CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Sportbeleid 2025-2029

Algemene Raadscommissie 8 september 2025, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Beleidsplan ‘Sport en bewegen voor iedereen’ 2025-202917.610 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

acht, zoals de toename van individuele sporten, nieuwe

beleidslijn aan de volgende speerpunten:

de ruimte te bieden voor sport en

technologieën in de sport en veranderende behoeften van jongere generaties.

1.

bewegen, zowel nu als in de toekomst. Dit is essentieel met betrekking tot de gezondheid en het welzijn van onze inwoners.

Ondersteuning en activering, op scholen, verenigingen en in de wijk.

Ook duurzaamheid speelt een hierin rol: door energiezuinige en milieuvriendelijke sportfaciliteiten te ontwikkelen, zorgen we ervoor dat sportinfrastructuur

2.

Kansengelijkheid voor sportparticipatie.

3.

Inspireren door middel van (top)

toekomstbestendig is en bijdraagt aan bredere

sportevenementen.

klimaatdoelen. Dit alles draagt bij aan een infrastructuur

Om sporten en bewegen ook in de toekomst mogelijk te maken, is het

die toegankelijk, betaalbaar en relevant blijft voor en (top)sportevenementen (speerpunt 3) kunnen daarnaast een toeristische aantrekkingskracht hebben,

duurzame ontwikkelagenda voor

en recreatie-initiatieven kunnen een gezonde, actieve

ontwikkelagenda willen we antwoord

sportverenigingen en andere stakeholders, kan

geven op de vraag naar een passend

Weststellingwerf zich profileren als een regio die sport,

accommodatieaanbod en passende

natuur en recreatie combineert voor zowel bewoners als

leefomgeving voor de toekomst, waarbij

bezoekers. Kortom, veel beleidsterreinen komen samen in deze beleidslijn.

we rekening houden met demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing, bevolkingskrimp of juist groei in bepaalde gebieden.

We onderscheiden drie type accommodaties: • Gemeentelijke sportaccommodaties: zwembaden en sporthallen • Geprivatiseerde accommodaties - verenigingen • Openbare beweegruimte

30

5.

Praktijkonderzoek.

6.

Kwaliteit en toekomstbestendigheid

levensstijl bevorderen voor zowel inwoners als toeristen. Door samen te werken met toeristische organisaties,

Het sportplatform als basis voor doorontwikkeling en innovatie.

alle inwoners in onze gemeente. Sportinfrastructuur

cruciaal om toe te werken naar een onze sportinfrastructuur. In deze

4.

verenigingsaanbod. 7.

Inclusie.

8.

Meer ‘Open club’ karakter.

9.

Proces regievorming accommodatiebeleid.

10. Ondersteuning (geprivatiseerde) vereniging accommodatie. 11. Ruimte bieden aan initiatieven van inwoners. 12. Beleidsontwikkeling op activiteiten in de openbare beweegruimte.

Proces regievorming accommodatiebeleid

‘Een duurzame sportinfrastructuur bouw je niet alleen voor vandaag, maar voor de generaties van morgen – met visie, samenwerking en een plan dat de toekomst omarmt’

Er is een breed gedragen behoefte aan regievorming met

De gemeente neemt de regierol in de opstelling van de

ONZE AANPAK

betrekking tot vraagstukken rondom accommodaties en

ontwikkelagenda, waarin onder andere korte- en lange

We hanteren een procesmatige aanpak, die als volgt

sportinfrastructuur.

termijn ontwikkelingen rondom toekomstbestendige

wordt vormgegeven:

Speerpunt 9

sportaccommodaties, gewenste infrastructuur

Fase 1: onderzoek, inventarisatie en eerste concept

Als we kijken naar alle ontwikkelingen, wensen en

voor accommodaties en openbare beweegruimtes,

uitdagingen blijkt het een omvangrijke opgave, waarin

afwegingskaders voor verenigingen (spelregels) en

veel beweegt en waarbij korte termijn wensen/doelen

afwegingskaders voor investeringen geconcretiseerd

Fase 2: doorontwikkeling richting definitieve

en strategische denkbeelden elkaar beïnvloeden. Een

worden.

ontwikkelagenda (gereed eind 2025)

ontwikkelagenda (gereed Q2 2025)

integrale en planmatige, strategische ontwikkelagenda is gewenst.

Inmiddels zijn een drietal onderzoeken gestart en/of afgerond. De resultaten worden gebruikt voor nadere analyse en doelbepaling. 1. Onderzoek naar zwemgelegenheden (Bijlage 2) 2. Onderzoek naar capaciteit binnen- en buitensportaccommodaties (Bijlage 3) 3. Onderzoek naar kwaliteit sportvelden (Bijlage 4)

Wanneer zijn we tevreden We zijn tevreden wanneer er een breed gedragen fundament ligt voor de ontwikkeling van een duurzame sportinfrastructuur die bijdraagt aan onze ambitie. 31

Speerpunt 10

Ondersteuning (geprivatiseerde) accommodaties In de gemeente Weststellingwerf zijn veel verenigingen met een buitenaccommodatie geprivatiseerd. Dit houdt in dat de verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van deze sportfaciliteiten is overgedragen van de gemeente naar de verenigingen vanaf 2007. De voordelen hiervan zijn meer autonomie voor verenigingen, efficiënter beheer en meer betrokkenheid en eigenaarschap bij de verenigingen. De uitdagingen van privatisering zijn meer financiële druk op verenigingen, afhankelijkheid van vrijwilligers en beperkte gemeentelijke controle. Verenigingen geven nu juist aan zorgen te hebben over de terugloop van vrijwilligers. ONZE AANPAK Als gemeente blijven we de geprivatiseerde verenigingen ondersteunen met de volgende middelen: Groot onderhoud subsidie, deze wordt herzien op basis van de uitgangspunten van dit beleidsplan. Grasmaaien van de velden, ook hierover blijven we in gesprek met de verenigingen om de kwaliteit te waarborgen. Verenigingsondersteuner op het gebied van financieel beheer, onderhoudsplanning of bijvoorbeeld het aantrekken van vrijwilligers.

‘Verenigingen nemen verantwoordelijkheid voor hun accommodaties. Als gemeente staan we naast hen – met ondersteuning waar nodig – om samen te zorgen voor kwaliteit en toegankelijkheid’ We houden daarbij de risico’s van de privatisering in acht: Financiële druk op de verenigingen. Alert op financiële problemen. Ongelijkheid tussen verenigingen. Sommige verenigingen zijn beter in staat om hun accommodatie te beheren dan anderen. Risico op verminderde toegankelijkheid. Verenigingen kunnen zich vooral richten op het bedienen van de eigen leden, waardoor de toegankelijkheid voor niet-leden of andere groepen vermindert. De maatschappelijke functie van verenigingen moet behouden blijven. Verenigingen worden uitgenodigd om met goede plannen te komen met betrekking tot hun accommodatie zoals benoemd in het coalitie akkoord. Kunstgrasveld Voetbalverenigingen geven aan de wens te hebben voor een kunstgrasveld. Uit het onderzoek van het Mulier instituut blijkt dat een beleid op kunstgras gewenst is.

• Verenigingen financieel gezond zijn en geen

De vraag is of we kunstgras vanuit de gemeente willen

grote financiële problemen ondervinden.

stimuleren. Vanuit het beleid gezonde leefomgeving wordt dit afgeraden. Dit is nog een punt om nader te

• De toegankelijkheid en kwaliteit van

onderzoeken. De keuze voor een nieuw kunstgrasveld en

accommodaties voor zowel leden als niet-leden

de locatie daarvan baseren we op onderzoek en advies

gewaarborgd blijft.

van specialisten. 32

Wanneer zijn we tevreden

Speerpunt 11

Ruimte bieden aan initiatieven van inwoners Onze gemeente kent ook inwoners die graag willen sporten en bewegen zonder lid te worden van een georganiseerde vereniging of sportschool. Het is goed om ruimte te bieden aan vormen van anders georganiseerde sporten, die vanuit inwonersinitiatieven worden georganiseerd. Neem bijvoorbeeld discgolf. Discgolf in de openbare ruimte is een opkomende sport die steeds meer aan populariteit wint. Het is een recreatieve activiteit die elementen van frisbee en traditionele golf combineert en op een speelse manier bijdraagt aan de stimulering van sport, bewegen en recreatie. Discgolfbanen worden vaak aangelegd in parken, bossen en recreatiegebieden waar de natuurlijke omgeving onderdeel wordt van het spel. Dit maakt het een mooie manier om de openbare ruimte op een sportieve manier te gebruiken zonder ingrijpende veranderingen in het landschap. Het is toegankelijk voor mensen van alle leeftijden en fysieke mogelijkheden.

