Bijlage 1 - Jaarstukken 2025 (0098824066)
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 2 3 Inhoudsopgave Voorwoord ..................................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ...................................................................................................................................................... 7 Jaarrekening op hoofdlijnen .......................................................................................................................... 8 Jaarrekening 2025 in één oogopslag .......................................................................................................... 13 Kerngegevens.............................................................................................................................................. 14 Jaarverslag - Programma's ......................................................................................................................... 15 Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning .............................................................................................. 16 Programma 1 | Veiligheid ........................................................................................................................ 29 Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat .....................................................................................
33 Programma 3 | Economie ........................................................................................................................ 37 Programma 4 | Onderwijs ........................................................................................................................ 42 Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie ............................................................................................ 47 Programma 6 | Sociaal domein ............................................................................................................... 55 Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu ............................................................................................. 69 Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ............................... 76 Overzicht | Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................ 82 Overhead, Vennootschapsbelasting en Overige baten en lasten ........................................................... 84 Jaarverslag - Paragrafen ............................................................................................................................. 85 Paragraaf Lokale heffingen .....................................................................................................................
86 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ........................................................................... 93 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen .............................................................................................. 101 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................... 105 Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 111 Paragraaf OWO-samenwerking ............................................................................................................ 115 Paragraaf Verbonden Partijen ............................................................................................................... 117 Paragraaf Grondbeleid .......................................................................................................................... 128 Paragraaf Regiodeal Zuidoost Friesland ............................................................................................... 132 Paragraaf Dynamisch investeringsprogramma .....................................................................................
134 Paragraaf Wet open overheid (Woo) ..................................................................................................... 137 Jaarrekening - Balans ................................................................................................................................ 139 Grondslagen voor waardering en resultaat bepaling ............................................................................ 140 Balans per 31 december 2025 .............................................................................................................. 145 Toelichting op de activa ......................................................................................................................... 148 Toelichting op de passiva ...................................................................................................................... 154 Jaarrekening - Overzicht van baten en lasten ........................................................................................... 163 Overzicht baten en lasten ...................................................................................................................... 164 Programma 0 Bestuur en Ondersteuning ..............................................................................................
165 4 Programma 1 Veiligheid ........................................................................................................................ 166 Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat ..................................................................................... 167 Programma 3 Economie ........................................................................................................................ 170 Programma 4 Onderwijs ........................................................................................................................ 172 Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie ............................................................................................ 174 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................................................... 176 Programma 7 Volksgezondheid en Milieu ............................................................................................. 179 Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing ............................... 182 Overzicht Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................ 184 Overzicht kosten overhead ....................................................................................................................
186 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................................... 189 Overige baten en lasten ........................................................................................................................ 190 Jaarrekening - Overig ................................................................................................................................ 191 Rechtmatigheidsverantwoording ........................................................................................................... 192 Wet WNT ............................................................................................................................................... 194 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa) ..................................................................... 196 SiSa overzichten .................................................................................................................................... 197 Taakvelden overzicht ............................................................................................................................. 219 Controle verklaring ................................................................................................................................
222 Overzicht incidentele budgetten ............................................................................................................ 223 Incidentele middelen van 2025 naar 2026 ............................................................................................ 225 Bijlagen ...................................................................................................................................................... 227 Bijlage 1: Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 228 Bijlage 2: Verstrekte subsidies .............................................................................................................. 231 Bijlage 3: Lijst met afkortingen............................................................................................................... 232 Bijlage 4: Lijst met financiële begrippen ................................................................................................ 237 Bijlage 5: OWO-afdeling in cijfers 2025 ................................................................................................. 239 5 Voorwoord Beste leden van de gemeenteraad van Weststellingwerf Met trots presenteren wij u de jaarstukken van het laatste volledige jaar van onze bestuursperiode 2022 – 2026.
In het collegeprogramma ‘Samen blijven bouwen aan een sterk Weststellingwerf’ hebben wij onze doelstellingen voor deze periode vastgelegd. Het afgelopen jaar hebben wij kunnen afsluiten met een positief resultaat van € 2,5 miljoen. Bij de najaarsnota werd, na een storting in de algemene reserve van € 2,5 miljoen, een positief rekeningresultaat verwacht van € 0,4 miljoen. In de periode daarna hebben zich nog verschillende financiële mee- en tegenvallers voorgedaan. Als voorbereiding op de overgang van de pensioenen van politieke ambtsdragers per 2028 naar ABP hebben we verplichte stortingen in de voorzieningen wethouderspensioenen en personeel moeten doen. Ook hebben we financiële tegenvallers voor de jeugdzorg. Daarentegen zijn in de septembercirculaire en de decembercirculaire van het gemeentefonds nog extra middelen in 2025 beschikbaar gesteld door het Rijk. Ook bleef een deel van de ontvangen middelen voor de opvang van Oekraïense ontheemden onbesteed, omdat deze nog niet volledig zijn ingezet voor de huisvesting van spoedzoekers. Verder zijn enkele activiteiten in 2025 later uitgevoerd dan gepland. Dit verklaart dat een deel van het positieve resultaat incidenteel van aard is en in 2026 alsnog nodig is voor de uitvoering van deze werkzaamheden.
Een aantal ontwikkelingen en resultaten in 2025: • De herijkte visie op dienstverlening is vastgesteld en organisatiebreed uitgerold, met het motto Betrouwbaar – Duidelijk – Betrokken • De digitale weerbaarheid van inwoners is vergroot via campagnes, de theatershow Senioren en Veiligheid en het spel Hackshield op basisscholen. • Het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) is vastgesteld en belangrijke infrastructurele verbeteringen zijn gerealiseerd, waaronder het groot onderhoud aan de brug Steenwijkerweg. • De lokale economie en leefbaarheid van onze centra zijn versterkt door de start van het Ondernemershuis Wolvega en de grotendeels afgeronde herinrichting van de centra van Wolvega en Noordwolde, met verdere voorbereidingen voor het Groene Hart en het Acht -Pilarenplein. • Het Integraal Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (ISHP) is vastgesteld in nauwe samenwerking met de schoolbesturen. • Met de opening van Huis op de Hoogte, inclusief jongerencentrum Nexus, is een belangrijke impuls gegeven aan het sociaal-cultureel aanbod en het jongerenwerk in Wolvega. • Het nieuwe sportbeleid 'Sport en bewegen voor iedereen' is vastgesteld, met brede betrokkenheid van inwoners en maatschappelijke partners. • Grote stappen zijn gezet in de voorbereiding op de Participatiewet in balans en de oprichting van Werkcentrum Fryslân.
• Via participatie- en re-integratietrajecten zijn 64 inwoners gestart in betaald werk en zijn statushouders beter toegerust richting participatie. • Met Welzijn op Recept zijn in 2025 bijna 100 inwoners ondersteund, waarmee eenzaamheid en psychosociale klachten aantoonbaar zijn verminderd. • Het proefjaar van Diftar+ is doorlopen en de overstap is gerealiseerd met belangrijke mijlpalen. • Er is verder gewerkt aan een gezonde leefomgeving, met samenhangende inzet op preventie, klimaat en duurzaamheid, waaronder energiebesparing en de lokale aanpak isolatie. • We zijn blijven sturen op voldoende en passende woningbouw, met aandacht voor betaalbaarheid, doorstroming en wonen voor verschillende doelgroepen. 6 Tegelijkertijd is 2025 een jaar waarin gemeenten te maken hebben met aanhoudende onzekerheden. De structurele rijksfinanciering na 2025, de afhankelijkheid van incidentele middelen, de stijgende kosten in het sociaal domein en de krapte op de arbeidsmarkt blijven risico’s die boven de markt hangen. Ook de invoering en doorontwikkeling van wet- en regelgeving vraagt blijvende aandacht in de uitvoering. Wij volgen deze ontwikkelingen en risico’s zorgvuldig en sturen waar nodig tijdig bij. Daarmee blijven wij werken aan een financieel stabiele organisatie die ook in een veranderende omgeving haar maatschappelijke opgaven verantwoord kan blijven uitvoeren.
