CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Kadernotitie GVVP Weststellingwerf (0098164036_0098543792)

Algemene Raadscommissie 2 oktober 2023, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Kadernotitie GVVP incl. bijlage laadvisie en plaatsingsbeleid gemeente Weststellingwerf14.197 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan Gemeente Weststellingwerf Kaders, beleidsrichting en opgaven Eindconcept, 5 September 2023

01

Aanleiding De ambities van de gemeente Weststellingwerf, zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie en het collegeprogramma, vragen om een nieuwe kijk op het verkeer, de wegen en mobiliteit in de gemeente. Het Gemeentelijke Verkeer- en

Inleiding

Vervoerplan (GVVP) uit 2000 biedt hiervoor niet meer het gewenste beleidskader en geeft te weinig aanknopingspunten voor een actuele uitvoeringsagenda. Ook landelijke maatschappelijke trends en mondiale opgaven met betrekking tot het klimaat vragen op lokaal niveau om een beleidsrichting die niet meer alleen geënt is op verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Een integrale visie op verkeer en vervoer kan ook bijdragen aan de

Eind 2022 is BonoTraffics in opdracht van de gemeente gestart met het formuleren van een nieuwe beleidsrichting en het opstellen van een nieuw Gemeentelijk Verkeers- en VervoerPlan Weststellingwerf. “Het doel is het realiseren van een toekomstbestendig en duurzaam verkeer- en vervoerplan op basis waarvan knelpunten kunnen worden opgelost en waarmee een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid voor elke weggebruiker kan worden gegarandeerd.” Bron: offerteverzoek GVVP, gemeente Weststellingwerf

doelstellingen en ambities op het gebied van duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid.

| Kadernotitie GVVP

3

Opbouw en stappen GVVP

Inhoud “Beleidsrichting en opgaven”

Het GVVP bestaat uit een aantal onderdelen. Begin dit jaar is gestart met de verkenning. Een uitgebreide enquête onder de inwoners heeft in beeld gebracht waar de knelpunten liggen en welke thema’s belangrijk zijn. Daarnaast zijn de beleidsuitgangspunten en het gebruik en de inrichting van het bestaande wegennet in beeld gebracht en geanalyseerd (zie bijlage rapport verkenning GVVP). De verkenning en de analyse van de data zijn vertaald in een beleidsrichting voor het verkeer en vervoer. Naast de kaders en een algemene visie op mobiliteit zijn 9 opgaven geformuleerd die richting geven aan het beleid voor de komende jaren.

Verkenning Beleid Mening inwoners Svz verkeer

| Kadernotitie GVVP

Na vaststelling van de kaders en richting door de gemeenteraad van Weststellingwerf in het najaar van 2023, worden de opgaven verder uitgewerkt in meer concrete acties, projecten en vervolgstappen in het GVVP. Hierbij wordt ook ingegaan op het aanpakken van de geconstateerde verkeerskundige knelpunten. Nadat het GVVP is vastgesteld zal het college periodiek uitvoeringsagenda’s opstellen waarmee afhankelijk van beschikbare middelen, subsidiemogelijkheden en koppelkansen met onderhoud kan worden ingespeeld op de actuele situatie.

Beleidsrichting en opgaven Waar staan we? Waar willen we naar toe? Wat zijn de opgaven?

Voorliggend document bevat de beleidsrichting en opgaven. In hoofdstuk 2 is het vertrekpunt voor nieuw beleid samengevat. Het betreft de beleidskaders, de trends en de uitdagingen voortvloeiende uit de verkenning. Op basis hiervan is in hoofdstuk 3 een koers en strategie voor het verkeer en vervoerbeleid uitgezet. De uitdagingen, in lijn met deze koers, zijn in hoofdstuk 4 vertaald in 9 opgaven, waar de komende jaren invulling aan wordt gegeven.

Uitwerking GVVP

Uitvoeringsagenda(s)

Concrete projecten Aanpak probleempunten Toetsingskader Vervolgacties

Wat? Wanneer? Middelen Evaluatie voorgaande agenda

4

02

Kaders Het lokale verkeer- en vervoerbeleid staat niet op zichzelf. Enerzijds vormt het een vertaling en verdieping van landelijk en regionaal beleid en anderzijds moet het in lijn zijn en afgestemd op gemeentelijke ambities op onder andere

Vertrekpunt voor nieuw beleid

economisch, recreatief en ruimtelijk vlak. De gemeente Weststellingwerf heeft zich geconformeerd aan de europese en landelijke doelen met betrekking tot verkeersveiligheid, duurzaamheid en de positie van de fiets: We willen Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte 2040). Verkeersveiligheid voor iedereen en nul verkeersdoden in 2050 (Duurzaam Veilig, Strategisch Plan Verkeersveiligheid). De EU moet in 2030 minimaal 55% minder CO2 uitstoten en in 2050 wil de EU klimaatneutraal zijn (Klimaatakkoord).

Op regionaal en lokaal niveau vinden de landelijke doelen een doorvertaling in onder andere de provinciale en gemeentelijke omgevingsvisie. Ook hierin wordt gestreefd naar een veiliger wegennet, een meer duurzame manier van verplaatsen en daarnaast naar een prettige leefomgeving. Het collegeprogramma (2022-2026) bevat nog verder aangescherpte ambities en doelen op lokaal niveau “Samen blijven bouwen aan een sterk Weststellingwerf”. Specifiek op het gebied van openbare ruimte, verkeer en vervoer moet er aandacht zijn voor: Een goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid Het verbeteren van de verkeerscirculatie in Wolvega, inclusief duidelijke routes van en naar het centrum Voldoende parkeergelegenheid in en toegankelijkheid van het centrum van Wolvega voor alle modaliteiten.

We willen een krachtige impuls geven aan het fietsverkeer met als gezamenlijke doelstelling om voor 2027 het fietsgebruik met 20% te laten groeien (Nationaal Toekomstbeeld Fiets). | Kadernotitie GVVP

5

Trends

Uitdagingen Weststellingwerf

Naast de landelijke, regionale en lokale kaders en ambities hebben we te maken met maatschappelijke trends en

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

demografische ontwikkelingen die van invloed zijn op de manier waarop wij ons verplaatsen. Het lokale verkeer- en vervoerbeleid moet hier op inspelen: Meer (mogelijkheden tot) thuiswerken Meer online winkelen, andere beleving van de centra We worden gemiddeld steeds ouder en nemen ook op hogere leeftijd actief deel aan het verkeer Bevolkingsgroei (of toch krimp op lange termijn) Nieuwe vervoerwijzen doen (en deden al) hun intrede zoals elektrische fietsen, speed-pedelecs, deelauto’s, deelscooters. Technologische ontwikkeling met betrekking tot het delen van informatie en het koppelen van (vervoers)systemen.

Een vitale en sterke gemeente vraagt om een goede bereikbaarheid en toegankelijkheid. De bereikbaarheid per (vracht)auto blijft voor Weststellingwerf van belang, ook als de elektrificatie verder is doorgevoerd en ondanks de aanwezigheid van de centraal gelegen spoorlijn en eventuele Lelylijn op langere termijn. De hoofdwegenstructuur heeft nu nog net voldoende capaciteit om het verkeer goed af te wikkelen. Met name bij de oostelijke entree van Wolvega (Lycklamaweg) en bij de de rotondes bij de onderdoorgang Om den Noort (N351), zal een verdere toename van (auto)verkeer vaker gaan leiden tot congestie. Met het oog op de woningbouw opgave is het een uitdaging om de afwikkelcapaciteit van de hoofdwegen mee te laten groeien en/of het aanbod van verkeer te beperken. Naast de treinverbinding vormt het busvervoer een belangrijke schakel in de bereikbaarheid van de kernen in de gemeente. De laatste decennia is het busvervoer al afgeschaald en de verwachting is dat de nieuwe concessie2024-2034 een verdere verschraling van het vervoersaanbod met zich mee zal brengen.