We nodigen inwoners uit om met ideeën te komen voor het bewegen in de openbare beweegruimte.

ONZE AANPAK

De buurtsportcoaches gaan dit aanjagen door het

We geven aandacht aan ideeën van onze inwoners. We

organiseren van thema-avonden. Hierdoor willen we

gaan met hen in gesprek om te onderzoeken wat de

meer ruimte bieden aan anders georganiseerde sporten

mogelijkheden zijn en hoe we deze ideeën eventueel

en activiteiten die vanuit de gemeenschap zelf worden

kunnen realiseren.

geïnitieerd.

Wanneer zijn we tevreden • Betrokkenheid van inwoners bij het creëren van beweegvriendelijke openbare ruimtes vergroten middels thema-avonden georganiseerd door

‘Sport en bewegen beginnen bij de gemeenschap zelf – door ruimte te geven aan ideeën van inwoners, creëren we een actieve en verbonden samenleving’

buurtsportcoaches. • Voldoen aan de behoefte van inwoners voor anders georganiseerde sport- en beweegactiviteiten. 33

Speerpunt 12

Daarom zetten we in de komende beleidsperiode in op in ieder geval:

Beleidsontwikkeling op activiteiten in de openbare beweegruimte

Procesbeschrijving bij nieuwe plannen ruimtelijk

Sport en bewegen is niet alleen goed voor een gezonde

Nieuwe aanbestedingen: voorstel zou kunnen zijn om

leefstijl, het heeft ook een verbindende functies tussen

bij gunning als eis te hebben dat ze iets terug doen

inwoners. Door sport- en beweegfaciliteiten in de buurt

voor onze openbare beweegruimte

domein, wanneer wordt sport en bewegen betrokken?

te plaatsen kunnen ontmoetingen tussen inwoners makkelijker ontstaan. Dit bevordert de algehele

Daarnaast ligt de focus ook op de volgende onderwerpen:

sportparticipatie in de gemeenschap maar draagt ook bij aan de sociale cohesie, inclusiviteit en diversiteit en intergenerationele activiteiten (sporten jong tot oud).

1. Vissteigers Sport- en recreatief vissen is populair in de gemeente Weststellingwerf, en de aanwezigheid van goed

Daarnaast draagt het bij aan fysieke gezondheid en

onderhouden vissteigers biedt zowel inwoners als

welzijn. Bewegen in de buitenlucht heeft bewezen

toeristen de mogelijkheid om op een ontspannen

positief effect op de mentale gezondheid. Ook kunnen

manier aan deze sport deel te nemen.

onze inwoners breed motorisch gestimuleerd worden. Door bijvoorbeeld speeltuinen te combineren met

Hoewel vissen op zichzelf een minder intensieve vorm

fitnessapparaten, basketbalveldjes en skeelerrondes,

van beweging is, moedigen de vissteigers mensen

creëer je een divers aanbod voor beweegmogelijkheden.

aan om naar buiten te gaan tijd in de natuur door te brengen. Dit sluit aan bij de bredere doelstelling

ONZE AANPAK

van de gemeente om meer inwoners in beweging te

In de gemeente Weststellingwerf is ook een groep

brengen, vooral onder specifieke doelgroepen zoals

fanatieke individuele sporters. Door te investeren in de

ouderen en gezinnen. Dit kan bijdragen aan een

openbare beweegruimte blijven we ook hen stimuleren

actiever en gezonder leven.

om te blijven sporten en bewegen en bieden wij het aan op een toegankelijke/laagdrempelige manier. De

Vissteigers staan vaak op pittoreske plekken die

openbare beweegruimte raakt zowel het ruimtelijk als

ook aantrekkelijk zijn voor toeristen. Vissen kan

het sociaal domein. Daarbij springen de beleidsterreinen

zo onderdeel worden van een recreatief dagje uit

recreatie en toerisme, speelbeleid, woonbeleid en

of vakantie in de regio. Het is daarom een mooie

omgevingsvisie eruit maar ook het gezondheidsbeleid wil

samenwerking tussen de beleidsterreinen sport en

investeren in de openbare beweegruimte vanwege het

recreatie en toerisme.

gezondheidseffect op onze inwoners. Een belangrijk aandachtspunt voor de vissteigers is dat ze voor alle inwoners toegankelijk moeten zijn, 34

‘De openbare ruimte is meer dan een plek – het is een kans voor iedereen om in beweging te komen, verbinding te maken en te groeien in een gezonde, inclusieve gemeenschap’ ongeacht hun mobiliteit of conditie. Dit draagt bij

mensen aan om de fiets te pakken in plaats van de

een de inclusieve doelstellingen van de gemeente.

auto. De doelstelling is om onze fietspaden voor jong

Rondom de vissteigers kunnen viswedstrijden of

tot oud, van recreanten tot topsporters te behouden

andere recreatieve evenementen georganiseerd

en realiseren.

worden wat bijdraagt aan de sociale cohesie en de sportstimulering.

4. Beweegtuinen We willen meer beweegtuinen creëren in de

2. Kano-aanlegplekken

openbare beweegruimte. Daarnaast willen we de

De gemeente Weststellingwerf biedt naast vissteigers

ontwikkeling inzetten rondom sportverenigingen,

ook kano-aanlegplekken aan om de watersport

dit worden bruisende plekken waar mensen graag

en recreatie en toerisme te stimuleren. Kanoën

naartoe komen om te sporten en bewegen. De

combineert fysieke inspanning met ontspanning

Haenepolle in Noordwolde dient als mooi voorbeeld

en biedt een laagdrempelige manier voor mensen

en succesverhaal voor dit speerpunt.

van alle leeftijden om in beweging te komen en te genieten van de mooie waterwegen van Weststellingwerf. De gemeente zet zich in om de aanlegplekken toegankelijk te maken voor een breed publiek, inclusief ouderen en mensen met een beperking. Dit draagt bij aan het inclusieve recreatie en sportbeleid,

Wanneer zijn we tevreden

waarin iedereen de kans moet krijgen om te genieten van sport en natuur.

• Er is een divers aanbod van toegankelijke sporten beweegmogelijkheden in de openbare ruimte

3. Fietspaden De aanwezigheid van veilige, goed onderhouden

waar ontmoetingen tussen inwoners gemakkelijk ontstaan.

fietspaden moedigt mensen aan om vaker de fiets te pakken. Fietsen naar het werk of school is een

• De openbare beweegruimte leent zich voor

manier om sport en bewegen in het dagelijks leven te

de verschillende behoeften op het gebied van

integreren. Fietspaden die goed verbonden zijn met

sporten en bewegen, zoals voor individuele

woonwijken, scholen en bedrijventerreinen moedigen

sporters en anders georganiseerde sporten. 35

5 | Evaluatie Beleidsevaluatie helpt ons te beoordelen

‘Het creëren van een toegankelijk sportklimaat

Door evaluatie van ons beleid krijgen we inzicht krijgen

of we met ons sportbeleid op de

waarbinnen iedere inwoner van Weststellingwerf

in wat wel en niet werkt waardoor we ons sportbeleid

op een plezierige manier kan sporten en bewegen,

nóg effectiever en efficiënter kunnen maken. Bovendien

ondersteund door een sterk verenigingsleven, en waarbij

helpt beleidsevaluatie ons bij het bijsturen van beleid

het sportbeleid bijdraagt aan gezondheid en bredere

- waar nodig - en biedt het verantwoording aan alle

maatschappelijke doelen binnen het sociaal domein.’

belanghebbenden over de besteding van middelen.

juiste koers liggen om onze ambitie te realiseren:

Bij de evaluatie van ons beleid kijken we naar deze vier criteria: 1. Inhoud 2. Het uitvoeringsproces 3. De geleverde prestaties 4. De bereikte effecten van het beleid. We evalueren ons sportbeleid tussentijds en sturen bij waar nodig.

36

MAPE-model

Het MAPE-model is uitgewerkt in twee tabellen (Bijlage 5 en 6), waarin de speerpunten, doelen en aanpak zijn beschreven.

Voor de evaluatie van ons sportbeleid gebruiken we het MAPE-model . 1,2

Dit model bestaat uit VIER onderdelen: Middelen (M), Activiteiten (A), Prestaties (P) en Effecten (E).

