 | 5,00 | 42,94 | 38,89 | 33,19 | 43,20 34_B | VW 14 | 205858,52 | 543668,78 | 5,00 | 42,87 | 38,82 | 33,12 | 43,13 32_B | VW 12 | 205847,41 | 543692,94 | 5,00 | 42,82 | 38,77 | 33,07 | 43,08 33_B | VW 13 | 205853,11 | 543680,71 | 5,00 | 42,76 | 38,72 | 33,02 | 43,02 39_A | VW 19 | 205887,01 | 543609,17 | 2,00 | 41,96 | 38,07 | 32,37 | 42,30 41_A | VW groep ZW | 205832,78 | 543724,72 | 2,00 | 42,02 | 38,02 | 32,32 | 42,30 31_A | VW 11 | 205841,58
| 543705,39 | 2,00 | 41,02 | 36,95 | 31,26 | 41,27 38_A | VW 18 | 205881,43 | 543621,14 | 2,00 | 40,49 | 36,55 | 30,85 | 40,80 37_A | VW 17 | 205875,78 | 543632,81 | 2,00 | 40,23 | 36,26 | 30,56 | 40,53 32_A | VW 12 | 205847,41 | 543692,94 | 2,00 | 40,26 | 36,20 | 30,50 | 40,51 42_B | VW groep ZO | 205848,56 | 543725,42 | 5,00 | 39,87 | 36,00 | 30,30 | 40,22 36_A | VW 1 | 205869,76 | 543645,18 | 2,00 | 39,54 | 35,55 | 29,85 | 39,83 33_A | VW 13 | 205853,11 | 543680,71 | 2,00 | 39,53 | 35,52 | 29,82 | 39,81 35_A | VW 15 | 205864,45 | 543656,41 | 2,00 | 39,31 | 35,30 | 29,61 | 39,59 34_A | VW 14 | 205858,52 | 543668,78 | 2,00 | 39,30 | 35,29 | 29,59 | 39,58 42_A | VW groep ZO | 205848,56 | 543725,42 | 2,00 | 37,18 | 33,26 | 27,56 | 37,50 Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen Omgevingswet, wegverkeer, Geomilieu V2024.2 rev 1 Licentiehouder: DGMR | 4-8-2026 15:26:36 Bijlage 9 - Geluidsonderzoek | 248 Vakantiepark Noordwolde Bijlage 3 Titel Rekenresultaten activiteiten Bijlage 9 - Geluidsonderzoek 249 M.2025.052800 | Bijlage 3 Gorissen, geluidonderzoek Elsweg Noordwolde | Rekenresultaten activiteiten Rapport: | Resultatentabel Model: | 2025-07 Vakantiepark Elsweg Noordwolde (Activiteiten) LAeq totaalresultaten voor toetspunten Groep: | Omgevings Groepsreductie: | Nee Naam Toetspunt | Omschrijving | Groep | X | Y | Hoogte | Dag | Avond | Nacht | Etmaal | Li 01_A | Mauritsweg 62 |
Omgevings | 205954,74 | 543595,93 | 2,00 | 23,66 | 21,53 | 2,32 | 26,53 | 55,32 01_B | Mauritsweg 62 | Omgevings | 205954,74 | 543595,93 | 5,00 | 25,57 | 23,41 | 2,96 | 28,41 | 55,23 03_A | Mauritsweg 15 | Omgevings | 205870,55 | 543506,22 | 2,00 | 17,74 | 15,75 | 1,17 | 20,75 | 54,40 03_B | Mauritsweg 15 | Omgevings | 205870,55 | 543506,22 | 5,00 | 19,05 | 17,04 | 2,08 | 22,04 | 54,59 04_A | Elsweg 38 | Omgevings | 205803,50 | 543463,98 | 2,00 | 16,46 | 14,57 | 1,59 | 19,57 | 54,91 04_B | Elsweg 38 | Omgevings | 205803,50 | 543463,98 | 5,00 | 17,09 | 15,18 | 1,98 | 20,18 | 54,61 05_A | Elsweg 34 | Omgevings | 205761,55 | 543553,60 | 2,00 | 21,08 | 19,25 | 6,83 | 24,25 | 59,69 05_B | Elsweg 34 | Omgevings | 205761,55 | 543553,60 | 5,00 | 22,34 | 20,50 | 8,07 | 25,50 | 59,78 06_A | Elsweg 32 | Omgevings | 205750,53 | 543587,38 | 2,00 | 23,54 | 21,79 | 10,23 | 26,79 | 62,68 06_B | Elsweg 32 | Omgevings | 205750,53 | 543587,38 | 5,00 | 25,00 | 23,27 | 11,83 | 28,27 | 62,60 07_A | Elsweg 18 | Omgevings | 205644,07 | 543710,53 | 2,00 | 20,84 | 19,30 | 9,18 | 24,30 | 61,95 07_B | Elsweg 18 | Omgevings | 205644,07 | 543710,53 | 5,00 | 21,86 | 20,36 | 10,28 | 25,36 | 61,71 08_A | Elsweg 21 (NO) | Omgevings | 205729,99 | 543691,39 | 2,00 | 33,18 | 31,88 | 22,28 | 36,88 | 71,51 08_B | Elsweg 21 (NO) | Omgevings | 205729,99 | 543691,39 | 5,00 | 34,07 | 32,70 | 23,01 | 37,70 | 71,77 09_A
| Elsweg 21 (ZO) | Omgevings | 205730,50 | 543680,67 | 2,00 | 36,14 | 34,85 | 25,24 | 39,85 | 73,89 09_B | Elsweg 21 (ZO) | Omgevings | 205730,50 | 543680,67 | 5,00 | 36,51 | 35,20 | 25,57 | 40,20 | 74,09 10_A | Elsweg 21 (ZW) | Omgevings | 205721,88 | 543687,24 | 2,00 | 32,23 | 30,92 | 21,28 | 35,92 | 70,65 10_B | Elsweg 21 (ZW) | Omgevings | 205721,88 | 543687,24 | 5,00 | 33,58 | 32,21 | 22,53 | 37,21 | 71,33 Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen Omgevingswet, industrie, Geomilieu V2024.2 rev 1 Licentiehouder: DGMR | 23-6-2026 14:23:44 Bijlage 9 - Geluidsonderzoek | 250 Vakantiepark Noordwolde Bijlage 4 Titel Rekenresultaten maximale geluidniveaus Bijlage 9 - Geluidsonderzoek 251 M.2025.0528 | Bijlage 4 Gorissen - Geluidonderzoek Elsweg Noordwolde | Resultaten La Max model Rapport: | Resultatentabel Model: | 2026-07 - La max - Vakantiepark Elsweg Noordwolde (Activiteiten) LAmax totaalresultaten voor toetspunten Groep: | Omgevings Naam Toetspunt | Omschrijving | X | Y | Hoogte | Dag | Avond | Nacht 08_B | Elsweg 21 (NO) | 205729,99 | 543691,39 | 5,00 | 60,32 | 49,82 | 49,82 09_B | Elsweg 21 (ZO) | 205730,50 | 543680,67 | 5,00 | 59,45 | 48,76 | 48,76 10_B | Elsweg 21 (ZW) | 205721,88 | 543687,24 | 5,00 | 59,00 | 48,67 | 48,67 08_A | Elsweg 21 (NO) | 205729,99 | 543691,39 | 2,00 | 58,71 | 48,27 | 48,27 10_A | Elsweg 21 (ZW) | 205721,88 | 543687,24 | 2,00 | 57,72 | 47,42 |
47,42 07_B | Elsweg 18 | 205644,07 | 543710,53 | 5,00 | 51,89 | 42,46 | 42,46 06_B | Elsweg 32 | 205750,53 | 543587,38 | 5,00 | 51,92 | 42,32 | 42,32 09_A | Elsweg 21 (ZO) | 205730,50 | 543680,67 | 2,00 | 47,22 | 41,92 | 41,92 07_A | Elsweg 18 | 205644,07 | 543710,53 | 2,00 | 51,35 | 41,67 | 41,67 06_A | Elsweg 32 | 205750,53 | 543587,38 | 2,00 | 51,29 | 41,51 | 41,51 05_B | Elsweg 34 | 205761,55 | 543553,60 | 5,00 | 49,81 | 40,59 | 40,59 05_A | Elsweg 34 | 205761,55 | 543553,60 | 2,00 | 49,24 | 39,76 | 39,76 04_B | Elsweg 38 | 205803,50 | 543463,98 | 5,00 | 45,07 | 36,55 | 36,55 04_A | Elsweg 38 | 205803,50 | 543463,98 | 2,00 | 44,76 | 35,98 | 35,98 01_B | Mauritsweg 62 | 205954,74 | 543595,93 | 5,00 | 45,76 | 44,12 | 35,84 03_B | Mauritsweg 15 | 205870,55 | 543506,22 | 5,00 | 44,33 | 35,79 | 35,79 01_A | Mauritsweg 62 | 205954,74 | 543595,93 | 2,00 | 45,48 | 42,04 | 35,47 03_A | Mauritsweg 15 | 205870,55 | 543506,22 | 2,00 | 43,75 | 34,17 | 34,17 Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen Omgevingswet, industrie, Geomilieu V2024.2 rev 1 Licentiehouder: DGMR | 29-7-2026 09:46:29 Bijlage 9 - Geluidsonderzoek | 252 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Vakantiepark Elsweg (ong.) te Noordwolde, Gemeente Weststellingwerf Opdrachtgever Gorissen Ruimtelijk advies P.