Tot slot willen wij iedereen bedanken voor hun inzet en betrokkenheid bij het realiseren van deze resultaten. Samen blijven we bouwen aan een sterk Weststellingwerf! 7 Leeswijzer De leeswijzer vertelt hoe de jaarstukken 2025 zijn opgebouwd. Jaarverslag Het jaarverslag bevat voornamelijk de programmaverantwoording en de voorgeschreven paragrafen. Het begint met de jaarrekening op hoofdlijnen en de jaarrekening in één oogopslag. Direct na de kerngegevens komen de programma’s en paragrafen. Elk programma en elke paragraaf is de verantwoording van het beleid van de programma’s en paragrafen zoals die in de begroting 2025 aan u zijn gepresenteerd. De paragrafen bieden een dwarsdoorsnede van onderwerpen die van belang zijn voor het inzicht van de raad. Daarnaast geven de paragrafen extra informatie ter beoordeling van de financiële positie en risico’s. De cijfers worden per programma toegelicht bij het onderdeel jaarrekening. Jaarrekening De jaarrekening begint met de balans en deze wordt vervolgens per balanspost toegelicht. Hierna volgt het overzicht van baten en lasten. Per programma wordt een financiële analyse gegeven op de cijfers van de jaarrekening 2025 ten opzichte van de actuele begroting 2025. Ook de investeringen worden hier toegelicht.
Met de in de tabellen genoemde kolom actuele begroting wordt bedoeld de begroting ná wijzigingen en met de kolom primitieve begroting wordt bedoeld de begroting zoals die oorspronkelijk is vastgesteld door de raad in november 2024. Dan volgt het onderdeel Rechtmatigheidsverantwoording, informatie over de Wet Normering Topinkomens (WNT), de informatie over besteding van specifieke uitkeringen (SiSa) en het taakveldenoverzicht. De incidentele baten en lasten 2025 staan apart in een overzicht na de controleverklaring. Er zijn ook incidentele budgetten die doorlopen naar 2026 en 2027. In de nota financieel beleid staat dat deze budgetten via een begrotingswijziging naar het volgende jaar overgeboekt worden. Deze begrotingswijziging wordt tegelijk met de jaarrekening aangeboden aan de raad. Controle verklaring Verklaring van de accountant met het oordeel bij de jaarstukken, deze volgt na vaststelling. Bijlagen Er zijn 5 bijlagen: Beleidsindicatoren Verstrekte subsidies Lijst met afkortingen Lijst met financiële begrippen OWO-afdeling in cijfers 2025 8 Jaarrekening op hoofdlijnen Inleiding In dit onderdeel treft u in het kort het financiële beeld over 2025 aan. De leidraad voor de af te leggen verantwoording is de door de raad vastgestelde programmabegroting 2025. In het jaarverslag leggen wij de inhoudelijke verantwoording af.
In de jaarrekening geven wij inzicht in de financiële positie en de besteding van de middelen over 2025. Resultaat jaarrekening De jaarrekening 2025 sluit met een positief resultaat van € 2,5 miljoen. Bij de najaarsnota gingen wij nog uit, na een storting in de algemene reserve van € 2,5 miljoen, van een voordeel van € 0,4 miljoen. Het verschil wordt verderop in dit hoofdstuk op onderdelen verklaard. In de tabel overzicht baten en lasten staat het totaalbeeld van 2025 en de afwijkingen ten opzichte van de actuele begroting. Schuldpositie Een kengetal om de schuldpositie te bepalen, is de schuldratio. De schuldratio geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Beide ratio’s zijn met elkaar verbonden doordat ze samen altijd 100% zijn. In tegenstelling tot de schuldratio is de solvabiliteitsratio één van de verplichte kengetallen die wordt toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het college streeft naar een minimale solvabiliteitsratio van 20%. Eind 2025 hebben wij een solvabiliteit gerealiseerd van 50,11%. Daarmee voldoen wij ruim aan de norm.
Weerstandsvermogen en financiële kengetallen In onze nota financieel beleid, die de raad in 2024 heeft vastgesteld, hebben wij een norm opgenomen ten aanzien van de minimale en maximale omvang van de financiële kengetallen. Wij sluiten daarbij aan bij de signaleringswaarden uit de stresstest voor gemeenten. De kengetallen hebben een signalerende functie, geven inzicht in de financiële positie en in de weerbaarheid en wendbaarheid van een gemeente. Alle kengetallen voldoen eind 2025 aan onze streefnorm. In het financieel beleid staat dat wij een minimale weerstandsratio van 1,0 nastreven. Dat houdt in dat onze beschikbare weerstandscapaciteit minimaal gelijk moet zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit. In ons collegeprogramma gaven wij aan dat wij een weerstandsratio van 2,0 hanteren. Op dit moment is onze weerstandsratio 2,07. Daarmee voldoen wij zowel aan ons financieel beleid als aan het uitgangspunt van ons collegeprogramma. Woonlasten In 2025 is de gemiddelde woonlastendruk iets hoger geworden dan in 2024, maar als wij kijken naar de andere Friese gemeenten dan behoren wij tot de 3 gemeenten met de laagste woonlasten. Zowel voor eenpersoons- als meerpersoonshuishoudens is de totale woonlastendruk ten opzichte van 2024 gestegen. Zo ging de totale woonlast voor meerpersoonshuishoudens in onze gemeente van € 819 in 2024 naar € 843 in 2025.
De gemeentelijke woonlasten in Weststellingwerf liggen echter nog wel ruim onder het landelijk gemiddelde van € 1.053 over 2025. Bestemmingsvoorstel Het resultaat van de jaarrekening 2025 is € 2,5 miljoen positief. Wij stellen voor, conform werkwijze van voorgaand jaar, om hiervan € 1,16 miljoen te storten in de reserve voor spoedzoekers. Dit betreft het restant van de werkelijke ontvangen middelen voor opvang ontheemden uit Oekraïne. Hiermee reserveren wij middelen voor het huisvesten van spoedzoekers. Het overige deel van het resultaat (1,37 miljoen) voegen wij toe aan de Algemene reserve. Er zijn een aantal incidentele middelen die in 2026 opnieuw beschikbaar moeten worden gesteld. Gelijktijdig met de vaststelling van de jaarrekening krijgt u dan ook een begrotingswijziging 2026 om ter dekking van deze incidentele uitgaven in 2026 € 1,54 miljoen uit de algemene reserve te onttrekken. Hierna is de algemene reserve met € 0,17 miljoen afgenomen.
