Bijlage 3 - Ruimtelijke onderbouwing (0098777233)
Tekst van het document
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
33
Transparante houtwal
Besloten houtwal
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
34
Verhoogde ligging
Transparante houtwal
Begroeide houtwal
Verhoogde houtwal met greppel
Dubbele houtwal met voetpad
Begroeid met greppel
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
35
Plangebied Landschappelijk raster Accenten Groen Plantsoenen Houtwallen Oost-west verbindingen Waterstructuur Vaarwater explosiemotor Bouwvelden Auto ontsluiting Langzaam verkeersontsluiting
Duurzaam watersysteem: - vasthouden door ruime bergingscapaciteit - oppervlakkig afvoeren - retentie t.b.v. tijden van droogte - beleving en vaarwater
3.4 Duurzaam watersysteem Lindewijk 2 verkrijgt een duurzaam watersysteem. Concreet houdt dit in: Voorzien in een ruime bergingscapaciteit •• Ruimte voor water in de vaargeul •• Bij piekbuien water opvangen in greppels •• Bij extreme buien kunnen plantsoenen overstromen •• Wadi’s kunnen vanwege de leemhoudende bodem enkel worden toegepast met een overloop richting een hemelwaterriool. Oppervlakkige afvoer •• Afvoer via de straat richting geulen, greppels en plantsoenen •• Afkoppelen van regenwater vanaf de daken Gebruiken voor beleving en recreatie •• Vaarwater (gedeeltelijk) Inzetten tegen hittestress •• Stromend water zorgt voor verkoeling •• Grotere retentiecapaciteit in tijden van regen en watersuppletie in tijden van droogte _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
36
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
37
Plangebied Landschappelijk raster Accenten Groen Plantsoenen Houtwallen Oost-west verbindingen Waterstructuur Vaarwater explosiemotor Bouwvelden Auto ontsluiting Langzaam verkeersontsluiting
Vervolmaken landschappelijk raster - plantsoenen - secundaire houtwallen - oost-west verbindingen
3.5 Vervolmaken landschappelijk raster Het landschappelijk raster bestaat niet alleen uit lange lijnen in de vorm van noordzuid gerichte houtwallen, greppels of watergangen. Een reeks grote of kleinere plantsoenen en secundaire houtwallen zorgen voor aangename plekken in de woonomgeving. Tevens vormen deze subtiele oost-west verbindingen in het weefsel van Lindewijk 2. Daarin wordt voortgebouwd op dergelijke oost-west verbindingen die in Lindewijk 1 al aanwezig zijn.
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
38
Plangebied Landschappelijk raster Accenten Groen Plantsoenen Houtwallen Oost-west verbindingen Waterstructuur Vaarwater explosiemotor Bouwvelden Auto ontsluiting Langzaam verkeersontsluiting
Ontsluiting - langzaam verkeer stimuleren - lijnen en lussen - aantrekkelijk verblijfsstraten - veilige openbare ruimte
3.6 Ontsluiting Het landschappelijk raster zorgt voor een heldere structuur, die ook voor de ontsluiting van de woongebieden wordt benut. Soms bepalen de lange lijnen ook de ligging van woonstraten, zoals op de landtongen. Omdat in het raster al rekening is gehouden met de ligging van bestaande wegen of openbare ruimten uit Lindewijk, sluiten de straten uit Lindewijk 2 efficient aan. Het uitgangspunt is dat er meerdere verbindingen ontstaan voor langzaam verkeer. Daartoe worden diverse dwarsverbindingen in het weefsel opgenomen. Zo is er onder meer een langzaam verkersverbinding mogelijk langs de westzijde van de St. Fransciscus. Autoverkeer wordt toegeleid naar de Grote vuurvlinder en vandaar naar de bestaande aansluitingen op de Lycklamaweg.