Bereikbaarheid is ook onder de geënquêteerde inwoners een belangrijk thema. De aandachtspunten liggen wat hen betreft niet zozeer op het vlak van het aanbod van stallingsen parkeerplaatsen en het aanbod van openbaar vervoer maar meer op het ontbreken van goede infrastructuur voor voetganger en fietser. Veelal lopen routes voor fietsverkeer samen met de hoofdroutes voor het (dominante) autoverkeer. De potentie van de fiets als vervoerwijze voor korte tot middellange afstanden lijkt nog niet volledig benut. Dit terwijl de fiets een toegankelijk alternatief is voor jong tot oud en van arm tot rijk. Voor het regionale centrum van Wolvega is en blijft bereikbaarheid per auto van belang. Voldoende parkeerplaatsen zijn essentieel maar de beperkte ruimte moet op een goede manier verdeeld worden. Er moet ook voldoende ruimte zijn voor de voetganger, fietser en verblijven. De balans tussen vraag en aanbod van parkeerplaatsen moet goed blijven, met een zo efficiënt mogelijk gebruik in tijd en ruimte. In het Centrumplan Wolvega wordt geanticipeerd op toekomstige ontwikkelingen maar een integrale visie op de parkeersituatie en ontsluiting ontbreekt.

Met de beperkte provinciale middelen is het een uitdaging

| Kadernotitie GVVP

het aanbod op een voldoende goed niveau te houden en de neerwaartse spiraal van een dalend aanbod en een dalend gebruik te doorbreken .

6

Verkeersveiligheid Ondanks de ambities en inspanningen van de laatste decennia is het nog onvoldoende gelukt om de verkeersveiligheid te verhogen. Zowel landelijk als lokaal lijkt de daling van het aantal verkeersslachtoffers af te vlakken.

De inwoners van de gemeente geven in de enquête ook aan dat verkeersveiligheid nog altijd het belangrijkste thema moet zijn binnen het verkeer- en vervoerbeleid. De meeste van de door hen aangedragen aandachtspunten hebben dan

In de grafiek is het aantal geregistreerde (letsel)ongevallen in de gemeente, over de afgelopen jaren, weergegeven. Afleiding in het verkeer maar ook alcohol en drugs spelen nog altijd een belangrijke rol in het ontstaan van ongevallen. We nemen steeds vaker ook op oudere leeftijd nog actief

ook betrekking op de verkeersveiligheid. Vooral een hoge snelheid van het autoverkeer, de hoeveelheid autoverkeer en onduidelijke en onoverzichtelijke situaties worden aangekaart als oorzaak van de onveiligheid. De aandachtspunten concentreren zich met name op de wegen

deel aan het verkeer, ondanks het afnemen van de fysieke vermogens.

in en rondom het centrum van Wolvega en de doorgaande routes in en tussen de kleinere kernen.

Ook de inrichting van het wegennet is vanuit veiligheidsperspectief nog niet overal op orde. Dit laatste is ook zichtbaar in Weststellingwerf waar met name op de

Een schouw van het wegennet leert ten slotte dat de onderhoudsstaat van markering en wegdek hier en daar aandacht verdient. Een directe link met verkeersongevallen

hoofdwegen de principes van duurzaam veilig en de hierbij horende inrichtingskenmerken nog onvoldoende zijn doorgevoerd. Hier geldt op veel plaatsen bijvoorbeeld nog een maximumsnelheid van 50 km/uur, terwijl fietsers en autoverkeer gemengd worden afgewikkeld. In de basis is dit

is niet te maken maar gekoppeld aan onderhoudswerk kan wel efficiënt een slag worden gemaakt naar een veiliger weginrichting, zeker met de subsidiemogelijkheden die er zijn.

niet veilig voor fietsers. Het ongevallenbeeld, onder andere op de Lycklamaweg, onderstreept dit. Daarnaast geldt dat ook op veel 30 en 60 km/uur wegen de gereden snelheid (veel) hoger ligt dan de maximumsnelheid. Een risicofactor voor verkeersonveiligheid met name voor fietsers en

Aantal ongevallen per jaar 160 140 120 100 80 60 40 20 0

2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Totaal aantal ongevallen

Aantal letselon gevallen

Het blijft een uitdaging om, met het groeiende verkeer, oudere verkeersdeelnemers en meer afleiding, de risico’s verder te beperken.

voetgangers. | Kadernotitie GVVP

7

Duurzaam en gezond verplaatsen Fossiel aangedreven verkeer en vervoer draagt voor een aanzienlijk deel bij aan de uitstoot van schadelijke stoffen als stikstof en CO2. We hebben met zijn allen een belangrijke opgave om de uitstoot te beperken. Ondanks dat de rol van de gemeente hierin beperkt is, kan en moet de gemeente wel degelijk bijdragen aan de verduurzaming van het verkeer en vervoer. Het autobezit binnen de gemeente ligt hoger dan gemiddeld en dat is logisch voor een plattelandsgemeente. Des te meer een uitdaging om het gebruik van de fossiel aangedreven auto te beperken door dat van duurzame alternatieven zoals OV, fiets en elektrische auto te vergroten. Het fietsnetwerk verdient hierbij nog zeker aandacht, zo blijkt ook uit de verkenning en enquête. De fiets is daarbij niet alleen een duurzaam maar ook een gezond alternatief. De verschraling van het OV is een aandachtspunt en uitdaging die ook steeds meer van de gemeente zal vragen, zeker als het een beter alternatief moet worden voor het gebruik van de (fossiel aangedreven) auto.

| Kadernotitie GVVP

Leefbaarheid wijken De aanwezige laadinfrastructuur ten slotte, is qua aantallen nog niet in lijn met de potentie en behoefte. Hier ligt ook voor de gemeente Weststellingwerf een uitdaging de komende jaren, ook na afloop van de huidige concessie. Met de laadvisie (zie bijlage) wordt een belangrijke stap in de goede richting gezet.

Een belangrijke factor in het welzijn van de mens is de kwaliteit van de eigen leefomgeving. De dominante positie van de auto en de overlast die auto’s veroorzaken in onze leefomgeving wordt steeds vaker als aandachtpunt aangekaart. Te snel rijdend autoverkeer in onze woonstraten zorgt niet alleen voor verkeersonveilige situaties maar geeft ook overlast is de vorm van geluids-, stank- en trillingshinder. Daarbij komt dat de auto veel ruimte inneemt in het straatbeeld. Een auto voor de deur is een woonkwaliteit maar andere factoren worden belangrijker. Zo is meer groen gewenst om hittestress tegen te gaan en een gezonde mooie woonomgeving te creëren. Er is behoefte aan een leefomgeving waarin ook ruimte is voor spelen en verblijven. De uitdaging is om de verkeershinder in onze woonstraten en leefomgeving in de toekomst verder terug te dringen en de dominante rol van de auto in het straatbeeld te beperken. Ook hierin speelt de beschikbaarheid van alternatieve vervoerwijzen, bijvoorbeeld deelmobiliteit, een belangrijke rol. Daarnaast is een slimmere manier van distributie nodig om het stijgende aantal ritten van pakketdiensten een halt toe te roepen.

8

03 Richting en strategie verkeer- en vervoerbeleid

Doelen verkeer en vervoerbeleid Verkeer en vervoer vormt steeds meer een belangrijke schakel in het bereiken van de doelen op economisch, milieutechnisch, recreatief, ruimtelijk en maatschappelijk vlak. Het draait niet alleen om bereikbaarheid en verkeersveiligheid, ondanks dat dit nog wel de belangrijkste thema’s zijn. Het verkeer- en vervoerbeleid en de hieruit voortvloeiende acties moeten de verkeersveiligheid verbeteren en de bereikbaarheid waarborgen maar ook bijdragen aan duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid. Juist omdat de doelen breder zijn dan veiligheid en bereikbaarheid en grotere maatschappelijke impact hebben, is een ander perspectief, een andere richting maar ook een nieuwe manier van werken nodig.

