CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - SWOT Noordwolde (0098318194).pdf

Algemene Raadscommissie 21 juni 2021, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Detailhandelsvisie2.372 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

NOORDWOLDE TOELICHTING RAPPORTAGE VOORJAAR 2019 In deze rapportage wordt een beknopt beeld van het genoemde winkelgebied weergegeven. Na de typering van het winkelgebied geven we een beschrijving van verschillende aspecten van het winkelgebied. De beoordeling van de verschillende aspecten wordt aan het eind van de rapportage in een excel-sheet weergegeven. De beoordeling van diverse aspecten spreekt voor zich, die van enkele andere vraagt om een toelichting. Alle aspecten hebben een beoordeling gekregen op basis van het verwachtingspatroon van een bezoeker; enige subjectiviteit kan niet geheel uitgesloten worden, maar is op deze wijze zoveel mogelijk geminimaliseerd. Het moge duidelijk zijn dat de bezoeker in een dorp als Makkum een ander verwachtingspatroon heeft van het aanbod en de kwaliteit van de winkels dan in een kern als Sneek. Wanneer het gebodene min of meer overeenkomt met het verwachtingspatroon is een ‘gemiddelde’ beoordeling gegeven. Hetzelfde gaat op voor de sfeer en beleving in een kern. Zo nodig is direct in de tabel, doch zeker in de tekst een verdere toelichting gegeven op de scores. TYPERING WINKELGEBIED Noordwolde is na de hoofdkern Wolvega de tweede kern van de gemeente Weststellingwerf. Weststellingwerf telt ongeveer 25.750 inwoners, het inwonertal van Noordwolde ligt op 3.600, en is licht dalend.

Nadat er enige tijd niet gebouwd is, is dat de afgelopen tijd wel gebeurd in twee wijkjes. Hierdoor is het inwonertal nu constant, maar de komende 5 jaar zal het naar verwachting weer gaan dalen. Het aandeel 65+’ers ligt met 25,2% in Noordwolde namelijk beduidend hoger dan landelijk (18,8%) het geval is. Ook ligt het boven het Fries gemiddelde. Er is derhalve sprake van forse vergrijzing. Bovendien is sprake van ontgroening; het aandeel jongeren (< 25 jaar) ligt in Noordwolde op 24,4% en het Fries gemiddelde op 28,5%. De kern Noordwolde ligt geografisch gezien zo’n 10 kilometer ten oosten van Wolvega, vrijwel tegen de grens met Drenthe aan. Rondom Noordwolde zijn geen andere dorpen van enige omvang met veel voorzieningen te vinden. In Noordwolde is sprake van een relatief groot aanbod gezien de omvang van de plaats. Er is ruim 9.800 m² wvo aan winkelruimte aanwezig, verdeeld over 45 winkelpanden. Het overgrote deel hiervan is aanwezig in het centrumgebied van Noordwolde, namelijk rond de 80%. In totaal gaat het om bijna 7.800 m² wvo in het centrum. Het centrum bestond oorspronkelijk vooral uit winkels aan de Weemstraat en de Hoofdstraat. De belangrijkste trekkers zitten nu op andere locaties, waardoor het huidige centrum vooral bestaat uit het Manauplein, de Meulepassage en de Industriestraat.

Op de oorspronkelijke plekken is nu sprake van functiewijziging, leegstand en onderbroken winkelfronten. De grote trekkers zijn vooral de supermarkten Jumbo en Lidl. Jumbo zit in de Meulepassage, waarvandaan er een doorsteek is naar het Manauplein. Aan dit plein zitten onder meer Kruidvat, DA en een bakker. Lidl zit samen met Kluswijs aan de Industrieweg. Primera zit in het ‘oude’ centrum en Fietsplus zit vrijwel solitair aan de Hoofdstraat Oost. Alle branchegroepen zijn goed vertegenwoordigd in Noordwolde; het aanbod is zelfs fors. Dankzij de verzorgingsfunctie voor een beperkt regiogebied is sprake van een bovenlokale functie, waar het aanbod ook

op afgestemd lijkt te zijn. Er is sprake van aanzienlijke leegstand, die zich vooral in het oorspronkelijke centrumgebied manifesteert. Het ingezette beleid om een compacter centrum te realiseren is tot op bepaalde hoogte succesvol gebleken; de laatste stappen blijken in de praktijk lastig uitvoerbaar. In de Hoofdstraat West zitten nog relatief veel winkels, waardoor een versnipperd beeld ontstaat. Gemeten in vierkante meters staat 11% van het aanbod leeg, gemeten naar aantal verkooppunten zelfs 18%; deze percentages liggen ver boven het Fries en Nederlands gemiddelde.