De speerpunten geven aan waar de focus ligt, de doelen beschrijven wat er precies bereikt moet worden en de aanpak toont aan hoe dit gerealiseerd kan worden. Voor

1. Middelen: Benodigde middelen voor de aanpak

de evaluatie wordt eerst gefocust op de ‘Activiteiten’

2. Activiteiten: Uitvoering van de aanpak

en ‘Prestaties’ (Bijlage 5). De effecten (doelbereiking en

3. Prestaties: Directe resultaten toegeschreven aan uitgevoerde activiteiten

impact op lange termijn) van de beleidslijnen kunnen pas

4. Effecten: Verbeteringen of veranderingen als gevolg van beleid

Afhankelijk van behoefte en budget kunnen we kijken

na verloop van enige tijd worden gemeten (Bijlage 6). en beoordelen welke speerpunten de meeste prioriteit hebben voor onze evaluatie. De evaluatie van ons sportbeleid richt zich op de manier waarop activiteiten, prestaties en effecten gemeten

INPUT

PROCES

OUTPUT

OUTCOME

kunnen worden om ons beleid te verantwoorden. NB. Het monitoren van middelen wordt hierbij niet

Middelen

Activiteiten

Prestaties

Effecten

meegenomen, omdat financiën in dit beleidsplan niet concreet zijn uitgewerkt. In het MAPE-model worden speerpunten geëvalueerd

Efficiëntie

op basis van concrete doelen die bijdragen aan onze

Effectiviteit

ambitie. Hoewel externe factoren en neveneffecten soms het vaststellen van causaliteit (verband tussen oorzaak Kosteneffectiviteit

en gevolg) bemoeilijken, biedt evaluatie ons waardevolle inzichten in wat werkt. Het helpt ons te bepalen of de aanpak van speerpunten bijdraagt aan onze beoogde

Zuinigheid

Doelbereiking

doelen. Door good practices, zoals activiteiten van het buurtsportwerk, weten we al welke activiteiten effectief zijn. Evaluatie bevestigt ons of we op het juiste spoor zitten om onze ambitie te bereiken. En waar nodig bij te sturen. 37

INSTRUMENTEN VOOR EVALUATIE

Vragenlijsten

Daarnaast hadden we twee instrumenten van NOC*NSF

In het evaluatiemodel worden verschillende instrumenten

Het afnemen van vragenlijsten bij verenigingen wordt

op het oog:

genoemd voor het beoordelen van de speerpunten,

uitgevoerd door onze verenigingsondersteuner. De

waaronder:

verenigingsondersteuner heeft veel contact met de verenigingen in onze gemeente en verzamelt waardevolle

1. De Lokale Sportdeelname Index 2. De Verenigingsmonitor

Scan op basisscholen

informatie die nuttig is voor evaluatie.

Lokale Sportdeelname Index3

Overige instrumenten

Sportdeelname Index geschikter voor het meten van onze

Het gebruik van de andere instrumenten kan intern en

beleidsdoelen. Waarom? De Verenigingsmonitor richt

in samenwerking met het (ons?) buurtsportwerk worden

zich uitsluitend op verenigingen, terwijl ons sportbeleid

uitgevoerd.

een bredere focus heeft. Naast georganiseerde sport

Vragenlijsten Rapportages van verschillende partijen

Na grondige overweging vinden we de Lokale

willen we ook inzichten in ongeorganiseerde sport Registratielijsten

Nulmeting

verkrijgen, wat de Lokale Sportdeelname Index mogelijk

De eerste meting van de scan op basisscholen en Lokale

maakt. Dit instrument richt zich op inwoners in plaats

Documentanalyses

Sportdeelname Index kan fungeren als nulmeting. De

van verenigingen en biedt inzichten in de sport- en

nulmeting wordt idealiter in 2025 uitgevoerd voordat

beweegbehoeften en belemmeringen van inwoners. Deze

het sportbeleid volledig van start is. De daaropvolgende

informatie helpt bij het bijsturen van het sportbeleid.

metingen kunnen worden vergeleken met de nulmeting

Voor een volledig beeld van zowel inwoners als

Scan op basisscholen

om te zien in hoeverre het beleid heeft bijgedragen

verenigingen bij de beleidsevaluatie, verzamelt onze

De scan op basisscholen wordt uitgevoerd door een

aan het behalen van de doelen en de daarmee bereikte

verenigingsondersteuner de benodigde informatie over

externe partij. Deze scan meet naast de motorische

effecten.

verenigingen, in plaats van de Verenigingsmonitor. Zo

Voortgangsrapportages

ontwikkeling van kinderen ook hoeveel kinderen

zetten we onze middelen zo efficiënt mogelijk in voor

zwemles hebben gevolgd en of ze een zwemdiploma

Onderbouwing gekozen instrumenten

hebben. Deze informatie is cruciaal voor het evalueren

De gekozen instrumenten sluiten het beste aan bij

van speerpunt 2 in het sportbeleid. Daarnaast wordt de

het beleidsstuk. Bij het selecteren van geschikte

scan ook voor andere beleidsdoeleinden gebruikt, zoals

instrumenten zijn er keuzes gemaakt, rekening houdend

het gezondheidsbeleid.

met efficiënte inzet van middelen. De keuze voor een

een grondige beleidsevaluatie.

scan op basisscholen is gemaakt in overleg met andere Lokale Sportdeelname Index

beleidsterreinen.

De Lokale Sportdeelname Index van NOC*NSF biedt inzicht in het sportgedrag binnen de gemeente en wat er nodig is om meer inwoners aan het sporten te krijgen en te houden. Het toont in welke gebieden inwoners bereid zijn te sporten, welke sporten ze willen beoefenen en wat de belangrijkste drijfveren en obstakels zijn. Daarnaast kunnen aanvullende onderwerpen naar wens van de gemeente worden onderzocht. 38

‘Beleidsevaluatie is de sleutel tot het verbeteren van ons sportklimaat; door te leren van wat werkt en bij te sturen waar nodig, creëren we een toegankelijke en gezonde toekomst voor iedere inwoner van Weststellingwerf’

Bijlagen

39

Bijlage 1 | Relatie met bestaande beleidskaders LANDELIJK BELEID

Bewegingsonderwijs

maken voor iedereen in jouw gemeente. Via het

NOC/NSF is de bundeling van de georganiseerde sport

Vanaf 1 augustus 2023 zijn scholen in het primair

lokale Sportakkoord spreken partijen uit de sport,

in Nederland. De kracht van sport in de samenleving

onderwijs verplicht tenminste twee lesuren

maatschappelijke organisaties, bedrijven en de

optimaal te benutten, ze hebben de ambitie om het

bewegingsonderwijs per week te geven door een

gemeente lokaal af hoe zij met elkaar de eigen sport-

sportiefste land ter wereld te worden. Ze worden

bevoegde leerkracht. Voldoende en kwalitatief goede

en beweegambities kunnen bereiken.

gefinancierd door subsidies (o.a. VWS) en afdracht van

accommodaties zijn een belangrijke voorwaarde

Nederlandse Loterijgelden. Alle sportbonden zijn bij

om als school de urennorm bewegingsonderwijs en

NOC/NSF aangesloten en de verenigingen zijn daarbij

de kerndoelen voor bewegingsonderwijs te halen.

aangesloten, bijv. FC Wolvega bij de KNVB. Een sportbond

Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor de

is een belangenorganisatie die de belangen van een

onderwijshuisvesting van scholen.

sportvereniging verdedigt en een regelgevende functie heeft bij de inrichting van sportcompetities.

Tijdens Prinsjesdag werd in de Troonrede het belang van sport en de positieve maatschappelijke impact ervan

Landelijk sportakkoord

benadrukt. Hoewel er geen bezuinigingen zijn gepland

Vanuit het landelijk Sportakkoord II werken VWS, VSG/

voor de sportbegroting van het ministerie van VWS, is

VNG, NOC*NSF en POS samen met bonden, overheden,

nog wel zorg over de financiële gevolgen van andere

sportkoepels en andere maatschappelijke partijen. Deze

kabinetsplannen: Vanaf 2026 wil het kabinet de btw op

samenwerking richt zich op de versterking van de lokale

sport verhogen van 9% naar 21%. (excl. Verenigingen)

en regionale positie van sport, op basis van drie ambities:

Het NOC*NSF wil hierover in gesprek gaan met het

1. Het fundament op orde: Verbeteren van de voorwaarden om te sporten en ervan te genieten.

kabinet en de Tweede Kamer om te blijven zoeken naar manieren om sport voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te houden.

2. Een groter bereik: Meer mensen, (potentiële) sporters, toeschouwers en vrijwilligers, bereiken om te genieten

SPUK (specifieke uitkering sport en bewegen)

van sport.

gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie & de sociale basis 2023-2026.

