CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Kadernotitie GVVP Weststellingwerf (0098164036_0098543792)

Raadsvergadering 16 oktober 2023, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Kadernotitie GVVP incl. bijlage laadvisie en plaatsingsbeleid gemeente Weststellingwerf14.197 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

3. Ontwikkelingen 3.1 Elektrische voertuigen en laadpaalgebruik We verwachten dat in de toekomst laden steeds efficiënter verloopt. In de toekomst kan eenzelfde aantal laadpunten meer EV-rijders bedienen dan nu het geval is. Die verwachting is gebaseerd op een aantal ontwikkelingen: • Efficiëntere voertuigen Volledig elektrische voertuigen krijgen een steeds grotere actieradius. Nieuwe modellen hebben een betere accucapaciteit en zijn steeds vaker technisch geschikt om op hogere vermogens te laden. • Efficiëntere laadpunten Het aantal snelladers neemt toe, vooral langs snelwegen, maar ook daarbuiten. • Efficiënter laadpaalgebruik Er zijn meerdere manieren om laadpaalkleven tegen te gaan, zoals tarifering en social charging apps. 3.1.1 Slim laden Slim laden is een brede term, die wordt gebruikt om aan te duiden dat slimme technieken de laadtransactie op afstand kunnen aansturen. Een laadsessies kan bijvoorbeeld sneller of langzamer verlopen. Minimaal betekent slim laden dat het opladen van elektrische auto’s op het meest optimale moment gebeurt, wanneer de kosten laag zijn en het aanbod van (duurzame) energie hoog. Slimme technieken kunnen ervoor zorgen dat het elektriciteitsnet niet te zwaar wordt belast. Een aspect van slim laden is bi-directioneel laden.

Bij bi-directioneel laden kan het elektrische voertuig stroom terugleveren aan bijvoorbeeld een gebouw of het elektriciteitsnet. Hiermee kunnen pieken en dalen in het energieverbruik worden gebalanceerd. Bi-directioneel laden staat nog in de kinderschoenen, maar binnen de Proeftuin Slimme Laadpleinen wordt de techniek al volop getest. Dit is een project waarin slimladen wordt getest en waar onderzoek wordt gedaan naar de beste locaties en toevoeging van lokaal opgewekte stroom. 3.1.2 Wet- & regelgeving Nederland en Europa werken aan aanvullende wet- en regelgeving voor elektrisch laden. Het is van belang om deze ontwikkelingen te volgen en zodra er wijzigingen zijn, de werkwijze aan te passen. Onderwerpen waar Nederland aan werkt, zijn onder andere: • Brandveiligheid in parkeergarages; • Digitale veiligheid; • Prijstransparantie, zodat voor de gebruiker vooraf duidelijk is wat het laden kost. Nu al relevant zijn de Europese richtlijnen voor de energieprestatie van gebouwen: de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III3). Nederland heeft deze vastgelegd in het Bouwbesluit. De richtlijn verplicht om laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen aan te leggen bij nieuwbouw, bij ingrijpende renovaties of bij bestaande grotere gebouwen, ook als deze niet worden verbouwd.

3.2 Gemeentelijke kaders en aanpalend beleid Deze laadvisie raakt verschillende bestaande beleidskaders waarmee we in de uitwerking rekening houden. De volgende beleidskaders zijn van belang:

3

Laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer – EPBD III

10

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Energie- en warmtetransitie De energietransitie heeft grote impact op het elektriciteitsnetwerk. Duurzame bronnen als zon en wind geven piekmomenten in het aanbod, terwijl bijvoorbeeld aardgasvrije wijken voor een grotere vraag zorgen. Voor de overstap van verwarmen met aardgas naar een fossielvrij alternatief voorziet onze transitievisie Warmte op dit moment grotendeels in All Electric oplossingen. Binnen dit complexe plaatje neemt het groeiende aantal elektrische voertuigen ook een plek in. Als door al deze veranderingen netproblemen ontstaan, kan dat tot hoge maatschappelijke kosten leiden, de uitrol van laadinfrastructuur sterk vertragen en een risico betekenen voor het halen van onze ambities in laadinfrastructuur en voor de brede energietransitie. De netbeheerders staan voor de uitdaging ervoor te zorgen dat het net deze verandering aankan. Het is de gemeentelijke verantwoordelijkheid om tijdig, op basis van prognoses, aan te geven welke laadinfrastructuur gewenst is voor de komende jaren. De netbeheerder kan vervolgens inzicht geven over de haalbaarheid en eventueel maatregelen treffen om te zorgen dat er voldoende ruimte op het net is. Deze informatie nemen we ook mee in de Regionale Energiestrategie Fryslân (RES- Fryslân) en de netimpactberekening die in dat kader periodiek wordt uitgevoerd.

In de RES staan de regionale keuzes voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag- en energie-infrastructuur. Parkeerbeleid Ten tijde van het verschijnen van deze laadvisie is er nog geen Parkeerbeleid opgesteld door de gemeente Weststellingwerf. Hoe moet worden omgegaan met laadpalen in verschillende parkeerzones zal worden meegenomen in de parkeerbeleidsnota. Omgevingsvisie Weststellingwerf- Ruimte voor kwaliteitIn de omgevingsvisie wordt beschreven hoe de gemeente Weststellingwerf de ruimtelijke kwaliteit wil verbeteren en daarbij de identiteit en gebiedskwaliteiten binnen de gemeente kan versterken. Ook worden hierin de toekomstige ontwikkelingen en trends beschreven waar elektrisch rijden er één van is. Deze draagt bij aan een verbeterde en schone leefomgeving. Nota recreatie en toerisme – Mooi hè Weststellingwerf!In deze visie is beschreven hoe de gemeente Weststellingwerf zich op het gebied van recreatie en toerisme wil ontwikkelen. Hierin wordt de ambitie beschreven om meer toeristen binnen de gemeente te laten verblijven en overnachten. Het aanbieden van laadinfrastructuur draagt bij aan het behalen van deze ambitie. Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan (GVVP) Ten tijde van het verschijnen van deze laadvisie bevindt het GVVP zich nog in de besluitvormingsprocedure.