Gorissen 06 11 21 28 64 pieter@buitenplans.nl Projectnummer 255443 Kenmerk DWS/ALM/HAMA/255443 Eindredactie/kwaliteitscontrole Paraaf Datum Drs. E.E.A. van der Kuijl 12-08-2026 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 253 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 Colofon Opdrachtgever | Gorissen Ruimtelijk Advies Project | Bureauonderzoek | en Verkennend Booronderzoek | Plangebied Vakantiepark Elsweg | (ong.) | te Noodwolde Projectnummer | 255443 Titel | Bureauonderzoek | en Verkennend Booronderzoek | Plangebied Vakantiepark Elsweg (ong.) te Noodwolde, Gemeente Weststellingwerf Datum en versie | 12-08-2026, versie 3.0 (BO: definitief; IVO: definitief) Auteurs | D. Woolschot-Verheij (KNA archeoloog) en E.E.A. van der Kuijl Kwaliteitscontrole | Drs. E.E.A. van der Kuijl | (senior KNA archeoloog | / senior KNA prospector | ) Afbeelding voorzijde: | Luchtfoto met het plangebied binnen het rode kader (pdok) © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 2 van 17 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 254 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 3 van 41 Inhoud Samenvatting ................................................................................................................................... 4 1.
Inleiding .................................................................................................................................... 7 1.1 Inleiding en onderzoekskader ............................................................................................ 7 1.2 Doel en vraagstelling van het bureauonderzoek ................................................................ 8 1.3 Werkwijze ........................................................................................................................... 8 1.4 Beleidskaders .................................................................................................................... 9 1.5 Administratieve gegevens ................................................................................................ 13 2 Bureauonderzoek en verwachtingsmodel .............................................................................. 14 2.1 Landschapsgenese .......................................................................................................... 14 2.2 Historische ontwikkeling plangebied en haar directe omgeving .................................. 18 2.3 Archeologische waarden .................................................................................................. 21 2.4 Archeologisch verwachtingsmodel ...................................................................................
22 3 Conclusie en aanbeveling op basis van het bureauonderzoek .............................................. 24 3.1 Conclusie ......................................................................................................................... 24 3.2 Selectieadvies .................................................................................................................. 24 3.3 Beoordeling rapport bureauonderzoek ............................................................................ 24 4 Verkennend Booronderzoek .................................................................................................. 25 4.1 Methode ........................................................................................................................... 25 4.2 Resultaten ........................................................................................................................ 25 4.3 Selectieadvies op basis van het verkennend booronderzoek .......................................... 29 4.4 Selectiebesluit op basis van het verkennend booronderzoek .......................................... 29 4.5 Voorbehoud .....................................................................................................................
30 Gebruikte literatuur ........................................................................................................................ 31 BIJLAGEN ..................................................................................................................................... 33 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 255 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 Samenvatting Hamaland Advies heeft in opdracht van Gorissen Ruimtelijk Advies in het kader van de aanvraag van | een | omgevingsvergunning | een | archeologisch | bureauonderzoek | en | een | verkennend booronderzoek uitgevoerd voor de realisatie van een kleinschalig eco | -vakantiepark aan de Elsweg (ong.) | te Noordwolde, gemeente Weststellingwerf (zie | Afbeelding | 1). Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 32.675 m². In totaal worden 20 vakantiewoningen, één beheerderswoning en één groepsaccommodatie gebouwd.
Voor het vakantiepark zullen de volgende ontgravingsdieptes aangehouden worden: • | Parkeerterrein: tot maximaal 1,00 meter diepte • | Riolering onder de ontsluitingsweg tussen de woningen | : diepste punt op maximaal 2 meter • | Kabels en leidingen langs de ontsluitingsweg tussen de woningen: 0,60 meter breedte en 0,80 meter diepte • | Sloot: circa 170 meter lengte en maximaal 1,20 meter diepte • | Plantgaten bomen: maximaal 1,00 meter diepte • | Plantsleuven hagen: maximaal 0,70 meter diepte • | Ten tijde van het opstellen van dit onderzoek, is het onduidelijk of de woningen op palen gebouwd worden, of dat deze op de grond geplaatst worden | 1 Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan Buitengebied 2014 (2016). Hierin heeft het een dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Archeologisch onderzoek is in deze gebieden nodig bij ingrepen groter dan 50 m² en dieper dan 30 cm-mv. Conclusie bureauonderzoek Het plangebied is gelegen op met dekzand bedekte grondmorenewelvingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden op Formatie van Drenthe, Laagpakket van Gieten). In de omgeving | is soms (het restant van) een B-horizont aangetroffen, wat duidt op een oorspronkelijk bodemprofiel van podzolgronden. Uit Dino-boringen die dichter bij het plangebied gezet zijn, blijkt dat er waarschijnlijk geen (rest)veen aanwezig is.