Mobiliteitstransitie Om Nederland en dus ook de gemeente Weststellingwerf op termijn leefbaar, bereikbaar en veilig te houden is een andere kijk op mobiliteit nodig, een transitie. Meer gebruik van duurzame en gezonde vervoerwijzen zoals lopen, fietsen en het OV en minder van fossiel aangedreven (vracht)auto’s.

| Kadernotitie GVVP

De transitie is al ingezet en een gedragsverandering is landelijk maar ook lokaal al zichtbaar. Steeds meer mensen rijden in een elektrische auto, meer mensen fietsen grotere afstanden op elektrische fietsen en ook het gebruik van een deelauto in plaats van de aanschaf van een eigen (tweede) auto is in opkomst. De transitie vraagt om een collectieve gedragsverandering, en dat gaat jaren duren. De invloed van de gemeente op het gedrag is niet groot maar zeker niet nul. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie en kan prioriteiten stellen daar waar het gaat om de verdeling van de openbare ruimte en het stimuleren van bepaalde vervoerwijzen. Meer ruimte voor de voetganger en de fietser, het steunen van initiatieven op het gebied van (deel)vervoer en de uitrol van laadinfra zijn hier voorbeelden van. De auto blijft een belangrijk vervoermiddel maar staat niet langer automatisch overal op de eerste plaats. Daar waar nodig zal de bestuurder van de auto het wat rustiger aan moeten doen en zal de auto minder dominant aanwezig zijn in onze publieke ruimte. Keuzevrijheid blijft voorop staan en iedereen moet zich kunnen verplaatsen maar de drempel om te kiezen voor een meer duurzame en/of gezonde manier van verplaatsen moet omlaag!

9

Samen en integraal De uitdagingen op het gebied van verkeer en vervoer in de komende jaren vragen niet alleen om een andere koers en beleidsrichting. Ook de manier van werken moet mee veranderen. Dit laatste is met de komst van de omgevingswet al in gang gezet. Met de gemeentelijke Omgevingsvisie is al een overkoepelende integrale visie op de fysieke leefomgeving vastgesteld. De uitdagingen de komende jaren vragen om een werkwijze in lijn met de wet, integraal en samen met belanghebbenden. Daarbij is de rol van de gemeente naast faciliterend ook inspirerend.

Participatie

Rol gemeente

Het inrichten en beheren van onze openbare ruimte en het sturen op (verkeers)gedrag is steeds meer een samenwerking tussen gemeente, bedrijven en inwoners van de gemeente. We hebben elkaar nodig om goede, innovatieve en gedragen oplossingen te realiseren. Het wordt steeds belangrijker om alle belanghebbende partijen actief bij de planvorming te betrekken of andersom dat de gemeente wordt aangehaakt bij initiatieven van inwoners. Niet alleen betrokkenheid bij de beleidsvorming maar juist ook bij het verder uitwerken van de ideeën en de uitvoering ervan.

De rol van de gemeente zal de komende jaren ook moeten verbreden. Een meer inspirerende rol is nodig om de transitie vorm te geven en een gedragsverandering in gang te zetten. Dit vraagt om het consequent vertellen en uitdragen van het verhaal, de keuzes en het toekomstperspectief. In de communicatie kunnen concrete resultaten en voorbeelden, al zijn het slechts kleine stapjes op weg naar het grotere doel, worden gebruikt om te motiveren en de vaart er in te houden.

Integrale aanpak De inrichting van de openbare ruimte en de wegen kan niet meer alleen vanuit het verkeer- en vervoerbeleid worden benaderd. De ambities vanuit andere beleidsterreinen zijn net zo belangrijk en vragen om een meer genuanceerde of andere blik op de inrichting van de openbare ruimte. Zo zijn groen, waterberging, beheer en duurzaam materiaalgebruik ook van belang. De komende jaren moet verder worden gewerkt aan een organisatie waarin de integraliteit is gewaarborgd.

| Kadernotitie GVVP

10

04 Opgaven verkeer en vervoer

Opgaven verkeer- en vervoerbeleid Om de doelen waar te maken en in de richting te bewegen waar we naar toe willen, ligt er een aantal belangrijke opgaven op het gebied van verkeer en vervoer voor de komende jaren. In totaal 9 opgaven die vorm geven en bijdragen aan de mobiliteitstransitie en aan het verbeteren van de verkeersveiligheid, duurzaamheid, de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de voorzieningen, de leefbaarheid van de woongebieden en de gezondheid van de inwoners.

Opgaven verkeer en vervoerbeleid (niet in volgorde van prioriteit of belang): 1.

Realisatie van een toekomstbestendige ontsluitingsstructuur Wolvega

2. Een duurzaam veilige indeling en inrichting van het wegennet 3. Veiliger en duurzamer (verkeers)gedrag 4. Het realiseren van een veilig en aantrekkelijk fietsnetwerk 5. Een gezonde parkeerbalans in de centra en woongebieden 6. Het stimuleren van elektrisch verkeer en vervoer 7.

Meer ruimte voor voetgangers en mindervaliden

8. Het stimuleren van het gebruik van openbaar vervoer en deelmobiliteit 9. Het verbeteren van de leefomgeving en het beperken van de verkeershinder

| Kadernotitie GVVP

11

Opgave 1: Realisatie van een toekomstbestendige ontsluitingsstructuur Wolvega Vanuit verschillende perspectieven is een transitie naar meer gebruik van gezonde en duurzame vervoerwijzen van

Als de woningbouwopgave groeit en/of we slagen er onvoldoende in de alternatieve vervoerwijzen te benutten,

Verkend moet worden of de bestaande verkeersoplossingen bij onderdoorgang Om den Noort en de oostelijke entree van

belang. De auto blijft als vervoermiddel echter ook belangrijk voor een gemeente als Weststellingwerf. De bereikbaarheid en toegankelijkheid voor het gemotoriseerde verkeer moet

dan zijn aanpassingen aan de hoofdinfrastructuur nodig om het verkeer goed af te wikkelen en te voorkomen dat (sluip)verkeer door de woongebieden en de kern ontstaat.

Wolvega kunnen worden aangepast en afgestemd op de toekomstige intensiteiten. Als dit niet mogelijk blijkt, dan moet worden gekeken naar nieuwe verbindingen en/of

daarom ook worden gewaarborgd.

aansluitingen voor de langere termijn.

Ontsluiting kern Wolvega De focus wat betreft verkeersafwikkeling ligt hierbij op Wolvega, en niet op de andere kernen, omdat juist hier de hoge verkeersintensiteiten zorgen voor een verzadiging van het hoofdwegennet. Dit speelt vooral ter hoogte van de noordelijke en westelijke invalsweg, zeker als er de komende jaren nog bij gebouwd gaat worden in en rond het dorp, en zeker als we de Lycklamaweg minder als ontsluiting van het centrum willen gebruiken. Dit vraagt om: Inzetten op alternatieve vervoerwijzen om (de groei van) het autoverkeer te beperken (de rode draad in het GVVP) Bij het zoeken van nieuwe locaties van woningbouw de effecten op de verkeersafwikkeling in beeld brengen prioriteit geven bij de integrale afweging. Hierbij op voorhand al kijken naar passende oplossingen voor bereikbaarheid, mobiliteit en parkeren.

| Kadernotitie GVVP

12

Opgave 1: Realisatie van een toekomstbestendige ontsluitingsstructuur Wolvega

Bereikbaarheid en circulatie centrum Wolvega Om de bereikbaarheid en leefbaarheid in en rond het centrum te verbeteren is in het kader van het centrumplan al een aantal acties in gang gezet, waaronder de herinrichting van de Hoofdstraat en de zone rondom het Pastorieplein en de pilot centrumgebied. Voor het Achtpilarenplein wordt momenteel een visie opgesteld waarin ook de ontsluitingsstructuur een onderdeel is (o.a. nut en noodzaak doorbraak Heerenveense weg). De circulatie en bereikbaarheid van de parkeerterreinen verdient nog aandacht en uitwerking. In lijn met de geformuleerde richting van het beleid moet deze zijn gebaseerd op: Autoverkeer zoveel mogelijk rondom het centrum richting parkeerplaatsen leiden en niet er doorheen.