GEBIEDSASPECTEN In het centrum van Noordwolde is een volledig pakket aan dagelijkse goederen aanwezig, aangevuld met frequent benodigde non-food artikelen. Naast 2 supermarkten zijn ook er ook versspeciaalzaken, drogisterijen, een Primera en een Kluswijs te vinden. Bij de supermarkten gaat het om een fullservice supermarkt (Jumbo) en een discounter (Lidl). Dit alles betekent dat de inwoners van Noordwolde en directe omgeving in principe alle boodschappen in hun plaats kunnen halen. Het gaat zowel om ketenbedrijven als om lokale ondernemers. De bereikbaarheid van het centrum is in principe goed, de winkels liggen redelijk centraal in het dorp. De doorgaande weg (N353) loopt langs de supermarkten; deze route gaat om het centrum heen. Het centrum staat vanuit het zuiden niet aangegeven, zodat je om het centrum heen rijdt. Vanaf het noordoosten wordt de bezoeker naar de Weemstraat geleid en niet via de supermarkten. Terugkeren is lastig door het eenrichtingverkeer in de Hoofdstraat-Oost in dit gedeelte. De zicht- en looplijnen zijn niet geheel duidelijk, doordat de winkels behoorlijk verspreid liggen. Vanuit de Meulepassage is niet duidelijk waar de overige winkels te vinden zijn. Ook het Manauplein ligt redelijk verstopt. De compactheid van het centrum is dan ook beperkt.

Omdat de plaats klein is, is het wel redelijk snel te overzien, maar diverse winkels zitten toch op behoorlijke afstand van het Manauplein. Horeca is in het hart vooral bij de bakker aanwezig (met terras), terwijl in het ‘oude’ centrum de grotere terrassen te vinden zijn. De muziekkoepel op het Manauplein zorgt wel voor de nodige sfeer. Verder zorgt het vele groen voor een prettig verblijfsgebied. De weekmarkt van Noordwolde (op vrijdagmiddag) wordt eveneens op het Manauplein gehouden. De inrichting van de openbare ruimte ziet er goed uit. Met name de Hoofdstraat Oost en in de richting van het Manauplein zijn de straten recentelijk vernieuwd. Hoewel het in de rest van Noordwolde erg groen is, is de Hoofdstraat Oost nogal stenig. De drie grootste parkeerterreinen zijn fraai middels struiken aan het zicht onttrokken. Overige voorzieningen zijn niet direct in het centrum aanwezig, maar het buurthuis, de bibliotheek en de school liggen op relatief korte afstand. Het gezondheidscentrum ligt verder weg. Dat geldt ook voor het Vlechtmuseum en het Spoorwegmuseum; de gemeente wil graag een betere relatie met het centrum tot stand brengen. In het centrumgebied is overal sprake van vrij parkeren, in de Hoofdstraat Oost en de Weemstraat is sprake van kort (3 uur) parkeren. De parkeerterreinen bij Jumbo, Lidl en het Manauplein bieden aan voldoende auto’s plek om te parkeren.

Ook kwalitatief voldoen de parkeerplaatsen en -terreinen. Fietsenklemmen zijn bij de supermarkten aanwezig en worden volop gebruikt. Wellicht is uitbreiding van het aantal gewenst. 2

ONDERNEMERS EN GEMEENTE Een gemeentelijke detailhandelsvisie voor Weststellingwerf van recente datum is niet aanwezig. Het beleid voor Noordwolde is met name vastgelegd in het bestemmingsplan. Regionale afstemming over het beleid vindt niet plaats, behalve binnen de eigen gemeente. In Noordwolde wordt nagedacht over de invoering van reclamebelasting om zo te komen tot een ondernemersfonds, maar dit is nog niet ingevoerd. In Noordwolde is een ondernemersvereniging actief, Ondernemersvereniging Noordwolde (OVN). Deze is er voor alle ondernemingen in het dorp en directe omgeving. De OVN is actief aanwezig op Facebook. Verder is in de gemeente nog de Commerciële club Weststellingwerf (CCW) actief.