De paleogeografische kaarten plaatsen het plangebied gedurende de IJzertijd tot en met de Late Middeleeuwen op de rand van een veengebied, maar mogelijk heeft het veen de hoger gelegen dekzandgebieden niet bedekt. Op basis van historisch kaartmateriaal stond rond 1811-1832 bebouwing in het plangebied. Het gaat waarschijnlijk om kleine huizen, welke volgens de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels soms op het bouwland of in het weiland stonden. De huizen verdwijnen rond 1962 van de kaart en vanaf dan blijft het plangebied onbebouwd. In de periode tussen ongeveer 1929 en 1962 liep een noord- zuid georiënteerde weg of pad in het westelijk deel van het plangebied, maar deze is verdwenen toen de Elsweg rond 1962 werd aangelegd. Selectieadvies o.b.v. bureauonderzoek Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek en na toetsing van de beleidsregels voor vervolgonderzoek | van | de | gemeente | adviseert | Hamaland | Advies | om | in | het | plangebied vervolgonderzoek in de vorm van een booronderzoek uit te laten voeren. Het onderzoek dient ertoe de bodemopbouw en de mate van intactheid van de bodem te toetsen. Voor aanvang van het veldwerk dient conform de BRL 4003 een Plan van Aanpak opgesteld te worden. Beoordeling rapport bureauonderzoek Het conceptrapport is op 20 juni 2025 namens de gemeente getoetst door SMF2.
Er zijn geen opmerkingen op het rapport en het selectieadvies wordt onderschreven. Vervolgonderzoek door middel van verkennende boringen wordt noodzakelijk geacht. 1 Mailwisseling tussen opdrachtgever en Hamaland Advies, 09-05-2025 2 Beoordeling door J.K. van Kesteren. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 4 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 256 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 Conclusie booronderzoek In de oostelijke helft van het plangebied (boring 3 t/m 6, 10 t/m 13 en 17 t/m 20) is nog sprake van een intacte bodemopbouw. In de boringen is onder een subrecente bouwvoor variërend in dikte van circa 20 tot 40 cm sprake van een intacte veldpodzol van ie | ts roestig iets verkit roodbruin fijn siltig zand. In boring 11 is tussen 70 en 85 cm | -mv een lichtbruine met dekzand overstoven oudere zwak ontwikkelde B-horizont aangetroffen. De basis van het bodemprofiel in de boringen met een intact bodemprofiel bestaat uit fijn dekzand van de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden) waarvan de top is aangetroffen op een diepte van 50 cm-mv. Tijdens het dieper doorzetten van de boringen is onder het dekzand zandige keileem van de Formatie van Drenthe (Laagpakket van Gieten) aangetroffen vanaf 65 tot 85 cm-mv.
In de westelijke helft van het plangebied (boring 1 en 2, 7 t/m 9, 14 t/m 16) is onder de subrecente bouwvoor sprake van een menglaag waarbij de bouwvoor, de oorspronkelijke podzolbodem en de top van het dekzand vermengd zijn met elkaar. Vermoedelijk hangt | dit samen met het landgebruik in het verleden, waarbij het voor wisselteelt noodzakelijk was om de aanwezige slecht doorlatende podzolbodem te roeren door diepploegen of gebruik van een woeltand. De top van het dekzand is in deze boringen (m.u.v. de op beton gestuite boring 1) aangetroffen op dieptes variërend van 50 cm-mv (boring 2) tot 80 cm-mv (boring 8). Keileem is hier niet aangeboord binnen de maximale boordieptes. Selectieadvies op basis van het booronderzoek Vanwege het ontbreken van intacte bodems in de westelijke helft van het plangebied en het ontbreken van cultuurlagen of archeologische indicatoren zoals verkoolde zaden of pitten of bewerkt vuursteen of vuursteenconcentraties in de B/C | -horizont in de oostelijke helft van het plangebied en het ontbreken van vuursteenconcentraties van bewerkt vuursteen op het maaiveld in het gehele plangebied, adviseren wij om het plangebied in zijn geheel vrij te geven (geen vervolgonderzoek).
Selectiebesluit op basis van het booronderzoek Het conceptrapport | van het booronderzoek is op 30 juli 2026 beoordeeld door SMF | namens gemeente Weststellingwerf.3 Er zijn geen opmerkingen op het rapport maar het selectieadvies wordt slechts gedeeltelijk overgenomen. “Het archeologisch onderzoek is akkoord voor zover het een verkennend onderzoek is. Dit betekent dat wij in de conclusies meegaan dat de bodem in het westelijke gedeelte van het gebied verstoord is en aan de oostkant nog intact is. Dit volgens de kaart zoals in het ingediende rapport opgesteld. We kunnen het selectieadvies om de oostelijke kant, met intacte bodem, vrij te geven echter niet overnemen. Omdat de bodem nog intact is dient er een karterend onderzoek te worden uitgevoerd. Het ingediende onderzoek is niet voldoende als karterend onderzo | ek, omdat het gehanteerde grid niet voldoet. Het feit dat er weinig/geen vondsten zijn gedaan bij het verkennend onderzoek is niet voldoende om het gebied vrij te geven. | ” Het karterend onderzoek zal op | een nader te bepalen moment uitgevoerd en ger | apporteerd worden.4 Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden.
Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamhede | n in het plangebied te verkleinen. Wij wijzen erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van Hamaland Advies. 3 E-mail van dhr. C. Belder van gemeente Weststellingwerf aan P. Gorissen d.d. 30 juli 2026. 4 Noot van de auteur, E.E.A. van der Kuijl © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 5 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 257 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 6 van 41 Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister ”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voo r het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijke ambtenaar van de gemeente Weststellingwerf.
Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 258 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 1. | Inleiding 1.1 | Inleiding en onderzoekskader Hamaland Advies heeft in opdracht van Gorissen Ruimtelijk Advies in het kader van de aanvraag van | een | omgevingsvergunning | een | archeologisch | bureauonderzoek | en | een | verkennend booronderzoek uitgevoerd voor de realisatie van een kleinschalig eco-vakantiepark aan de Elsweg (ong.) te Noordwolde, gemeente Weststellingwerf | (zie Afbeelding 1). | Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 32.675 m². In totaal worden 20 vakantiewoningen, één beheerderswoning en één groepsaccommodatie gebouwd.
Voor het vakantiepark zullen de volgende ontgravingsdieptes aangehouden worden: • | Parkeerterrein: tot maximaal 1,00 meter diepte • | Riolering onder de ontsluitingsweg tussen de woningen | : diepste punt op maximaal 2 meter • | Kabels en leidingen langs de ontsluitingsweg tussen de woningen: 0,60 meter breedte en 0,80 meter diepte • | Sloot: circa 170 meter lengte en maximaal 1,20 meter diepte • | Plantgaten bomen: maximaal 1,00 meter diepte • | Plantsleuven hagen: maximaal 0,70 meter diepte • | Ten tijde van het opstellen van dit onderzoek, is het onduidelijk of de woningen op palen gebouwd worden, of dat deze op de grond geplaatst worden | 5 Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan Buitengebied 2014 (2016). Hierin heeft het een dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Archeologisch onderzoek is in deze gebieden nodig bij ingrepen groter dan 50 m² en dieper dan 30 cm-mv. De eerder beschreven ingrepen in het plangebied overschrijden zowel de norm van het verstoringsoppervlak als de verstoringsdiepte. Archeologisch onderzoek is daarmee noodzakelijk. Het KNA conforme | is uitgevoerd door Hamaland Advies. | Het bevoegd gezag, de | gemeente Weststellingwerf en diens archeologisch adviseur (Steunpunt Monumentenzorg Fryslân), hebben de resultaten van het bureauonderzoek op 20 juni 2025 getoetst.