Bij het opstellen van de beide beleidsvisies heeft een goede onderlinge inhoudelijke afstemming plaatsgevonden.

11

Beleidsvisie laadinfrastructuur

4. Opgave 4.1 Inleiding Om inzicht te krijgen in hoeveel laadpunten er nodig zijn, is gebruik gemaakt van de prognoses van ElaadNL, de zogeheten Outlooks, van maart 2021. De prognoses zijn afgezet tegen de huidige situatie. Zo is de opgave voor de komende periode concreet gemaakt voor het personenvervoer. Het doel is daarbij niet om het aantal voorspelde laadpunten te realiseren, maar om te zorgen dat de laadinfrastructuur in het juiste tempo meegroeit en om de ontwikkeling van elektrisch vervoer niet te beperken. De prognoses geven inzicht in het aantal benodigde publieke en private laadpunten en het aantal benodigde reguliere en snellaadpunten voor de periodes 2025, 2030 en 2035. ElaadNL gebruikt voor de Outlooks veel openbare databestanden, zoals gegevens over kavels (eigen oprit) en demografische en welvaartsgegevens (waar komen als eerste elektrische auto’s). Prognoses voor semipublieke laadpunten, zoals bij hotels en parkeergarages, zijn niet beschikbaar. Deze zijn opgenomen in de cijfers voor private laadpunten. Op basis van deze gegevens heeft ElaadNL drie scenario’s ontwikkeld, waarvan het midden-scenario als leidraad voor deze laadvisie dient. Omdat er onzekerheden in de prognoses zitten en semipublieke laadpunten niet apart zijn weergegeven, houdt de gemeente Weststellingwerf de ontwikkelingen goed in de gaten stellt indien nodig de doelstellingen bij.

4.2 Prognose benodigde laadpunten Momenteel zijn er ongeveer 75 laadpunten in de gemeente Weststellingwerf. Om in 2025 in de laadbehoefte van elektrische personenauto’s te voorzien zijn naar verwachting 1.500 laadpunten nodig. De prognose voor 2030 en 2035 is de conclusie dat er respectievelijk ongeveer 3000 en 5500 laadpunten nodig zijn voor deze gebruikersgroep.

12

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Figuur 3 Geregistreerde en voorspeld aantal elektrische voertuigen Weststellingwerf

Figuur 2 Aantal huidige en toekomstige publieke en private laadpunten Weststellingwerf

Uit de bovenstaande figuren blijkt dat we richting 2030 voor een grote opgave staan. Om te voorzien in deze laadbehoefte is een forse toename van het totaal aantal laadpunten en daarmee ook publieke laadpunten nodig. Wel is de verwachting dat er verhoudingsgewijs minder laadpunten per elektrische auto nodig zijn dan in de huidige situatie, zoals beschreven in 3.1. In de voorspelling is rekening gehouden met deze ontwikkelingen.

5. Strategische keuzes Elke gebruikersgroep heeft een andere laadbehoefte: waar wordt geladen, hoe vaak wordt geladen en hoe hoog het gewenste laadvermogen is, verschilt. Wij richten ons op de gebruikersgroep personenvervoer. We bouwen onze strategie op aan de hand van de volgende onderwerpen: 1. Type laadinfrastructuur: de verhouding private, semipublieke en/of publieke laadpunten; 2. Soorten laadpunten: reguliere laadpalen, laadpleinen en snelladen; 3. Uitvoeringsmodel: de wijze van samenwerking met Charge Point Operators (CPO) voor de uitrol van publieke laadpunten; 4. Plaatsingsstrategie: vraaggestuurd en/of meer proactief plaatsen; 5. Participatie: het verkrijgen van draagvlak voor laadvoorzieningen in of nabij woonwijken. 5.1 Type laadinfrastructuur: privaat, semipubliek en publiek laden Om de druk op de openbare ruimte beperkt te houden, is ons eerste vertrekpunt dat EV-rijders zoveel mogelijk laden op privaat terrein. EV-rijders die geen toegang hebben tot een privaat laadpunt moeten kunnen uitwijken naar semipublieke en publieke laadpunten. De gemeente neemt de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een basisnetwerk van publieke laadpunten voor de gebruikersgroepen bewoners en bezoekers. 13

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Daarbij wordt rekening gehouden met een goede spreiding van laadpunten over de gemeente. En wordt rekening gehouden met een hoge parkeerdruk. Op deze locaties wordt in eerste instantie één parkeervak voor een niet-elektrische auto een plek beschikbaar gehouden. Om de druk op het parkeren op deze locaties te beperken. Dit wordt gedaan door op het geplaatste verkeersbord één pijl af te plakken. Verlengd privaat aansluitpunt Dit is een laadpunt in de openbare ruimte dat niet aangesloten is op het openbare elektriciteitsnetwerk, maar op een private netaansluiting. Met het concessiemodel, dat toegelicht wordt in paragraaf 5.4, geven we exclusiviteit aan de concessiehouder voor het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte. Het plaatsen van VPA’s is strijdig met deze concessievoorwaarden. Daarnaast voldoen laadpalen in de openbare ruimte aan eisen en afspraken op het gebied van veiligheid, aansprakelijkheid, eigendom, verantwoordelijkheid en beheer. Bij VPA’s is dit juridisch complex en lastig handhaafbaar. Ook zorgt dit voor verrommeling van de openbare ruimte. Verlengd privaat laden in de openbare ruimte Dit betreft een laadpunt op privaat terrein met een kabel naar het, in de openbare ruimte geparkeerde voertuig. Het laden met de kabels over het trottoir is niet toegestaan. Wel wordt het aanbrengen van kabelgoten gefaciliteerd.