Overzicht Baten en Lasten x €1.000 Overzicht van baten en lasten | Rekening | Rekening | Actuele | Primitieve | Verschil 2024 | 2025 | begroting | begroting | begroot - werkelijk Baten 0 Bestuur en Ondersteuning | 833 | 892 | 621 | 448 | 271 V 1 Veiligheid | 11 | 10 | 16 | 16 | -6 N 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat | 310 | 292 | 215 | 200 | 76 V 3 Economie | 647 | 689 | 21 | 21 | 668 V 4 Onderwijs | 2.332 | 1.015 | 990 | 912 | 26 V 5 Sport, Cultuur en Recreatie | 837 | 905 | 812 | 805 | 93 V 6. Sociaal Domein | 13.348 | 14.265 | 13.565 | 11.485 | 700 V 7 Volksgezondheid en Milieu | 7.338 | 8.440 | 9.669 | 7.053 | -1.229 N 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening | 2.529 | 4.164 | 1.551 | 726 | 2.614 V Overzicht algemene dekkingsmiddelen | 72.820 | 78.285 | 77.177 | 73.512 | 1.109 V Overzicht kosten overhead | 9.362 | 9.917 | 9.472 | 9.114 | 445 V Totaal Baten | 110.367 | 118.875 | 114.109 | 104.294 | 4.766 V 0 Bestuur en Ondersteuning | -4.787 | -5.252 | -3.988 | -4.060 | -1.264 N 1 Veiligheid | -2.135 | -2.378 | -2.479 | -2.477 | 101 V 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat | -8.423 | -9.448 | -9.576 | -9.022 | 128 V 3 Economie | -615 | -745 | -325 | -337 | -420 N 4 Onderwijs | -4.291 | -4.026 | -4.051 | -4.177 | 25 V 5 Sport, Cultuur en Recreatie | -5.066 | -5.205 | -5.087 | -4.689 | -118 N 6.
Sociaal Domein | -40.691 | -45.422 | -45.346 | -42.148 | -76 N 7 Volksgezondheid en Milieu | -10.258 | -12.063 | -13.560 | -10.467 | 1.497 V 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening | -4.092 | -5.574 | -4.855 | -2.981 | -719 N Overzicht algemene dekkingsmiddelen | -828 | -708 | -462 | -697 | -245 N Overzicht kosten overhead | -23.970 | -24.127 | -23.279 | -20.527 | -848 N Overzicht vennootschapsbelasting | -0 | -0 | 0 | 0 | -0 N Overzicht onvoorziene uitgaven | 0 | 0 | -30 | -1.370 | 30 V Totaal Lasten | -105.157 | -114.949 | -113.040 | -102.955 | -1.909 N Saldo van baten en lasten | 5.210 | 3.926 | 1.069 | 1.339 | 2.857 V Onttrekkingen | 5.579 | 6.110 | 6.825 | 565 | -715 N Toevoegingen | -6.066 | -7.508 | -7.507 | -25 | -1 N Mutaties reserves | 487 | 1.398 | 682 | 540 | -715 N Resultaat | 4.723 | 2.529 | 387 | 1.880 | 2.142 V 9 Structureel en incidenteel resultaat Onderstaande tabel laat het resultaat zien in relatie tot de incidentele baten en lasten. Wij gebruiken daarbij de definitie van incidentele baten en lasten volgens het BBV. Dat betekent bijvoorbeeld dat alle personeelslasten als structureel worden gezien, maar ook de middelen van de algemene uitkering. De reservemutaties zijn bijna allemaal incidenteel. Deze definitie van incidentele baten en lasten is geen beoordeling of het resultaat éénmalig afwijkt of dat er sprake is van een structurele afwijking.
Het structureel resultaat in deze tabel wil dus niet zeggen dat wij dit rekeningresultaat de komende jaren ook mogen verwachten. Voor die beoordeling verwijzen wij naar het kopje 'toelichting op het resultaat'. x €1.000 Resultaat jaarrekening | Rekening 2024 | Rekening 2025 | Actuele | Primitieve Verschil begroot - begroting | begroting | werkelijk Saldo van baten en lasten Lasten | -105.157 | -114.949 | -113.040 | -102.955 | -1.909 N Baten | 110.367 | 118.875 | 114.109 | 104.294 | 4.766 V Saldo van baten en lasten | 5.210 | 3.926 | 1.069 | 1.339 | 2.857 V Mutaties reserves Onttrekkingen | 5.579 | 6.110 | 6.825 | 565 | -715 N Toevoegingen | -6.066 | -7.508 | -7.507 | -25 | -1 N Mutaties reserves | -487 | -1.398 | -682 | 540 | -715 N Resultaat | 4.723 | 2.529 | 387 | 1.880 | 2.142 V Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) | 813 | 2.433 | 4.636 | 397 | -2.203 N Structureel resultaat | 5.536 | 4.962 | 5.023 | 2.277 | -61 N Toelichting resultaat De programmabegroting 2025 is in november 2024 door de raad vastgesteld met een positief resultaat van € 1.880.000. Gedurende het jaar 2025 zijn er begrotingswijzigingen geweest die invloed hadden op dit saldo. Hierdoor komt het actuele saldo van de begroting uit op € 387.000. De uitkomst van de jaarrekening 2025 is € 2.529.000. Het verschil tussen de actuele begroting en de jaarrekening wordt hieronder op hoofdlijnen toegelicht.
Meer details staan in de financiële toelichtingen per programma. Hieronder benoemen wij verschillende afwijkingen die tot het resultaat hebben geleid. Op dit moment zien wij de aard van deze afwijkingen als incidenteel. Wij zijn ons er van bewust dat hier mogelijk ook structurele componenten in kunnen zitten, daar komen wij bij de voorjaarsnota en kadernota op terug. 10 x € 1.000 Grootste afwijkingen | - = nadelig | Verschil met | Inc/struct | Waarvan over te hevelen actuele begroting Specifieke | Incidenteel Uitkeringen Eindstand najaarsnota 2025 | 387 0 Bestuur en ondersteuning Storting in voorzieningen wethouders | -1.168 | inc. 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeerskundige knelpunten | 221 | inc. | 221 3 Economie Grondexploitatie | 274 | inc. 6 Sociaal Domein Oekraïne | 1.162 | inc. | 1.162 Jeugdzorg | -1.233 | inc./str. Wmo | 421 | inc. 7 Volksgezondheid en Milieu Klimaat & Duurzaamheid | 280 | inc. | 120 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Implementatie Omgevingswet | 455 | inc. | 455 Omgevingsplan (OWO) | 222 | inc. | 222 Nationaal Programma Vitale Regio’s | 223 | inc. | 223 Nieuwe welstandsnota | 100 | inc. | 100 SPUK Realisatiestimulans | 336 | inc. Huisvesting statushouders | 283 | inc. Meer leges vergunningen | 132 | inc. Overzicht algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering | 858 | inc.
Algemeen Storting in voorzieningen personeel | -407 | inc. Diverse kleine afwijkingen | -17 | inc. Overige overhevelingen | inc. | 198 Totaal afwijkingen ten opzichte van het saldo najaarsnota 2025 | 2.142 | 1.162 | 1.539 Eindstand Jaarrekening 2025 | 2.529 Investeringskredieten (exclusief grondexploitatie) Er is in 2025 € 52,8 miljoen beschikbaar voor investeringen. Er is hierop tot en met 2025 € 22,2 miljoen uitgegeven. De uitgaven betreffen voornamelijk ICT kosten, investeringen in de openbare ruimte, centrum- en planontwikkeling Wolvega, onderhoud en verbetering van de zwembaden en riolering. Het restant van de investeringsbudgetten wordt voor € 30,1 miljoen doorgeschoven naar 2026 zodat uitvoering van de geplande investeringen dan kan plaatsvinden. 11 Gemeentefondsuitkering Het gemeentefonds is onze grootste inkomstenpost. In 2025 hebben wij ongeveer € | 72 miljoen aan algemene uitkering ontvangen, zo'n € 858.000 meer dan wij hadden begroot bij de najaarsnota. Belangrijke reden hiervoor is dat er via de septembercirculaire en de decembercirculaire van het gemeentefonds nog middelen in 2025 beschikbaar werden gesteld door het Rijk. De gemeenteraad is over de financiële gevolgen van de septembercirculaire en de decembercirculaire geïnformeerd. Ook hebben wij afrekeningen van voorgaande jaren ontvangen.