De resultaten van het verkennend booronderzoek zijn op 30 juli 202 | 6 getoetst door het bevoegd gezag. 5 Mailwisseling tussen opdrachtgever en Hamaland Advies, 09 | -05-2025 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 7 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 259 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 8 van 41 Afbeelding 1: Topografische kaart met het plangebied binnen het rode kader ( Opentopo) 1.2 Doel en vraagstelling van het bureauonderzoek Het doel van het bureauonderzoek is het verkrijgen van inzicht in bekende en te verwachten archeologische waarden in en om het plangebied. Op basis van de verworven informatie wordt een archeologisch verwachtingsmodel voor de onderzoekslocatie opgesteld.
De volgende vragen zullen, indien mogelijk, beantwoord worden: • Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied? • Kunnen er archeologische vindplaatsen in het onderzoeksgebied aanwezig zijn? Vanwege de ligging nabij een beekdal geldt tevens de vraag: • Is in het plangebied sprake van beekdalafzettingen? Indien dit het geval is, is (eventueel) verder archeologisch onderzoek maatwerk onder meer afhankelijk van de aard en de omvang van de voorziene bodemingrepen en de praktische (on)mogelijkheid om daarbij archeologische waarnemingen te kunnen doen. Het antwoord op deze vragen zal worden verwerkt in een archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied, waarbij de volgende vraag wordt beantwoord: • Is aanvullend onderzoek noodzakelijk? 1.3 Werkwijze Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (protocol 4002 Bureauonderzoek KNA, versie 4.2) en de BRL SIKB 4002 en bestaat uit de volgende onderdelen: 1. afbakenen Plan - en plangebied, vermelden overheidsbeleid, vaststellen consequenties toekomstig gebruik (KNA-LS01); 2. beschrijving van het huidig gebruik (KNA LSO2); 3.
beschrijving van de historische situatie en de mogelijke verstoringen (KNA LSO3); Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 260 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 9 van 41 4. beschrijving van de bekende archeologische, ondergrondse bouwhistorische en aardwetenschappelijke kenmerken (KNA LSO4); 5. het opstellen van een specifieke verwachting en formulering onderzoeksstrategie (KNA LSO5); 6. het opstellen van een standaardrapport (KNA LS06). Om tot een gefundeerd archeologisch verwachtingsmodel te komen is voor het onderzoek relevant bronnenmateriaal geraadpleegd. Door informatie uit verschillende invalshoeken samen te voegen ontstaat de mogelijkheid dwarsverbanden te leggen tussen de diverse brontypen en aan de hand hiervan een geïntegreerd archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. De gegevens voor het onderzoek zijn ontleend aan: • Archis3, het geautomatiseerde archeologische informatiesysteem voor Nederland; • geomorfologisch, geologisch, bodemkundig, topografisch en historisch kaartmateriaal; • archeologische beleidskaart gemeente Weststellingwerf • www.famke.nl (provinciale beleidsadvieskaart); • Relevante archeologische rapporten en publicaties.
Zie voor de specificatie van deze bronnen de voetnoten in de tekst, de literatuurlijst voor rapporten en geraadpleegde websites. 1.4 Beleidskaders Rijksbeleid In 1992 werd in Valletta door de Ministers van Cultuur van de bij de Raad van Europa aangesloten landen het 'Europees Verdrag inzake de bescherming van het Archeologisch Erfgoed', beter bekend onder de naam 'Verdrag van Malta', ondertekend. De Wet op de Ar cheologische Monumentenzorg is op 1 september 2007 in werking getreden. De nieuwe wet heeft zijn beslag gekregen via een wijziging van de Monumentenwet 1988, aanpassingen in de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) en enkele andere wetten en met de invoerin g van de Wabo (2010). Met de nieuwe Wet op de Archeologische Monumentenzorg is het accent komen te liggen op het streven naar het behoud en beheer van archeologische waarden in de bodem (in situ) en het beperken van (de noodzaak van) archeologische opgravingen. Uitgangspunt van het nieuwe beleid is tevens het principe 'de verstoorder betaalt'. Bij het voorbereiden van werkzaamheden die het bodemarchief kunnen verstoren (zoals de aanleg van een weg, een nieuwe woonwijk, een bedrijventerrein), dient onderzocht te worden of daardoor archeologische resten verstoord kunnen worden.
Als uit het onderzoek blijkt dat er archeologische waarden aanwezig zijn en deze niet ter plaatse behouden kunnen blijven, dan dient de initiatiefnemer van het werk de kosten te dragen die gepaard gaan met het opgraven en conserveren van de plaats. Met de introductie van de nieuwe wet zijn de kerntaken en bestuurlijke verantwoordelijkheden van gemeenten veranderd. Eén van de belangrijkste consequenties is, dat gemeenten een centrale rol is toegekend in de bescherming van archeologisch erfgoed. In de wet is bepaald, dat gemeenten door inzet van een planologisch instrumentarium het archeologisch belang dienen te waarborgen. Bescherming van het archeologisch erfgoed kan onder meer vorm krijgen door in bestemmingsplannen regels ter bescherming van bekende en te verwachten archeologische waarden op te nemen. In de regelgeving is vastgelegd dat in het kader van een omgevingsvergunning van de aanvrager geëist kan worden dat hij een rapport overlegt waarin de archeologische waarde van het te verstoren terrein voldoende is vastgesteld. Voor de toetsing van archeologische waarden is een archeologisch bestel ontwikkeld, waarmee de arch eologische waarde van een terrein bepaald kan worden door middel van een getrapt systeem van onderzoek. In het kader van het vrijstellingsbesluit volstaat in eerste instantie een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO-O).
Een gedeelte van de Monumentenwet 1988 is in 2016 opgegaan in de Erfgoedwet. De Erfgoedwet harmoniseert bestaande wet - en regelgeving, schrapt overbodige regels en legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van het cultureel erfgoed zoveel mogelijk b ij het erfgoedveld zelf: musea, collectiebeheerders, archeologen, eigenaren en overheden. Een ander deel is opgaan in de Omgevingswet, welke op 1 januari 2024 in werking is getreden. De vuistregel voor de verdeling tussen de Erfgoedwet en de Omgevingswet is dat roerend cultureel erfgoed en Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 261 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 10 van 41 de aanwijzing van rijksmonumenten in de Erfgoedwet staan, terwijl de aanwijzing van ruimtelijk cultureel erfgoed (stads - en dorpsgezichten en cultuurlandschappen) en de omgang met het cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving in de Omgevingswet staan. D e Erfgoedwet en Omgevingswet maken zo samen een integrale bescherming van het cultureel erfgoed mogelijk.