De aanleg en aanvraag hiervan wordt behandeld door de gemeente. Hiervoor verwijderen we een aantal stoeptegels en vervangen we die door nieuwe exemplaren met geïntegreerde kabelgoot. De eigenaar kan de laadkabel zo veilig richting de aan de straat geparkeerde auto leggen. Er zijn verschillende voorwaarden verbonden aan het aanvragen van een kabelgoot. (zie bijlage II voor spelregels) 5.2 Soorten laadpunten Om de laadbehoefte van EV-rijders op te vangen, is minimaal een netwerk van reguliere laadpunten nodig, eventueel aangevuld met snellaadpunten. Reguliere laadpalen De gemeente heeft een verantwoordelijkheid in de uitrol van reguliere publieke laadpunten, zoals aangegeven in paragraaf 4.1. Reguliere laadpalen kunnen los worden geplaatst, of geclusterd in een laadplein.

Snelladers Als gemeente willen we op dit moment geen actieve rol spelen in snelladen. Er zijn enkele snellaadpunten aanwezig langs de Rijkswegen in en rondom de gemeente. De verwachting is dat dit voorlopig voldoende is om invulling te geven aan de laadbehoefte. Bij mogelijke aanvragen bepalen we vanuit het afwegingskader van het NAL of we plaatsing van een 14

Beleidsvisie laadinfrastructuur

snellader op publiek terrein toestaan. Hierin toetsen we een aanvraag op verschillende onderwerpen zoals: consequenties voor het elektriciteitsnet, parkeerdruk, ruimtelijke inpassing, straatbeeld, aanrijdroutes en laadbehoefte in de omgeving. De ruimte op het elektriciteitsnet is beperkt. Snelladers hebben een zwaardere netaansluiting nodig dan reguliere laadpunten. Op locaties waarvan bekend is dat de ruimte op het elektriciteitsnet een knelpunt is, kiezen we ervoor: • om nu niet in te zetten op snelladers; • om ruimte te laten aan andere ontwikkelingen die ruimte vragen op het net, zoals opwekking van hernieuwbare energie. 5.3 Laadpleinen In enkele specifieke gevallen is het mogelijk om te kiezen voor clustering van laadpalen bij een hogere vraag, onder meer bij winkelcentra of sportfaciliteiten. We kiezen hier in principe voor een clustering van drie palen (=6 laadpunten). Bij clustering van meer dan drie laadpalen is er sprake van een laadplein. De realisatie van laadpleinen is complexer en over het algemeen duurder en naar verwachting in ieder geval de komende jaren nog niet noodzakelijk. We kiezen daarom voorlopig niet voor actieve realisatie van laadpleinen. Wanneer zich in de toekomst gevallen aandienen waarin een laadplein van meer dan drie palen duidelijk gerechtvaardigd is, sluiten we deze optie zeker niet uit.

Het ontwikkelen van een laadplein valt buiten de concessie.

15

Beleidsvisie laadinfrastructuur

5.4 Uitvoeringsmodel Voor de gebruikersgroep personenvervoer heeft de gemeente Weststellingwerf gekozen voor het uitvoeringsmodel: concessiemodel, wat wil zeggen dat een CPO het exclusieve plaatsingsrecht heeft gekregen voor publieke laadpunten. De gemeente is aangesloten bij een concessie van de provincie Fryslân en overige gemeenten. De gemeente heeft gekozen voor de samenwerking, omdat het een schaalvoordeel biedt en er relatief weinig inzet van ambtelijke capaciteit voor nodig is. 5.5 Plaatsingsstrategie: mate van proactieve uitrol Met de groei van het aantal elektrische voertuigen en de opkomst van de tweedehandsmarkt is de verwachting dat vraaggestuurde plaatsing in de toekomst niet langer voldoet vanwege de lange doorlooptijden. De behoefte om (ook) proactief uit te rollen – en daarmee voor de vraag uit te plaatsen – wordt steeds groter. Onze plaatsingsstrategie voor publieke laadpunten gaat uit van een combinatie van vraaggestuurd, basis-op-orde, strategisch en het plaatsen op basis van gebruiksdata. Deze gebruiksdata wordt door de CPO beschikbaar gesteld en kost daardoor geen extra moeite of geld. De concessie waar de gemeente Weststellingwerf samen met de provincie en andere gemeenten aan werken is in eerste instantie vraaggestuurd, waarbij bewoners en forenzen een aanvraag kunnen indienen voor een publiek laadpunt.

Ook omvat de concessie een lijst van vooraf bepaalde locaties (basis-op-orde) die snel worden geplaatst en is er de mogelijkheid om als gemeente strategische laadobjecten te realiseren op plekken waar bewoners of forenzen geen aanvraag kunnen doen, zoals de Driewegsluis, het centrum van Wolvega en het Vlechtmuseum en de Spokenplas in Noordwolde. Daarmee worden bezoekers van de gemeente met een elektrisch voertuig bediend. In kleine kernen waar nog geen openbare laadpalen beschikbaar zijn wordt de laadbehoefte in de gaten gehouden vanuit contact met Plaatselijk Belang. Zo kan de gemeente, wanneer de behoefte er is hierop inspelen met de plaatsing van strategische laadpalen. Tenslotte wordt het gebruik van alle geplaatste laadobjecten bijgehouden. We gaan indien nodig laadpunten plaatsen op basis van deze gebruiksdata. Op dit moment is deze data nog niet beschikbaar, maar de verwachting is dat dit op korte termijn beschikbaar komt. Dit verkort de doorlooptijd, zodat bewoners en forenzen niet onnodig lang op laadmogelijkheden hoeven te wachten. Ook maakt dit de uitrol beter planbaar. De verwachting is dat dit een grotere rol gaat spelen als het aantal geplaatste laadobjecten groeit. 5.6 Participatie De gemeente Weststellingwerf vindt het belangrijk dat inwoners goed geïnformeerd zijn over ontwikkelingen in hun omgeving. Inwoners krijgen een informerende rol.