x € 1.000 Gemeentefonds - Algemene uitkering | Werkelijk | Begroot | Verschil begroot - werkelijk Algemene uitkering 2025 | 72.258 | 71.100 | 1.158 2024 | -402 | 0 | -402 2023 | 102 | 0 | 102 Totaal Algemene uitkering | 71.958 | 71.100 | 858 Reserves Wij zijn het jaar begonnen met een algemene reserve van € 17,9 miljoen (incl. resultaatbestemming 2024) en de eindstand over 2025 is € 18,9 miljoen. Dit is exclusief het resultaat van deze jaarrekening. Bij de najaarsnota 2025 is een storting in de algemene reserve gedaan van € 2,5 miljoen. De algemene reserve is in 2025 voor € 646.000 aangesproken voor de overheveling van de eenmalige budgetten van 2023 en 2024 naar 2025 en voor € 878.000 voor de herinrichting van de Lycklamaweg. Naast onze algemene reserve hebben wij zes bestemmingsreserves. In de toelichting op de passiva wordt het verloop van deze reserves nader toegelicht.
12 13 Jaarrekening 2025 in één oogopslag Kerngegevens Kerngegevens | Rekening | Begroting | Rekening 2025 | 2025 | 2024 Sociale structuur | 31-12-2025 | 1-1-2025 | 31-12-2024 Inwoners van 0-4 jaar | 1.174 | 1.140 | 1.221 van 5-19 jaar | 4.084 | 4.100 | 4.088 van 20-64 jaar | 14.318 | 14.325 | 14.394 vanaf 65 jaar | 7.045 | 7.009 | 6.904 Totaal inwoners | 26.621 | 26.574 | 26.607 Uitkeringsgerechtigden | 452 | 435 | 455 Fysieke structuur Oppervlakte gemeente in km² binnenwater | 8,15 | 8,15 | 8,15 overig | 220,30 | 220,30 | 220,30 Totaal oppervlakte | 228,45 | 228,45 | 228,45 Woonruimten Koopwoningen (exclusief recreatie) | 8.277 | 8.117 | 8.186 Huurwoningen | 3.334 | 3.324 | 3.294 Recreatiewoningen | 221 | 196 | 209 Totaal woonruimten | 11.832 | 11.637 | 11.689 Woonwagens | 16 | 16 | 16 Woonschepen | 1 | 1 | 1 Lengte van de wegen in meters Binnen de bebouwde kom | 124.800 | 124.300 | 123.995 Buiten de bebouwde kom | 284.815 | 284.815 | 284.815 Totaal lengte van de wegen | 409.615 | 409.115 | 408.810 Lengte van de fietspaden in meters | 87.490 | 87.490 | 87.490 Aantal m2 openbaar groen | 1.142.807 | 1.137.505 | 1.135.331 14 15 Jaarverslag - Programma's 16 Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning Portefeuillehouder(s) Van der Graaf & Hartog Organisatie Advies & Ondersteuning en Publiek & Communicatie Taakvelden • Bestuur • Burgerzaken Beleidsnota's • 2017 Communicatievisie
2017-2020 • 2018 Verordening privacybeleid • 2020 Notitie OWO-visie • 2021 OWO-iVisie 2021-2024 • 2023 Verordening op de rekenkamer Weststellingwerf • 2024 Subsidieregeling Dorpenfonds gemeente Weststellingwerf • 2025 Visie op Dienstverlening • 2025 Verordening Basisregistratie Personen Weststellingwerf • 2025 Samenredzame dorpen, dorpenbeleid in de praktijk Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Privacybeleid Ontwikkelingen op gebied van privacy zijn opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Tweede Kamerverkiezing De val van het kabinet en de daaropvolgende Tweede Kamerverkiezing had flink impact. Het organiseren van een verkiezing vraagt veel tijd en capaciteit, naast het reguliere werk. De werkbelasting in de organisatie van verkiezingen is verder toegenomen door nieuwe landelijke regels. Sinds 2023 geldt de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen (NPVV). Gemeenten moeten daardoor bijvoorbeeld extra controles uitvoeren en een gemeentelijk stembureau instellen voor elke verkiezing. Sinds augustus 2025 zijn modellen en processen in de Kiesregeling aangepast, door de Wet programmatuur verkiezingsuitslagen, waardoor aanvullende controlestappen verplicht zijn. De verkiezing is volgens de wettelijke eisen verlopen en zorgvuldig uitgevoerd.
Verordening Basisregistratie Personen Weststellingwerf In 2025 is de nieuwe Verordening Basisregistratie Personen (BRP) vastgesteld. De eerdere verordening was verouderd en sloot niet meer aan op de huidige wetgeving. De nieuwe versie zorgt ervoor dat wij persoonsgegevens veilig en zorgvuldig verwerken, voldoet aan de AVG-eisen en sluit beter aan op hoe wij nu met gegevens werken. Zo blijft de BRP betrouwbaar en kunnen wij onze wettelijke taken goed uitvoeren. 17 De bevordering van de participatie van inwoners binnen de besluitvorming van de gemeenteraad Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Wij hebben het volgende bereikt in 2025: • Toename van het aantal inwoners dat gebruik maakt van inspreekmomenten. • Structurele deelname aan Gast van de Raad. • Positieve evaluaties van schoolbezoeken en klassenprogramma’s. • Vergroting van de zichtbaarheid van de gemeenteraad bij maatschappelijke organisaties. • Meer directe contactmomenten tussen inwoners en raadsleden. • Toename websitebezoeken raadsinformatie (trend positief). Hebben we gedaan wat we wilden doen? Actief promoten van inspraakmogelijkheden Wij hebben ingezet op: • Actieve promotie van inspraakmogelijkheden (inloopspreekuren, inspreekmomenten). • Inzet van animatievideo’s (‘Vind de raad’, ‘Schrijf aan de raad’, ‘Praat met de raad’). Daarnaast is Debatrijk geïntroduceerd.
In 2025 heeft de werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing het digitale platform Debatrijk geïntroduceerd als hulpmiddel om informatie over de gemeenteraad eenvoudiger toegankelijk en begrijpelijk te maken voor inwoners en raadsleden. Hiermee wordt de participatie van inwoners verder vergroot door betere vindbaarheid en begrijpelijkheid van politiek relevante informatie. Contacten met scholen Wij hebben de volgende activiteiten georganiseerd: • Bezoeken van basisscholen aan het gemeentehuis (minimaal 2x per jaar) Dit heeft geleid tot 3 schoolbezoeken (basis + voortgezet). Programma Klassenbezoek Er is een Klassenbezoek voor het voortgezet onderwijs georganiseerd. Gast van de raad Wij hebben 6 keer een Gast van de Raad-avond georganiseerd. Daarnaast is de cursus Politiek Actief georganiseerd. Dit waren 5 cursusavonden waarvoor circa 40 inwoners zich hebben aangemeld die geïnteresseerd zijn in politiek of mogelijk politiek actief willen worden. Gemeenteraad op pad Er zijn bezoeken gebracht aan lokale (sport)verenigingen. Er is verder uitvoering gegeven aan het programma Bestuurlijke Vernieuwing. Presentatie aan Plaatselijke Belangen Er zijn 5 bezoeken/presentaties aan Plaatselijke Belangen georganiseerd. Opleidingen/thema-avonden voor raadsleden en duo-commissieleden Er zijn 15 opleidings- en thema-avonden voor raads- en duo-commissieleden georganiseerd.
