Bijlage 1 - Najaarsnota 2026 (0098866942)
Tekst van het document
Najaarsnota 2026 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 2 Najaarsnota 2026 .......................................................................................................................................... 3 Programma 0. Bestuur en organisatie ........................................................................................................... 5 Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................................. 6 Programma 5. Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................................... 8 Programma 6. Sociaal domein .................................................................................................................... 10 Programma 7. Volksgezondheid en milieu .................................................................................................. 13 Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ................................... 15 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................................
16 Overhead, Vennootschapsbelasting en Overige baten en lasten ............................................................... 18 Overzicht kosten overhead ...................................................................................................................... 18 Overige baten en lasten .......................................................................................................................... 20 Budgettair neutrale wijzigingen.................................................................................................................... 21 Najaarsnota 2026 Mutaties najaarsnota De najaarsnota geeft een actueel financieel inzicht in de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de begroting 2026. Het geeft inzicht in de afwijkingen of bijstellingen op de vastgestelde begroting. Het is de tweede tussenrapportage van het jaar en is gebaseerd op de gegevens over de eerste acht maanden van het lopende begrotingsjaar. Voorgestelde aanpassingen Per programma staan de op dit moment bekende wijzigingen die onoverkomelijk en onvermijdelijk zijn, plus de ontwikkelingen die we nog verwachten. Programma's waar geen wijzigingen worden verwacht staan niet vermeld.
Saldo najaarsnota Het begrotingssaldo van 2026 is na de verwerking van de voorjaarsnota en alle overige begrotingswijzigingen die door de raad zijn vastgesteld momenteel € 1.136.530 negatief. De financiële wijzigingen van de najaarsnota geven een negatief resultaat van € 581.426 waardoor het geactualiseerde saldo van de begroting 2026, inclusief de najaarsnota, uitkomt op ongeveer € 1.7 miljoen negatief. De prognose laat zien dat we in 2026 meer lasten hebben dan de baten die we ontvangen. Dit wordt met name veroorzaakt door incidentele mee- en tegenvallers. De belangrijkste aanpassingen zijn: nadeel op jeugdzorg, nadeel op overhead, de uitkomst van de meicirculaire 2026, verrekening gemeentefonds uit voorgaande jaren, voordeel op WMO en meer baten qua rente (Treasury). Incidentele baten en lasten 2026 De omvang van de incidentele budgetten in de begroting heeft invloed op het uiteindelijke rekeningsaldo. Op dit moment bedraagt het totaal aan incidentele budgetten afgerond € 3,8 miljoen. Door monitoring van de voortgang van de incidentele budgetten verwachten wij dat een deel van de beschikbare middelen niet meer in 2026 tot besteding komt. Dit hangt onder andere samen met de planning en voortgang van activiteiten en externe afhankelijkheden.
Daardoor wordt een deel van de geraamde lasten naar verwachting niet in 2026 gerealiseerd, wat een positief effect heeft op het rekeningsaldo. Daar staat tegenover dat voor een deel van deze incidentele budgetten ook een incidentele onttrekking aan de reserves is begroot. Het betreft een bedrag van circa € 1,5 miljoen. Voor zover de onderliggende budgetten niet tot besteding komen, is deze onttrekking eveneens niet nodig. Bij de jaarrekening beoordelen wij kritisch welke nog niet bestede incidentele budgetten daadwerkelijk in aanmerking komen voor overheveling naar 2027. Daarbij wordt per budget beoordeeld of sprake is van een concrete verplichting, een realistische uitvoeringsplanning of een aantoonbare noodzaak om de middelen beschikbaar te houden. Alleen in die gevallen wordt een voorstel tot overheveling gedaan. Hieronder is ter informatie de herkomst van het incidentele bedrag in 2026 opgenomen. Incidentele lasten en baten 2026 Herkomst | Geraamd Begroting 2026 | 952 Jaarrekening 2025 | 1.489 Voorjaarsnota 2026 | 812 Begrotingswijzigingen | 570 Totaal incidenteel | 3.823 Prognose rekeningresultaat Op basis van deze najaarsnota verwachten wij een negatief rekeningresultaat van € 1.720.022.