Dit betekent dat we inwoners met goede informatie op de hoogte houden van verkeersbesluiten die zijn gepubliceerd. We doen dit door middel van een bewonersbrief die wordt gestuurd aan de bewoners die zich binnen een de straal van circa 50-100 meter rond de locatie van de laadpaal bevinden. Deze brief wordt verstuurd voordat de bezwaartermijn op het verkeersbesluit is ingegaan. Naast de bekendmaking dat er in de omgeving een laadpaal wordt geplaatst, wordt de bewoner geïnformeerd over de manier waarop bezwaar kan worden gemaakt.

16

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Vraaggestuurd We kiezen voor een vraag gestuurde plaatsing, waarbij bewoners en forenzen een aanvraag kunnen indienen voor een publiek laadpunt. Daarna zoeken we een geschikte locatie. Vanuit de concessie wordt dit geregeld. Daarbij accepteren we dat de doorlooptijden langer zijn dan bij data gedreven plaatsing. Als de doorlooptijden te hoog oplopen doordat het aantal aanvragen snel toeneemt, gaan we over op plaatsing op basis van gebruiksdata/voorspellende data.

6. Gebruikersgroepen Weststellingwerf kent verschillende gebruikersgroepen die (op termijn) overstappen naar elektrisch rijden, met elk hun eigen kenmerken en behoeftes aan laadinfrastructuur. In dit hoofdstuk beschrijven we voor de gebruikersgroepen: personenvervoer, openbaar vervoer, mobiele werktuigen, landbouwvoertuigen en vaartuigen op welke laadoplossingen we inzetten. Voor de gebruikersgroepen die we nu niet meenemen in onze visie geldt dat we de ontwikkelingen volgen en indien nodig onze visie en ons beleid aanpassen. 6.1 Personenvervoer Voor personenvervoer maken we onderscheid tussen inwoners en bezoekers, waarbij we bezoekers verdelen in recreatief en werk gerelateerd bezoek. • Inwoners. De voornaamste laadoplossing voor bewoners met een eigen parkeerplaats is privaat laden op eigen terrein. Voor inwoners die elektrisch rijden en geen toegang hebben tot een privaat dan wel semipubliek laadpunt, zetten we in op voldoende publieke laadpunten verspreid over de gemeente. • Bezoekers recreatief. Hieronder valt bezoek aan vrienden en familie maar ook bezoek aan toeristische locaties en het centrum van Wolvega of Noordwolde.. De eerste groep maakt voornamelijk gebruik van publieke laadpunten in woonwijken. Daarvoor zetten we in op een dekkend netwerk van publieke laadpunten verspreid over de gemeente, zodat er binnen redelijke afstand een laadpunt beschikbaar is.

De laadbehoefte van bezoekers aan toeristische locaties en het centrumgebied wordt waar mogelijk ingevuld door private en semipublieke laadpunten bij de betreffende toeristische locatie. • Bezoekers werk. De laadbehoefte van werkgerelateerd bezoek wordt waar mogelijk ingevuld met private en semipublieke laadpunten bij onder andere kantorencomplexen. Voor bedrijven is dit in de meeste gevallen ook de meest kosteneffectieve optie, omdat zij elektriciteit relatief goedkoop kunnen inkopen. Hier heeft de gemeente dus geen rol. Wanneer permanente werkbezoekers niet de beschikking hebben tot een eigen parkeerplaats, dan kunnen zij een laadpaal aanvragen bij de gemeente. Bezoekers – recreatief, toeristische locaties Op locaties waar geen mogelijkheden zijn voor het plaatsen van een vraaggestuurde, voorziet de gemeente in publieke laadpunten, bij voorkeur op parkeerterreinen. Fiets Elektrische fietsen kunnen worden geladen met een 230 volt-aansluiting en kunnen door de uitneembare accu’s makkelijk thuis worden geladen. Wel zien we een toenemende behoefte aan fietslaadpunten op strategische locaties, zoals toeristische locaties. Deze laadbehoefte moet waar mogelijk ingevuld worden met private fietslaadpunten. Daarom zet de gemeente in op 17

Beleidsvisie laadinfrastructuur

publieke fietslaadpunten bij toeristische en vrijetijdslocaties zoals: de Driewegsluis en het centrum van Wolvega.

18

Beleidsvisie laadinfrastructuur

6.2 De logistieke sector Steeds meer bedrijven stappen over op elektrische voertuigen voor goederenvervoer. De ontwikkeling van zero-emissiezones versnelt deze overstap. Ook financieel wordt het steeds aantrekkelijker om de overstap te maken. De aanschafprijs is weliswaar nog hoger maar de operationele kosten van een elektrische bestelwagen zijn lager, waardoor de total cost of ownership (TCO) in sommige gevallen al voordeliger uitvalt voor elektrisch. De verwachting is dat van de bestelwagens ongeveer de helft gaat laden bij het bedrijf, via private laadinfrastructuur. De andere helft gaat thuis laden, op de eigen oprit of in de openbare ruimte. Bestelwagens kunnen dezelfde laadinfrastructuur gebruiken als personenauto’s, maar gebruiken deze veel intensiever. Onze gemeente heeft geen plannen om een zero-emissiezone voor logistiek in te richten. We verwachten geen direct effect van een grote laadvraag van bestelwagens in onze gemeente. We monitoren de ontwikkelingen en passen indien nodig onze visie en ons beleid hierop aan. 6.3 Overige gebruikersgroepen Vaartuigen De ontwikkeling van elektrificatie van de pleziervaart wordt door NAL Noord met veel interesse gevolgd. Elektrische plezierboten zijn mondjesmaat in opkomst. Zeker in het waterrijke Fryslân zijn ontwikkelingen te verwachten.