Om de koppeling met de ruimtelijke ordening te maken, worden de verwachtingen van archeologische beleidskaarten (al dan niet aangevuld of gewijzigd door recenter archeologisch onderzoek) juridisch planologisch ingebed, zowel op provinciaal niveau in projectbesluiten, alsook op gemeentelijk niveau in omgevingsplannen. Met het inwerking treden van de Omgevingswet verkreeg iedere gemeente direct een omgevingsplan van rechtswege, dat bestaat uit een tijdelijk en een nieuw deel. Het tijdelijk deel van het omgevi ngsplan bestaat uit (ruimtelijke) regels uit verschillende vervallen instrumenten, zoals bestemmingsplannen en rijksregels over activiteiten (aangeduid als de bruidsschat). Het nieuwe deel van het omgevingsplan is eerst nog leeg, met uitzondering van eventuele voorbereidingsbesluiten op basis van het overgangsrecht. De regels in het nieuwe deel komen deels tot stand door bestaande regels uit het tijdelijk deel om te zetten naar het nieuwe deel. Daarnaast neemt de gemeente in het nieuwe deel nieuwe regels op voor ruimtelijke ontwikkelingen en beleid. Het wijzigingen/vaststellen van het nieuwe deel van het omgevingsplan kan ook thematisch gebeuren. Deze overgangsfase duurt tot eind 2031.6 Provinciaal Beleid Het provinciaal beleid is vastgelegd in de structuurvisie Grutsk op ‘e Romte (2014) 7.
Provinciale Staten van Fryslân hebben in maart 2014 de structuurvisie voor de provincie Fryslân vastgesteld. Tevens zijn de belangrijke thema’s rondom archeologie opgenomen in het beleidsplan Nij Poadium; Kunst, Cultuur, Taal & Onderwijs en Erfgoed in de provincie Fryslân.8 Dit beleidsplan is van kracht vanaf 2021 tot 2024. De nieuwe doelen staan hieronder uitgelegd: • Behouden en zichtbaar maken van archeologische waarden. • Kwetsbare archeologische waarden beschermen met het zoveel mogelijk voorkomen van onnodig onderzoek. • Het benutten van kansen voor het betrekken van archeologische waarden in nieuwe ontwikkelingen. • Het vergroten van het draagvlak voor het beschermen van archeologische waarden door middel van publieksactiviteiten. De provincie Fryslân wil dit bereiken door: • Het door ontwikkelen en verbeteren van de zichtbaarheid van de beleidsadvieskaart FAMKE samen met gemeenten en op thema’s samen met kennisinstellingen. Deze thema’s zijn onder meer pingo’s, veenontginningen, historische boerderijplaatsen, maritiem erfgoed en de sluipende aantasting van terpen met aandacht voor publieksbereik zoals open dagen bij opgravingen. • Het doorwerken van de FAMKE in eigen projecten. • Het uitvoeren van het terpenproject. • Het in stand houden en stimuleren van de publieksfunctie van het Noordelijk Archeologisch Depot Nuis.
• Het advies geven door middel van de erfgoedwet over het aanwijzen van archeologische monumenten. • De zichtbaarheid van de archeologie in Fryslân verbeteren door de ondersteuning van elf archeologische steunpunten. • Het verwerken van archeologische vondstmeldingen. Om reden van inzicht in een betere bescherming van het bodemarchief ten behoeve van een zo goed mogelijk inzicht in de verwachte ligging, verspreiding en aard van het bodemarchief, heeft de provincie het initiatief genomen om, zoveel mogelijk in samenwerking met het rijk en de gemeenten, 6 Iplo.nl/regelgeving/instrumenten/omgevingsplan/omgevingsplan -rechtswege. 7 Provincie Fryslân, 2014. 8 https://www.fryslan.frl/ruimtelijkekwaliteit Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 262 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 het bodemarchief zo goed mogelijk in kaart te brengen. Dit gebeurt op de FAMKE | 9: Friese Archeologische Monumentenkaart Extra. De FAMKE is in de eerste plaats gebaseerd op twee bestaande landelijke kaarten: de Archeologische Monumentenkaart (AMK) en de Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW). Daarnaast houdt de FAMKE rekening | met de kans dat de mogelijk aanwezige archeologische resten verstoord zijn en met de omvang van de bodemingreep.
Dit alles bij elkaar is vertaald in provinciedekkende kaarten die aangeven hoe er het beste met het bodemarchief kan worden omgegaan. De FAMKE | bestaat uit twee advieskaarten, één voor de periode | Steentijd | - Bronstijd (300.000 | - 800 v Chr.), en één voor de periode | IJzertijd - Middeleeuwen (800 v Chr. | – 1.500 n Chr.) | . Op de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra (FAMKE) voor de periode IJzertijd | – Middeleeuwen, | ligt het plangebied in | een zone die wordt gecategoriseerd als ‘ | geen onderzoek noodzakelijk’ | . Op dezelfde kaart | , maar dan voor de periode Steentijd | – Bronstijd ligt | het plangebied in de zone | ‘quickscan’. Gemeentelijk beleid Vanaf 2030 wordt het archeologische beleid ondergebracht in het Omgevingsplan zoals voorzien in | de | nieuwe | Omgevingswet | die | per | 01 | -01-2024 | van | kracht | is | gegaan. | De | gemeente Weststellingwerf | beschikt nog niet over een definitief omgevingsplan zoals voorzien in de Omgevingswet.
Tot die tijd worden alle bestemmingsplannen samengebracht in een tijdelijk omgevingsplan, een zogenaamd ‘omgevingsplan | -van-rechtswege’.10 Het archeologisch beleid voor het onderhavig plangebied is ondergebracht in het bestemmingsplan Buitengebied 2014 (2016), welke is opgenomen in het tijdelijke omgevingsplan.11 Deze is gebaseerd op de advieskaarten uit het | “Archeologisch | Basisonderzoek | ten | behoeve | van | de | herziening | Bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Weststellingwerf”.12 Binnen het vastgestelde bestemmingsplan geldt voor het gehele | buitengebied | van de gemeente Weststellingwerf een dubbelbestemming ‘waarde archeologie’ | voor het ontgronden, afgraven, egaliseren en | ophogen van gronden en of het anderszins ingrijpend wijzingen van de bodemstructuur een vergunning vereist. | Daarvoor dient archeologisch | vooronderzoek | plaats | te | vinden | conform | de | beleidsadvieskaart. | De beleidsadvieskaart is verdeeld over twee perioden | ; een voor de periode Steentijd | – Bronstijd en een kaart voor de periode IJzertijd en later. | Deze | kaarten zullen | daarom worden gebruikt als toetsingskader voor de | archeologische verwachting. Op de advieskaart voor de periode Steentijd | – Bronstijd (zie Afbeelding 2) heeft het plangebied de aanduidingen ‘karterend onderzoek | 1’ en ‘quickscan’.
Archeologisch onderzoek voor de periode Steentijd – Bronstijd wordt geadviseerd bij ingrepen groter dan 500 m² (aanduiding ‘1’) en 5.000 m² (aanduiding ‘quickscan’). De meest westelijke rand van het plangebied valt net op de grens van een zone aangeduid als ‘dobben’ met een onderzoeksgrens van 500 m². | De advieskaart voor de periode IJzertijd en later | (zie Afbeelding | 3), laat zien dat | het plangebied binnen | ‘karterend onderzoek 3’ valt (onderzoek voor deze periode bij ingrepen groter dan 5.000 m²) | . Het plangebied valt binnen het bestemmingsplan Buitengebied 2014 (2016). Hierin heeft het een dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Archeologisch onderzoek is in deze gebieden nodig bij ingrepen groter dan 50 m² en dieper dan 30 cm | -mv. 9 http://www.fryslan.frl/famke 10 Informatiepunt Leefomgeving 2024 11 www.omgevingsweb.nl 12 Ten Anscher en van der Veen, 2013. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 11 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 263 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t.