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
39
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
40
4. Stedenbouwkundig plan
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
41
4.1 Flexibel stedenbouwkundig plan In paragraaf 2.2 is aangegeven dat er behoefte is aan een flexibel stedenbouwkundig plan. Dit heeft te maken met het gegeven dat gedurende de looptijd van dit plan, de specifieke woningvraag nog grotendeels onbekend is. In een flexibel stedenbouwkundig plan worden niet exact de typen woningen, de aantallen per bouwvlak of de verkaveling vastgelegd, maar wordt een landschappelijk raamwerk gemaakt dat in de loop van de tijd kan worden ingevuld met bouwblokken. De essentiele delen van het raamwerk (de belangrijkste openbare ruimten) liggen al wel vast, zodat de ruimtelijke kwaliteit niet meer ter discussie kan komen te staan. Tevens is er dan op voorhand duidelijkheid over de verkeersafwikkeling, de ligging van leidingen en de afwatering. In het landschappelijk raamwerk liggen de ‘bouwvelden’ waarin ruimte is voor de woningen, zij- en achterpaden en parkeerplaatsen. Het ontwikkelingsproces van deze woningen zal gedurende een langere periode plaatshebben. Voor het stedenbouwkundig plan betekent dit dat er dus nog niet exact wordt bepaald hoeveel woningen er van welk type komen (met een suggestie in paragraaf 4.5), en ook de fasering wordt niet vastgelegd (met een suggestie in paragraaf 4.6).
Het is dus een flexibel plan, waarin de hoofdstructuur helder is vastgelegd, maar waarbij de invulling van de bouwvelden kan plaatsvinden op basis van de behoefte. N.B. het in de volgende pagina’s opgenomen ontwerp is dus illustratief. De exacte ligging, het exacte aantal of de omvang van kavels, parkeerplaatsen of groenelementen zijn indicatief.
Plangebied Landschappelijk raster Accenten Groen Plantsoenen Houtwallen Oost-west verbindingen Waterstructuur
Vaarwater explosiemotor Bouwvelden Auto ontsluiting
Langzaam verkeersontslu
Het landschappelijk raamwerk is opgebouwd uit de reeks elementen die in het voorgaande hoofdstuk zijn behandeld. _ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
42
za
ng La
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
43
4.2 Aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte In hoofdstuk 3 zijn de elementen behandeld die samen het landschappelijk raamwerk vormen. Samengevat zijn dit de volgende elementen: 1 ) Een landschappelijk raster waarmee een sterke ruimtelijke relatie tot stand komt tussen Lindewijk 2 met het oorspronkelijke landschap en met de rest van Wolvega. Het raster is opgebouwd aan de hand van 2 loodlijnen, te weten een noordzuid as gericht op de toren van de St. Franciscus en de oostwest as gericht op de toren van de Van der Valk. Gebruikmakend van het raster worden er nieuwe accenten toegevoegd. 2 ) Houtwallen, hagen en greppels en zorgen voor een groene woonomgeving, geven beschutting tegen wind en zon en dragen bij aan de waterhuishouding. 3 ) Duurzaam watersysteem: •• Vasthouden door ruime bergingscapaciteit •• Oppervlakkig afvoeren •• Retentie t.b.v. tijden van droogte •• Beleving en vaarwater 4 ) Vervolmaken van het landschappelijk raster met plantsoenen, kleinere houtwallen en oost-west verbindingen in de woonomgeving.
5 ) Ontsluiting •• Langzaam verkeer stimuleren •• Lijnen en lussen •• Aantrekkelijk verblijfsstraten •• Veilige openbare ruimte Kenmerken van de openbare ruimte straten fungeren als verblijfsgebied straten dragen bij aan het groene woonmilieu, door de bermen met houtwallen, greppels en/of hagen in de straten is ruimte voor straatbomen greppels en goten zorgen voor waterafvoer rekening houden met voldoende ruimte voor kabels&leidingen voortuinen en erfscheidingen dragen bij aan het groene woonmilieu lage haag als erfscheiding voortuin hoge hagen als erfscheiding zij- en achtertuin.