Het is interessant om onderzoek te doen naar de mogelijkheden om walstroom en reguliere laadpalen te bundelen. De NAL Noord richt zich op het in kaart brengen van de verwachte behoefte, het identificeren van kansrijke plekken voor de realisatie ervan, en de rol van de NAL Noord, provincies en gemeenten. Op basis van de visie wordt bepaald welk type ondersteuning vanuit de NAL Noord aanvullend nodig is: informeren en/of realiseren. Wij volgen deze ontwikkelingen. Elektrificatie van vrachtschepen wordt niet voorzien op de korte termijn. Stimulatieprogramma’s voor deze sector zullen vooral op landelijk niveau moeten plaatsvinden. In de komende jaren staat de NAL Noord open voor pilotontwikkeling op bestaande vaarwegen. NAL Noord volgt deze ontwikkelingen met interesse en ziet haar rol vooralsnog beperkt tot visievorming.

19

Beleidsvisie laadinfrastructuur

7. Uitvoering en organisatie 7.1 Gemeentelijke organisatie Het college van B&W is bestuurlijk opdrachtgever voor de realisatie van openbare laadinfrastructuur. Voor de uitrol is het team Beleid verantwoordelijk. De opschaling van laadinfrastructuur vraagt om grotere uitvoeringskracht en verdere professionalisering van het werkproces. Ook is het belangrijk dat het onderwerp structureel aandacht krijgt bij meerdere gemeentelijke afdelingen, die op de hoogte zijn van elkaars werk en visie, zoals mobiliteit/duurzaamheid/ruimtelijke ordening/industrie/toerisme en de Gemeentewerf. 7.2 Samenwerking en afstemming Om de doelen uit onze laadvisie te behalen, werken we samen met verschillende partners, zoals de NAL-samenwerkingsregio Noord. Dit is een samenwerkingsverband tussen provincies Drenthe, Friesland en Groningen en de inliggende netbeheerders. De samenwerkingsregio ondersteunt gemeenten bij de uitrol van laadinfrastructuur, onder andere door het delen van kennis en het organiseren van aanbestedingen voor laadpunten in de publieke ruimte4. Daarnaast zijn de bewoners, netbeheerder en de (markt)partijen die de laadinfrastructuur plaatsen, belangrijke partijen waar we mee samenwerken en afstemmen. Ook werken we samen met de provincie Fryslân.

7.3 Monitoring Monitoring levert waardevolle inzichten op over onder meer de groei van elektrisch vervoer in onze gemeente, het gebruik van specifieke laadpunten en de laadinfrastructuur als geheel en de belasting van het energienetwerk. Het is van belang dat we als gemeente- eigenaar zijn van de gebruiksdata van de laadpunten in de publieke ruimte. Deze gebruiksdata benutten we om samen met NAL-samenwerkingsregio Noord de monitoring verder invulling te geven. Op deze manier kunnen we de ontwikkeling van elektrisch vervoer en het laadnetwerk volgen en waar nodig/wenselijk bijsturen. 7.4 Financiële kaders Voor de plaatsing van strategische laadpalen is een gemeentelijke bijdrage nodig van € 1000,indien deze onrendabel blijkt te zijn, en een bijdrage van maximaal € 2500 voor het verplaatsen/verwijderen van een laadpaal. Voor de plaatsing /laadpleinen/innovatie-projecten/ is naar verwachting wel budget nodig. Voor reguliere laadpalen die we op aanvraag plaatsen, gaan we uit van een ambtelijke capaciteitsbijdrage van acht uur per laadpaal. Dit is bestemd voor onder meer het nemen van het verkeersbesluit en het proces van afstemming en plaatsing.

4 Zie voor meer informatie de Gelders-Overijsselse Regionale Aanpak Laadinfrastructuur (GO-RAL)

20

Beleidsvisie laadinfrastructuur

BIJLAGE I Begrippenlijst Laadpaal Fysiek object met meestal één of twee laadpunten. Laadpunt De elektrische aansluiting op een laadpaal waar de stekker wordt aangesloten. Reguliere laadpalen beschikken meestal over twee laadpunten. Een laadpunt kan ook verwerkt zijn in bijvoorbeeld een muurbox of lichtmast.

Publiek toegankelijk laadpunt Een laadpunt voor een elektrisch voertuig dat 24/7 openbaar toegankelijk is, zonder barrières zoals slagbomen of poorten. Semipubliek toegankelijk laadpunt Een laadpunt dat is opengesteld voor publiek op een private locatie. Bijvoorbeeld bij parkeergarages of tankstations. Er kunnen beperkte toegangstijden zijn.

Laadplein Een laadplein bestaat uit meer dan drie laadpunten voor elektrische voertuigen die een gedeelde netaansluiting hebben (bij publieke laadpalen) of die op een gedeelde groep achter de meter zitten.

Privaat laadpunt Een laadpunt op eigen terrein.

Laadpunt voor regulier laden Laadpunt met een vermogen van hoogstens 22kW.

Social charging app App waarbij EV-rijders het gebruik van laadpunten in de buurt met elkaar afstemmen. Deelnemers laten bijvoorbeeld in de app weten hoe lang ze nog moeten laden.