Pilot informatieve markt Wij hebben de informatieve markt doorontwikkeld (opgenomen in “De raad in stelling”). 18 De verbetering van de kwaliteit van de democratische besluitvorming van de gemeenteraad Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Wij hebben het volgende bereikt in 2025: • Verbeterde digitale toegankelijkheid van de raadswebsite. • Positieve feedback op begrijpelijkheid (B1-niveau) van communicatie. • Toegenomen online raadpleging van vergaderstukken en terugkijkfunctionaliteit. • De raad en inwoners kunnen agenda’s, besluitvorming en achtergrondinformatie sneller vinden en volgen. • Door het nieuwe MVI -systeem kunnen bezoekers en inwoners tijdens de vergadering meekijken naar de stemming door raadsleden op een raadsvoorstel. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Digitale toegankelijkheid van de gemeenteraadswebsite verbeteren Wij hebben een Live-uitzending en archivering van raads- en commissievergaderingen via de website. Daarbij is ondertiteling mogelijk van vergaderingen voor doven en slechthorenden. Registreren en actualiseren Ingekomen stukken worden gepubliceerd en de website wordt regelmatig geactualiseerd. Publiceren via website Wij zorgen voor een structurele actualisatie van de onderdelen ‘Vraagbaak’ en ‘Overzichten’ op de website van de gemeenteraad. Wij hebben ons ingezet voor de implementatie en naleving van de Wet open overheid (Woo).
Daarbij zorgen wij voor publicatie van ingekomen stukken (geanonimiseerd conform AVG). Social media / overig Wij hebben ingezet op actieve inzet van social media (in samenwerking met team communicatie). Daarnaast hebben wij (concept)agenda’s gepubliceerd via krant en website. Raadscommunicatieplan Naast de reguliere publicatie - en communicatiemiddelen is Debatrijk geïntegreerd als aanvullende tool bij informatievoorziening. Debatrijk maakt gebruik van slimme zoek - en samenvattingsfuncties waardoor complexe documenten en vergaderingen sneller en begrijpelijker kunnen worden geraadpleegd door inwoners, raadsleden en griffie. Deze toepassing is aanvullend ingezet binnen de werkgroep Bestuurlijke Vernieuwing en de griffie in 2025. Professionalisering communicatie Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Professionalisering Communicatie In 2025 hebben wij verder gebouwd aan een professionele en toegankelijke communicatie. Wij willen dat inwoners en ondernemers ons ervaren als betrouwbaar, duidelijk en betrokken. Daarom communiceren wij helder, in begrijpelijke taal en via herkenbare middelen. Informatie is beter vindbaar en sneller beschikbaar. Daarmee werken wij aan een goede dienstverlening en transparante besluitvorming. Wij ondersteunen de organisatie om planmatig en doelgericht te communiceren met inwoners, ondernemers en andere doelgroepen.
Wij zetten communicatie professioneel in, zowel online als offline. Daarbij maken wij meedenken en meepraten makkelijker en aantrekkelijker – voor zowel inwoners als medewerkers. Intern werken wij aan sterke communicatie via een actief intranet en maandelijkse informatielunches voor medewerkers. 19 De nieuwe communicatievisie is uitgesteld naar 2026. Eerst is de visie op dienstverlening als basis vastgesteld, de communicatievisie is vervolgens een van de onderdelen uit het uitvoeringsprogramma Dienstverlening. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Begrijpelijke communicatie Het gebruik van heldere taal door medewerkers Wij willen dat iedereen onze informatie begrijpt. Daarom schrijven wij zoveel mogelijk in heldere taal, bij voorkeur op taalniveau B1. Wij helpen medewerkers hierbij met trainingen, een schrijfwijzer op HENK (ons intranet) en praktische hulpmiddelen. In 2026 geven wij ‘Heldere Taal’ een nieuwe impuls. Wij ontwikkelden hiervoor in 2025 een concept en werkten aan een plan van aanpak. Toegankelijke communicatie Een begrijpelijke en toegankelijke website Weststellingwerf.nl heeft sinds 2024 een A-status voor toegankelijkheid. Dat betekent dat de website goed bruikbaar is voor iedereen. In 2025 werkten wij eraan om deze status te behouden en verder uit te breiden. De website blijft een belangrijk kanaal voor informatie en dienstverlening.
In 2025 plaatsten wij 191 nieuwsberichten. Het aantal bezoeken nam toe tot 299.972 (+8% ten opzichte van 2024). Het aantal unieke paginaweergaven steeg naar 583.829. Het aandeel mobiele bezoekers groeide verder naar 66,3%. Dit bevestigt dat inwoners onze informatie steeds vaker via hun telefoon raadplegen. Wij spelen hierop in door pagina’s mobielvriendelijk en overzichtelijk in te richten. Inwoners en ondernemers maakten dit jaar veel gebruik van de digitale mogelijkheden. In totaal zijn, naast de dienstverlening van iBurgerzaken, 6273 digitale formulieren ingevuld. Er kwamen 916 digitale meldingen openbare ruimte binnen. Naast de homepagina bezocht men vooral de volgende webpagina’s: Diftar+, contact en openingstijden, zwembad De Steense, afvalbrengstation, vacatures en de pagina paspoort, ID-kaart of rijbewijs. De meest gebruikte zoekwoorden op de website waren: vacature(s), wmo, subsidie en gebiedsteam. Digitale nieuwsbrieven Via verschillende digitale nieuwsbrieven houden wij onze inwoners, ondernemers en dorpen op de hoogte van nieuws en ontwikkelingen: • Inwonersnieuwsbrief: 1.102 abonnees (152 meer dan in 2024), 24 edities verstuurd. • Ondernemersnieuwsbrief: 186 abonnees, 5 edities verstuurd. • Dorpennieuwsbrief: 8 keer verstuurd aan dorp- en wijkverenigingen.
• Daarnaast hebben verschillende projecten een eigen nieuwsbrief, zoals Centrumontwikkeling Wolvega en Noordwolde, Bestemming Wolvega, Sport & Bewegen, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) en rioleringsproject Prinsessenbuurt. Verbinden en vertrouwen Verbinden en vertrouwen vraagt meer strategie, maatwerk en specifieke inhoud om verschillende doelgroepen te bereiken. Hier hebben wij via 2 sporen aan gewerkt: 1. Crossmediale communicatie In 2025 kozen wij bewust voor een crossmediale aanpak. Wij combineren verschillende on - en offline communicatiemiddelen, zodat ze elkaar versterken. Zo vergroten wij ons bereik en stemmen wij onze communicatie beter af op de doelgroep. Wij zetten hierbij de volgende communicatiemiddelen in: • | Website • | Social media • | Westwijzer (gemeentepagina in de huis-aan-huis krant) • | Kranten en magazines (zowel bestaande als zelfgemaakt) • | (Digitale) nieuwsbrieven • | Video’s en animaties • | Posters, folders en flyers • | Brieven • | Digitale LED-borden in Wolvega Daarnaast maakten wijveel gebruik van betaalde advertenties op social media. Hiermee bereikten wij gerichter specifieke doelgroepen. 2. Een professionele en actieve inzet van sociale media In 2025 professionaliseerden wij onze inzet van sociale media verder.