P

P P

P P

P P

P P

P

Versnippering parkeren tegengaan. Een aantal grotere parkeerterreinen ontsluiten en goed verwijzen vanaf de buitenzijde. De circulatie in en rond het centrum afstemmen op de wens om het centrale deel van de Hoofdstraat op gezette tijden af te sluiten voor gemotoriseerd verkeer en doorgaande bewegingen door het centrum tegen te gaan. De afbeelding geeft het principe weer met een mogelijke circulatie in de Hoofdstraat. | Kadernotitie GVVP

13

Opgave 2: Duurzaam veilige indeling en inrichting wegennet

Het verhogen van de verkeersveiligheid blijft een belangrijke opgave de komende jaren. Een veilige inrichting van het wegennet is een belangrijke factor in het voorkomen van ongevallen en het beperken van de risico’s. Herinrichting van het wegennet is een grote (financiële) opgave die gefaseerd en met inzet van subsidie en een koppeling met onderhoud tot stand kan worden gebracht.

Intensief onderhoud wegen en paden Een veilig wegennet valt of staat met goed onderhoud. Een vlak en sluitend wegdek en duidelijke markering en signalering voorkomt vallen, glijden, onveilig gedrag en onduidelijkheid. De mogelijkheden van intensivering van onderhoud moeten worden onderzocht. Daarbij moet in gedachten worden gehouden dat onderhoudswerkzaamheden vaak een drager zijn voor de optimalisatie van de inrichting van wegen (conform duurzaam veilig).

| Kadernotitie GVVP

Inrichting conform actuele wegencategorisering

Aanpak potentieel onveilige locaties

De functionele indeling van het wegennet, de categorisering stamt uit het jaar 2000 en is achterhaald. Nieuwe ontwikkelingen en opgaven vragen om een actualisatie waarbij op meer wegen de nadruk komt te liggen op de verblijfsfunctie en minder op de verkeersfunctie. Meer 60 en 30 km/uur (erftoegangswegen | ETW 60 en 30) en minder 80 en 50 km/uur (gebiedsontsluitingwegen | GOW 80 en 50). Daarbij wordt binnen de kom voor een aantal drukkere wegen gekozen voor de ontsluitingsfunctie met een maximumsnelheid van 30 km/uur (GOW 30). Van belang is dat de wegen de komende jaren conform de functie worden ingericht. Hiervoor gelden een aantal essentiële kenmerken met betrekking tot voorrangsituatie, scheiding van langzaam verkeer, parkeren, kruispuntvormen et cetera. Hierbij moet ook specifiek aandacht zijn voor duidelijk vormgegeven overgangen van buiten naar binnen de bebouwde kom.

Met het structureel conform de principes van duurzaam veilig inrichten van het wegennet wordt veel leed voorkomen en worden risico’s beperkt. Toch blijven er nu en in de toekomst nog locaties die ondanks de theoretisch juiste inrichting conform de basisprincipes nog altijd onveilig zijn en/of als zodanig worden ervaren. De komende jaren wordt met prioriteit gewerkt aan de aanpak van de locaties die vanuit de beleving en/of risico-benadering het meest urgent zijn. Een recente risico-analyse van de provincie o.b.v. ongevallen en snelheden laat zien dat de volgende locaties in ieder geval aandacht verdienen:

Inrichting van het wegennet conform de functie en de hiervoor geldende kenmerken schept duidelijkheid en beperkt de risico’s. Op de afbeelding op de volgende pagina is het voorstel voor de wegencategorisering weergegeven.

Lyclamaweg – Deken Vaasstraat (Wolvega) Bernhardlaan - Zilverlaan – Hoofdstraat West (Wolvega) Vinkegavaartweg – Kontermansweg (buitengebied) Bekhofweg – Boekelterweg – Zandhuizerweg (buitengebied) De komende jaren zal op basis van actuele data moeten worden gewerkt aan de aanpak van deze en andere urgente en actuele risico-locaties.

14

Opgave 2: Duurzaam veilige indeling en inrichting wegennet Gebiedsontsluitingsweg bubeko 80 km/uur

Erftoegangsweg bubeko 60 km/uur, zonder fietspad

Erftoegangsweg bubeko 60 km/uur, met fietspad

Grindweg NTB: ETW 30 of GOW 30 Gebiedsontsluitingweg bibeko 50 km/uur

Stroomweg (100/130 km/uur)

Gebiedsontsluitingweg bibeko 30 km/uur

Gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom (80 km/uur) Gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom (50 km/uur)

Erftoegangsweg bibeko 30 km/uur, woonstraat

Erftoegangsweg bibeko 30 km/uur, bedrijventerrein

Gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom (30 km/uur) Overig Erftoegangsweg binnen en buiten de bebouwde kom (30 en 60 km/uur) / wegen bedrijventerrein

| Kadernotitie GVVP

15

Opgave 3: Veiliger en duurzamer verkeersgedrag

Het verbeteren van de verkeersveiligheid en het stimuleren van duurzame en gezonde vervoer- en verplaatsingswijzen vraagt niet alleen om goed ingerichte wegen. Permanente educatie, voorlichting en handhaving zijn van essentieel belang om het gedrag te beïnvloeden en moeten de komende jaren een prominente rol krijgen in het beleid.

Actieplan (verkeerseducatie) Al vele jaren wordt in het kader van het jaarlijkse actieplan verkeersveiligheid een aantal educatieve programma’s aangeboden en uitgevoerd, zoals de scootmobielcursus en ”Wij gaan weer naar school”. De komende jaren moet het programma nog meer worden afgestemd op de actuele wensen en speerpunten: Ouderen, verkeershufters en de situatie rondom scholen. De scholen moeten hierbij vooral worden gestimuleerd om ook zelf aan de slag te gaan met verkeersveiligheid en het beperken van autoverkeer rondom de school, bijvoorbeeld door het programma “Op voeten en fietsen naar school”

| Kadernotitie GVVP

Voorlichting gedrag De gemeente heeft een belangrijke rol daar waar het gaat om het communiceren en voorlichten over het gewenste verkeersgedrag. Niet alleen gekoppeld aan concrete (herinrichtings)projecten maar op structurele basis moet bijvoorbeeld via de social media aandacht worden besteed aan verschillende aspecten die te maken hebben met verkeersgedrag en –regels.

Gerichte handhaving Handhaving is aan de ene kant een sluitstuk daar waar het gaat om verkeersgedrag maar aan de andere kant soms noodzakelijk. Handhaving ligt grotendeels bij de politie. Deze hebben echter ook andere prioriteiten en de capaciteit is daardoor beperkt. Aan de inzet van gemeentelijke BOA’s op het blak van verkeershandhaving wordt gewerkt. Gezamenlijk moet worden bekeken hoe de beperkte capaciteit zo effectief mogelijk kan worden ingezet. Veelal is dit op projectbasis waarin educatie, voorlichting en handhaving op elkaar zijn afgestemd. Het beperken van hard rijden in de wijken en het buitengebied is hierbij een speerpunt.

16

Opgave 4: Een veilig en aantrekkelijk fietsnetwerk De fiets vormt als vervoermiddel een belangrijke schakel binnen de ambities van de gemeente. Fietsen is gezond, het belast het milieu niet en is voor een grote groep mensen een beschikbaar en toegankelijk alternatief (voor de auto). Binnen Wolvega zijn de afstanden zodanig dat fietsen eigenlijk altijd een optie is. Vanuit het buitengebied en de omringende dorpen is de afstand naar voorzieningen, school of werk weliswaar iets groter, maar zeker met de elektrische fiets niet onoverbrugbaar. De fiets leeft onder de inwoners, zo blijkt ook uit de enquête. Het optimaal benutten van de potentie van de fiets in de gemeente vraagt om een veilig, aantrekkelijk en samenhangend fietsnetwerk en voldoende goede stallingsmogelijkheden.