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
44
Woonstraat met houtwal en greppel Kenmerken •• Straten in het noordelijk deel van Lindewijk 2 •• Tweerichtingenrijbaan (afhankelijk van de situatie wel of geen vrijliggend voetpad) •• Overwegend in noord-zuid richting: straat met groene berm(en), greppel en in sommige gevallen een houtwal •• Optioneel een bomenrij in een berm zonder kabels & leidingen •• Afwatering naar greppels •• Exacte breedte van greppels nader te bepalen •• Lage haag als erfscheiding voortuin •• Hoge hagen als erfscheiding zij- en achtertuin
Greppel naast de straat
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
Groene bermen en greppel
Woningen bereikbaar met bruggetje
45
Woonstraten met houtwal en greppel en soms een berm
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
46
Woonstraat met berm en/of greppel Kenmerken Straten in het noordelijk gedeelte van Lindewijk 2 Tweerichtingenrijbaan (afhankelijk van de situatie wel of geen geen vrijliggend voetpad) • Overwegend in oost-west richting • Straat met groene berm(en), greppel en in sommige gevallen een houtwal • Optioneel een bomenrij in de berm zonder kabels&leidingen • Afwatering naar greppel • Exacte breedte van greppels nader te bepalen • Lage haag als erfscheiding voortuin • Hoge hagen als erfscheiding zij- en achtertuin • •
Groene bermen aan weerszijden van de straat
Groene berm met bomen
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
Berm tussen straat en voetpad
47
Fietslaan, fietspad • • • • •
Kenmerken Fietslaantjes met variabele breedte Soms tevens toegankelijk voor automobilist (te gast) Afwatering via molgoot Groene bermen met waar mogelijk laanbomen Enkelzijdig voetpad
Fietsen langs groene plekken
Mogelijke fietsroute langs de kerk
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
Aansluitend op bestaande routes
48
Plantsoen Kenmerken Verspreid gelegen in de wijk Kleine en grotere plantsoenen Soms voorzien van een smalle een- of tweerichtingenrijbaan (geen vrijliggend voetpad) of een zogenaamd Karrenspoor (zie profiel Karrenspoor) Plantsoenen spelen tevens een rol in de opvang van regenwater • • Plantsoenen bieden ruimte voor recreatie in de woonomgeving, sport en spelen Waar een laanstructuur is gewenst staan bomen langs de rand • van een plantsoen. Anders is een ‘losse’ situering van bomen wenselijk. • • •
Plantsoen ligt ‘op 1 oor’ met afwatering naar greppel
Plantsoen dient tevens voor wateropvang
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
49
Smalle straat langs het plantsoen
Woonstraat langs het spoor Kenmerken Beeld van een lommerrijke laan evenwijdig aan de spoorlijn Straat ter ontsluiting van het westelijke gedeelte van de waterwijk • Smalle tweerichtingenrijbaan met waar nodig een vrijliggend voetpad Woonstraat gaat in het zuidelijke gedeelte over in een • Karrenspoor • Straat met een stevige houtwal, waardoor het eventueel benodigde geluidsscherm aan het oog wordt onttrokken • Groene berm t.b.v. kabels en leidingen en een greppel voor de afwatering • Lage haag als erfscheiding voortuin • Hoge hagen als erfscheiding zij- en achtertuin • Indien een schouwpad nodig is moet die in het profiel worden opgenomen. Er zijn momenteel geen randvoorwaarden voor een schouwpad bekend. • •
Klinkerbestrating met houtwal en hagen