06-51873933 12 van 41 Afbeelding 2: Archeologische advieskaart gemeente Weststellingwerf periode Steentijd – Bronstijd ( ten Anscher en van der Veen, 2013) Afbeelding 3: Archeologische advieskaart gemeente Weststellingwerf periode IJzertijd en later (ten Anscher en van der Veen, 2013) Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 264 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 1.5 | Administratieve gegevens Tabel | 1: Gegevens projectgebied Opdrachtgever | Gorissen Ruimtelijk advies Uitvoerder, Beheer en plaats documentatie | Hamaland Advies, Zelhem Bevoegd gezag | Gemeente Weststellingwerf Toetser namens het bevoegd gezag | Steunpunt Monumentenzorg Fryslân; mw. J. van Leeuwen en/of mw. M. Honshorst Provincie, Gemeente, Plaats | Friesland, Weststellingwerf, | Noordwolde Ten oosten en zuiden van de Elsweg 21 Adres en Toponiem Vakantiepark Elsweg te Noordwole x, y coördinaten | 13 NW | 205.719 / 543.661 NO | 205.846 / 543.772 ZO | 205.946 / 543.568 ZW | 205.802 / 543.510 Centrum | 205.830 / 543.633 Hoogte | 3,41 – 3,80 m+NAP Kadastrale gegevens | Gemeente Noordwolde, sectie M, perceel 965, 1114, 299, 1344, 1900 (deels) Onderzoekmeldingsnr.
| 5800364001 Oppervlakte plangebied | Circa 32.675 m² Huidig grondgebruik | Bouwland Toekomstig grondgebruik | Vakantiepark 3L11H | Grondmorenewelvingen (relatief hooggelegen) Geomorfologie | 22R42v | Beekdalbodem, bedekt of opgevuld met veen 10B53yc Dekzandrug, al dan niet met oud-bouwlanddek Bodemtype | Hn21 | Veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand Grondwatertrap | VII Geologie | Deelgebied 1: Formatie van Drenthe, Laagpakket van Gieten (DR1) (keileem, deels gestuwd en/of meegestuwd met oudere afzettingen) Periode | Laat-Paleolithicum t/m Nieuwe Tijd 13 Archis3 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 13 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 265 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 14 van 41 2 Bureauonderzoek en verwachtingsmodel 2.1 Landschapsgenese Geologie De oppervlakte afzettingen in het onderzoeksgebied zijn ontstaan in de laatste ijstijden, het Saalien en het Weichselien. Gedurende het Saalien werd landijs vanuit het noorden opgestuwd in zuidelijke richting. Hierbij werden diepe dalen uitgeschuurd en is zowel op de hoogten als in de dalen keileem en/of fluvioglaciaal zand afgezet. Ook werden stuwallen opgeworpen. Tijdens de Weichsel -ijstijd heeft het ijs ons land niet bereikt.
Een dergelijk koud klimaat is zeer droog. Hierdoor ontstonden sneeuw- , zand- en stofstormen. Het uitgestoven zand werd weer afgezet als een zanddek van vrij uniforme samenstelling. Als gevolg van de stijging van de zeespiegel in de relatief warmere periode die volgde, stagneerde de zoetwaterafvoer en ontstonden er vanaf het Mesolith icum grote veengebieden. De Formatie van Boxtel is een jonge geologische Formatie uit het Midden- en Laat-Pleistoceen en het Vroeg-Holoceen (ongeveer vanaf 600.000 jaar oud). Het Laagpakket van Wierden bestaat uit dekzand, eolisch fijn tot matig grof zand uit de laatste glaciale periode, het Weichselien (van ongeveer 116.000 tot 11.000 jaar geleden). Aan het begin van het Holoceen werd het warmer en steeg de zeespiegel door het smelten van ijskappen na de laatste ijstijd. Dit zorgde voor een hogere grondwaterstand en de vorming van moerassen en drassige gebieden . In deze natte omstandigheden ontstonden uitgestrekte veengebieden. Door de eeuwen heen werd steeds meer organisch materiaal afgezet, waardoor een dikke veenlaag ontstond. Deze veenafzettingen die zijn ontstaan tijdens het Holoceen worden gerekend tot de Formatie van Nieuwkoop. Dit veen komt vooral voor in West-, Noord- en Zuidwest- Nederland en ligt vaak op oudere afzettingen, zoals de Formatie van Boxtel (Laat-Pleistoceen zand en dekzanden).
Op de geologische kaart is het plangebied gekarteerd als de Formatie van Drenthe, Laagpakket van Gieten (keileem). Paleogeografische kaarten laten zien dat het plangebied in een dekzandgebied ligt, en dat het gedurende de periode tussen circa 500 v.Chr. en 1500 n.Chr. op de rand van een veengebied gelegen heeft. Geomorfologie De geomorfologische kaart (zie Afbeelding 4) ligt het plangebied grotendeels binnen relatief hooggelegen grondmorenewelvingen (3L11H). De zuidoostelijke hoek valt net binnen een beekdalbodem bedekt of opgevuld met veen (22R42v) , terwijl centraal langs de westelijke grens sprake is van een dekzandrug al dan niet bedekt met een oud-bouwlanddek (3B53yc). Buiten het plangebied, binnen de dekzandrug, komen enkele uitblazingskommen (10N51) voor. Bodem Volgens de bodemkaart (zie Afbeelding 5) is er sprake van veldpodzolgronden in leemarm en zwak lemig fijn zand (Hn21). Veldpodzolgronden zijn nattere gronden, welke in het verleden periodiek of permanent met water verzadigd waren. De bovengrond is mineraalarm en een uitspoelingslaag (E- horizont) ontbreekt meestal. Wel is er altijd sprake van een inspoelingslaag (B -horizont), welke meestal geleidelijk overgaat in de C -horizont. Veldpodzolgronden worden veelal aangetroffen ter plaatse van jonge heideontginningen, op lage ruggen en in de lagere delen van het landschap.
Ook kunnen ze aangetroffen worden op dekzandruggen die in het verleden onderdeel uitmaakten van een veengebied.14 14 De Bakker en Schelling, 1989 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 266 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 15 van 41 Afbeelding 4: Uitsnede uit de geomorfologische kaart met het plangebied binnen het rode kader (Archis3) Afbeelding 5: Uitsnede uit de bodemkaart met het plangebied binnen het rode kader (Archis3) Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 267 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 16 van 41 Grondwater Waterverzadiging is één van de belangrijkste factoren voor de conservering van archeologisch materiaal in de bodem. Water is van cruciaal belang omdat het zuurstof uitsluit, waardoor bepaalde degradatieprocessen, zoals roesten of mineralisatie, niet plaats vinden. Ook voor de herkenbaarheid van grondsporen is de invloed van de waterhuishouding groot. 15 De huidige grondwaterstand speelt om deze reden een belangrijke rol voor de conservering van archeologische resten.