Inrichten netwerk hoofdfietsroutes De fiets heeft veel potentie en in 2019 is daar binnen de regio al werk van gemaakt door het vaststellen van de Fietsagenda Zuidoost Fryslân 2019-2023. Hierin lag de focus op het verbeteren van de regionale fietsverbindingen. Provinciaal is er daarnaast veel aandacht voor de doorfietsroutes Heerenveen – Wolvega en Wolvega – Oosterwolde. De komende jaren zal er ook aandacht moeten zijn voor het verbeteren van het lokale netwerk van hoofdfietsroutes. Op de afbeelding op de volgende pagina is het netwerk van hoofdfietsroutes weergegeven. Het betreft de (in potentie) meest gebruikte routes voor utilitair gebruik. Met name deze routes verdienen aandacht daar waar het gaat om het beter positioneren en zichtbaar maken van de (aanwezigheid van) fietsers. Dit kan afhankelijk van de situatie (hoeveelheid verkeer, functie van de weg, snelheid, aanwezigheid landbouwverkeer) in de vorm van vrijliggende fietspaden (met voldoende breedte), fiets(suggestie)stroken of een fietsstraat. In ieder geval zal de snelheid van het

Naast het verbeteren van de fietsvoorzieningen op netwerkniveau zal de komende jaren meer prioriteit moeten worden gegeven aan fietsers op de kruispunten, door bijvoorbeeld fietsers voorrang te geven op rotondes binnen de bebouwde kom.

Verbeteren stallingsmogelijkheden fiets Voor het stimuleren van fietsen is het van belang dat het aantal en de kwaliteit van stallingen toeneemt. Duurdere elektrische fietsen of speed-pedelecs vragen om bewaakte stallingen. De focus ligt hierbij primair op het station en het centrum van Wolvega maar er zal ook moeten worden bekeken of op andere locaties extra en betere stallingen nodig zijn. Bij nieuwe ontwikkelingen, bijvoorbeeld woningbouw, zal het stallen van fietsen, net als parkeren van auto’s, onderdeel uit moeten maken van de toetsing van het plan. Een nieuwe nota parkeernormen zal ook fietsparkeernormen bevatten.

gemotoriseerde verkeer op de fietsroutes zelf en op de belangrijke kruisingen moeten worden beperkt om de veiligheid te waarborgen. Zowel een hoge snelheid als het ontbreken van fietsvoorzieningen is een door inwoners veelgenoemd punt van aandacht. | Kadernotitie GVVP

17

Opgave 4: Een veilig en aantrekkelijk fietsnetwerk

Provinciale doortraproute Hoofdfietsroute(utilitair)

| Kadernotitie GVVP

18

Opgave 5: Een gezonde parkeerbalans in de centra en woongebieden

Bereikbaarheid is afhankelijk van de manier waarop en snelheid waarmee je een bestemming kan bereiken. Voor wat betreft de verplaatsingen per auto maakt ook het (kunnen) parkeren een belangrijk onderdeel uit van de de mate van bereikbaarheid. In het kader van de mobiliteitstransitie moet kritisch worden gekeken naar de hoeveelheid en locatie van parkeerplaatsen. Efficient gebruik van plaatsen is van belang om een overdaad aan plaatsen te voorkomen. Daarnaast moet de manier waarop wordt omgegaan met parkeren worden bekeken in het licht van mogelijke alternatieven voor het gebruik van de auto. Dat vraagt om een juridische verankering in gemeentelijke normen en specifiek voor het centrum van Wolvega, waar de komende jaren meerdere ontwikkelingen plaatsvinden, om een uitwerking in een goede toekomstbestendige parkeerbalans.

| Kadernotitie GVVP

Actuele parkeernormen

Gezonde balans in centrum Wolvega

Ruimtelijke ontwikkelingen worden getoetst aan het bestemmingsplan en indirect aan de gemeentelijke parkeernormen. Nieuwe inzichten en ontwikkelingen vragen om actuele normen. Parkeernormen die afgestemd zijn op de meest recente richtlijnen, woonvormen, woningprijzen en waarin ook ruimte wordt geboden aan alternatieven in de vorm van bijvoorbeeld deelmobiliteit. Daarbij is een onderscheid naar gebiedskenmerken nodig. Zo kent een gebied dat goed bereikbaar is met het OV en dicht bij de primaire voorzieningen ligt in potentie een lager autogebruik en –bezit. Hier kunnen lagere parkeernormen worden toegepast. Daarnaast moet de methodiek waarop ontwikkelingen worden getoetst worden herijkt. Wat als er geen ruimte is voor parkeren op eigen terrein? Wanneer is dat een probleem en wanneer niet? Een nieuwe nota parkeernormen biedt duidelijkheid.

Het centrum van Wolvega ondergaat de komende jaren in het kader van het centrumplan een aantal veranderingen wat betreft inrichting en parkeermogelijkheden. Monitoring van het parkeren de komende jaren is van essentieel belang om grip te houden op vraag en aanbod. Ook hier geldt dat een overdaad aan plekken versnippering moet worden voorkomen. Een centrumbrede benadering waarin voor verschillende ontwikkelscenario’s wordt bekeken waar welke doelgroep (bewoner, werker, bezoeker) kan of moet staan, is nodig om grip te houden op de balans.

19

Opgave 6: Stimuleren elektrisch vervoer

Daar waar in de toekomst nog gebruik wordt gemaakt van de auto of vrachtauto zal dat veelal op een duurzame manier moeten. Elektrisch aangedreven is het meest voor de hand liggend en de laatste jaren al sterk in ontwikkeling. De gemeente moet ook op dit vlak de mogelijkheden aangrijpen om het elektrisch rijden te stimuleren en bij te dragen aan het beperken van het gebruik van fossiel aangedreven auto’s en logistiek vervoer. Juist in een gemeente waarin gebruik van de auto belangrijk is (en blijft), is een snelle transitie naar elektrisch rijden essentieel.

Verdichten van netwerk van laadpalen

Transitie naar duurzame logistiek

Het netwerk van laadpalen in de gemeente blijft achter bij de laadbehoefte, zo blijkt uit benchmarks. Er is binnen de concessie nog ruimte om laadpalen te plaatsen, dus hier moet de komende periode een inhaalslag worden gemaakt. Niet alleen vraagafhankelijk maar ook (meer) op strategische plaatsen. In het centrum van Wolvega en op de bedrijventerreinen is al een aantal laadpalen beschikbaar. Van de 25 publieke laadpunten staan 19 in Wolvega (2023). Specifiek de buitenwijken en dorpen waar nog geen laadpalen staan verdienen aandacht. De concept laadvisie, waarin de kaders voor de uitrol van laadvoorzieningen zijn vastgelegd, is bijgevoegd bij dit rapport.

Het verduurzamen van logistiek verkeer en vervoer kost nog jaren. In grotere steden worden de komende jaren zeroemissie zones ingevoerd in de centra. De kleinere kernen zullen op termijn volgen. Vele bedrijven zijn al bezig om de logistiek te verduurzamen. De gemeente zal de komende jaren in overleg met de lokale bedrijven moeten bekijken wat mogelijk en nodig is om de gewenste transitie door te voeren. De gesprekken moeten uitwijzen waar de gemeente kan ondersteunen of faciliteren.

Benchmark laadpalen (bron Overmorgen)

| Kadernotitie GVVP

20

Opgave 7: Meer ruimte voor voetgangers en minder validen

Lopen is de belangrijkste manier van verplaatsen op korte afstanden en elke verplaatsing per fiets, OV of auto begint en eindigt veelal met een stukje lopen. Lopen en de positie van de voetganger zal een prominentere rol moeten krijgen bij de afwegingen die we maken bij de inrichting van de openbare ruimte. Des te meer omdat we gemiddeld steeds ouder worden maar gelukkig ook langer actief meedoen in de samenleving en langer blijven lopen of scootmobielen.