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
Lommerrijke laan langs spoor
50
Karrenspoor Kenmerken Straat ter ontsluiting delen waterwijk Smalle tweerichtingenrijbaan (geen vrijliggend voetpad) Twee bandensporen in klinkers, beton of keien Eventueel verstevigd gras om uit te kunnen wijken voor tegenliggers • Straat met groene berm(en), greppel en in sommige gevallen een houtwal • Optioneel een bomenrij in de berm zonder kabels&leidingen • Afwatering naar greppel • Exacte breedte van greppels nader te bepalen • Lage haag als erfscheiding voortuin • Hoge hagen als erfscheiding zij- en achtertuin
• • • •
Karrenspoor met betonplaten
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
Karrenspoor in het landschap
Karrenspoor in keien met verstevigd gras
51
Woonstraat waterwijk Kenmerken Straat ter ontsluiting delen waterwijk Smalle tweerichtingenrijbaan (geen vrijliggend voetpad) Straat met groene berm(en), greppel en in sommige gevallen bomen of struikenzones • Afwatering naar goot • Exacte breedte van goten nader te bepalen • Lage haag als erfscheiding voortuin • Hoge hagen als erfscheiding zijtuin • Indien grenzend aan het water mogelijkheid voor vlonders in de achtertuin. Vlonders hebben een breedte van maximaal 40% van de kavelbreedte. Er gelden specifieke richtlijnen m.b.t. vlonders. • • •
Klinkerbestrating met houtwal en hagen
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
Rechte woonstraat met waar mogelijk groene bermen
Lommerrijke laan langs spoor
52
Vaarwater Kenmerken •• In het deelgebied op de overgang naar de Lindevallei is het wenselijk om efficient vaarwater toe te voegen. •• De structuur van landtongen en watergangen wordt voortgezet, maar met breder vaarwater, zodat er daadwerkelijk bootjes in het water kunnen worden aangelegd. •• Als direct op de rand van het minimum vaarwegprofiel een damwandwordt geslagen, ontstaat een zogenaamd bakprofiel met minimaal ruimtebeslag. Dit profiel is vanwege de golfreflectie weinig geliefd bij vaarweggebruikers en bovendien niet natuurvriendelijk. •• Hinderlijke golfreflectie wordt vermeden door een natuurvriendelijke oever aan te leggen. Deze hebben als nadeel een groter ruimtebeslag dan verticale oevers. •• Om aanlegplaatsen bij woningen mogelijk te maken worden de volgende kavelbreedtematen aangehouden: •• Twee-onder-één-kap: 13 / 15 / 16 meter •• Vrijstaande woning: 18 / 20 / 22 / 24 meter
Toevoegen vaarwater
Richtlijnen Vaarwegen 2017
Figuur 7: Vaarwegprofiel en natuurvriendelijke oever
Vaarwegprofiel met natuurvriendelijke oever
3.5.9
Bestaande watergang
Fauna-uitstapplaats Wanneer een kanaal het leefgebied van dieren doorsnijdt, zullen deze proberen de door de vaarweg gevormde barrière over te steken. Bij damwandoevers lukt het de dieren niet om aan _ Stedenbouwkundig Plan - Concept de kant te komen en verdrinken ze. 53 Lindewijk 2, Wolvega
De beste oplossing voor het wild is een doorgaande natuurvriendelijke oever. Waar dit niet
4.3 Accenten
Wijkoverstijgend accent Wijkaccent Buurtaccent
De vele lange lijnen, afkomstig vanuit de landschappelijke structuur, geven veel aanleiding voor accenten in de bouwmassa of architectuur. Deze accenten zorgen voor een verbijzondering op het einde van een zichtlijn of aan een ruimte en dragen hiermee bij aan het karakter van plek.