Het grondwaterspiegel -dieptemodel bestaat uit een aantal grondwater karakteristieken die samen de langjarig gemiddelde fluctuatie dieptes van de grondwaterspiegel weergeven.16 Deze statistieken zijn de gemiddelde kleinste grondwaterspiegel diepte (GHG), de gemiddelde grootste grondwaterspiegel diepte (GLG), en de daarvan afgeleide grondwatertrap (Gt). In het plangebied is sprake van grondwatertrap VII. De GHG (winter) ligt op 80-140 cm-mv en de GLG (zomer) op meer dan 120 cm-mv. Hoogte Op het Actueel Hoogtebestand Nederland (zie Afbeelding 6) heeft het plangebied een maaiveldhoogte van circa 3,41 m+NAP in de laagste delen in het noorden en van 3,80 m+NAP op de hoogste delen in het zuiden. Die hoogteverschillen zijn ook buiten het plangebied zichtbaar. Net ten westen van het plangebied zijn de uitblazingskommen in de dekzandrug duidelijk zichtbaar, terwijl de beekdalbodem wat lastiger herkenbaar is. In het plangebied zijn geen sporen of structuren zichtbaar op de hoogtekaart. Afbeelding 6: Uitsnede uit de hoogtekaart met het plangebied in het rode kader (AHN4 DTM) 15 Willemse 2021. 16 https://www.dinoloket.nl/bro-model-grondwaterspiegeldiepte Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 268 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t.
06-51873933 17 van 41 Milieu- en geotechnische gegevens Het project bevindt zich nog in de ontwerpfase, daarom zijn er nog geen actuele milieutechnische- en geotechnische rapporten voorhanden bij de opdrachtgever. In het Bodemloket 17 zijn twee meldingen opgenomen. Meldingen NZ054404453 en NZ054414729 hebben betrekking op dempingen en hebben als status voldoende onderzocht. In de Bodematlas Fryslân18 komen deze zelfde meldingen terug. Uit de raadpleging van het Dinoloket (zie Afbeelding 7)19 blijkt dat direct grenzend aan het plangebied twee boringen geregistreerd staan. Het gaat om: • Boring B16E1222: de afzettingen tot 60 cm-mv zijn als Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden aangeduid. Tot 20 cm-mv is het zand matig humeus, daaronder is het matig fijn. Tussen 60 en 130 cm-mv komen niet nader gespecificeerde afzettingen van dezelfde Formatie voor . Tot 120 cm -mv is het zand matig fijn en daaronder is de laatste 10 centimeter matig fijn en grindig. De basis van het boorprofiel, einde boring op 180 cm-mv, bestaat uit leem van de Formatie van Drenthe, Laagpakket van Gieten. • Boring B16E1227: deze boring is to t 1 2,00 m -mv doorg ezet. De afzettingen van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden komen tot 2,00 m-mv voor en bestaan uit (matig fijn) zand. Tussen 2,00 en 5,30 m-mv is het Laagpakket van Gieten van de Formatie van Drenthe aangetroffen.
Tot 2,20 m-mv bestaat dit Laagpakket uit zand; daaronder uit leem. Vanaf 5,30 m-mv bestaat de bodem uit afzettingen van de Formatie van Drachten. Dit Laagpakket bestaat uit matig fijn zand op zeer fijn zand op matig fijn zand op zeer fijn zand. Net buiten het plangebied staat: • Boring B16E1223: tot 1,80 m-mv is dekzand van de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden) aangeboord. Dit pakket bestaat uit zand dat op 50 cm-mv overgaat in matig fijn zand. Hieronder is tot het einde van de boring op 220 cm -mv sprake van leem van de Formatie van Drenthe, Laagpakket van Gieten. 17 www.bodemloket.nl 18https://fryslan.maps.arcgis.com/apps/mapviewer/index.html?webmap=913ffee88faa4978b65b0fdbd07a4177&exte nt=120990,533762,221778,617075,28992 19 https://www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 269 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 18 van 41 Afbeelding 7: Uitsnede uit de kaart met ondergrondse gegevens met het plangebied in het rode kader (Dinoloket). 2.2 Historische ontwikkeling plangebied en haar directe omgeving Noordwolde20 De oorsprong van het dorp Noordwolde ligt in de Middeleeuwen. Net na deze periode, in 1642, ontwikkelde het zich tot een kruisdorp nadat de Noordwoldervaart (Noordwolder Sloot) gegraven werd.
Het dorp groeide op de turfwinning, maar in de 19e eeuw werd overgestapt op rietvlechten, manden maken en stoelen vervaardigen, om zich later volledig te richten op rotanverwerking voor meubelen. Het plangebied ligt ten zuiden van de middeleeuwse kern van Noordwolde , in het Westersche Veld. Informatie historische kaarten Op de kaart van Weststellingwerf van Schotanus uit 171821 (niet afgebeeld) is ter hoogte van het plangebied nog geen sprake van uitbreiding van Noordwolde. Het plangebied net ten noorden van het Noort Wolder Meer. In het gebied komen veel sloten voor, wat doet vermoeden dat het plangebied, net als ten zuiden van het meer gelegen delen, begroeid is met hoogveen. Op de Kadastrale kaart uit 1829 (zie Afbeelding 8) ligt het plangebied binnen meerdere percelen. Percelen 137, 138, 159, 161, 167 en 169 zijn in gebruik als bouwland. Perceel 136 en 157 zijn in gebruik als weiland. Perceel 178 betreft heide en perceel 160 is aangeduid als huis en erf. Zowel op het perceel weiland langs de noordelijke grens van het plangebied en het perceel bouwland in de noordwestelijke hoek staat een gebouw met de aanduiding ‘huis’. Op basis van de kadastrale kaart staan er meerdere huizen in het plangebied dat verder een agrarisch gebruik kent, in een in oostelijke, zuidelijke en westelijke richting uitstrekkend, nog niet ontgonnen heidegebied.
Anders dan enkele wisselingen in landgebruik, en de aanwezigheid van een weg of pad in de periode 20 https://www.frieslandwonderland.nl/friesland/plaats/noordwolde 21 https://www.frieslandopdekaart.nl/kaarten/googlemaps/30/ Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 270 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 tussen ongeveer 1929 en 1962 | veranderd er tot omstreeks 1962 vrij weinig. Deze kaart | (zie Afbeelding | 9) laat zien dat de bebouwing in het plangebied gesloopt is, en dat bijna het gehele plangebied als weiland in gebruik is genomen. Eén strook is als bouwland aangeduid. | De huidige Elsweg vormt vanaf nu de westelijke grens van het plangebied. | Vanaf ongeveer 1965 is het bouwland ook omgezet in weiland. | Vanaf 1995 | (zie Afbeelding | 10) is het landgebruik weer omgezet in bouwland. Daarmee is de huidige situatie ontstaan. Afbeelding 8: Uitsnede van de Kadastrale kaart met het plangebied in het rode kader (HisGis Fryslân). Beige: bouwland, lichtgroen: weiland, paars: heide, rood: huis (en erf) © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t.