Laadpunt voor snel laden Laadpunt met een vermogen hoger dan 22 kW. Kortparkeerladen Snelladen aan het begin van de snellaadrange wordt ‘kortparkeerladen’ genoemd. Deze laadpalen worden vaak geplaatst op plekken waar de EV-rijder het laden kan combineren met een andere activiteit, zoals winkelen of vergaderen. Ultrasnelladen Snelladen aan de bovenkant van de range wordt ook wel ultrasnelladen of ‘Ultra Fast Charging’ (UFC) genoemd. Hierbij gaat het om laadvermogens van meer dan 150kW. Deze laadvermogens zijn gewenst voor zwaardere voertuigen. Slim laden Brede term, die wordt gebruikt om aan te duiden dat slimme technieken de laadtransactie op afstand kunnen aansturen. Minimaal betekent dit dat het opladen van elektrische auto’s op het meest optimale moment gebeurt, wanneer de kosten laag zijn en het aanbod van (duurzame) energie hoog.

Laadpaalkleven Het onnodig bezet houden van een laadpunt door een elektrische auto.

Batterij elektrisch voertuig (BEV) Volledig elektrisch voertuig, waarbij een brandstofmotor ontbreekt. Dit in tegenstelling tot een Plug-In Hybride Elektrisch Voertuig (PHEV). Charge Point Operator (CPO) De CPO is verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en exploitatie van laadpalen. NAL-regio’s Zes samenwerkingsregio’s die zijn voortgekomen uit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL). Gemeenten werken binnen deze regio’s samen met de provincie en met de netbeheerder. Zero-emissielogistiek (ZE-logistiek) Zonder uitstoot van schadelijke stoffen goederen verplaatsen voor bijvoorbeeld bouw, retail, afval, horeca, en e-commerce. Voertuigen rijden op elektriciteit of waterstof. Zero-emissiezones (ZE-zones) Zones waarbinnen geen logistieke voertuigen mogen komen die emissies uitsto

21

Beleidsvisie laadinfrastructuur

BIJLAGE II Privaat laden in de openbare ruimte Wanneer een eigenaar van een elektrische auto niet te beschikking heeft tot een eigen oprit en er binnen een acceptabele loopafstand van 250 meter van het woon/werk adres van de aanvrager geen geschikte openbare laadpaal geplaatst kan worden of beschikbaar is, dan biedt de gemeente Weststellingwerf gebruikers van een elektrisch voertuig de optie om privaat te laden in de openbare ruimte. Dit kan alleen doormiddel van een kabelgoot. Alternatieve constructies die het privaat laden in de openbare ruimte mogelijk maken worden door de gemeente(werf) beoordeeld. De oplaadkabel mag in geen enkele situatie op de stoep of de openbare weg liggen. De kabelgoot is voorzien van een rubberen strip waardoor de kabel in zijn geheel kan worden weggewerkt. Hiermee blijft toegankelijkheid van het trottoir gewaarborgd en is de aantasting van de ruimtelijke kwaliteit door middel van kabels minimaal. Door de aanleg van een kabelgoot is het mogelijk om vanaf een privaatlaadpunt op eigen terrein een elektrisch voertuig op te laden die geparkeerd staat op een openbare parkeerplaats. De kabelgoottegels waar de kabelgoot in verwerkt is, worden door de gemeente aangelegd. Hieronder zijn de voorwaarden voor de aanleg van een kabelgoot weergegeven: • • •

• • •

•

• • • • •

De aanvrager heeft geen eigen oprit. De aanvrager heeft geen openbare laadpaal beschikbaar binnen een acceptabele loopafstand De huidige openbare laadpaal in de omgeving wordt structureel gebruikt en er zijn geen alternatieve beschikbare (nog te realiseren) laadpalen op acceptabele loopafstand beschikbaar. Het oplaadpunt staat of hangt op het eigen terrein van de aanvrager. De openbare parkeerplaats grens direct aan de stoep. De oplaadkabel moet in zijn geheel in de kabelgoot liggen tijdens het opladen. Het kan zijn dat de laadkabel langer is dan de kabelgoot. Dan moet een deel van de kabel op eigen terrein of onder de auto liggen. En niet op de stoep De kabelgoot mag geen openbaar groen, weg of fietspad kruisen. Tussen laadpaal of laadkast en auto moet minimaal 120 centimeter ruimte overblijven op de stoep. De aanvrager gebruikt een goedgekeurde oplaadkabel, die bedoeld is voor elektrische of hybride auto’s. De kabel moet in goede staat zijn. De aanvrager is verantwoordelijk voor het schoonhouden van de kabelgoot. De aanvrager moet de oplaadkabel na gebruik opbergen op eigen terrein of in de auto. Als de aanvrager verhuist, verwijderen we de tegels op kosten van de aanvrager. Dat doen we alleen als de nieuwe bewoners ze niet willen houden. De gemeente is niet aansprakelijk voor schade aan de kabelgoottegels als gevolg van het gebruik, door u of door anderen.

De gemeentewerf repareert de schade op de kosten van de aanvrager.

Naast de genoemde voorwaarden zijn er een aantal onderdelen waar een aanvrager rekening mee moet houden.

22

Beleidsvisie laadinfrastructuur

• •

• •

Ook na de aanleg van de kabelgoottegels blijft de parkeerplaats voor iedereen toegankelijk. De aanvrager betaalt de kosten van de kabelgoottegels, de aanleg en de beoordeling wordt uitgevoerd door de gemeente. Per adres wordt maximaal 1 vergunning verleend. De gemeente brengt de kabelgoottegels aan, waardoor er eenheid is in het type kabelgoottegel. De tegels blijven eigendom van de gemeente. De gemeente mag aanvragen afwijzen. Bijvoorbeeld als de afstand tussen het oplaadpunt en de parkeerplaatst te groot is. Of als de veiligheid niet gegarandeerd kan worden.