Ruimte en prioriteit voor de voetganger

Ontwerpen voor de mindervalide

Meer prioriteit voor de voetganger betekent dat de belangen van de voetganger voorop komen te staan, met name in de centra en de woongebieden. Enerzijds moet de fysieke ruimte voor de voetganger worden gewaarborgd (brede voetpaden) en anderzijds moet de aanwezigheid van obstakels worden beperkt. Een helder uitstallingenbeleid en handhaving op (structureel) foutparkeren geeft voetgangers meer ruimte.

Daar waar hoogteverschillen in de openbare ruimte niet functioneel of nodig zijn, moeten deze worden beperkt om de toegankelijkheid voor voetgangers, scootmobielers en mindervaliden te vergroten. Bij de herinrichting van het centrum van Wolvega wordt hier al aandacht aan besteed. Ook bij de herinrichting van andere (woon)straten verdient het beperken of kunnen overwinnen van hoogteverschillen meer aandacht.

Er is altijd terughoudend omgegaan met de aanleg van zebrapaden. Binnen 30 km/uur gebieden heeft dat ook niet de voorkeur omdat, zo is de gedachte, je daar overal makkelijk en veilig kan oversteken. Op de drukkere wegen in binnen de bebouwde kom kunnen zebrapaden op specifieke punten, bijvoorbeeld op de Lyclamamaweg, ook bij een 30 km/uur regime, echter wel houvast bieden aan met name jongere en oudere voetgangers. Een zebrapad benadrukt ook de prioriteit voor de voetganger. Voorwaarde blijft dat er relatief veel voetgangers oversteken en dat de snelheid van het verkeer laag ligt (door een maatregel).

| Kadernotitie GVVP

21

Opgave 8: Stimuleren gebruik OV en deelmobiliteit De rol van de gemeente wat betreft het aanbod van openbaar vervoer is beperkt. In Friesland wordt in 2023 het streekvervoer opnieuw aanbesteed voor de periode van 2024-2034. Dit biedt kansen om de lijnvoering en het aanbod nog beter af te stemmen op de wensen van de (potentiële) reiziger. Naast de lobby voor de belangen van de inwoners richting provincie en vervoerder heeft de gemeente zelf ook mogelijkheden om het gebruik van het OV te stimuleren. Het ondersteunen van lokale initiatieven, het verstrekken van OV-informatie en het verbeteren van het voor- en natransport (goede fietsroutes, voldoende stallingen bij haltes) vormen de belangrijkste.

Lokale vervoersvormen faciliteren

Optimaliseren keten

In de provincie zijn al veel voorbeelden van lokale initiatieven

Een goed gebruik van het OV valt of staat met voor-

voor aanvullend vervoer. Ook in Weststellingwerf rijdt in de Westhoek al een buurtbus die draait op vrijwilliger. Dergelijke initiatieven kunnen een mooie aanvulling zijn op het reguliere aanbod. Niet alleen in het kader van mobiliteit maar ook wat betreft het sociale aspect van dergelijke initiatieven,

natransport. Goede fietsroutes en stallingen bij de haltes en station zijn essentieel. Meer gebruik van OV-fietsen en/of de opzet van andere deelfiets initiatieven moeten worden bekeken en de gemeente kan ook een actievere rol spelen bij het verstrekken van informatie over de mogelijkheden van

die veelal gereden worden door lokale vrijwilligers. De rol van de gemeente is het stimuleren, verstrekken van informatie en het (mede) faciliteren van dergelijke lokale vervoersvormen. Een actieve rol is nodig om initiatieven van de grond te krijgen en te behouden.

voor- en natransport .

Samenwerking provincie en vervoerder De nieuwe concessie zal ruimte bieden voor pilots en lokale wensen en ideeën aangaande de lijnvoering. De gemeente moet een actieve(re) verbindende rol spelen tussen de inwoners en belangenverenigingen enerzijds en de provincie en vervoerder anderzijds om het busvervoer op niveau te houden en waar mogelijk te verbeteren.

| Kadernotitie GVVP

22

Opgave 9: Verbeteren leefomgeving en beperken verkeershinder

Onze directe leefomgeving, onze eigen straat, is van groot belang in onze beleving van welzijn. De aanwezigheid van gemotoriseerd verkeer drukt nog te veel een stempel op de manier waarop wij naar de publieke ruimte kijken en hoe wij deze inrichten. Een iets minder dominante plaats voor de rijdende en geparkeerde auto maakt straten leefbaarder, gezonder en veiliger.

Beperken hinder rijdend verkeer Een betere leefomgeving begint met het beperken van de hinder van het verkeer. Een inrichting geënt op lagere snelheden beperkt de geluids- en trillingshinder (meer 30 minder 50). Het aanbieden van alternatieven in de vorm van goede OV- fiets- en loopverbindingen beperkt het aantal autobewegingen in de straat. Minder fossiel en meer elektrisch betekent daarnaast minder stankoverlast.

Verdeling van de ruimte Parkeren gecentraliseerd in de wijk of straat of aan de achterzijde van de woningen in plaats van prominent in de primaire openbare ruimte, biedt plaats aan andere zaken zoals groen, spelen, langzaam verkeer en waterberging. Ook de ontwikkeling van wijkhubs met een concentratie van laden, pickup, deelmobiliteit enz. kan bijdragen aan het beperken van autobewegingen en geparkeerde auto’s in de woonstraten. In een nieuwe woonwijk of bij groot onderhoud moeten de mogelijkheden hiervoor worden overwogen.

| Kadernotitie GVVP

23

Opgaven Gemeentelijk Verkeer- en VervoerPlan Opgaven \

Draagt bij aan:

Verkeersveiligheid

Bereikbaarheid

Duurzaamheid

✔

Realisatie toekomstbestendige ontsluitingsstructuur Wolvega

2

Duurzaam veilige indeling en inrichting van het wegennet

✔

✔

3

Veiliger en duurzamer (verkeers)gedrag

✔

✔

4

Realiseren veilig en aantrekkelijk fietsnetwerk

✔

5

Een gezonde parkeerbalans in de centra en woongebieden

✔

6

Stimuleren elektrisch verkeer en vervoer

✔

7

Meer ruimte voor voetgangers en minder validen

✔

8

Stimuleren gebruik openbaar vervoer en deelmobiliteit

✔

9

Verbeteren leefomgeving

| Kadernotitie GVVP

Gezondheid

✔

1

✔

Leefbaarheid

✔

✔

✔ ✔

✔

✔ ✔

✔

✔

✔

✔

24

GVVP | Kaders, beleidsrichting en opgaven Gemeente Weststellingwerf Projectomschrijving:

Gemeentelijk Verkeer- en VervoerPlan Weststellingwerf

Projectnummer:

22.0300

Datum:

22 augustus 2023

Status:

Eindconcept

Auteur(s):

E. Kloezen | E. Wietses

Laadinfrastructuur elektrische voertuigen in de openbare ruimte

Integrale-laadvisie en plaatsingsbeleid laadinfrastructuur gemeente Weststellingwerf

Samenvatting Deze Integrale laadvisie bepaalt de strategie van gemeente Weststellingwerf om tijdig een toegankelijke, betaalbare, betrouwbare en veilige laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen te realiseren. Dit in navolging van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), een bijlage van het Klimaatakkoord. Deze laadvisie richt zich op de volgende gebruikersgroepen: personenvervoer en vaartuigen. Om de druk op de openbare ruimte beperkt te houden is ons eerste uitgangspunt dat EV-rijders zoveel mogelijk laden op privaat terrein. EV-rijders die geen toegang hebben tot een privaat laadpunt moeten kunnen uitwijken naar semipublieke en publieke laadpunten. De gemeente neemt de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een basisnetwerk van publieke laadpunten. Momenteel zijn er 75 laadpunten in de gemeente Weststellingwerf (per 1 januar 2023). Om in 2025 in de laadbehoefte van elektrische personenauto’s te voorzien zijn naar verwachting 1500 laadpunten nodig. In 2030 en 2035 bedraagt het benodigde aantal laadpunten ongeveer 3000 en 5500 laadpunten nodig voor de personenvervoer. Vanuit de provincie Friesland is er een concessiemodel waar de gemeente Weststellingwerf zich bij heeft aangesloten, wat wil zeggen dat een of meerdere CPO’s (begrippenlijst) het exclusieve plaatsingsrecht krijgt(en) voor publieke laadpunten.