SOCIAL MEDIA Wanneer een bezoeker op internet opzoekt wat er aan winkels aanwezig is in het centrum van Noordwolde, komt de bezoeker terecht bij verschillende verzamelsites en bij de lokale TIP Noordwolde. Geen van deze websites toont het volledige winkelaanbod of geeft daarvan een impressie. Wanneer een bezoeker wil weten wat er verder zoal te doen is in Noordwolde komt hij/zij terecht bij de website TIP Noordwolde; deze heeft een complete en overzichtelijke agenda. TripAdvisor geeft een volledig beeld van permanente recreatiemogelijkheden. Er is in Noordwolde geen gezamenlijk Facebook- of Instagramaccount. De meeste winkels zijn wel actief op Facebook, maar een gezamenlijke pagina of Facebook-groep, die informatie over winkelen in Noordwolde verschaft, is er niet. Slechts enkele lokale ondernemingen zijn actief op Instagram.

SWOT In onderstaand overzicht staan de belangrijkste sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen voor het winkelgebied van Noordwolde weergegeven.

3

STERKTES

ZWAKTES

Sterk dagelijks aanbod

Winkels deels verspreid over centrum

Behoorlijk aanvullend pakket

Social media

Parkeren

Leegstand

Weekmarkt

Winkeldeel Hoofdstraat Oost en West

Inrichting openbare ruimte en sfeer

Presentatie en profilering winkels

KANSEN

BEDREIGINGEN

Online aanwezig zijn

Groei online winkelen

Instagram en Facebook verbeteren

Verdere leegstand

Musea aanwezig Samenwerking

Noordwolde is een dorp, waar het hart oorspronkelijk enerzijds aan de Hoofdstraat Oost en West en anderzijds aan de Weemstraat en Dr. Mulderstraat lag, maar waar dit verschoven is naar de supermarkten en het Manauplein. In het oorspronkelijke deel is sprake van forse leegstand, die hinderlijk aanwezig is. De aanwezigheid van twee sterke supermarkten is erg belangrijk voor het functioneren van de rest van de winkels. Deels bevinden deze zich geconcentreerd in de omgeving van de Jumbo, maar er is ook sprake van versnippering. Niettemin is Noordwolde een aantrekkelijk dorp, dat veel te bieden heeft voor de eigen inwoners en de directe omgeving. In het dorp is veel groen aanwezig, de inrichting van de openbare ruimte is goed verzorgd. Alleen het winkeldeel van de Hoofdstraat Oost is erg stenig, terwijl dit voor velen wel de entree van het dorp is. De presentatie en profilering van de winkels is over het algemeen matig en verdient een kwalitatieve opwaardering. Het online doen van boodschappen zit nog altijd in de lift. Het is dan ook erg belangrijk om zichtbaar te zijn op het web en op social media in het algemeen. Hier liggen nog mogelijkheden tot verbetering. Wellicht is het handig om aansluiting bij TIP Noordwolde te zoeken, om alle winkels in één overzicht te kunnen presenteren. De musea en dergelijke komen hier ook goed aan bod.

Voor promotie van het winkelgebied blijft een gezamenlijke account op social media heel belangrijk.

ADVIES EN INSTRUMENTARIUM

4

•

Het opstellen van een actuele detailhandelsvisie voor de hele gemeente is gezien alle nieuwe ontwikkelingen, zoals de groei van het online shoppen, aan te bevelen. Over het algemeen is het goed om eens per 5 jaar een nieuwe visie op te stellen.

•

Voor Noordwolde is het van belang om voorbereid te zijn op wat er in de toekomst staat te gebeuren met de winkels. Inzage in de gemiddelde leeftijd van ondernemers (opvolging), uitbreidingswensen, verplaatsingswensen ed. zijn van belang om te kunnen beoordelen of de compactheid van het winkelgebied te versterken is. De compactheid is op dit moment onvoldoende; er is sprake van een verschuiving in het winkelgebied, maar deze is nog onvoldoende doorgezet.

•

De leegstand in het centrum ligt op een te hoog niveau, en bovendien hinderlijk aanwezig voor bezoekers. Hieraan dient prioriteit gegeven te worden. Mogelijk kan

een stimuleringsregeling helpen om zowel de leegstand terug te dringen als om verplaatsingen te ondersteunen. Het transformeren van (voormalige) winkelpanden naar een andere bestemming kan hier eventueel ook deel vanuit maken. De functiewijziging kan dan in het bestemmingsplan aangepast worden, zodat op termijn geen ongewenste ontwikkelingen ontstaan. Vooral voor de Hoofdstraat speelt dit.

5

•

Daarnaast kan de presentatie en profilering van de winkels en de dagondersteunende horeca verbeterd worden. Het aanreiken van een winkelscan, met adviezen voor zowel de fysieke winkel als de profilering in de social media kan hierbij zeer zinvol zijn. Ook hierin kan een stimuleringsregeling, en dan in de vorm van een gevelfonds, behulpzaam zijn.