Financiele kaders Voor de aanleg van een kabelgoottegel wordt een prijs gehandteerd van ongeveer €40,per stuk. Daarbij komen de kosten voor het aanleggen en het beoordelen van de aanvragen. In totaal kan er gerekend worden op ongeveer €500 per aanvraag. Nadat de aanvraag is beoordeeld krijgt de bewoner een factuur. Na de betaling van de factuur worden de kabelgoottegels geplaatst.

23

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Bijlage III Plaatsingsstrategie en verkeersbesluit Welke locaties geschikt zijn voor laadpalen, is vastgelegd in een plankaart. Dit geeft zowel onze organisatie als de netbeheerder houvast en versnelt het proces rond plaatsing. De prognoses van ElaadNL wordt gebruikt als uitgangspunt. In samenwerking tussen CPO en gemeente (team beleid en gemeentwerf) wordt de locatie definitief vastgesteld. Realisatiecriteria Toetsing verzoek: Voor vraaggestuurd plaatsen toetst de Gemeente het verzoek. Alleen verzoeken voor oplaadobjecten die voldoen aan de volgende eisen worden geaccepteerd: 1. Aanvrager werkt minimaal 18 uur per week in de gemeente Weststellingwerf of woont in de Gemeente Weststellingwerf (aantoonbaar); 2. Indiener verzoek beschikt over een elektrische auto5. Indiener moet dit aantonen door middel van een (voorlopige) koop- of leaseovereenkomst, eigendomsbewijs of document met vergelijkbare bewijskracht. 3. Indiener is voor het parkeren van de elektrische auto afhankelijk van een publieke parkeerplaats op straat. Dit betekent dat de indiener niet beschikt over eigen parkeergelegenheid (ondertekend hiervoor een verklaring).

Onder eigen terrein vallen ook (VVE) parkeerplaatsen en/of de (verplichte) mogelijkheid tot het huren/kopen van een parkeerplaats in combinatie met appartement; o Indien in omgeving van indiener een parkeervergunning vereist is, beschikt de indiener van verzoek over een parkeervergunning in het betreffende vergunningsgebied of komt hiervoor in aanmerking; 4. Per elektrische auto kan maximaal één verzoek worden ingediend. 5. Er is reeds nog geen oplaadobject in de nabije omgeving van de e-rijder (maximaal 250 m loopafstand van aanvraagadres), 6. Er is een oplaadobject in de nabije omgeving van e-rijder aanwezig maar: o De maandelijks energieafname is, gedurende 3 achtereenvolgende maanden, hoger dan 450 kWh; o De bezettingsgraad is gemiddeld hoger is dan 50% (over 24 uur), gedurende 3 achtereenvolgende maanden6; 7. Er is door de Concessiehouder nog geen nieuwe locatie in de omgeving voorbereid. Team beleid beoordeelt in samenspraak met de gemeentwerf het verzoek voor plaatsing van een openbaar oplaadobject op publieke oplaadlocatie(s). Om doorlooptijden te versnellen en de kwaliteit van de laadplekken te verhogen, wordt bij het kiezen van een nieuwe oplaadlocatie rekening gehouden met de volgende criteria:

Overeenkomstig met eerste lid van artikel 1 sub c, van de Wegenverkeerswet 1994 en nader bepaald in de Regeling auto en die is geregistreerd bij de Rijksdienst voor Wegverkeer: zijnde een personen-of bedrijfsauto die geheel of gedeeltelijk - met een minimaal volledig elektrisch bereik van 45 km - door een elektromotor wordt aangedreven, waarvoor de elektrische energie geleverd wordt door een batterij en waarvan deze batterij wordt opgeladen door middel van een voorziening buiten de auto. 6 De bezettingsgraad per oplaadobject wordt als volgt berekend: gerealiseerde connectietijd per laadpunt in drie kalendermaanden / (totale tijd in drie kalendermaanden*aantal laadpunten per oplaadobject of Laadplein)

5

24

Beleidsvisie laadinfrastructuur

2.5.1 Eisen laadlocatie 1. Het oplaadobject wordt tussen twee parkeervakken geplaatst 2. De geselecteerde oplaadlocatie; i. is voldoende zichtbaar en vindbaar vanaf de doorgaande weg; ii. betreft grond dat in eigendom is van de gemeente7; iii. bevindt zich op een bestaande openbare parkeerplaats (de locatie is 24 uur per dag, 7 dagen per week toegankelijk); iv. kan door meerdere gebruikers gedeeld worden (dit om te voorkomen dat er ‘privé-parkeergelegenheid’ gecreëerd wordt); 3. De doorgang voor ander verkeer (auto, fiets, voetganger, rolstoel etc.) blijft gewaarborgd; i. bij voorkeur 120 cm doorloopruimte (4 stoeptegels8) en minimaal 90 cm (3 stoeptegels); ii. minimaal 45 cm en bij voorkeur 60 cm doorloopruimte vanaf de trottoirband resteert; iii. struikelgevaar wordt voorkomen. 4. Er zijn geen bestaande openbare oplaadlocaties aanwezig binnen een straal van 250 meter van het aanvraagadres9; 5. Het toekomstige oplaadobject wordt geplaatst binnen 250 meter loopafstand van (toekomstige) het toekomstige aanvraagadres. 6. Objecten in openbare ruimte: i. het oplaadobject en bebording worden niet hinderlijk dichtbij straatmeubilair, afvalcontainers geplaatst. ii. het oplaadobject dient minimaal op 2 meter afstand van de boomkruin geplaatst te worden. 7. Het oplaadobject wordt voorzien van twee of meer aansluitpunten en kan twee of meer parkeerplaatsen bedienen. 8.