3 4 Samenvatting mutaties najaarsnota 2026 + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Eindtotaal per programma 2026 Stand begroting na Alle door de raad vastgestelde begrotingswijzigingen tot en met augustus -1.136.530 Vertrekpunt najaarsnota 2026 -1.136.530 Mutaties najaarsnota: Programma 0 Bestuur en ondersteuning -15.728 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat -60.000 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie -48.447 Programma 6 Sociaal domein -1.180.000 Programma 7 Volksgezondheid en milieu 0 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing 35.000 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 1.484.000 Overzicht Overhead -1.117.500 Overige baten en lasten 321.249 Eindtotaal programma's, saldo najaarsnota -581.426 Afronding -2.066 Stand 2026 na najaarsnota -1.720.022 5 Programma 0.
Bestuur en organisatie Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning Portefeuillehouder(s) Van der Graaf, Hartog en Bos Organisatie Publiek & Communicatie Taakvelden Bestuur Burgerzaken Actuele ontwikkelingen / knelpunten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota uit de 2026 Lasten Burgerzaken Reisdocumenten en rijbewijzen 98.825 Totaal lasten 98.825 Baten Burgerzaken Reisdocumenten en rijbewijzen -114.553 Totaal baten -114.553 Totaal programma 0 -15.728 Toelichting cijfers Burgerzaken Reisdocumenten en rijbewijzen De baten en lasten voor reisdocumenten en rijbewijzen zullen naar verwachting lager uitvallen dan begroot. Aan de batenkant gaat het om lagere inkomsten uit leges. Aan de lastenkant worden lagere uitgaven verwacht, waaronder de afdracht aan het Rijk. Doordat zowel de baten als de lasten lager uitvallen, heeft het resultaat per saldo geen groot effect op de begroting. 6 Programma 2.
Verkeer, vervoer en waterstaat Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat Portefeuillehouder(s) Hartog, Hoen en Bos Organisatie Beleid, Gemeentewerf en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair Taakvelden Openbaar vervoer Economische havens en waterwegen Openbaar groen en (openlucht) recreatie (in de openbare ruimte) Verkeer en vervoer Recreatieve havens Parkeren (geen lasten en baten) Actuele ontwikkelingen / knelpunten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat 2026 Lasten Verkeer en vervoer Vervanging vlonder Plaisierbosch -25.000 Gladheidsbestrijding -30.000 Afronding Winkelstraat -115.000 Vrijval stelpost wegen 145.000 SPUK stimulering verkeersmaatregelen -421.000 Recreatieve havens Inhuur havenmedewerker -35.000 Totaal Lasten -481.000 Baten Verkeer en vervoer SPUK stimulering verkeersmaatregelen 421.000 Totaal Baten 421.000 Totaal programma 2 -60.000 7 Toelichting cijfers Verkeer en vervoer Vervanging vlonder Plaisierbosch Door een incident van brandstichting aan een vlonder zijn onverwachte herstel- en vervangingskosten ontstaan. Deze uitgaven waren niet voorzien bij het opstellen van de begroting. Als gevolg hiervan vallen de lasten voor dit taakveld hoger uit dan begroot. Mogelijk kan deze schade nog verhaald worden op de daders, maar dat is nu nog te onzeker.
Gladheidsbestrijding Als gevolg van de hevige sneeuwval in januari zijn de lasten voor gladheidsbestrijding hoger uitgevallen dan begroot. De extra inzet van personeel, materieel en strooimiddelen heeft geleid tot een overschrijding van het beschikbare budget. Afronding herinrichting Winkelstraat Na afronding van het project Herinrichting Winkelstraat zijn nog enkele facturen ontvangen voor afrondende werkzaamheden en is ter gelegenheid van de oplevering een openingsfeest voor inwoners georganiseerd. Aangezien deze kosten niet waren opgenomen in de begroting, zijn de lasten hoger uitgevallen dan begroot. Vrijval stelpost wegen Wij verwachten in het huidige jaar geen beroep te hoeven doen op de stelpost wegen. Dit houdt verband met het uitblijven van de resultaten van onderzoeken naar de toestand en aanpak van wegen in het veengebied. Hierdoor komen de geplande werkzaamheden later tot uitvoering en kan de stelpost in 2026 vrijvallen. Stimulering Verkeersveiligheid (SPUK) De Investeringsimpuls Verkeersveiligheid is een door het Rijk beschikbaar gesteld budget van € 500 miljoen tot 2030. Dit geld is bedoeld om een impuls te geven aan de verbetering van de verkeersveiligheid op het onderliggend wegennet: wegen in beheer van gemeenten, provincies en waterschappen. De middelen worden in meerdere aanvraagrondes (tranches) verdeeld.