Sociale media vormen een belangrijk communicatiekanaal om inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners laagdrempelig en actueel te informeren. Door een meer planmatige en doelgerichte aanpak is de online zichtbaarheid van de organisatie versterkt. Met de inzet van een contentspecialist is structureel gewerkt aan consistente content, heldere boodschappen en een betere afstemming op de verschillende doelgroepen per kanaal. Deze aanpak heeft geleid tot een duidelijke groei in zowel het aantal volgers als het totale bereik op Facebook, Instagram en LinkedIn. Aantal geplaatste | Aantal volgers Social media kanaal | berichten | in 2025 | Totaal bereik | Type content in 2025 Meta biedt geen 166 berichten | 4500 | mogelijkheid meer om het | Nieuws, informerende Facebook | 116 verhalen | (719 meer dan 2024) | totale bereik over een | berichten en campagnes volledig kalenderjaar in één overzicht weer te geven. Instagram | 138 berichten | 1.808 | 29.400 | Nieuws, vooral ‘positief’ 116 verhalen | (337 meer dan 2024) | (9.549= 2024) 163.914 | Vacatures, LinkedIn | 55 berichten | 5.380 | nieuws voor ondernemers (519 meer dan 2024) | (108.675= 2024) | en nieuws over de organisatie Naast de gemeentelijke social mediakanalen, zijn er aparte social media-accounts voor: zwembaden Weststellingwerf, Vrijwilligerspunt, Lindewijk, JOGG Weststellingwerf en de jongerenwerkers.
Participatie Projectcommunicatie Veel communicatie organiseren wij projectmatig. Voor grotere projecten maken wij een communicatieplan op maat met een gerichte communicatiestrategie. Zo communiceren wij bewust, planmatig en doelgericht. 20 21 In 2025 ging veel aandacht uit naar Diftar+. De focus in de communicatie lag op de overgang naar Omrin, containerwissel, compenserende maatregelen, afvalapp en de nieuwe tarieven. Naast de reguliere communicatiemiddelen hebben wij hiervoor een speciale afvalkrant ontwikkeld. Een ander onderwerp dat veel aandacht vroeg was de wolf. Samen met de provincie hebben wij een communicatieplan opgesteld en uitgerold. In 2025 hebben wij ook uitgebreid ingezet op de communicatie rond het thema klimaat en duurzaamheid en de Centrumontwikkeling Wolvega. Daarnaast waren opvang van statushouders en Oekraïners, sporten en bewegen, armoede en de Tweede Kamerverkiezingen belangrijke onderwerpen. Voor het thema gezondheid hebben wij een Lekker Leven magazine gemaakt en een gezondheidsmarkt georganiseerd. Ook hebben wij het ondernemershuis in Wolvega voorzien van een frisse huisstijl en gezorgd voor het vergroten van de bekendheid. Verbeteren dienstverlening Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Herijking visie op dienstverlening vastgesteld In 2025 heeft de gemeenteraad de vernieuwde visie op dienstverlening vastgesteld.
Deze visie geeft richting aan hoe wij inwoners, ondernemers en organisaties helpen. Wij werken daarbij vanuit het motto: Betrouwbaar – Duidelijk – Betrokken • Betrouwbaar: wij komen afspraken na en nemen verantwoordelijkheid. • Duidelijk: wij communiceren begrijpelijk en toegankelijk. • Betrokken: wij staan dicht bij onze inwoners en houden rekening met verschillen. In 2025 is de visie organisatiebreed gedeeld. De visie op dienstverlening sluit ook aan bij de organisatievisie "Welzijn in Weststellingwerf", waarin veranderende dienstverlening in 2025 een aandachtspunt was. Teams zijn begonnen om dienstverlening als thema te vertalen naar hun dagelijkse werk en werkprocessen. Programma Dienstverlening opgestart Na de vaststelling van de herijkte visie is in 2025 het uitvoeringsprogramma Dienstverlening opgestart. Met dit programma werken wij gericht aan: • betere en efficiëntere processen • meer gebruikersgemak voor inwoners en ondernemers • een gelijke manier van werken binnen de hele organisatie • bewustwording bij medewerkers over wat goede dienstverlening betekent. Het programma loopt door in 2026, waarin verdere uitwerking en uitvoering plaatsvinden. Digitalisering In 2025 hebben wij belangrijke stappen gezet in het verder digitaliseren van onze dienstverlening – zowel voor inwoners als intern in onze werkprocessen.
Steeds meer aanvragen en meldingen kunnen eenvoudig online worden gedaan. Zaakgericht werken speelt hierbij een belangrijke rol: hiermee krijg je meer inzicht en kan je consistenter werken. Daarnaast hebben wij ons voorbereid op de Wet modernisering elektronische bestuurlijk verkeer (Wmebv), die op 1 januari 2026 is in gegaan. Deze wet verplicht gemeenten om formele diensten digitaal aan te bieden via veilige, door de gemeente aangewezen kanalen. Tegelijk blijven wijinwoners ondersteunen die minder digitaal vaardig zijn. Door deze ontwikkelingen worden onze digitale diensten steeds gebruiksvriendelijker, sneller en beter toegankelijk. Digitalisering vraagt blijvende aandacht, denk bijvoorbeeld aan AI. Daarom blijven wij onze systemen en processen de komende jaren verder doorontwikkelen. 22 Hebben we gedaan wat we wilden doen? Doorontwikkelen dienstverlening Dienstverlening als onderdeel van “Welzijn in Weststellingwerf” Het organisatieplan Welzijn in Weststellingwerf is in 2025 gestart. Dienstverlening is daarin een vast onderdeel. Elke medewerker draagt bij aan goede dienstverlening, ongeacht de functie. Hierdoor staat dienstverlening centraal in alle teams en processen. Er wordt stap voor stap gewerkt aan een herkenbaar dienstverleningsniveau binnen de hele organisatie.
Onderzoek naar bereikbaarheid In april en mei 2025 hebben wij onze telefonische en digitale bereikbaarheid laten onderzoeken. Uit het onderzoek blijkt dat de bereikbaarheid beter kan, vooral bij het terugbellen en reageren via de teams/vakafdelingen. Op basis van de uitkomsten zijn wij begonnen met verbeteracties, zoals: • afspraken over het afhandelen van contactverzoeken • beter inzicht in doorlooptijden en opvolging • organiseren van bereikbaarheid Start met BuitenBeter Sinds november 2025 gebruiken wij de nieuwe BuitenBeter-app voor meldingen over de openbare ruimte. Inwoners kunnen: • snel en eenvoudig een melding doen • een foto en locatie meesturen • volgen wat er met hun melding gebeurt • controleren of een melding al door iemand anders is gedaan De meldingen komen direct bij het juiste team terecht. Hierdoor kunnen wij problemen in de buitenruimte sneller oppakken en oplossen. Werkprocessen verbeterd In 2025 hebben wij verschillende processen verbeterd, onder andere: • de afhandeling van contactverzoeken verduidelijkt, belang voor juiste en tijdige afhandeling contactverzoeken • betere afstemming tussen het klantencontractcentrum en teams/vakafdelingen • verbeteren van informatie op de website • verdere digitalisering van Burgerzakenprocessen Deze verbeteringen sluiten aan op landelijke verplichtingen om diensten digitaal én toegankelijk aan te bieden.