06-51873933 | 19 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 271 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 Afbeelding | 9: Uitsnede uit de topografische kaart van 1962 met het plangebied binnen het blauwe | kader (www.topotijdreis.nl) Afbeelding 10: Uitsnede uit de topografische kaart van 1995 met het plangebied binnen het blauwe | kader (www.topotijdreis.nl) © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 20 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 272 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog heeft noemenswaardige gevolgen gehad voor het plangebied. Het ligt op de | Indicatieve Kaart Militair Erfgoed | 22 in een algemene, bijna geheel Nederland omvattende zone, | waar | resten | kunnen | worden | verwacht | van | kleinere | objecten | en | structuren | zoals crashlocaties, veldgraven en onderduikholen. | In het Verliesregister | staat voor de omgeving van Noordwolde één crash vermeld (T1657).23 Het gaat om een Halifax II, die in de nacht van 29 op 30 juni 1942 neergestort is.
2.3 | Archeologische waarden In Archis3 (zie Afbeelding | 11) staan binnen een straal van | ongeveer 1.200 | meter rondom | het plangebied de volgende | onderzoeken en vondstmeldingen | vermeld: • | Onderzoeksmelding 5756025001: in 2025 voert TA Survey een bureauonderzoek uit voor een groter gebied waar ook het plangebied onder valt. Het onderzoek is als ‘lopend’ weergegeven en zodoende zijn er nog geen rapportages beschikbaar. • | Onderzoeksmelding | 2101247100: in 2005 heeft De Steekproef op circa 750 meter ten noordwesten een booronderzoek uitgevoerd. Tijdens het booronderzoek is in geen van de boringen een (restant van een) A | -horizont aangetroffen. In twee boringen is het gehele profiel geroerd en in twee bor | ingen is een restant van een B | -horizont waargenomen. Archeologische indicatoren ontbreken. | 24 • | Onderzoeksmelding 2444704100: in 2015 heeft Antea Group voor een langer tracé een booronderzoek uitgevoerd. Een deel van dit tracé loopt op ongeveer 950 meter ten zuiden van het huidige plangebied. | Op basis van de rapportage is het onduidelijk of en welke boringen nabij het huidige plangebied gezet zijn. In het algemeen kan gesteld worden dat de bodem bestaat uit dekzand op (kei)leem en dat de bodem veelal verstoord.
Op enkele delen zijn resten van een podzolbodem aangetroffen, veelal alleen het restant van | een B- horizont, maar lokaal kwam ook een E | -horizont voor.25 • | Onderzoeksmelding | 2361988100: | in | 2012 | heeft | Oranjewoud | een | bureau- | en booronderzoek uitgevoerd voor een langer tracé. Een deel van dit tracé loopt op circa 1095 meter ten westen van het huidige plangebied. | Uit de boorpuntenkaart blijkt dat de ondergrond in enkele andere boringen uit keileem bestaat. Veen is in een enkele boring langs dit deel van het tracé aangetroffen. Over het algemeen kan gesteld worden dat er geen bodemvorming is waargenomen.26 • | Vondstmelding 2870019100: op 1105 meter ten noorden heeft een opgraving van de ROB plaatsgevonden, waarbij onderzoek aan de kerk heeft plaatsgevonden. De voorganger van de huidige kerk dateert waarschijnlijk uit de eerste helft van de 16 | e eeuw. Ook zijn in het koor een verzameling zwerfkeien aangetroffen, waarvan de betekenis onduidelijk is. • | Vondstmelding 4928570100: op circa 1185 meter ten noordwesten is een napjessteen uit het Neolithicum – de Vroege Middeleeuwen gevonden.
22 www.ikme.nl 23https://www.verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl/ahome/lossregister/results?aircraft=&sglo=&date=&location= Noordwolde&pn=&unit=&name=&cemetery=&airforceP=&target=&province=&airfield= 24 Jelsma, 2005 25 La Fèber,, 2014 26 Kaptein en Bakker, 2012 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 21 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 273 Project | : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk | : DWS/ALG/HAMA/255443 Afbeelding | 11: Uitsnede uit de kaart met Archis-meldingen met het plangebied binnen het rode kader (Archis) 2.4 | Archeologisch verwachtingsmodel Op grond van de bekende geologische, landschappelijke, aardkundige, archeologische en historische gegevens in en rond het plangebied kan de archeologische verwachting worden bepaald. Het plangebied is gelegen op met dekzand bedekte grondmorenewelvingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden op Formatie van Drenthe, Laagpakket van Gieten). In de omgeving zijn soms (restanten van) een B-horizont aangetroffen, wat duidt op een oorspronkelijk bodemprofiel van podzolgronden. Uit Dino-boringen die dichter bij het plangebied gezet zijn, blijkt dat er waarschijnlijk geen (rest)veen aanwezig is.
De paleogeografische kaarten plaatsen het plangebied gedurende de IJzertijd tot en met de Late | Middeleeuwen op de rand van een veengebied, maar mogelijk heeft het veen de hoger gelegen dekzandgebieden niet bedekt. Op basis van historisch kaartmateriaal | stond rond 1811-1832 bebouwing in het plangebied. Het gaat waarschijnlijk om kleine huizen, welke volgens de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels soms op het bouwland of in het weiland stonden. De huizen verdwijnen rond 1962 van de kaart en vanaf dan blijft het plangebied onbebouwd. In de periode tussen ongeveer 1929 en 1962 liep een noord | - zuid georiënteerde weg of pad in het westelijk deel van het plangebied, maar deze is verdwenen toen de Elsweg rond 1962 werd aangelegd | . Van oudsher zijn de hoger gelegen dekzandruggen geschikte vestigingslocaties, zeker als er water in de buurt is. Het plangebied heeft daarmee een geschikte landschappelijke ligging om bewoning vanaf het Laat-Paleolithicum te verwachten. | De archeologische verwachting per periode is weergegeven in Tabel 2. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 22 van 41 Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek | 274 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t.
06-51873933 23 van 41 Tabel 2: Archeologische verwachting plangebied Periode Verwachte vindplaatstypen Verwachte grondlaag (diepte) Tweede Wereldoorlog Laag Crashlocaties, veldgraven en onderduikholen In de bouwvoor IJzertijd – Nieuwe Tijd Laag tot hoog Veen: losse vondsten, ontginningssporen, veenwegen Dekzand: resten van (historische) erven/huisplaatsen (al dan niet ouder dan 1811-1822), landbewerking, ontginning In de top van het dekzand Neolithicum – Bronstijd Middelhoog Resten van erven/huisplaatsen, landbewerking, ontginning, vuursteenstrooiingen/- concentraties, losse vondsten In de top van het dekzand Laat-Paleolithicum – Mesolithicum Middelhoog Nederzettingsterreinen, jachtkampen, haardplaatsen, vuursteenconcentraties en vuursteenstrooiingen. begravingen In de top van het dekzand Bijlage 10 - Archeologisch onderzoek 275 Project : BO en IVO Vakantiepark Elsweg Noordwolde Kenmerk : DWS/ALG/HAMA/255443 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 24 van 41 3 Conclusie en aanbeveling op basis van het bureauonderzoek 3.1 Conclusie Het plangebied is gelegen op met dekzand bedekte grondmorenewelvingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden op Formatie van Drenthe, Laagpakket van Gieten). In de omgeving is soms (het restant van) een B-horizont aangetroffen, wat duidt op een oorspronkelijk bodemprofiel van podzolgronden.