Als gemeente verwachten we in de vierde tranche een bedrag van € 421.000 ontvangen. Dit bedrag gebruiken we de komende jaren voor verschillende projecten die de verkeersveiligheid in onze gemeente verbeteren. Deze projecten komen uit het uitvoeringsprogramma GVVP, dat in het najaar van 2025 jaar is vastgesteld. Bij deze regeling verwacht het Rijk dat wij als gemeente minimaal 50% zelf bijdragen aan de projecten. Recreatieve havens Inhuur havenmeester De werkzaamheden binnen de haven hebben geleid tot een grotere inzet van externe havenmeesters dan bij het opstellen van de begroting was geraamd. Als gevolg hiervan vallen de lasten hoger uit dan begroot. 8 Programma 5.
Sport, cultuur en recreatie Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie Portefeuillehouder(s) Hoen, Hartog en Van der Graaf Organisatie Beleid, Sport & Leefstijl en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair Taakvelden Openbaar groen en (openlucht) recreatie Cultureel erfgoed Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Musea Sportaccommodaties Sportbeleid en activering Actuele ontwikkelingen / knelpunten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie 2026 Lasten Sportbeleid en activering Heite Schaaktoernooi -5.491 Sportaccommodaties Subsidieregeling groot onderhoud sport -40.169 Media Extra bijdrage voor bibliotheek -2.787 Totaal lasten -48.447 Totaal programma 5 -48.447 Toelichting cijfers Sportbeleid en activering Heite schaaktoernooi Het Heite schaaktoernooi ontvangt tweejaarlijks een begrotingssubsidie van de gemeente. Deze aanvraag hadden wij in 2025 en 2027 verwacht, maar hebben we nu ontvangen in 2026. Deze subsidie is (en het plafond 2026 wordt verhoogd tot) € 5.491. 9 Sportaccommodaties Subsidieregeling groot onderhoud sport Jaarlijks is er budget beschikbaar voor een subsidie groot onderhoud sportaccommodatie met een subsidieplafond van € 76.502. Verenigingen kunnen voor 1 april een aanvraag indienen voor onderhoud op hun sportaccommodatie.
50% van de kosten worden door de vereniging zelf gedekt en 50% door de gemeente Weststellingwerf. Indien er niet voldoende budget is, wordt het bedrag normaal gesproken naar rato verdeeld. De bestaande subsidieregeling is ruim overvraagd. De aangeleverde offertes zijn beoordeeld. Ondanks deze controles blijft een overvraging van de bestaande budgetten bestaan, mede vanwege de besteding van middelen in 2026 aan groot onderhoud in 2025. De als subsidiabel beoordeelde onderhoudskosten zijn belangrijk voor het toegankelijk houden van maatschappelijke voorzieningen. Om deze twee redenen wordt geadviseerd om in 2026 € 40.169 extra beschikbaar te stellen uitvoeren van de subsidie groot onderhoud sport 2026. Media Decentralisatie Uitkering Overheidsbrede Dienstverlening (vroeger SPUK IDO) Voorgaande jaren stelde het Rijk middelen voor Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) beschikbaar via een SPUK-regeling. In 2026 zijn deze middelen niet gekoppeld aan de bibliotheek en maken zij onderdeel uit van de algemene uitkering bedoelt voor overheidsbrede dienstverlening. Aangezien Stichting Bibliotheken Zuidoost Fryslân (BZOF) zich al jaren hiervoor inzet en deze diensten dit jaar ook aanbiedt aan onze inwoners, heeft de gemeenteraad via de Voorjaarsnota ingestemd met het beschikbaar stellen van een bedrag van €24.553.