3. Meer (zichtbare) betekenis: Verhogen van de waarde van sport voor de maatschappij.

Voor sport en bewegen ontvangen wij een SPUK uitkering voor de volgende onderdelen: 1. Sportakkoord Het Sportakkoord is er om sport toegankelijk te

40

2. Brede functie combinatiefunctionarissen De gezamenlijke ministeries en VNG/VSG zetten zich in om de komende jaren vraaggericht de toeleiding en begeleiding naar sport-, beweeg- en cultuuraanbod te versterken, zodat meer mensen actief betrokken raken bij en deelnemen aan sport, bewegen en cultuur en daarmee gezonder, actiever en fitter worden. Met de Brede Regeling Combinatiefuncties wordt deelname aan sport en cultuur verbonden met ten minste één andere sector, zoals de zorg of het onderwijs. Door de jaren heen hebben de functionarissen zich ingezet om de verbinding tussen sectoren te realiseren. De BRC-regeling vormt een addendum bij het Hoofdlijnen Sportakkoord II. De financiële voorwaarden worden vastgesteld in de brede specifieke uitkering (SPUK) ten behoeve van het bevorderen van de gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. BOSA-regeling De BOSA-regeling is de belangrijkste subsidieregeling in de georganiseerde sport. In 2018 is de regeling ontwikkeld als compensatie voor het wegvallen van de mogelijkheid om BTW en energiebelasting te verrekenen. Met een omvang van bijna 80 miljoen euro op

jaarbasis, is de regeling uitgegroeid tot de motor onder

budget van €65.000,-. Friese sportverenigingen kunnen

GEMEENTELIJKE KADERS

nieuwbouw, onderhoud, renovatie en verduurzaming

vouchers van €1000,- aanvragen voor (ver)nieuwe(nde)

In de gemeente Weststellingwerf raakt sport zowel het

van sportaccommodaties en daarmee een onmisbare

activiteiten met als doel dat iedereen mee kan doen

ruimtelijk als het sociaal domein en veel beleidsterreinen

voorwaarde voor verenigingen om toekomstgerichte

waarbij gefocust wordt op inwoners die drempels ervaren

en programmalijnen die daaronder vallen. Vijf

investeringen te doen met steun van de overheid. Voor

om te sporten en bewegen.

programma’s spelen in de beleidsontwikkeling rondom

het jaar 2024 was er 111,5 miljoen euro beschikbaar.

sport en bewegen een belangrijke rol. We vatten ze

Het Nationaal Klimaat Platform constateerde recent

Doortrappen

dat verduurzaming een goede methode is om de

De Provincie wil verkeersveiligheid stimuleren van

sportinfrastructuur in ons land betaalbaar te houden.

fietsende ouderen via het project ‘Doortrappen’. Wij

1. Gala weststellingwerf 2023-2026

De subsidieregeling BOSA is daarom cruciaal voor

sluiten hierbij aan en hebben al diverse evenementen

Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) vormt

amateursportverenigingen, maar niet voldoende. In de

georganiseerd rondom dit thema en hebben we

het fundament voor de aanpak van de gemeente

Tweede Kamer ligt nu een concreet voorstel van CDA, SP

een mooie doortraproute door onze gemeente. De

Weststellingwerf op het gebied van preventie,

en Groen Links/PvdA om het Klimaatfonds te openen voor

buurtsportcoaches begeleiden de evenementen in onze

gezondheid en sociale basis. Met als stip op de horizon

de amateursport.

gemeente.

een gezonde generatie in 2040. Sport en bewegen wordt

hieronder kort samen:

hierbij gezien als instrument om de doelstellingen van het PROVINCIAAL BELEID

Beweging in de openbare ruimte

De provincie Friesland heeft in het sportbeleid: iedereen

Binnen het thema ‘Beweging In de Openbare Ruimte’

doet mee 2024 -2028 het uitgangspunt dat ten minste

(BIOR) wordt er gewerkt aan een sportieve inrichting van

2. Lokaal gezondheidsbeleid gemeente Weststellingwerf

driekwart van alle Friezen voldoende beweegt. Sport

de bebouwde omgeving. Dit moet de drempel verlagen

2022-2025

Fryslân is een belangrijke uitvoerende organisatie

voor inwoners om dagelijks te bewegen en te sporten.

Voortvloeiend vanuit de GALA vormt het lokale

voor het provinciale sportbeleid en wordt voor een

Het ontwikkelen van meer wandel- en fietsroutes is

gezondheidsbeleid een belangrijke pijler in de

deel gefinancierd door de provincie en ze ontvangen

belangrijk vanwege de toenemende vergrijzing en zodat

verbetering van de gezondheid van alle inwoners in

subsidies van de gemeenten voor de uitvoering van het

meer mensen de auto laten staan. Een interessant thema

elke levensfase. Dit beleid wordt in 2025 geëvalueerd en

sportbeleid. Dit beleid kent de volgende FOCUSPUNTEN:

waar we vanuit sportbeleid nog meer verbinding gaan

bijgesteld (nieuw beleid 2025 - …). De preventieve en

zoeken met het ruimtelijk domein en de provincie. Wij

bevorderings kant van het gezondheidsbeleid komt in het

Sportplan voor jongeren, mensen met een beperking en

zien bijvoorbeeld in de gemeente Weststellingwerf dat

hele beleidsplan naar voren.

ouderen

nog veel kinderen met de auto naar school gaan, dit is

Samen met de Friese gemeenten wordt een plan

logisch want we zijn een plattelandsgemeente. Echter

3. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

ontwikkeld om de toegankelijkheid en deelname

ligt hier nog veel beweegwinst te halen en samen met

Het doel van het landelijke project Opgroeien in een

aan sport te verbeteren. Het provinciaal platform

het onderwijs, ruimtelijk domein en de provincie moeten

Kansrijke Omgeving (OKO) is om jongeren van 10 tot

ynbeweging.frl speelt hierbij een belangrijke rol. Jaarlijks

we onderzoeken of we hier een verbeterslag in kunnen

18 jaar te laten opgroeien in een positieve en kansrijke

wordt er €50.000,- gereserveerd voor Sport Fryslân om dit

maken.

leefomgeving waarin zij zichzelf kunnen ontwikkelen.

te coördineren.

GALA te behalen.

Door een gezonde en veilige omgeving te creëren, zonder Iepen Mienskipfûns

middelengebruik, krijgen jongeren de mogelijkheid hun

Breed sportfonds

Via het Iepen Mienskipfûns stelt de provinsje Fryslân

talenten te ontplooien en te werken aan een goede

De Provincie integreert het Fonds Inclusiviteit Sport en het

subsidie beschikbaar voor onder andere verenigingen om

toekomst. OKO richt zich op verschillende onderwerpen

Innovatiefonds tot één breed sportfonds met een jaarlijks

te verduurzamen (35.000 euro).

waarbij sport en bewegen ook van belang zijn. 41

4. JOGG: gezonde jeugd, gezonde toekomst

Bewegen en onderwijs

Wij vinden het belangrijk dat organisatoren van

In de beleidsvisie ‘Onderwijs als schatkamer’ worden

sportevenementen aandacht besteden aan het aspect

kernwaardes beschreven die zijn uitgewerkt in ambities.

gezondheid door bijvoorbeeld ervoor te zorgen dat een

TWEE van deze ambities benadrukken het belang van

gezond alternatief aanwezig is bij voedselkramen en

sport en bewegen:

een mogelijkheid tot gratis drinkwater. Met name bij evenementen voor kinderen. Dit sluit aan bij de aanpak

AMBITIE 8: Kinderen in Weststellingwerf hebben een

JOGG die we in Weststellingwerf hanteren, waarbij we er

gezonde leefstijl, eten gezond en bewegen voldoende.

voor willen zorgen dat een kind opgroeit in een gezonde

Sport, beweging en cultuur zijn belangrijk voor hun

omgeving.

fysieke en mentale gezondheid, betere leerprestaties en sociale ontwikkeling. Dit kan worden bereikt door

Om organisatoren hierbij te helpen kan contact worden

een gevarieerd sportaanbod op scholen, de inzet van

opgenomen met de JOGG-Regisseur. Vervolgens kan

buurtsportcoaches en aandacht voor een gezonde leefstijl

JOGG Teamfit ingezet worden om hulp te krijgen bij

bij voorschoolse voorzieningen en in het onderwijs

realisatie van gezonde (sport)evenementen. Ook helpen

(JOGG/GIDS).

flyers op deze website organisatoren om stap voor stap een gezonder (sport)evenement te organiseren.