Ook binnen andere teams is aandacht geweest voor het verbeteren van werkprocessen, zoals VTH en het sociaal domein. Toepassen Wmebv In 2025 hebben wij ons voorbereid op de komst van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv), die op 1 januari 2026 inging. Deze wet geeft inwoners en bedrijven het recht om formele berichten, zoals aanvragen en bezwaren, digitaal in te dienen via veilige, door de gemeente aangewezen kanalen. 23 In 2025 hebben we: • alle processen in kaart gebracht die onder de wet vallen • digitale kanalen verbeterd en waar nodig veiliger gemaakt • een concept-aanwijzingsbesluit voorbereid, waarin staat welke digitale kanalen inwoners kunnen gebruiken Het aanwijzingsbesluit moet in 2026 nog formeel worden vastgesteld om op de ingangsdatum van de wet volledig te voldoen. Omgaan met de piek in reisdocumenten In 2025 was opnieuw een druk jaar voor reisdocumenten. Dat komt door de piek in aanvragen naar reisdocumenten die van 2024 tot 2029 loopt. De extra drukte konden wij opvangen door: • inwoners gericht tijdig te benaderen voor een verlenging van het paspoort of identiteitskaart • extra balies te openen • extra personeel in te zetten Naturalisatie ceremonie Als gemeente nemen wij aanvragen voor naturalisatie in en controleren wij deze. Ook organiseren wij de naturalisatieceremonies.
In 2025 hebben wij het proces aangepast, zodat inwoners sneller een ceremonie kunnen plannen. Mensen die Nederlander willen worden, wonen hier bijvoorbeeld omdat ze hier werken, gevlucht zijn, bij hun gezin komen wonen, of getrouwd zijn met een Nederlander. Bij naturalisatie doorloopt iemand een uitgebreide procedure. Dit proces duurt meestal een jaar, soms twee jaar. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) onderzoekt onder andere de identiteit, de duur van het verblijf en het taalniveau. Ook moet iemand minimaal vijf jaar met een geldige verblijfsvergunning in Nederland wonen. Naast naturalisatie bestaat ook het optieverzoek. Dit is een snellere en eenvoudigere procedure. Het geldt alleen voor bepaalde groepen, zoals mensen die in Nederland zijn geboren of hier al heel lang wonen. Het faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving (wijken en kernen) Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Burgemeester Van der Graaf maakte in het najaar van 2025 uitgebreid kennis met de dorpen. Tijdens deze bijeenkomst, georganiseerd door de Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf, konden wij met een gerust hart vaststellen: ook in 2025 gebeurde heel veel in onze dorpen. Het was inspirerend om te horen hoe elk plaatselijk belang zijn rol daarin had.
Zij pakten de regie of lieten juist het initiatief bij inwoners om ideeën uit te werken en activiteiten te organiseren, met als grote gemene deler: ontmoeten, bewegen en welzijn. Linksom of rechtsom, al die inspanningen maakten onze dorpen tot wat ze zijn: een fijne plek waar naar elkaar werd omgekeken! In 2025 stelden wij de notitie “Samenredzame dorpen, dorpenbeleid in de praktijk vast”, als basis voor onze samenwerking met de dorpen. Daarin is beschreven dat wij veel waarde hechten aan een gezond lokaal plaatselijk belang (PB) als duidelijk aanspreekpunt, adviseur, klankbord, aanjager, verbinder, informeerder van inwoners en bij het betrekken van het dorp bij nieuwe ontwikkelingen. De gemeente stimuleert en ondersteunt dat onder andere door korte communicatielijnen, het beschikbaar stellen van werkbudgetten en andere subsidiemogelijkheden voor het PB. Op bestuurlijk niveau zijn de gebiedswethouders bekende aanspreekpunten. Wij kregen geen nieuwe subsidieaanvragen voor een haalbaarheidsonderzoek naar woningbouw. Wel waren 15 PB-en (deze vertegenwoordigen 20 dorpen) zelf actief of betrokken bij lokale woningbouwinitiatieven. In vrijwel elk dorp was een werkgroep actief die zich oriënteerde op het onderwerp, woningbehoefteonderzoek deed of al was gestart met een haalbaarheidsonderzoek.
Medio 2025 stelden wij een woningbouwcoördinator aan om die lokale initiatieven nog beter te ondersteunen. 24 Wij zagen in veel dorpen dat het lastig was om het bestuur op volle sterkte te krijgen. In De Blesse, Ter Idzard en Nijetrijne was en is de nood erg hoog. Hoewel dit soort ontwikkelingen liever wordt voorkomen, is het ook een moment voor PB om in gesprek te gaan met het dorp over de functie, rol en taken van een PB. De gemeente ondersteunde PB De Blesse bij dit vraagstuk, onder andere door de inzet van externe deskundigen. Wij nodigden dorpen ook uit om met een frisse blik te kijken naar de rol en vorm van het PB. In De Blesse leidde dat tot een volledig nieuw bestuur dat vol elan aan de slag is gegaan. Wij constateerden ook dat ondanks deze problematiek, ook in deze dorpen volop activiteiten werden georganiseerd die bijdroegen aan leefbare en levendige dorpen. Het is wel een belangrijke reden waarom in 2025 geen nieuwe dorpsvisies werden opgesteld. De PB -en hebben het druk en richten zich vaker op een beperkt aantal speerpunten. Met de dorpen waar de dorpsvisie wezenlijk onderdeel is van de werkwijze van het PB, verbonden wij gemeentelijk activiteiten aan die dorpsvisie en betrokken wij hen bij de verdere planvorming. Nieuwe vormen van dorpsbrede plannen, zoals de Bloeiweek Wolvega hebben wij intensief ondersteund met geld, kennis en advies.
Dit werd gewaardeerd door de organisatie. Deze succesvolle bloeiweek was een aanjager voor nieuwe initiatieven in Wolvega en hielp ons om ons netwerk binnen het dorp uit te breiden. De gemeente stond positief tegenover vragen en initiatieven uit dorpen en wijken. Vanuit het uitgangspunt “ja, mits” is steeds gekeken hoe plannen mogelijk gemaakt konden worden. De dorpencoördinator speelde hierbij een belangrijke rol door gemeentelijke kennis en externe partners te verbinden. Door aan te sluiten bij bestaand beleid of geplande werkzaamheden konden veel ideeën worden gerealiseerd of financieel ondersteund. Het dorpenfonds versterkte deze samenwerking: vaak kon ondersteuning via reguliere middelen plaatsvinden, en waar dat niet kon bood het fonds uitkomst. Zo werkte het Dorpenfonds niet alleen als financiële steun, maar vooral als middel om samenwerking en verbinding te stimuleren. Hebben we gedaan wat we wilden doen? Dichtbij besturen Gebiedswethouders In 2025 waren er gebiedswethouders als bestuurlijk aanspreekpunt voor plaatselijke belangen (PB). Zij schoven op verzoek aan bij bestuursvergaderingen en waar mogelijk waren zij aanwezig bij ledenvergaderingen en bijzondere activiteiten van deze dorpsorganisaties. Die aanwezigheid en zichtbaarheid werd gewaardeerd.
Communicatie Via acht nieuwsbrieven, tientallen overleggen en duizenden berichten via email, informeerde de dorpencoördinator de plaatselijke belangen, werkgroepen en initiatiefnemers over actuele ontwikkelingen en mogelijkheden van de gemeente. Wij hebben actief de regionale en provinciale subsidiemogelijkheden onder de aandacht gebracht, zoals het Iepen Mienskipsfûns, de subsidieregeling Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed en Leader. Ook bijeenkomsten, cursussen en interessante initiatieven in de buurdorpen kregen regelmatig aandacht. Verbindende rol dorpencoördinator Voor de honderden vragen en ideeën die ons bereikten via het PB en initiatiefnemers, hadden wij een duidelijk aanspreekpunt in de vorm van de dorpencoördinator. Niet alle vragen en ideeën lagen binnen de verantwoordelijkheid van de gemeente: vaak had de dorpencoördinator de rol als verbinder tussen initiatiefnemer en het netwerk van overheden, belangenorganisaties, fondsen of deskundige medeinwoners. In samenwerking met de provincie Fryslân en provinciale steunfuncties Doarpswurk, Sport Fryslân en Keunstwurk is verder gebouwd aan een ondersteuningsnetwerk voor maatschappelijke initiatieven. Dit netwerk helpt inwoners en verenigingen om hun ideeën makkelijker uit te werken en te realiseren, onder andere via het platform Stipe.frl.