Hierna heeft het Rijk de voorgenomen korting van 10% teruggedraaid, waardoor het bedrag van deze uitkering hoger wordt. We stellen voor om ook dit restant beschikbaar te stellen aan de bibliotheek. Daarmee wordt het subsidieplafond 2026 verhoogd naar € 720.261. 10 Programma 6. Sociaal domein Programma 6 | Sociaal domein Portefeuillehouder(s) Den Hartigh, Bos, van der Graaf, Hartog Organisatie Beleid, Projecten, Schakelteam, Gebiedsteam en Serviceteam Taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorziening Wmo Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd Toegang en eerstelijnsvoorziening Integraal Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huishoudelijke hulp (Wmo) Begeleiding (Wmo) Dagbesteding (Wmo) Overige maatwerkarrangementen (Wmo) Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp ambulant landelijk Jeugdhulp met verblijf lokaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk PGB Wmo PGB Jeugd Beschermd wonen (Wmo) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) Jeugdbescherming Jeugdreclassering Coördinatie en beleid Wmo Coördinatie en beleid Jeugd 11 Actuele ontwikkelingen / knelpunten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Programma 6 Sociaal domein 2026 Lasten Samenkracht en burgerparticipatie Actualisatie opvang Oekraine -700.000
SPUK huisvesting statushouders (grote gezinnen) -35.000 Beleidsveld Wmo Minder lasten Wmo voorzieningen en beschermd wonen 390.000 Beleidsveld Jeugd Prognose kosten jeugdzorg -1.600.000 Totaal lasten -1.945.000 Baten Samenkracht en burgerparticipatie Actualisatie opvang Oekraine 700.000 SPUK huisvesting statushouders (grote gezinnen) 35.000 Beleidsveld WMO Eigen bijdrage 30.000 Totaal baten 765.000 Totaal programma 6 -1.180.000 Toelichting cijfers Samenkracht en burgerparticipatie Opvang Oekraïne De begroting voor 2026 is geactualiseerd. De vergoeding voor de opvanglocaties is weer geactualiseerd. Per saldo wordt het neutraal opgenomen. Zie baten en lasten. Het verschil tussen de werkelijke kosten en opbrengsten wordt bij de jaarrekening 2026 verrekend met de reserve voor spoedzoekers. SPUK statushouders (grote gezinnen) In 2026 hebben we bij het Rijk een aanvraag gedaan voor een tegemoetkoming voor het huisvesten van grote gezinnen. De beschikking hebben we inmiddels ontvangen. Vanuit het Rijk ontvangen we € 35.000. Deze middelen zijn inmiddels ingezet om de woning gereed te maken voor bewoning door een groot gezin. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Voorzieningen/Beschermd Wonen We verwachten minder lasten op met name de voorzieningen Hulp bij het huishouden (€ 90.000) en Begeleiding (€ 50.000).
Daarnaast wordt de financiële uitvoering van Beschermd Wonen in Friesland geregeld via de samenwerking Sociaal Domein Friesland. We verwachten op dit onderdeel een positief resultaat. Het resultaat wordt over de Friese gemeenten verdeeld middels een vaste verdeelsleutel (€ 250.000). Eigen bijdrage Doordat er meer mensen zijn die de eigen bijdrage voor de Wmo moeten betalen verwachten we € 30.000 extra baten. 12 Beleidsveld jeugd Meer kosten jeugdzorg Het aantal jeugdigen met jeugdzorg is licht toegenomen. Wij zien vooral aanzienlijke stijgingen van de tarieven en zorgkosten. Hierdoor neemt niet alleen het beroep op jeugdzorg toe, maar worden ook de gemiddelde kosten per traject hoger. Daarnaast zorgen enkele individuele casussen voor extra financiële belasting. Wanneer passende jeugdzorgplekken niet beschikbaar zijn, zijn gemeenten vaak genoodzaakt tijdelijke maatwerkvoorzieningen in te zetten, zoals crisisopvang in vakantiehuisjes, gespecialiseerde individuele begeleiding of verblijf buiten de regio. Door het gebrek aan beschikbare zorgplekken duren deze situaties regelmatig langer dan gewenst, waardoor de kosten per cliënt sterk oplopen. Het resultaat van bovenstaande is dat de kosten voor jeugdzorg in 2026 hoger dan begroot. Zoals gezegd wordt dit veroorzaakt door twee zaken: - € 600.000 vanwege hogere reguliere jeugdzorglasten.