•

Noordwolde heeft een bezoeker meer te bieden dan alleen winkels. Samenwerking tussen winkeliers, maar ook van winkeliers met overige sectoren (o.a. cultuur) kan de basis vormen voor een aantrekkelijk totaalpakket voor bezoekers. Hierin ligt een stuk meerwaarde. Het mogelijk invoeren van een reclamebelasting kan de ondernemers meer armslag geven.

•

Tenslotte kan de online zichtbaarheid en vindbaarheid verbeterd worden; de website TIP Noordwolde kan uitgebreid worden met alle winkels. Daarnaast is het goed om gezamenlijk social media accounts op te zetten voor promotie van het winkelgebied.

NOORDWOLDE totaal Aantal winkels m2 wvo winkels Aantal inwoners Percentage 65+ Percentage <25 jaar Aspect

centraal % centraal 45 37 82% 9.824 7.778 79% 3.601 stijgend/gelijk/dalend 25,2% 24,4%

Score matig

Kwaliteit en variatie winkels Bereikbaarheid Zichtbaarheid; zicht-/looproutes Compactheid winkelgebied Sfeer en gezelligheid Inrichting openbare ruimte Ondersteuning daghoreca Aanwezigheid toeristisch/culturele aspecten Parkeergelegenheid kwantitatief Parkeergelegenheid kwalitatief Aanbod fietsenstallingen

v

nee

wijk

Overige aspecten aanwezigheid detailhandelsvisie? regionale afstemming? parkeermonitoring? aanwezigheid ondernemersvereniging? aanwezigheid centrummanager of id. aanwezigheid retailregelingen?

FR 20,8% 28,5%

Opmerking

molen, muziekkoepel, musea

aantal centrum 2 Jumbo, Lidl

v 1/1 34% Kruidvat, DA

lokaal regionaal bovenlokaal

Verzorgingsfunctie Leegstand m2 wvo # vkp aandeel kernwinkelgebied vkp m2 wvo

goed

v v v v v v v

ja Supermarkt aanwezig kwg? Fullservice/discount % dagelijks aanbod Trekkers

gemiddeld v v v v

NL 18,8% 28,4%

provinciaal

totaal-abs centraal abs % centraal % leegstand 1.491 1.316 88% 10,7 14 13 93% 17,9 frictie langdurig structureel 15% 46% 38% 11% 46% 44% ja

NL % 6,8 6,6

FR % 6,3 5,6

nee v v v

v

OVN v v

Internet/social media Wat bij google: "Shoppen/winkelen in…." Score 2/5 Wat bij google: "Wat te doen in….." Score 3/5 Facebookpagina aanwezig? nee Instagram aanwezig? nee

Vooral verzamelsites TIP Noordwolde goede agenda

Overzicht branchering m2 wvo vkp per 1.000 inwoners

Aanbod per 1.000 inwoners INWONERKLASSE 000000 < = Inwklasse <001000 001000 < = Inwklasse <001500 001500 < = Inwklasse <002000 002000 < = Inwklasse <002500 002500 < = Inwklasse <003500 003500 < = Inwklasse <005000 005000 < = Inwklasse <007500 007500 < = Inwklasse <010000 010000 < = Inwklasse <015000 015000 < = Inwklasse <020000 020000 < = Inwklasse <030000 030000 < = Inwklasse <050000 050000 < = Inwklasse <100000 100000 < = Inwklasse <175000 175000 < = Inwklasse

6

dagelijks mode&luxe vrije tijd in/om huis detalh.ov. leegstand totaal 3.361 1.647 682 2.305 338 1.491 9.824 8 9 2 8 4 14 45 935 458 190 641 94 415 2.733

dagelijks

mode&luxe vrije tijd 111 169 193 253 302 401 419 403 470 411 402 405 405 371 357

76 65 89 116 115 140 262 230 375 334 343 416 424 431 377

in/om huis 45 59 31 41 41 45 53 39 80 78 124 104 112 108 96

detalh.ov. leegstand 631 729 633 604 576 565 801 696 977 890 983 938 931 719 536

58 57 51 45 49 54 73 60 86 77 80 80 91 75 69

totaal 78 72 67 80 90 127 159 167 232 216 194 252 268 147 129

1.000 1.150 1.063 1.140 1.172 1.332 1.766 1.595 2.220 2.006 2.124 2.194 2.232 1.853 1.564

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=cb95dd93-3ef2-484b-9740-27c4176590b3