Hiërarchie Om ervoor te zorgen dat accenten niet te veel gaan concurreren of betekenisloos worden is het van belang om een duidelijk onderscheid te maken. Dit onderscheid zorgt voor een hiërarchie waarin accenten een rol hebben. •• Wijkoverstijgende accenten: deze komen 2x voor ion de structuur, maar wel zichtbaar vanaf een langere afstand. Ze zijn zichtbaar als bijzonder bouwvolume en hebben een bijzondere architectuur. •• Wijkaccenten: deze accenten vangen lange zichtlijnen in de wijk op en zorgen voor oriëntatie en herkenning. Ze zijn zichtbaar vanaf een langere afstand maar minder prominent aanwezig als wijkoverstijgende accenten. •• Buurtaccenten: Dit zijn verbijzonderingen in de bouwmassa/architectuur die reageren op de directe context. Deze accenten markeren bijvoorbeeld prominente hoeken aan een ruimte of bijzondere woningen op het einde van een straat.
Pl
Een hiërarchie van stedenbouwkundige accenten
bi
ge an s nd
ed
La
lijk
pe er
st
ra
en
n ts an oe n ne
al
w
ut n
le
-w es n ge
in nd
r uu
ct ru
bi
er tv
st
er e at
rw re
sl
or ot
em
n
de
si lo xp
l ve
t on m aa
g tin
ui
z ng
rs
e ke
r ve g tin
ui
sl
t on
54
ap ch
nt
ce
Ac oe Gr Pl Ho st Oo at W a Va uw Bo to Au La
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
4.4 Parkeren
Langsparkeren Parkeerpocket klein Parkeerpocket standaard
Om ervoor te zorgen dat er voldoende ruimte is om te parkeren wordt dit op volgende manieren opgelost: •• Langsparkeren langs de straat •• Parkeerpockets tussen of achter de woningen •• Parkeren op eigen terrein
Parkeerpocket groot Parkeren eigen terrein
De kaart hiernaast toont indicatief aan op welke locaties de verschillende parkeeroplossingen worden toegepast. Deze kaart is indicatief en is puur ter verheldering van het parkeersysteem. De exacte locaties van de parkeerplekken kunnen bij de verdere invulling van het stedenbouwkundig plan nog veranderen.
Langsparkeren Langsparkeerplaatsen langs de straat kan langs de meeste straten worden toegepast. Enkel de kleinere “dwars”straten zijn hier vanwege het smalle profiel niet voor geschikt. Langsparkeren gebeurt enkel aan één kant van de straat, onderbroken door bomen. Hierdoor gaan geparkeerde auto’s niet het straatbeeld domineren.
Parkeerpockets Parkeerpockets bieden voldoende parkeergelegenheid daar waar voornamelijk kleinere kavels met bijvoorbeeld rijwoningen of meergezinswoningen worden toegepast. Een standaard parkeerpockets heeft circa 18-20 parkeerplaatsen en is toe te passen tussen woningen in. Parkeerplaatsen achter de woningen kunnen alleen wanneer de diepte van het bouwblok dit toelaat. Kleine parkeerpockets kunnen worden toegepast daar waar de ruimte beperkt is. Parkeerpockets maken onderdeel uit van de openbare ruimte, dit met uitzondering waar het gaat om complexmatige woningbouw (bijvoorbeeld een seniorenhof) Pl
Parkeren op eigen terrein bi
ge an
s nd
ed
La
lijk
er
st
ra
n ts an oe n ne
al
w
ut n
le
-w es n ge
in nd
r uu
e at
rw
ct ru
bi
st
er
er tv
at W a Va
re
uw Bo m aa
g tin
ui
z ng
sl
or ot
t on
em
n
de
si lo xp
l ve
to Au La
rs
e ke
r ve t on
g tin
ui
sl
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
pe
ap ch
en
nt
ce
Ac oe Gr Pl Ho st Oo
Bij een groot deel van de woningen kan er op eigen terrein worden geparkeerd. Afhankelijk van de grote van het kavel gaat het hier om 1 of 2 parkeerplaatsen. In het algemeen zal het bij twee-onder-een-kap woningen gaan om 1 parkeerplaats op eigen terrein en is het bij vrijstaande woningen mogelijk om 2 parkeerplaatsen op eigen terrein te plaatsen.