- € 1.000.000 vanwege specifieke extra jeugdzorglasten in verband met geen passend en beschikbaar zorgaanbod voor enkele kinderen. Wij verwachten dat hier een structureel component in zit en nemen dit mee bij de voorjaarsnota 2027 en kadernota 2028. 13 Programma 7. Volksgezondheid en milieu Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Portefeuillehouder(s) Bos, Den Hartigh, Hoen, Hartog Organisatie Beleid en Sport & Leefstijl Taakvelden Riolering Volksgezondheid Milieubeheer Afval Begraafplaatsen en crematoria Actuele ontwikkelingen / knelpunten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Programma 7 Volksgezondheid en Milieu 2026 Lasten Riolering Omzetting reserve naar voorziening egalisatie riolering -596.000 Correctie reeds geraamde onttrekking reserve riolering 50.000 Afval Hogere verwerkingskosten GFT -60.000 Storting in de reserve afval -100.000 Milieubeheer SPUK aanpak energiearmoede -58.010 Totaal lasten -764.010 Baten Riolering Omzetting reserve naar voorziening egalisatie riolering 596.000 Correctie reeds geraamde onttrekking reserve riolering -50.000 Afval Hogere opbrengsten afvalbrengstation 60.000 Dividend Omrin 2025 100.000 Milieubeheer SPUK aanpak energiearmoede 58.010 Totaal baten 764.010 Totaal programma 7 0 Mutaties reserves Verrekening met reserve Afval 100.000 Onttrekking reserve riolering (omzetting naar voorziening) -546.000 Totaal mutatie reserves programma
7 -446.000 14 Toelichting cijfers Riolering Omzetting bestemmingsreserve riolering naar voorziening egalisatie riolering De gemeente beschikt op dit moment over een bestemmingsreserve vervanging en onderhoud riolering. Deze reserve wordt gebruikt om financiële overschotten en tekorten binnen het product riolering op te vangen. Naar aanleiding van een overleg met de accountant is beoordeeld of deze financiële middelen volgens de geldende verslaggevingsregels op de juiste wijze zijn verwerkt. Daarbij is geconcludeerd dat de huidige bestemmingsreserve op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) moet worden aangemerkt als een voorziening. De reden hiervoor is dat de middelen in deze reserve afkomstig zijn uit de rioolheffing. Deze heffing wordt door inwoners en bedrijven betaald voor een specifiek doel, namelijk het beheer, onderhoud en de vervanging van de riolering. Hierdoor kunnen deze middelen niet vrij door de gemeenteraad voor andere doeleinden worden ingezet. De voorgestelde omzetting heeft geen gevolgen voor de beschikbare middelen voor het gemeentelijk rioleringsstelsel en leidt ook niet tot extra lasten voor inwoners. Het betreft uitsluitend een wijziging in de financiële verwerking en presentatie in de gemeentelijke administratie en jaarrekening.