In de uitrol kiest de gemeente Weststellingwerf voor vraaggestuurde en strategische plaatsing. De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners goed geïnformeerd zijn over ontwikkelingen in hun omgeving. Inwoners krijgen een informerende rol bij de realisatie van publieke laadpunten in en nabij woonwijken.

2

Beleidsvisie laadinfrastructuur

198 publieke laadpunten 245 (semi) private laadpunten bij bedrijven 2284 thuislaadpunten

Gemeente Weststellingwerf

Laden op eigen terrein waar mogelijk aangevuld door een dekkend netwerk van publieke laadpunten op loopafstand. We stimuleren het beschikbaar stellen van private laadpunten voor openbaar gebruik.

De gemeente plaatst regulier ladeninfra (<22 kWh)

We zijn aangesloten bij de concessie van de provincie Fryslân. Hierin heeft een CPO het exclusieve plaatsingsrecht voor publieke laadpunten

Als gemeente zijn we terughoudend in snelladen op publiek terrein (>22 kWh) We ontwikkelen vooralsnog geen Laadpleinen

De concessie verplicht tot proactieve plaatsing van laadpalen Vraaggestuurde plaatsingsstrategie aangevuld met: Vraaggestuurd Bewoners en forenzen kunnen een aanvraag indienen voor een publiek laadpunt. De omgeving wordt hier ruim op tijd via een bewonersbrief van op de hoogte gesteld.

-

basis-op-orde palen strategische palen het plaatsen op basis van gebruiksdata

3

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Inhoud Samenvatting ............................................................................................................................................... 2 1. Inleiding .................................................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding........................................................................................................................................... 5 1.2 Opgave ................................................................................................................................................ 5 1.3 Doel en scope integrale laadvisie .................................................................................................... 5 1.4 Uitgangspunten voor de uitrol ........................................................................................................ 6 1.5 Leeswijzer ........................................................................................................................................... 6 2. Kenmerken laadinfrastructuur .............................................................................................................. 7 2.1 Typen laadinfrastructuur..................................................................................................................

7 2.2 Soorten laadpunten .......................................................................................................................... 9 3. Ontwikkelingen ...................................................................................................................................... 10 3.1 Elektrische voertuigen en laadpaalgebruik .................................................................................. 10 3.1.1 Slim laden ...................................................................................................................................... 10 3.1.2 Wet- & regelgeving ....................................................................................................................... 10 3.2 Gemeentelijke kaders en aanpalend beleid ................................................................................ 10 4. Opgave.................................................................................................................................................... 12 4.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 12 4.2 Prognose benodigde laadpunten .................................................................................................. 12 5.

Strategische keuzes .............................................................................................................................. 13 5.1 Type laadinfrastructuur: privaat, semipubliek en publiek laden............................................... 13 5.2 Soorten laadpunten ........................................................................................................................ 14 5.3 Laadpleinen...................................................................................................................................... 15 5.4 Uitvoeringsmodel ............................................................................................................................ 16 5.5 Plaatsingsstrategie: mate van proactieve uitrol .......................................................................... 16 5.6 Participatie ....................................................................................................................................... 16 6. Gebruikersgroepen ............................................................................................................................... 17 6.1 Personenvervoer .............................................................................................................................

17 6.2 De logistieke sector ......................................................................................................................... 19 6.3 Overige gebruikersgroepen ........................................................................................................... 19 7. Uitvoering en organisatie ..................................................................................................................... 20 7.1 Gemeentelijke organisatie ............................................................................................................. 20 7.2 Samenwerking en afstemming ...................................................................................................... 20 7.3 Monitoring ........................................................................................................................................ 20 7.4 Financiële kaders ............................................................................................................................. 20 BIJLAGE I Begrippenlijst ............................................................................................................................ 21 BIJLAGE II Privaat laden in de openbare ruimte ....................................................................................

22 Bijlage III Plaatsingsstrategie en verkeersbesluit .................................................................................. 24 4

Beleidsvisie laadinfrastructuur

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Het aantal elektrische voertuigen neemt sterk toe, ook in Weststellingwerf. Dat is ook noodzakelijk om de klimaatdoelen te halen. Vanaf 2030 zijn alle nieuwe auto’s emissieloos1, voor een belangrijk deel zullen dat batterij-elektrische auto’s zijn. Die kunnen alleen rijden als de laadinfrastructuur op orde is. Om ervoor te zorgen dat er tijdig voldoende laadpunten zijn, is de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) opgesteld, een bijlage van het nationale Klimaatakkoord. Een van de afspraken hieruit is dat gemeenten zorgen voor een integrale laadvisie en plaatsingsbeleid. Voor de gemeente Weststellingwerf geeft deze integrale laadvisie de komende 5 jaar richting aan de ontwikkeling van een dekkend, toegankelijk, betaalbaar en veilig netwerk van laadinfrastructuur voor alle elektrische voertuigen. Deze visie dient daarmee als basis voor de plannen rondom de uitvoering en uitrol van laadinfra mee op te kunnen stellen. De gemeente Weststellingwerf stimuleert en faciliteert elektrisch vervoer als onderdeel van een breder pakket maatregelen om mobiliteit te verduurzamen. Denk aan bijvoorbeeld het stimuleren van fietsen. 1.2 Opgave Met ongeveer 16 publieke en naar schatting en 60 private laadpunten2 in de gemeente zijn de eerste stappen gezet. Maar we staan pas aan het begin van de transitie naar elektrisch vervoer.

De verwachting is dat het aantal elektrische voertuigen op de weg de komende jaren fors gaat groeien, mede doordat er steeds meer betaalbare modellen beschikbaar komen. Dit geldt voor personenauto’s én voor commerciële voertuigen, zoals bestelwagens. De groei in het aantal laadpunten heeft een grote impact op het elektriciteitsnet en het beslag op de openbare ruimte. Belangrijk is dat de laadpunten zorgvuldig en tijdig worden ingepast. Ook moeten we keuzes maken in het type laadpunten dat we gaan plaatsen. Er zijn namelijk verschillende manieren om in de laadbehoefte van EV-rijders te voorzien: bijvoorbeeld door reguliere laadpalen te plaatsen, door laadpleinen te realiseren of door snelladers een plek te geven. Deze laadoplossingen krijgen voor een deel een plek in de publieke ruimte, bijvoorbeeld voor inwoners die geen eigen oprit hebben of voor bezoekers aan onze gemeente. Een ander deel van de laadpunten krijgt plek in de private ruimte, bijvoorbeeld op bedrijventerreinen. 1.3 Doel en scope integrale laadvisie Het doel van deze integrale laadvisie is om een strategie te bepalen waarmee tijdig een passende laadinfrastructuur voor alle elektrische voertuigen kan worden gerealiseerd. Dit is belangrijk om de mobiliteit te verduurzamen en de CO2-uitstoot te verminderen.

De gemeente Weststellingwerf wil met deze laadvisie in de toenemende laadvraag kunnen voorzien en richting geven aan de transitie naar elektrisch vervoer. De visie heeft een zichttermijn van 5 jaar.

Afspraak uit het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’ 2017-2021 en het nationale Klimaatakkoord Een laadpunt is de elektrische aansluiting op een laadpaal waar de stekker van een elektrisch motorvoertuig op wordt aangesloten. Een laadpaal heeft over het algemeen 2 laadpunten.