Uitgangspunt is het inrichten en het nemen van een verkeersbesluit voor twee parkeervakken voor elektrisch laden, bij elk oplaadobject. De gemeente kan er bij wijze van uitzondering voor kiezen om af te wijken van dit uitgangspunt, indien bij hoge parkeerdruk op de locatie het aanwijzen van twee parkeervakken beter kan worden vermeden. In deze situaties wordt er één pijl afgeplakt en blijft één parkeerplaats beschikbaar voor een niet-elektrisch voertuig. De gemeente beargumenteert de gronden voor de afwijking. 9. Aansluiting op het ondergrondse elektriciteitsnet is mogelijk;

7

Alhoewel de gemeente ook bevoegd gezag is m.b.t. de verkeersregels op openbaar toegankelijk terrein, focussen we ons nu op de concessie. 8 Stoeptegels hebben in veel gevallen een afmeting van 30 x 30 cm. 9 Uitzondering: in het geval de maximale bezettingsgraad bereikt is, wordt er een oplaadobject bij geplaatst.

25

Beleidsvisie laadinfrastructuur

i.

bij voorkeur aansluiting binnen 25 meter van het bestaande laagspanningsnet (in verband met mogelijke kosten meerlengte); ii. indien aansluiting binnen 25 meter niet mogelijk is, wordt een locatie geselecteerd waarbij afstand tot het bestaande laagspanningsnet zo klein mogelijk is; iii. mogelijke meerkosten worden bekostigd door de gemeente waarbij gemeente toestemming geeft voor plaatsing van het oplaadobject. 10. Ten behoeve van onderhoud & installatie gelden de volgende eisen: i. minimaal 50 cm ruimte voor onderhoud aan alle zijden van het oplaadobject; ii. flespaal met bebording dient op minimaal 10 cm afstand van het oplaadobject geplaatst te worden en niet hinderlink voor de kaartlezer of voor het luik dat dient om in het oplaadobject onderhoud te kunnen plegen. 2.5.2 Wensen laadlocatie a. De geselecteerde laadlocatie; i. maakt dubbelgebruik mogelijk tussen verschillende gebruikersgroepen (bewoners, forenzen, bezoekers); ii. bevindt zich niet direct voor een monument en wordt bij voorkeur niet voor een deur/raam van een woning geplaatst; iii. bevindt zich bij voorkeur bij een blinde gevel aan en/of aan de straatzijde van gebouwen; iv. zal in woongebieden centraal in de wijk worden geplaatst; v. is een locatie waar bewoners, bezoekers, forenzen zijn aangewezen op publieke parkeerlocaties en waar veel publieke laadbehoefte wordt verwacht. b.

Type parkeerplek, aflopend naar voorkeur: i. parkeerplein, ten behoeve van mogelijkheid tot uitbreiding naar laadplein; ii. dwars (haaks) parkeren, ten behoeve van het comfort voor de e-rijder; iii. langs (parallel) parkeren. c. Er is geen sprake van geplande reconstructies of andere infrastructurele ontwikkelingen in de openbare ruimte; d. De parkeerdruk laat het realiseren van een laadlocatie toe; i. op locaties met een hoge parkeerdruk, wordt rekening gehouden met een goede verhouding voor parkeerplekken voor e-rijders en fossiele brandstofrijders. Hier wordt in geval van een hoge parkeerdruk 1 parkeerplaats beschikbaar gehouden voor een fossiele brandstofrijder. Eén pijl op het verkeersbord wordt in deze situaties afgeplakt, tot dat blijkt dat de paal door veel e-rijders gebruikt wordt. e. Meerdere laadlocaties worden bij voorkeur op één plek geconcentreerd; f. Groenvoorziening wordt bij voorkeur in stand gehouden; i. In het geval een haaks parkeervak breder is dan 2.5m breedte (per parkeervak) dan kan ervoor worden gekozen om een oplaadobject tussen de parkeervakken op de scheidingslijn te plaatsen. Dit voorkomt het verwijderen van groen en voorkomt aanrijding tijdens onderhoud aan de groenvoorziening. g. Oplaadobject en bebording worden in lijn met ander straatmeubilair geplaatst. h. Vermijden aanrijdrisico: i.

plaatsen van oplaadobject op (verhoogde) stoep verlaagd het aanrijdrisico ii. indien toch gekozen wordt voor locatie met aanrijdrisico, dan wordt er aanrijdbeveiliging geplaatst. Dat kan dit in de vorm van: 26

Beleidsvisie laadinfrastructuur

-

biggenruggen stalen aanrijdbeveiliging (paaltjes of buiswerk) oortje van 3x3 tegels paaltje

Recht om af te wijken van de beoordelingscriteria verzoek oplaadlocatie Het college kan afwijken van de beoordelingscriteria bedoeld onder lid 2.1 a t/m j indien er sprake is van zwaarwichtige publieke of gemeentelijke belangen. Verkeersbesluit Het verkeersbesluit geeft het parkeervak de doelbestemming ‘opladen van elektrische voertuigen’. In dit vak mag alleen worden geparkeerd door elektrische auto’s die laden. Dat wil zeggen dat de stekker in de laadpaal moet zitten. Op deze manier kan de gemeente ook optreden tegen het zogenaamd laadpaalkleven, oftewel EV-rijders die hun auto’s laten staan aan een laadpaal terwijl deze reeds volledig is opgeladen. De gemeente Weststellingwerf neemt een verkeersbesluit per locatie en duidt het parkeervak aan als bestemd voor het opladen van elektrische voertuigen. Er is een mandaat voor het nemen van verkeersbesluiten toegekend op teamleider niveau, waardoor besluiten met goedkeuring van de teamleider kunnen worden doorgezet.

27

Beleidsvisie laadinfrastructuur

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=c60f0300-b140-4a7a-98e3-03c1973b1544