25 Inzet deskundigheid Bij veel leefbaarheidsprojecten namen onze inwoners het voortouw. Onze medewerkers ondersteunden dit waar mogelijk door op locatie af te spreken en deel te nemen aan avondvergaderingen. Digitaal overleg bleek minder populair; inwoners gaven de voorkeur aan persoonlijke gesprekken rond de bestuurstafel, wat zeer werd gewaardeerd. Mede door prioriteiten die wij stelden, konden onze medewerkers niet aan elk verzoek tegemoet komen als het gaat om de intensieve inzet en financiële steun. In dat geval trachtten wij snel duidelijkheid te geven en inzicht te geven in alternatieve mogelijkheden. Zo kon bijvoorbeeld met inzet van het dorpenfonds externe deskundigheid worden ingehuurd om goede plannen verder uit te werken. Netwerk dorps- en wijkorganisaties vormt basis voor beleid Belangrijke samenwerkingspartners De Plaatselijke Belangen (PB), wijkverenigingen en de Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf vormden een waardevolle bron van informatie, hadden de voelsprieten in de eigen gemeenschap en voorzagen ons van gevraagd en ongevraagd advies. Tijdens de bijeenkomst over de nieuwe Omgevingsvisie waren de PB-en ruim vertegenwoordigd en kregen wij een goed beeld van hun ervaringen en nuttige adviezen. Dit samenspel en de rol van het PB daarin hebben wij ondersteund met een werkbudget waarover zij zelf konden beslissen.
Daarmee konden zij kleinschalige initiatieven ondersteunen en de lokale organisatiekracht versterken. Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf De Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf bleek ook in 2025 een actieve en betrokken partner. De VKD bracht signalen en ontwikkelingen onder de aandacht en dacht mee over mogelijke oplossingen. De inbreng van de vereniging bleef daarmee een belangrijke schakel tussen dorpen en gemeente. De samenwerking op het thema woningbouw is voortgezet, onder andere door mee te denken over de inzet van de Woningbouw Impuls. De VKD speelde een belangrijke rol in het agenderen van de problematiek rond de wolf, dit leidde onder andere tot een rondetafelgesprek met het provinciebestuur in Boijl. Ingegeven door de ontwikkelingen op het wereldtoneel en de zorgen die het onze inwoners baart, kaartte de VKD ook het thema Veiligheid in bredere zin aan tijdens een bijeenkomst in Nijeholtpade. Met bijdragen van politie en burgemeester Van de Nadort werden de dorpen geïnformeerd over de rol van de gemeente en de gemeenschap in tijden van crises. Belangrijk was ook het initiatief van de VKD om de dorpen zich voor te laten stellen aan de nieuwe burgemeester. Tijdens de bijeenkomst bleek hoe levendig en initiatiefrijk onze dorpen zijn.
Communicatie Wij informeerden de PB-en met 8 nieuwsbrieven over actuele ontwikkelingen, financiële mogelijkheden en interessante bijeenkomsten. Wij ontvingen via de dorpencoördinator ruim 1.000 vragen en initiatieven. Vaak konden deze snel worden beantwoord of worden verbonden met de juiste medewerker of organisatie. De PB -en waardeerden de bereikbaarheid en snelle eerste reactie. Het tijdig informeren en betrekken van inwoners bij activiteiten in het dorp was voor 10 PB -en reden om een eigen dorpsapp aan te schaffen. De gemeente zag en ziet het belang van een herkenbaar en eenvoudig communicatiemiddel in de dorpen en heeft de ingebruikname van een dorpsapp gestimuleerd met behulp van een subsidie uit het dorpenfonds. Gemeentenieuws wordt automatisch weergeven in de app en vormt een extra en nieuw middel om onze inwoners te informeren en te betrekken. Ondersteunen van initiatieven De inzet van het budget Voeding Dorpenfonds in de vorm van projectenbudget, werkbudget en procesbudget, hielp onze dorpsorganisaties en actieve inwoners om de volgende stap te zetten in zowel de planvorming als bij de realisatie van ideeën.
De cijfers van 2025 Inzet dorpenfonds 2025 – Budget €200.000 | Subsidie | Totale investering Werkbudget PB | € 43.750 | € | 43.750 Projectenbudget | € 102.434 | € 502.806 Procesbudget dorpsplannen | € 19.738 | € | 19.767 Procesbudget woningbouwinitiatieven | € | 0 | € | 0 Niet geoormerkt, t.b.v. actuele maatschappelijke ontwikkelingen | € 35.982 | € | 60.982 Besteed | € 201.904 | € | 627.305 • | 25 plaatselijke belangen, wijkverenigingen en de Vereniging Kleine Dorpen ontvingen een werkbudget; • | Het procesbudget is vooral ingezet voor de aanschaf en implementatie van een dorpsapp. Tien PB-en (inclusief de Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf) hebben een start gemaakt met het gebruik van de “BijOns-app”, met als doel om de communicatie tussen verenigingen en inwoners te versterken. • | Wij ondersteunden 14 initiatieven met een subsidie uit het projectenbudget. Aansprekend is het project Faunatorens van Vogelwacht Oldeholtpade, maar ook proces rond het komen tot een nieuwe dorpsvlag in Zandhuizen is een mooi voorbeeld van het belang van cultuur en eigen identiteit. Met het dorpenfonds kon bovendien Wolvega Bloeit een vliegende start maken. • | In 2025 kregen wij geen nieuwe subsidieaanvragen voor haalbaarheidsonderzoek naar woningbouw.
Wel was in vrijwel elk dorp een werkgroep actief die zich oriënteerde, woningbehoefteonderzoek deed of al was gestart met een haalbaarheidsonderzoek. • | Een deel van het budget Voeding Dorpenfonds reserveerden wij voor actuele leefbaarheidsvraagstukken. In 2025 financierden wij hiermee het onderzoek naar een toekomstbestendig dorpshuis | -sportaccommodatie in de Groote Veenpolder en konden wij de maatschappelijke activiteiten rond het Lindefestival eenmalig ondersteunen. • | Het werkbudget van de dorpencoördinator is ingezet als “Haarlemmerolie”. Hiermee konden wij snel en zonder omwegen kleine en grotere knelpunten oplossen, onderzoek doen en op andere manieren de samenwerking tussen dorpen en gemeente op koers houden of versnellen. Indicatoren Bezoekers Aantal geregistreerde baliebezoeken in 2025: 13.236 bezoeken. Bezoeken Publiekszaken | 2023 | 2024 | 2025 Aantal | 8.089 | 11.913 | 13.236 Er zijn in 2025 ongeveer 1300 meer bezoekers geregistreerd voor het cluster Publiekszaken. Dat is een stijging van meer dan 10%. Dit komt vooral door betere registratie. Een voorbeeld hiervan is dat in 2025 is gestart met registreren van het afhalen van een afvalpas. Daarnaast konden inwoners met een bon (door de invoering van Diftar+) een gratis afvalemmertje ophalen. Het aantal aanvragen voor bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen is vergelijkbaar met 2024 gebleven.