We stellen voor om de bestemmingsreserve vervanging en onderhoud riolering met een saldo van € 596.000 op te heffen en dit bedrag toe te voegen aan de nieuw te vormen voorziening riolering. Ook de reeds geraamde onttrekking aan de reserve riolering van € 50.000 wordt omgezet naar een onttrekking aan de nieuwe voorziening. Met deze wijziging sluit de gemeente aan bij de geldende BBV-regelgeving en de opvatting van de accountant. Hiermee wordt voorkomen dat sprake is van een rechtmatigheidsafwijking in de jaarrekening. Milieubeheer SPUK Energiearmoede Vanuit het Rijk hebben we een extra bijdrage ontvangen voor SPUK Energiearmoede, deze middelen mogen we uitgeven tot en met 2027. Afval Lasten De lasten vallen hoger uit dan begroot doordat de verwerkingstarieven voor GFT-afval zijn gestegen. Hierdoor nemen de verwerkingskosten van GFT toe. Baten De baten vallen hoger uit dan begroot door hogere opbrengsten van het afvalbrengstation als gevolg van tariefaanpassingen. Daarnaast heeft Omrin naar aanleiding van het positieve bedrijfsresultaat 2025 dividend uitgekeerd. Reserve mutaties Als gevolg van de genoemde factoren onder Afval ontstaat een positief saldo van € 100.000. Dit bedrag wordt gestort in de reserve Afval. De bestemmingsreserve riolering wordt opgeheven, daarom vindt er een onttrekking plaats van € 596.000.
De reeds geraamde onttrekking van € 50.000 wordt hierop in mindering gebracht. 15 Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Portefeuillehouder(s) Bos, Hoen, Hartog Organisatie Beleid, Projecten en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair Taakvelden Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Ruimtelijke ordening Wonen en bouwen Beheer overige gebouwen en gronden Actuele ontwikkelingen / knelpunten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing 2026 Baten Wonen en bouwen Chalets huur- en energietoelage 35.000 Totaal baten 35.000 Totaal programma 8 35.000 Toelichting cijfers Wonen en bouwen Chalets huisvesting (hoofdweg) Door hogere huur- en energieopbrengsten (toelage) dan vooraf begroot, zijn de inkomsten hoger uitgevallen.
16 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder(s) Hartog Organisatie Advies & Ondersteuning Taakvelden OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Economische promotie Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Treasury Actuele ontwikkelingen / knelpunten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Overzicht algemene dekkingsmiddelen 2026 Lasten Treasury Rente herfinanciering langlopende geldleningen 150.000 Totaal lasten 150.000 Baten Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Meicirculaire 2026 484.000 Verrekening gemeentefonds voorgaande jaren 600.000 Treasury Ontvangen rente schatkistbankieren 250.000 Totaal baten 1.334.000 Totaal algemene dekkingsmiddelen 1.484.000 Toelichting cijfers Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Meicirculaire De algemene uitkering laat ten opzichte van de voorjaarsnota 2026 een positieve bijstelling zien van € 484.000. Dit is gebaseerd op de meicirculaire 2026 die we van het Rijk hebben ontvangen. De raad is via een afzonderlijke memo geïnformeerd over de effecten van de meicirculaire 2026 van het gemeentefonds. 17 Verrekening gemeentefonds voorgaande jaren Na afloop van een jaar krijgen we vaak nog verrekeningen van het gemeentefonds van voorgaande jaren.
Zo hebben we in 2026 ook diverse verrekeningen ontvangen voor het uitkeringsjaar 2023, 2024 en 2025. Dit houdt in dat we ongeveer € 600.000 aan nagekomen middelen hebben ontvangen. Treasury Rente We hebben rekening gehouden met rente vanwege herfinanciering langlopende geldleningen. Dit is echter nu nog niet nodig, daardoor kan er € 150.000 vrijvallen. Daarnaast ontvangen we meer rente vanuit het schatkistbankieren. We verwachten hierdoor een voordeel van ongeveer € 250.000. 18 Overhead, Vennootschapsbelasting en Overige baten en lasten Overzicht kosten overhead Overzicht kosten overhead + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Overzicht Overhead 2026 Lasten Overhead Prognose personeelsbudget -350.000 Uitvoering project kernapplicaties (OWO-BV/Weststellingwerf) -600.000 Uitvoering project kernapplicaties (OWO-B&R/Ooststellingwerf) -40.000 10 jaar OWO-samenwerking -25.000 Voorzieningen (RVU en verlofsparen) -130.000 Instellen voorziening bovenwettelijk verlof -560.000 Totaal lasten -1.705.000 Baten Overhead Uitvoering project kernapplicaties (bijdrage OWO) 400.000 Hoofdlijnenakkoord GGZ 105.000 Beleidsadviseur Gezonde Leefomgeving 82.500 Totaal baten 587.500 Totaal overhead -1.117.500 Toelichting cijfers Overhead Prognose personeelsbudget Op de totale salariskosten verwachten wij een overschrijding van circa 1% van het salarisbudget (komt ongeveer uit op € 350.000).