AMBITIE 10: In Weststellingwerf wordt ieder kind gestimuleerd zijn/haar talent te ontwikkelen. Dit kan

5. Lokaal Sportakkoord

bereikt worden door kinderen kennis te laten maken met

Het Lokaal Sport Akkoord is een lokale samenwerking

verschillende cultuur- en sportactiviteiten, zowel binnen

tussen gemeente, clubs, ondernemers in de sport en

als buiten schooltijd.

maatschappelijk partners. Het sportakkoord volgt in grote lijnen het Gezond en Actief Leven akkoord en richt zich

OWO-samenwerking sport

op de volgende punten:

Als OWO-gemeenten (Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland) werken we op verschillende

a. het fundament op orde

manieren samen voor het sportbeleid. Opsterland

b. het bereik van sport en bewegen vergroten

en Weststellingwerf maken al gebruik van de

c. meer zichtbare betekenis van sport en bewegen

buurtsportcoaches van hetzelfde team FRL, waardoor

d. sociale veiligheid en integriteit

er effectiever gewerkt kan worden. Daarnaast is er elk

e. clubondersteuning

kwartaal overleg waardoor we kennis met elkaar kunnen

f. lokaal sportplatform

uitwisselen. Samen kunnen we kijken naar instrumenten

g. inzet lokale functionarissen sport en bewegen

die helpen bij het (bij)sturen van het sportbeleid, zoals de Sportdeelname Index. Samenwerking hierin is niet alleen

Het kernteam in Weststellingwerf bestaande uit leden

kostenbesparend, maar geeft ook een goed overzicht

van sportverenigingen, commerciële sportaanbieder

van het sport- en beweeggedrag van de inwoners in onze

en het onderwijs toetsen of aanvragen voldoen aan

regio.

bovenstaande punten. 42

Bijlage 2 | Samenvatting onderzoeksrapport zwemgelegenheden (Mulier Instituut) In deze bijlage vindt u de samenvatting van het rapport

CONCLUSIES

en avond. Dit kan door een andere activiteit tegelijk

‘Ruimte voor zwemmen Weststellingwerf’ dat is opgesteld

Aanbod zwemwater

te laten plaatsvinden met de zwemsport, zoals het vrij

door het Mulier Instituut. De bron kunt u raadplegen in

De zwemwatercapaciteit in de gemeente

zwemmen op de donderdagavond. Hiervoor is wel goede

de online kennisbank van het Mulier Instituut: https://

Weststellingwerf is in lijn met de buurgemeenten.

samenspraak nodig tussen de zwembadmanager en de

www.mulierinstituut.nl/publicaties/28072/ruimte-voor-

Het verschit wel per type activiteit. Het aanbod aan

verenigingen.

zwemmen-weststellingwerf/.

zwemwater voor leren zwemmen is bijvoorbeeld kleiner dan in de buurgemeenten.

INLEIDING

Werk samen met het semi-openbare zwembad voor leren zwemmen

De gemeente Weststellingwerf heeft in het

Reisafstanden

De gemeente kan in gesprek gaan met het semi-openbare

collegeprogramma van 2022-2026 beschreven wat

De gemiddelde reisafstand naar het openbare overdekte

zwembad over de capaciteit voorleren zwemmen. Op dit

de doelen zijn voor maatschappelijke voorzieningen

zwembad (4,9 km) is even ver als gemiddeld in weinig

moment ervaren betrokkenen daarvoor een licht tekort

en accommodaties. Een daarvan is de verbetering

stedelijke gemeenten, maar verder dan in gemeenten

aan zwemwater. Wanneer de capaciteit van het semi-

van zwemgelegenheden. De gemeente wil inzicht in

met een vergelijkbare bevolkingsomvang.

openbare zwembad wegvalt, geeft dit meer druk op het

de huidige en toekomstige behoefte aan overdekte

openbare overdekte zwembad De Steense.

zwemwater. Dit biedt de gemeente een onderbouwing

Behoefte aan zwemwater

voor het verbeteren van de zwemgelegenheden.

In de gemeente is op dit moment geen groot tekort aan

Breng lokale cijfers beter in beeld

zwemwater voor de verschillende activiteiten. Alleen

In de analyses voor de behoefte aan zwemwater

ONDERZOEKSVRAGEN

voor de zwemsport is er een tekort. Voor leren zwemmen

voor leren zwemmen hebben we landelijke

Het doel van dit behoefteonderzoek is een beeld geven

ervaren betrokkenen een licht tekort, al blijkt dit niet uit

zwemdiplomacijfers gebruikt. De gemeente kan nog

van de mate waarin het aanbod van het openbaar

ons planningsinstrument. Het semi-openbare zwembad

beter inzicht krijgen in de behoefte aan zwemwater

overdekt zwemwater in gemeente voorziet in de huidige

is wel nodig voor leren zwemmen. In dit zwembad zijn

als ze een lokaal onderzoek laat doen naar de

en toekomstige behoefte. We beantwoorden de volgende

niet veel recreatieve faciliteiten aanwezig. In de toekomst

zwemdiplomacijfers in de gemeente. Deze resultaten

onderzoeksvragen:

verandert dit beeld van zwemwater in de gemeente niet,

helpen om te bepalen of ze er actief op moet inzetten om

• Hoe verhoudt het huidige (2024) aanbod aan

omdat er geen grote bevolkingsgroei of -krimp wordt

het zwemdiplomabezit in de gemeente te verhogen.

openbaar overdekt zwemwater zich tot de huidige

verwacht.

en toekomstige (2030 en 2040) behoefte in

Verbeter de invulling van recreatief zwemmen in de

Weststellingwerf?

AANBEVELINGEN

gemeente

- Wat is het aanbod?

Verken mogelijkheden voor gecombineerd gebruik voor

In de gemeente Weststellingwerf en in de

- Wat is het huidige gebruik?

de zwemsport

buurgemeenten is aanbod voor recreatief zwemmen. Het

- Wat is de huidige (2024) en toekomstige (2030 en

Het tekort aan zwemwater kan wellicht opgelost worden

aanbod aan recreatieve faciliteiten in de buurgemeenten

2040) behoefte?

door een uitbreiding voor de zwemsport in de middag

is groter dan in de gemeente Weststellingwerf. Het is

43

voor de gemeente belangrijk om recreatieve faciliteiten en momenten te blijven aanbieden, maar de invulling van de momenten kan beter. De gemeente moet de afweging maken of een uitbreiding van het recreatief zwemmen ten koste mag gaan van andere activiteiten, waarvoor nu een tekort aan of net voldoende zwemwater is.

44

Bijlage 3 | Samenvatting onderzoeksrapport sportaccommodaties (Mulier Instituut) In deze bijlage vindt u de samenvatting van het rapport

Genoeg binnen- en buitensportaccommodaties

‘Ruimte voor sport Weststellingwerf’ dat is opgesteld

Het aanbod aan sporthallen en gymzalen in de gemeente

door het Mulier Instituut. De bron kun je raadplegen

Weststellingwerf is voldoende. Het aanbod is groter

in de online kennisbank van het Mulier Instituut: www.

dan de maximale behoefte vanuit de verenigingssport

mulierinstituut.nl/publicaties.

en biedt ruimte voor intensivering van het gebruik. Om betere benutting van de sporthallen te realiseren, kan

INLEIDING

een nieuw rooster uitkomst bieden. Verenigingen staan

De gemeente Weststellingwerf is bereid om te investeren

ervoor open om mee te denken en mogelijkheden te

in sportaccommodaties wanneer sportverenigingen

verkennen.

met goede toekomstplannen komen. Dit onderzoek biedt de gemeente inzichten in accommodatiegebruik

Ook voor het huisvesten van het bewegingsonderwijs

en -behoefte, en hoe deze zich naar verwachting

bieden de sporthallen en gymzalen voldoende capaciteit.

ontwikkelen. Zo kan de gemeente plannen toetsen.

De gemeente regelt busvervoer voor scholen waarvoor de afstand tot de gymlocatie te groot is.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Aantal sportaccommodaties voldoet op korte en

Op de sportparken zijn volgens de richtlijnen

middellange termijn

voldoende velden en banen aanwezig voor de huidige

De gemeente wil met sportaccommodaties de

verenigingen. Bij tennis is er sprake van overcapaciteit.

sportbeoefening van haar inwoners faciliteren, en wil

Voetbalverenigingen hebben de wens om over extra

het aanbod in de dorpen behouden. Het aanbod en de

kunstgras te beschikken.

spreiding van de sportaccommodaties zijn hiermee in lijn. We zien dan ook geen aanleiding binnen de vastgestelde

Behoefte aan meer overleg

kaders van de gemeente om op de korte of middellange

Vanuit de binnen- en buitensportverenigingen bestaat

termijn het aantal sportaccommodaties aan te passen.

de wens om vaker en gezamenlijk te overleggen met de gemeente. Zo blijven ze op de hoogte van de

Wel is het sportlandschap continu in beweging. Op lange

ontwikkelingen en kunnen ze hun wensen voor de

termijn kan dit leiden tot behoefte aan ander aanbod.

accommodaties delen.