1

2

5

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Met de laadvisie neemt de gemeente de regie op het plaatsen en opschalen van de laadoplossingen die nodig zijn. Op die manier zorgt de gemeente voor een goede inpassing in de openbare ruimte en het elektriciteitsnet en wil de gemeente haar inwoners, bezoekers en bedrijven vertrouwen geven om de stap naar elektrisch vervoer te maken. Deze laadvisie richt zich op de volgende gebruikersgroepen: personenververvoer en vaartuigen: De gemeente Weststellingwerf laat vooralsnog doelgroepenvervoer, taxi’s, openbaar vervoer, lichte logistieke voertuigen, zware logistieke voertuigen en mobiele werktuigen buiten beschouwing. Omdat de ontwikkeling van laadpunten voor vaartuigen nog aan het begin staat, wordt daar in deze laadvisie minimaal bij stil gestaan. De overstap naar elektrisch rijden verloopt niet voor alle gebruikersgroepen en typen voertuigen in hetzelfde tempo. Voor personenvervoer is de overstap al volop gaande en heeft de gemeente redelijk zicht op wat er nodig is. Voor bijvoorbeeld zwaar vrachtvervoer is nog onzeker in hoeverre elektrisch rijden uitkomst biedt en zo ja, wat de behoefte is aan laadinfrastructuur. De gemeente herijkt haar visie elke vijf jaar of eerder als daar aanleiding voor is. Hierdoor kunnen nieuwe inzichten en ontwikkelingen tijdig worden meegenomen, waardoor op elk moment een passende laadinfrastructuur aanwezig is.

1.4 Uitgangspunten voor de uitrol Deze visie biedt de komende jaren houvast bij de realisatie van laadinfrastructuur. Om te zorgen dat laadinfrastructuur geen belemmering vormt voor de groei van elektrisch vervoer werkt de gemeente aan een dekkend, toegankelijk, betaalbaar, en veilig netwerk van laadinfrastructuur: • •

• •

Dekkend: De gemeente Weststellingwerf wil dat EV-rijders nooit lang hoeven te zoeken, voor ze een laadpaal tegenkomen. Toegankelijk: Laadpunten moeten voor iedereen eenvoudig te gebruiken zijn. Daarom streeft de gemeente ernaar dat de werkwijze en het gebruik van de laadinfrastructuur zoveel mogelijk is gestandaardiseerd. Betaalbaar: De gemeente zorgt ervoor dat laadsessies betaalbaar blijven. Veilig: Iedereen moet zijn of haar elektrische voertuig veilig kunnen laden en gebruiken. Dit betreft zowel fysieke veiligheid als digitale veiligheid oftewel cyber security.

De gemeente Weststellingwerf kan deze doelen alleen behalen in samenwerking met de netbeheerder en uitvoerende marktpartijen, maar de regie wordt in eigen hand gehouden. 1.5 Leeswijzer In de volgende hoofdstukken bespreken we de integrale laadvisie meer in detail. In hoofdstuk 2 beschrijven we allereerst de uitgangssituatie: hoe ziet de laadinfrastructuur in gemeente Weststellingwerf er nu uit? Welke ontwikkelingen en trends spelen er en met welke kaders en aanpalend gemeentelijk beleid hebben we te maken? Hoofdstuk 3 beschrijft de prognoses voor de komende jaren, waarna we in hoofdstuk 4 onze strategische keuzes toelichten. In hoofdstuk 5 gaan we in op het personenvervoer. Tot slot beschrijft hoofdstuk 6 hoe we de uitvoering van deze visie organiseren. In bijlage I is een begrippenlijst opgenomen en in bijlage II is beschreven hoe we als gemeente omgaan met verlengde private aansluitingen. In bijlage III wordt de plaatsingsstrategie beschreven. Hierin wordt ingegaan op de specifieke eisen bij de aanleg van laadpalen in de openbare ruimte en op het opstellen van het verkeersbesluit. 6

Beleidsvisie laadinfrastructuur

2. Kenmerken laadinfrastructuur We onderscheiden laadinfrastructuur naar twee kenmerken: op welke grond een laadpunt zich bevindt en met welk vermogen geladen kan worden. 2.1 Typen laadinfrastructuur Het laadnetwerk bestaat uit laadpunten in de publieke, semipublieke en private ruimte. Waar de paal staat, bepaalt mede de toegankelijkheid. Als gebruikers geen toegang hebben tot laadpunten op privaat terrein moeten ze kunnen uitwijken naar semipublieke of publieke laadpunten. De gemeente heeft een belangrijke rol in de realisatie van voldoende publieke laadinfrastructuur. • • •

Publiek laadpunt: Een laadpunt dat 24/7 openbaar toegankelijk is, zonder barrières zoals slagbomen of poorten; Semipubliek laadpunt: Een privaat laadpunt dat is opengesteld voor publiek. Denk aan parkeergarages, tankstations of horeca-locaties. Er kunnen beperkte toegangstijden zijn; Privaat laadpunt: Een laadpunt op eigen terrein, aan huis of bij een bedrijf. Hierbij horen ook verlengd private aansluitingen. Hier wordt in bijlage II bij stil gestaan.

Sinds een aantal jaar werkt de gemeente Weststellingwerf aan de uitrol van publieke laadinfrastructuur om te voorzien in de toenemende behoefte. Daarnaast mag iedereen een laadpunt realiseren op eigen terrein en deze op een parkeerplek op eigen terrein beschikbaar stellen aan derden.

7

Beleidsvisie laadinfrastructuur

Onderstaande kaart geeft een actuele indicatie hoe het (semi)publieke laadnetwerk in de gemeente Weststellingwerf eruitziet. Een actuele kaart is te vinden op www.oplaadpalen.nl.

Figuur 1 Huidige locaties oplaadpalen gemeente Weststellingwerf

8

Beleidsvisie laadinfrastructuur

2.2 Soorten laadpunten Laadpunten kunnen op verschillende vermogens elektriciteit leveren: 1. Regulier laden: laadpunt met een vermogen tot 22 kilowatt (kW). Het opladen tot de maximale batterijcapaciteit duurt meerdere uren. Reguliere laadpunten kunnen individueel worden geplaatst, of geclusterd worden op een laadplein. 2. Snelladen: laadpunt met een vermogen van meer dan 22 kW, waarmee elektrische voertuigen in kortere tijd kunnen opladen. Snelladen gebeurt op gelijkstroom en is volop in ontwikkeling. We onderscheiden drie subcategorieën: a. Kortparkeerladen of semi-snelladen Laadpunt met een vermogen tussen 22 en 125 kW, deze worden steeds meer geplaatst bij onder andere supermarkten, hotels en vergaderlocaties. b. Ultrasnelladen voor personenvervoer Laadpunt met een vermogen tussen 125 en 350 kW. Het grootste deel van de huidige beschikbare elektrische voertuigen is technisch geschikt om te laden met een snelheid van maximaal 50 kW. De nieuwere modellen en modellen in het hogere segment zijn geschikt voor de hogere vermogens. De laadvermogens tussen 125 kW en 350 kW worden tegenwoordig bij snellaadstations langs hoofdwegen geplaatst, bijvoorbeeld bij pompstations en wegrestaurants. c. Ultrasnelladen voor openbaar vervoer en logistiek Laadpunt met een vermogen hoger dan 350 kW, bijvoorbeeld een pantograaf.

De laadpunten zijn geschikt om grote voertuigen zoals vrachtwagens en bussen in korte tijd te laden. Snelladen is duurder dan regulier laden. Snelladers zijn daarom vooral gewenst op plaatsen waar een korte verblijfsduur gepaard gaat met een grote laadbehoefte en men bereid is daar meer voor te betalen. Denk bijvoorbeeld aan taxistandplaatsen of verzorgingsplaatsen langs de snelweg.

9

Beleidsvisie laadinfrastructuur

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=9e122614-d468-49aa-9717-baf08c338c64