De overschrijding hangt voornamelijk samen met de extra personele inzet die gedurende het jaar noodzakelijk was vanwege ziekteverzuim, zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof. Door deze vervanging kon de continuïteit van de dienstverlening worden gewaarborgd en bleef voldoende capaciteit en expertise beschikbaar voor de uitvoering van reguliere en prioritaire werkzaamheden. Uitvoering project kernapplicaties In het voorjaar is besloten om de Multitenant oplossing (één omgeving) voor drie gemeenten los te laten. Dit betekent dat er een nieuwe planning moest worden opgesteld in overleg met de leverancier PinkRoccade Local Goverment. De planning is eind van deze zomer afgerond. De livegang staat gepland in de periode van begin 2027 tot halverwege 2027. De vertraging leidt tot hogere kosten voor de inhuur. Hier is in de begroting geen rekening mee gehouden. De extra kosten worden geraamd op € 600.000, waarbij 2/3 voor rekening komt voor de beide andere OWO-gemeenten (€ 400.000 baten). Ook gemeente Ooststellingwerf maakt extra kosten vanwege dit project. Wij krijgen hiervoor 1/3 deel van de kosten in rekening gebracht, dat betekent een extra bedrag van € 40.000 voor ons. 19 10 jaar OWO-samenwerking In 2026 bestaat de OWO-samenwerking tien jaar. In de afgelopen tien jaar is de OWO-samenwerking stevig verankerd binnen de gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland.
Om deze mijlpaal te markeren wordt een jubileumfestival georganiseerd waarvoor alle medewerkers, collegeleden en raadsleden van de drie gemeenten worden uitgenodigd. Het festival staat in het teken van ontmoeting, verbinding en trots op wat de samenwerking de afgelopen tien jaar heeft opgeleverd. De kosten van het festival zijn niet opgenomen in de reguliere begroting. Storting voorziening verlofsparen Medewerkers kunnen bovenwettelijke verlof, overwerkvergoeding, gekochte bovenwettelijke uren, verlofuren uit onregelmatig werken en beschikbaarheidsdienst omzetten in spaarverlof. De verplichting van dit spaarverlof moet in de voorziening worden opgenomen. Op basis van de gegevens van het eerste half jaar verwachten we dat er in ieder geval een dotatie van € 90.000 in de voorziening nodig is. De exacte dotatie aan de voorziening wordt bij de jaarrekening vastgesteld. Storting voorziening RVU In de cao is de RVU opgenomen. Bij de RVU nemen medewerkers ontslag en volgt er een (maandelijkse) ontslagvergoeding die de medewerker in staat stelt om te overbruggen tot aan de AOW-leeftijd. Hiervoor moet dan een bedrag in de voorziening RVU worden gestort. In 2026 is er een nieuwe RVU-overeenkomst afgesloten, waardoor een extra dotatie in de voorziening nodig is. Wij verwachten dat er een dotatie van € 40.000 nodig is.
De exacte dotatie aan de voorziening wordt bij de jaarrekening vastgesteld. Instellen voorziening bovenwettelijk verlof De accountant heeft bij de jaarrekening 2025 geconstateerd dat er bij het bovenwettelijk verlof van medewerkers sprake is van een verplichting die niet jaarlijks van vergelijkbare omvang is. Volgens het BBV moet er voor deze verplichtingen een voorziening worden gevormd. Wij hadden deze voorziening nog niet. Om onrechtmatigheden te voorkomen, stellen wij deze voorziening bij deze najaarsnota in. We verwachten aan het einde van het jaar een dotatie aan deze voorziening te moeten doen van € 560.000. De exacte dotatie aan de voorziening wordt bij de jaarrekening vastgesteld. Hoofdlijnenakkoord GGZ In 2026 hebben wij vanuit het Hoofdlijnenakkoord GGZ een bedrag van € 105.000 ontvangen. Dit bedrag was bij het opstellen van de begroting nog niet bekend en is daarom nog niet begroot. Omdat het bedrag inmiddels is ontvangen, wordt dit nu verwerkt in de begroting. Beleidsadviseur Gezonde Leefomgeving Voor de Beleidsadviseur Gezonde Leefomgeving verwachten wij een bedrag van € 82.500 te ontvangen. Dit bedrag was bij het opstellen van de begroting nog niet bekend.