Monitoring van bijvoorbeeld de ledenontwikkeling maakt het voor de gemeente mogelijk om tijdig actie te ondernemen. 45

Bijlage 4 | Advies onderzoek natuur sportvelden • Open en kale plekken in de grasmat voorkomen door

De sportvelden binnen de gemeente Weststellingwerf

Verhoogde doelgebieden

vertonen structurele aandachtspunten op het gebied

Op meerdere velden is een verhoging geconstateerd

van afwatering, grasbedekking en veldprofilering. Door

vanaf de penaltystip tot de doellijn. Deze zogenaamde

gericht onderhoud en een gestructureerd actieplan

‘terp’ verstoort de speleigenschappen en belemmert

intensief gebruikte zones (C-zone), bijvoorbeeld door de

kunnen deze velden binnen één tot twee seizoenen

een gelijkmatige afwatering. Het advies is om deze

velden ook overdwars te bespelen;

significant verbeteren.

verhogingen te verwijderen door de zode af te plaggen

• Actief beheer van straatgras door middel van

(fieldtoppen), het terrein te egaliseren en het gebied

wiedeggen, verticuteren of fieldtoppen.

ALGEMEEN ADVIES SPORTVELDEN

speelschade direct na gebruik te herstellen; • Gelijkmatige belasting van het veld, inclusief minder

opnieuw in te zaaien of te bezoden.

Bezanden

Door deze maatregelen consistent toe te passen, kan

Op veel velden is een tekort aan zand in de toplaag

Onkruid in uitlopen

de algemene kwaliteit en bespeelbaarheid van de

geconstateerd. Door periodiek voldoende zand aan te

In verschillende D-zones (uitloopzones) is een verhoogde

sportvelden worden verbeterd.

brengen, blijft de samenstelling van de toplaag optimaal

aanwezigheid van onkruid waargenomen. Dit wordt

en wordt de speelkwaliteit behouden.

mogelijk veroorzaakt door minder bemesting of een afwijkend beheer van deze zones. Om een gelijkmatig

Diepte vertidraineren

speeloppervlak te behouden, wordt geadviseerd om de

Tijdens de inspecties is vastgesteld dat een deel van de

onderhoudsmaatregelen, zoals maaien en bemesten, ook

velden is gevertidraineerd op een diepte van circa 20-25

in de D-zones consistent toe te passen.

cm. Op deze diepte bevindt zich vaak een overgangslaag in de ondergrond, wat de afwatering kan belemmeren.

Straatgras

Het wordt aanbevolen om vertidraineren met langere

Er is een aanzienlijke hoeveelheid straatgras

pennen uit te voeren en de bewerkingsdiepte per seizoen

geconstateerd op de velden. Dit probleem is

te variëren voor een beter effect.

seizoensgebonden, waarbij het aandeel straatgras in de wintermaanden doorgaans hoger is. Om de verspreiding

Recycledressen

van straatgras te minimaliseren, worden de volgende

Hoewel er op een deel van de velden voldoende zand

maatregelen aanbevolen:

aanwezig is, blijkt dit niet altijd goed vermengd in

• Verminderen van beregeningsfrequentie in de

de toplaag. Door middel van recycledressen kan de homogeniteit van de toplaag worden hersteld, wat de speelkwaliteit ten goede komt.

zomermaanden; • Direct na groot onderhoud doorzaaien en voldoende beregenen om de groei van sportveldgrassen te stimuleren;

46

Bijlage 5 | Evaluatiemodel activiteiten en prestaties BELEIDSLIJNEN

SPEERPUNTEN

DOELEN

AANPAK/PLANNEN

EVALUATIE ACTIVITEITEN INSTRUMENT

Verbinden van sport-participatie

MOGELIJKE VRAGEN

PRESTATIES INSTRUMENT

MOGELIJKE VRAGEN

1. Ondersteuning en activering op scholen, verenigingen en in de wijk

Vergroten van sportparticipatie.

Buurtsportcoaches, verenigingsondersteuner en coördinator sport en preventie bieden ondersteuning en activering op scholen, verenigingen en in de wijk om sportparticipatie te vergroten.

Activiteiten logboek

Welke activiteiten zijn georganiseerd en voor welke doelgroepen?

Activiteiten logboek

Wat is het bereik van de ondersteuning en activering?: Hoeveel verenigingen, scholen en wijken hebben jaarlijks ondersteuning en activering ontvangen van de buurtsportcoaches, verenigingsondersteuner en coördinator sport en preventie? Hoeveel activiteiten zijn er georganiseerd en hoeveel deelnemers waren er?

2. Kansengelijkheid voor sportparticipatie

Ieder kind verlaat de basisschool met een zwemdiploma.

Monitoring basisschool leerlingen en begeleiding naar zwemlessen door buurtsportcoaches.

Scan op basisscholen, Rapportages buurtsportwerk

Monitoren de buurtsportcoaches actief op elke school of kinderen een zwemdiploma hebben?

Rapportages buurtsportwerk

Hoeveel kinderen worden naar zwemles begeleidt (die niet al op zwemles zaten)?

Vergroten van sportparticipatie onder kinderen uit lage SES-gezinnen en laag houden van financiële drempels.

Actieve monitoring op basisscholen, begeleiding naar sportverenigingen, en het aanbieden van laagdrempelige sportactiviteiten via een verlengde schooldag door buurtsportcoaches.

Rapportages buurtsportwerk

Welke laagdrempelige activiteiten zijn georganiseerd?

Rapportages buurtsportwerk

Hoeveel kinderen (uit lage SES-gezinnen/ woonachtig in lage SES-wijken) zijn begeleidt naar sportverenigingen?

47

Versterken van verenigins-aanbod

48

3. Inspireren door (top) sport-evenementen

Organiseren van minimaal 1 (top)sportevenement per jaar vanaf 2026.

Beschikbaar stellen van subsidies voor (top) sportevenementen en continu overleg met ketenpartners om nieuwe evenementen te initiëren en te ondersteunen.

Registraties en rapportages van de verstrekte subsidies en georganiseerde evenementen

Hoeveel (top)sportevenementen zijn er jaarlijks georganiseerd met behulp van gemeentelijke subsidies?

Rapportages

Hoeveel deelnemers en toeschouwers waren er tijdens elk evenement?

4. Het sport platform als basis voor doorontwikkeling en innovatie

Kennisdeling en inspiratie bevorderen onder sportverenigingen, scholen en andere belanghebbenden.

Twee keer per jaar fysieke bijeenkomsten met interessante sprekers en uitwisseling van kansen en knelpunten, en vier keer per jaar een nieuwsbrief.

Registraties van bijeenkomsten en verzendlijsten van nieuwsbrieven

Hoeveel fysieke bijeenkomsten en nieuwsbrieven zijn er jaarlijks georganiseerd en uitgebracht door het sportplatform?

Registratielijst

Hoeveel deelnemers waren er tijdens de fysieke bijeenkomsten?

5. Praktijkonderzoek

Ontwikkelen van werkzame en duurzame antwoorden op specifieke uitdagingen door middel van praktijkonderzoek.

Uitvoeren van praktijkonderzoek naar o.a. de zwemvaardigheid van kinderen in groep 6/7, de sport- en beweegbehoeften van jongeren, ervaren drempels sport en bewegen, de behoefte naar aangepast sportaanbod en het betaalbaar houden van sport en bewegen in de gemeente.

Rapportages van de uitgevoerde onderzoeken

Welke praktijkonderzoeken zijn er uitgevoerd sinds de ingang van het sportbeleid?

Rapportages van de uitgevoerde onderzoeken

Hebben de praktijkonderzoeken werkzame en duurzame antwoorden en aanbevelingen opgeleverd?

6. Kwaliteit en toekomst-bestendigheid verenigingsaanbod

Sociale veiligheid in de sport, de 4 V’s: Vereniging brede gedragscode, Vertrouwens-contactpersoon, VOG vrijwilligers en Vakkundig geschoolde trainer-coaches.

In 2025 starten met sportbrede campagne en 2 werksessies. De 4 v’s kunnen in komende jaren een voorwaarde worden voor basissubsidie sport.

Activiteiten logboek

Is er een sportbrede campagne gestart in 2025? En zijn er 2 werksessies georganiseerd door de verenigingsondersteuner?

Registratielijst

Wat was het bereik van de campagne? En hoeveel verenigingen hebben deelgenomen aan werksessies georganiseerd door de verenigingsondersteuner?

Sportverenigingen zijn toekomstbestendig.

Beschikbare middelen zo effectief mogelijk inzetten om de toekomstbestendigheid van verenigingen te ondersteunen.