55
4.5 Inspelen op woonbehoefte Om in te spelen op de huidige en toekomstige woonbehoefte zijn de woonvelden flexibel te verkavelen. In de voorbeeldverkaveling is een diversiteit aan kavelmaten opgenomen. Er is geen clustering van dezelfde kavels. Kavels met verschillend eomvang zijn verspreid gesitueerd om zo een meer inclusieve wijk te maken. Wanneer tijdens de ontwikkeling van de wijk de woonbehoefte lijkt te veranderen is het vanwege de flexibele opzet van de woonvelden gemakkelijk om de verkaveling aan te passen.
Meergezinswoningen Op het moment blijkt er vanuit het WBO een behoefte aan meergezinswoningen. Er zijn verschillende locaties verspreid over het plan aangewezen om in deze behoefte te voorzien. Deze locaties zijn vanwege de ligging in het landschappelijk raamwerk interessant voor ‘complexmatige’ woningbouw (bijvoorbeeld een seniorenhof of kleinschalig appartement).
Meergezinswoningen als accent of begeleidende wand Pl bi
ge an s nd
ed
La
lijk
pe er
st
ra
en
n ts an oe n ne
al
w
ut n
le
-w es n ge
in nd
r uu
ct ru
bi
er tv
st
er e at
rw re
sl
or ot
em
n
de
si lo xp
l ve
t on m aa
g tin
ui
z ng
rs
e ke
r ve g tin
ui
sl
t on
56
ap ch
nt
ce
Ac oe Gr Pl Ho st Oo at W a Va uw Bo to Au La
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
4.6 Faseerbaarheid Het plangebied is in realiseerbaar in 4 of meer fasen. Deze fasering houdt rekening met minimale interferentie tussen bouwverkeer en woon-/werkverkeer. Het is tevens van belang dat elk gerealiseerd deelgebied door de bewoners als ‘af’ wordt ervaren. Hiermee wordt een compleet resultaat gewaarborgd ongeacht of de ontwikkeling van het plan na een bepaalde fase temporiseert, stopt of herverkaveld wordt met een ander programma.
Onderdeel van fase 3, maar uitwisselbaar met ander fases om te voorzien in de behoefte naar speciale woonvormen.
De volgorde van de fases zoals hiernaast is aangegeven is indicatief. Wel zal de gemeente streven naar een fasering die recht doet aan de woningbehoefte (dus bijvoorbeeld zowel particuliere kavels als projectmatig). Zo kunnen bijvoorbeeld fase 1 en 2 gemakkelijk naast elkaar worden ontwikkeld. Fase 3 en 4 zorgen ervoor dat het bouwverkeer zo veel mogelijk om de al ontwikkelde delen heen bewegen.
Fase 3
Elke fase bestaat uit ongeveer 70 woningen, afhankelijk van de exacte invulling die wordt aangehouden. Een deel van fase 3 is uitwisselbaar met andere fases. Vanwege de positie van dit deelgebied is het mogelijk om hier al op een eerder moment te starten met de ontwikkeling zonder dat dit logistieke overlast veroorzaakt. Hiermee kan op het juiste moment voorzien worden in de behoefte naar speciale woonvormen zoals seniorenwoningen.
Fase 1
Fase 2
Pl bi
ge an s nd
ed
La
lijk st
ra er
n ts an oe n ne
ut al
w n
le
st Oo -w es
n ge
in nd
r uu
e at
rw
ct ru
bi
st
er
er tv
at W a Va
re
uw Bo m aa
g tin
ui
z ng
sl
or ot
t on
em
n
de
si lo xp
l ve
to Au La
rs
e ke
r ve t on
g tin
ui
sl
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
pe
ap ch
en
nt
ce
Ac oe Gr Pl Ho
Fase 4
57
_ Stedenbouwkundig Plan - Concept Lindewijk 2, Wolvega
58