20 Overige baten en lasten Overige baten en lasten + = voordeel - = nadeel Najaarsnota Overige baten en lasten 2026 Lasten Overige baten en lasten Vrijval stelpost coalitieakkoord 250.000 Financiële verwerking coalitieakkoord - jongerenwerker -35.000 Financiële verwerking coalitieakkoord - 0,4 fte wethouders -26.000 Kleine afwijkingen 132.249 Totaal lasten 321.249 Totaal overige baten en lasten 321.249 Toelichting cijfers Stelpost coalitieakkoord In de begroting is een stelpost opgenomen voor de uitwerking van het coalitieakkoord. Deze stelpost wordt in 2026 ingezet voor een extra jongerenwerker en de uitbreiding van 0,4 fte wethouders. Zie bijlage 2 van het coalitieakkoord 2026-2030 'Met elkaar. Voor Weststellingwerf'. Het restant van de stelpost valt vrij. Kleine afwijkingen (verzamelpost) Deze post bestaat uit diverse financiële afwijkingen met een omvang kleiner dan € 50.000. Conform de financiële verordening worden dergelijke afwijkingen niet afzonderlijk toegelicht. Hoewel deze afwijkingen individueel onder de rapportagegrens van € 50.000 blijven, worden zij vanuit het oogpunt van een actuele en rechtmatige begroting wel financieel verwerkt in de begrotingswijziging. Deze kleinere afwijkingen zijn in de najaarsnota gebundeld opgenomen onder het overzicht Overige baten en lasten.
In de begrotingswijziging worden de mutaties echter verwerkt op de betreffende programma's waarop zij betrekking hebben. Hierdoor kan een verschil ontstaan tussen de presentatie in de tabellen van de najaarsnota en de indeling van de begrotingswijziging. Indien een afwijking, ondanks een beperkte financiële omvang, bestuurlijk of politiek relevant is, wordt deze wel afzonderlijk toegelicht. 21 Budgettair neutrale wijzigingen Budgettair neutrale wijzigingen Kapitaallasten juiste programma De kapitaallasten zijn geherstructureerd. Daardoor nemen de kapitaallasten binnen sommige programma’s toe en binnen andere af. Voor de begroting als geheel verandert er niets, de aanpassing is per saldo budgettair neutraal. Doorbelasting loonkosten juiste programma In de Voorjaarsnota zijn diverse personeel gerelateerde kosten beschikbaar gesteld. Deze kosten zijn in eerste instantie volledig begroot binnen het programma Overhead. Op de begrote loonkosten wordt een verdeelsleutel toegepast. Hierdoor worden de kosten verdeeld over de verschillende programma’s. De herberekening is, net als alle andere doorbelastingen, per saldo budgetneutraal.
+ = voordeel - = nadeel Mutaties budgettair neutraal over programma's heen Baten Lasten Programma 0 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 19.806 Programma 1 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 2.944 Programma 2 Kapitaallasten juiste programma 5.415 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 70.177 Programma 3 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 8.567 Programma 4 Kapitaallasten juiste programma -40.039 Dekking loonkosten juiste programma -60.000 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 22.321 Programma 5 Kapitaallasten juiste programma -5.048 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 21.562 Programma 6 Kapitaallasten juiste programma 12.538 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 132.982 Programma 7 Kapitaallasten juiste programma 9.900 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Kapitaallasten juiste programma -872 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 60.721 Programma 8 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma 26.718 Overhead Kapitaallasten juiste programma 19.751 Dekking loonkosten juiste programma 60.000 Doorbelasting loonkosten naar juiste programma -365.798 Overige baten en lasten Kapitaallasten juiste programma -1.645 Totaal budgettair neutrale wijzigingen 0 0