Vragenlijst

Hoeveel verenigingen hebben de nodige ondersteuning ontvangen om toekomstbestendig te worden en/of te blijven?

Vragenlijst

Welke verenigingen hebben acties ondernomen zoals: de amateursport breder toegankelijk maken, kwaliteit van sportaanbod verhogen of open club gedachte versterken om toekomstbestendig(er) te worden?

7. Inclusie

Door-ontwikkelen van toekomst-bestendige sport-infrastructuur

Een inclusieve sportsector waarin iedereen kan deelnemen.

Stimuleren en faciliteren van inclusiviteit binnen clubs door inclusie te bespreken tijdens sportplatform, inzet van buurtsportcoaches, werksessies met clubs, en inclusie op de beleidsagenda zetten van zowel het ruimtelijk als het sociaal domein.

Activiteiten logboek

Is inclusie besproken bij een fysieke bijeenkomst van het sportplatform?

Vragenlijst

In hoeverre zijn verenigingen aan de slag gegaan met het creëren van inclusief sport- en beweegaanbod?

Activiteiten logboek

Hoeveel inclusieve sportbijeenkomsten hebben de buurtsportcoaches georganiseerd?

Registratielijst

Hoeveel deelnemers waren er bij de inclusieve sportbijeenkomsten?

Beleidsagenda

Staat inclusie op de beleidsagenda van het ruimtelijk en sociaal domein?

Sportakkoord

Is inclusie één van de hoofdthema's van het sportakkoord?

Agenda bij nieuwbouw

Staat inclusie als voorwaarde op de agenda bij nieuwbouw van sportclubs?

8. Meer open club karakter

Het versterken van de binding met leden, buurtbewoners en andere betrokkenen door de club open te stellen voor verschillende maatschappelijke- en sportactiviteiten.

Met verenigingen de mogelijkheden verkennen voor een meer open club karakter. Succesvolle open clubs dienen ter inspiratie.

Verslagen/ rapportages van aanjager sport en preventie

Welke verenigingen verkennen de mogelijkheden voor het openstellen van de club? En welke verenigingen dienen ter inspiratie?

Activiteiten logboek/ rapportages

Vinden er meer verschillende activiteiten (naast de hoofdactiviteit) plaats bij verenigingen dan voorheen? Zo ja, welke activiteiten en zijn deze activiteiten gericht op verschillende doelgroepen?

9. Proces regievorming accommodatiebeleid

Een breed gedragen fundament voor ontwikkeling van een duurzame sportinfrastructuur die bijdraagt aan de ambitie van het sportbeleid.

Procesmatige aanpak in 2 fasen. Fase 1: onderzoek, inventarisatie en concept ontwikkelagenda. Fase 2: doorontwikkeling richting definitieve ontwikkelagenda.

Voortgangs-rapportages en vragenlijst

Worden de geplande activiteiten binnen de gestelde tijd en met de beschikbare middelen uitgevoerd? Wat zijn de behoeften van verenigingen voor een ontwikkelagenda?

Voortgangs-rapportages

Is de ontwikkelagenda integraal, planmatige en strategisch waarin korte- en lange termijn ontwikkelingen staan opgesteld?

49

50

10. Ondersteuning (geprivatiseerde) verenigingen

Financiële stabiliteit en toegankelijkheid van (geprivatiseerde) verenigingen waarborgen dmv ondersteuning van gemeente.

De gemeente biedt groot onderhoud subsidies, verzorgt het grasmaaien van de velden en stelt een verenigings-ondersteuner beschikbaar.

Registraties en rapportages van de verstrekte subsidies, grasmaai diensten en verenigings-ondersteuner

Welke/hoeveel (geprivatiseerde) verenigingen hebben jaarlijks gebruik gemaakt van de aangeboden ondersteuning (subsidies, grasmaaien, advies)?

Rapportage verenigings-ondersteuner

Welke/hoeveel (geprivatiseerde) verenigingen zijn er met goede plannen gekomen met betrekking tot hun accommodaties?

11. Ruimte bieden aan initiatieven van inwoners

Ruimte bieden aan anders georganiseerde sporten in de openbare beweegruimte vanuit inwonersinitiatieven.

Organiseren van thema-avonden door de buurtsportcoach om inwoners uit te nodigen ideeën te delen voor sporten en bewegen in de openbare beweegruimte.

Registratielijsten

Hoeveel inwoners hebben deelgenomen aan de thema-avonden?

Verslagen thema-avonden

Hoeveel nieuwe ideeën van inwoners voor sport- en bewegen in de openbare beweegruimte zijn er ontstaan uit de thema-avonden?

12. Beleids-ontwikkeling op activiteiten in de openbare beweegruimte

De openbare beweegruimte leent zich voor de verschillende behoeften op het gebied van sporten en bewegen.

Ontwikkelen van beleid en procesbeschrijvingen waarin sport en bewegen wordt betrokken in samenwerking met andere beleidsterreinen binnen het sociaal en ruimtelijk domein.

Documentanalyse van de beleids- en proces-beschrijvingen

Wordt sport en bewegen betrokken door verschillende beleidsterreinen bij de ontwikkeling van beleid- en procesbeschrijvingen? Zo ja, welke?

Documentanalyse van de beleids- en proces-beschrijvingen

Is er bij de ontwikkeling van beleids- en procesbeschrijvingen gefocust op vissteigers, kano-aanlegplekken, fietspaden en de inrichting van beweegtuinen?

Bijlage 6 | Evaluatiemodel effecten BELEIDSLIJNEN

SPEERPUNTEN

DOELEN

AANPAK/PLANNEN

EVALUATIE EFFECTEN

Verbinden van sport-participatie

LANGE TERMIJN EFFECTEN

INSTRUMENT

MOGELIJKE VRAGEN

MOGELIJKE VRAGEN

1. Ondersteuning en activering op scholen, verenigingen en in de wijk

Vergroten van sportparticipatie.

Buurtsportcoaches, verenigingsondersteuner en coördinator sport en preventie bieden ondersteuning en activering op scholen, verenigingen en in de wijk om sportparticipatie te vergroten.

Vragenlijst/ Sportdeelname Index

Voldoet het aanbod van activiteiten aan de behoefte van inwoners om meer te sporten en bewegen? Is het aanbod vraag gestuurd?

Is de sportparticipatie vergroot vergeleken met de eerste meting?

2. Kansengelijkheid voor sportparticipatie

Ieder kind verlaat de basisschool met een zwemdiploma.

Monitoring basisschool leerlingen en begeleiding naar zwemlessen door buurtsportcoaches.

Scan op basisscholen

Is er een procentuele toename van kinderen die de basisschool verlaten met een zwemdiploma?

Verlaat elk kind in 2029 de basisschool met een zwemdiploma?

Vergroten van de sportparticipatie onder kinderen uit lage SES-gezinnen en laag houden van financiële drempels.

Actieve monitoring op basisscholen, begeleiding naar sportverenigingen, en het aanbieden van laagdrempelige sportactiviteiten via een verlengde schooldag door buurtsportcoaches.

Sportdeelname Index

Is de sportdeelname index hoger geworden sinds 2026 van kinderen woonachtig in lage SES-wijken?

Is kansengelijkheid voor sportparticipatie bereikt? (Geen verschil in sportparticipatie op basis van SES)

Organiseren van minimaal 1 (top)sportevenement per jaar vanaf 2026.

Beschikbaar stellen van subsidies voor (top)sportevenementen en continu overleg met ketenpartners om nieuwe evenementen te initiëren en te ondersteunen.

Sportdeelname Index

Is de sportparticipatie vergroot na het (top)sportevenement?

Is de sportparticipatie vergroot vergeleken met de eerste meting?

3. Inspireren door (top) sport-evenementen

51

Versterken van verenigins-aanbod

52

4. Het sport platform als basis voor doorontwikkeling en innovatie

Kennisdeling en inspiratie bevorderen onder sportverenigingen, scholen en andere belanghebbenden.

Twee keer per jaar fysieke bijeenkomsten met interessante sprekers en uitwisseling van kansen en knelpunten, en vier keer per jaar een nieuwsbrief.

Click registratie van nieuwsbrief + Vragenlijst onder deelnemers en nieuwsbrief-ontvangers

Wat zijn ervaringen van deelnemers van het sportplatform en nieuwsbriefontvangers?: Wordt de nieuwsbrief door een meerderheid van de ontvangers gelezen? In hoeverre vinden ze kennisdeling en inspiratiebronnen via het sportplatform nuttig? Is er behoefte aan voortzetting van de nieuwsbrief en/of het sportplatform?

Draagt het sportplatform bij aan het stimuleren van samenwerking tussen sportaanbieders, scholen en andere belanghebbenden?

5. Praktijkonderzoek

Ontwikkelen van werkzame en duurzame antwoorden op specifieke uitdagingen door middel van praktijkonderzoek.

Uitvoeren van praktijkonderzoek naar o.a. de zwemvaardigheid van kinderen in groep 6/7, de sport- en beweegbehoeften van jongeren, ervaren drempels sport en bewegen, de behoefte naar aangepast sportaanbod en het betaalbaar houden van sport en bewegen in de gemeente.

Rapportages van de uitgevoerde acties, Sportdeelname Index

In hoeverre hebben de praktijkonderzoeken bijgedragen aan het ontwikkelen van werkzame en duurzame acties voor specifieke uitdagingen?

Is de sportparticipatie vergroot vergeleken met de eerste meting?

6. Kwaliteit en toekomstbestendigheid verenigingsaanbod

Sociale veiligheid in de sport, de 4 V’s: Vereniging brede gedragscode, Vertrouwens-contactpersoon, VOG vrijwilligers en Vakkundig geschoolde trainer-coaches.

In 2025 starten met sportbrede campagne en 2 werksessies. De 4 v’s kunnen in komende jaren een voorwaarde worden voor basissubsidie sport.

Vragenlijst

In hoeverre hebben de (deelnemende) verenigingen de 4 V’s geïmplementeerd na deelname aan de werksessies?

Voldoen alle verenigingen in 2029 aan de vier V's?

Sportverenigingen zijn toekomstbestendig.

Beschikbare middelen zo effectief mogelijk inzetten om de toekomstbestendigheid van verenigingen te ondersteunen.

Vragenlijst

In hoeverre is er voldoende effectieve ondersteuning geboden door de verenigingsondersteuner en de gemeente om de toekomstbestendigheid van verenigingen te bevorderen? Is er voldaan aan de behoefte van verenigingen aan ondersteuning voor toekomstbestendigheid?

Zijn alle verenigingen in 2029 toekomstbestendig? Criteria voor toekomstbestendigheid zijn: toegankelijk voor iedereen, professioneel en breed georganiseerd, behoudt haar leden en trekt nieuwe leden aan, is vraag gestuurd in plaats van aanbod gestuurd en werkt samen met organisaties in de buurt zoals fysiotherapeuten, scholen en lokale ondernemers.

Door-ontwikkelen van toekomst-bestendige sport-infrastructuur

7. Inclusie

Een inclusieve sportsector waarin iedereen kan deelnemen.

Stimuleren en faciliteren Sportdeelname Index van inclusiviteit binnen clubs door inclusie te bespreken tijdens sportplatform, inzet van buurtsportcoaches, werksessies met clubs, en inclusie op de beleidsagenda zetten van zowel het ruimtelijk als het sociaal domein.

Is er voldoende inclusief sport- en beweegaanbod in de gemeente voor verschillende kwetsbare groepen? Voldoet het aanbod aan de behoefte van inwoners om te sporten en bewegen?

Is de sportparticipatie vergroot vergeleken met de eerste meting, ook onder verschillende kwetsbare groepen?

8. Meer open club karakter

Het versterken van de binding met leden, buurtbewoners en andere betrokkenen door de club open te stellen voor verschillende maatschappelijke- en sportactiviteiten.

Met verenigingen de mogelijkheden verkennen voor een meer open club karakter. Succesvolle open clubs dienen ter inspiratie.

Vragenlijst en Sportdeelname Index

Is de sportparticipatie In hoeverre hebben de vergroot vergeleken met vereniging met een open de eerste meting? club karakter het aanbod afgestemd op de vraag van verschillende doelgroepen en faciliteiten beschikbaar gesteld voor maatschappelijke- en/of sport activiteiten? Wordt hierbij de behoefte van zowel georganiseerde als anders georganiseerde sporters in de buurt geborgd bij open clubs?

9. Proces regievorming accommodatiebeleid

Een breed gedragen fundament voor ontwikkeling van een duurzame sportinfrastructuur die bijdraagt aan de ambitie van het sportbeleid.

Procesmatige aanpak in 2 fasen. Fase 1: onderzoek, inventarisatie en concept ontwikkelagenda. Fase 2: doorontwikkeling richting definitieve ontwikkelagenda.

Voortgangsrapportages, aantal uitgevoerde projecten

In hoeverre draagt de ontwikkelagenda bij aan de ontwikkeling van een duurzame sportinfrastructuur? Is het doel van de ontwikkelagenda naar tevredenheid bereikt?

Hoeveel sportaccommodaties zijn er gerenoveerd of nieuw gebouwd volgens de ontwikkelagenda?

10. Ondersteuning (geprivatiseerde) verenigingen

Financiële stabiliteit en toegankelijkheid van (geprivatiseerde) verenigingen waarborgen dmv ondersteuning van gemeente.

De gemeente biedt groot onderhoud subsidies, verzorgt het grasmaaien van de velden en stelt een verenigingsondersteuner beschikbaar.

Vragenlijst en onderzoek

In hoeverre is de toegankelijkheid en kwaliteit van (geprivatiseerde) verenigingen gewaarborgd (goede staat van velden en accommodaties)? Is de kwaliteit van de accommodaties verbeterd dankzij ondersteuning? Is het kwaliteit van de velden verbeterd ten opzichte van de eerste meting? Is er sprake van een maatschappelijke functie (activiteiten voor zowel leden als niet-leden)?

Hebben alle (geprivatiseerde) verenigingen in 2029 een toegankelijke en kwalitatief goede velden en accommodaties? Hebben de accommodaties een maatschappelijke functie?

53

54

11. Ruimte bieden aan initiatieven van inwoners

Ruimte bieden aan anders georganiseerde sporten in de openbare beweegruimte vanuit inwonersinitiatieven.

Organiseren van thema-avonden door de buurtsportcoach om inwoners uit te nodigen ideeën te delen voor sporten en bewegen in de openbare beweegruimte.

Registraties en rapportages van gerealiseerde initiatieven, Sportdeelname Index

Hoeveel nieuwe inwonersinitiatieven voor sporten en bewegen in de openbare ruimte zijn er van 2026 t/m 2029 gerealiseerd?

Is er een toename in het aantal anders georganiseerde sporters in vergeleken met de eerste meting? Wordt door deze sporters regelmatig gebruik gemaakt van de inwoners initiatieven in de openbare beweegruimte?

12. Beleids-ontwikkeling op activiteiten in de openbare beweegruimte

De openbare beweegruimte leent zich voor de verschillende behoeften op het gebied van sporten en bewegen.

Ontwikkelen van beleid en procesbeschrijvingen waarin sport en bewegen wordt betrokken in samenwerking met andere beleidsterreinen binnen het sociaal en ruimtelijk domein.

Documentanalyse van de beleids- en procesbeschrijvingen, Sportdeelname Index

Hoeveel beleids- en procesbeschrijvingen met betrekking tot sport en bewegen (nieuwe of verbeterde sport- en beweegfaciliteiten) zijn in 2029 gerealiseerd in de openbare beweegruimte?

Is sportparticipatie onder anders georganiseerde en individuele sporters toegenomen sinds de realisatie van nieuwe of verbeterde sport- en beweegfaciliteiten? Hoeveel inwoners zijn door de nieuwe of verbeterde sport- en beweegfaciliteiten (meer) gaan sporten en bewegen?

Bronnen: 1

20

Hombergh, S. van den, & Hermens, N. (2017). Sport en bewegen als context voor re-

sociaaleconomische status: de achtergronden van de deelname. Utrecht: Mulier

integratie: ervaren impact en werkzame mechanismen van Bewegen naar Werk. Utrecht: Universiteit Utrecht, Departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap. 2

Instituut. 21

Bailey R, Hillman CH, Arent S, Petitpas A. (2013). Physical activity: an underestimated

4

Environment for Parents from Low-Income Families. Children, 10(5), 872. https://doi.

Collegeprogramma Weststellingwerf 2022-2026: Samen blijven bouwen aan een sterk Weststellingwerf!

org/10.3390/children10050872 22

RIVM. Sport en bewegen in cijfers. Beweegrichtlijnen. Beschikbaar op: https://www.

Nederlands Jeugdinstituut. Zicht op kinderen die opgroeien in armoede.

kinderen_jongeren/12_24_jaar 23

Beschikbaar op: https://www.nji.nl/armoede/zicht-op-kinderen-die-opgroeien-in- armoede#welbevinden 6

EenVandaag. (2024, 22 augustus). Kwart van ouders met lager inkomen doet kind niet

24

op-zwemles-oplopende-kosten-vaak-de-oorzaak/ 8

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=92912783-c347-41c9-b690-92a7d3844bd4