Voorstel: Voorstel_58051.docx

Raadsvergadering 7 december 2021

BEHANDELD DOOR

afdeling/team BE/ERM documentnr 21-0313855

VOORBLAD RAAD

ONDERWERP EN BEHANDE LING

o n d e r we r p

V o o r s t e l t o t va s t s t e l l i n g va n d e h e r b e s t e m m i n g g e l d e n vo o r W a r m t e S ys t e e m W es t l a n d

ve r t r o u we l i j k

Nee

p o r t e f e u i l l e h o u d e r W et h o u d e r V a r e k a m p , P . bijlage(n)

Voorstel: Voorstel_58051.docx convenant WSW (21-0255540) financiering koppelingen WSW (21-0283588)

agendapunt

15.

publiceren

Nee

BESLISPUNTEN (RAAD)

1. 2. 3.

De reserve Garantieregeling en risico clusterfinanciering aardwarmte op te heffen en het saldo van €450.000 vrij te laten vallen voor de stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland. De voorziening Garantieregeling en risico clusterfinanciering aardwarmte op te heffen en het restantbedrag van € 500.000 vrij te laten vallen ter dekking van de stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland. De begrotingswijziging 22006 als gevolg van de herbestemming van de gelden vast te stellen.

ARGUMENTEN EN RISICO ’S (RAAD)

ALG 006

1. Met de gelden die zijn gereserveerd op de reserverekening en de voorziening ad € 950.000 kan de subsidieregeling Warmte Systeem Westland worden gefinancierd.

PAGINA 1 VAN 1

15

GEMEENTE WESTLAND

RAADSVOORSTEL

ÊRP

Herbestemmen van de gelden van de voormalige Westland Agenda voor Warmte Systeem Westla nd.

De gemeente zet nadrukkelijk in op een transitie naar een duurzame energievoorziening. Warmte Systeem Westland (WSW) speelt daar een belangrijke rol in. Op dit moment hebben glastuinbouw clusters al warmtenetten aangelegd om hun kassen te verwarmen met aardwarmte (geothermie). Met de oprichting van Warmte Netwerk Westland (WnW) en 5 nieuwe geothermie initiatieven krijgt WSW steeds meer vorm. Verder wordt er gewerkt aan een aantakking op het Warmtelinq initiatief waarmee C02 vrije warmte uit het Rotterdamse havencomplex aan Westlandse glastuinbouwbedrijven kan worden geleverd. Door de warmtenetten van de verschillende initiatieven aan elkaar te koppelen ontstaat een Westland dekkend warmtenet dat gevoed wordt vanuit diverse bronnen. Hier kunnen gebouwde omgeving en andere bedrijven in de toekomst op aansluiten.

Westland, provincie en Rijk (LNV en EZK) hebben om WSW te faciliteren een convenant opgesteld. ln het convenant is vastgelegd dat de deelnemende overheden de mogelijkheden voor financiële ondersteuning van WSW onderzoeken. Het Rijk heeft inmiddels €'l 5,2 mln. beschikbaar gesteld voor WSW in de miljoenennota voor de jaren 2022 tot en mel 2024. Gemeente Wesiland heeft vanuit de voormalige Westland Agenda € 950.000 beschikbaar. Dit is het restant bedrag van € 2 mln. dat in het verleden door Rabobank en gemeente Westland (ieder € 1 mln.) beschikbaar is gesteld. Bij de Prorap 2011 is besloten om deze middelen op te nemen in de reserves en voorzieningen van de gemeente Westland. Door een herbestemming van deze gelden voor een door het college vast te stellen nieuwe subsidieregeling "stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland" kan gemeente Westland de gevraagde bijdrage leveren voor de financiering van de onrendabele top van WSW en daarmee de energietransitie versnellen. DOELSTELLING

Herbestemming van de resterende gelden uit de (voormalige) Westland Agenda 1. voor een door het college van B&W vast te stellen subsidieregeling "stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland". ARGUMENTATIE

1. Conform beleidsnota reserves en voorzieningen dient de gemeenteraad wijzigingen in reseryes en voorzieningen goed te keuren; Oorspronkelijk is er in 2008 € 2 mln. beschikbaar gesteld in de Westland Agenda om aardwarmte initiatieven te ondersteunen. Hiermee zijn 6 aardwarmte initiatieven ondersteund. Door de gelden revolverend in te zetten is er nog een bedrag over van € 950.000. Het bedrag ad € 950.000 is gedeeltelijk opgenomen in de reserves (€ 450.000) voor eventuele nieuwe initiatieven en gedeeltelijk in de voorzieningen (€ 500.000) voor initiatiefnemers die aanspraak zouden kunnen maken op de regeling. Doelstelling van de voormalige Westland Agenda was o.a. het versnellen van de realisatie van nieuwe aardwarmte projecten. De bijdrage van de Westland Agenda is inmiddels niet meer door-

GEMEÊNTE WESTLAND

RAADSVOORSTEL

slaggevend voor initiatiefnemers om een nieuw project te starten. Aardwarmte projecten vragen hoge investeringsbedragen en initiatiefnemers weten hun weg naar externe fi nanciers (banken) inmiddels te vinden. Dat heeft te maken met subsidies (vooral SDE++) en de ingezette professionalisering van de sector.

lnzet van de gereserveerde gelden vanuit de Westland Agenda als garantie (revolverende gelden) zoals oorspronkelijk bedoeld voor nieuwe projecten heeft weinig toegevoegde waarde. De conclusie die daaruit is getrokken is om geen nieuwe initiatieven meer te ondersteunen. Hiermee komt de noodzaak om de garantie aan te houden te vervallen. Ook zijn de projecten die zijn ondersteund en waarvoor de voorziening is getroffen voor het geval er een calamiteit zou optreden op basis waarvan aanspraak zou kunnen worden gemaakt op de gelden van de voormalige Westland Agenda inmiddels uitgevoerd. lnitiatiefnemers kunnen geen aanspraak meer maken op de gelden uit de voormalige Westland Agenda. De voorziening kan daarom eveneens worden opgeheven. Conform de beleidsnota Reserves en Voorzieningen 2021 dient de gemeenteraad goedkeuring te verlenen aan mutaties van de reserves en voorzieningen. Er is daarom een raadsvoorstel opgesteld waarin de raad wordt gevraagd om goedkeuring te verlenen aan een wijziging van de bestemming van de reserves en voorzieningen en deze in te zetten voor een nieuwe subsidieregeling, de nog vast te stellen stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland.

2a. Subsidiëring van initiatiefnemers draagt bij aan de vorming van Warmte SysÍeem Westland

(wsw) ln tegenstelling tot de realisatie van aardwarmteprojecten gaat de realisatie van Warmte Systeem Wesland gepaard met een onrendabele top. Uit een studieí is gebleken dat de investeringen tot 2025 in WSW ruim € 200 mln. bedragen en dat de onrendabele top (voor koppelleidingen en ruimere dimensionering van de leidingen) in de periode 2021-2024 ca. € 25 mln. bedraagt. Zonder overheidssubsidies zal WSW niet volledig kunnen worden gerealiseerd. Er zullen dan weliswaar warmtenetten worden aangelegd echter die zullen als losstaande eilandjes opereren. De bedoeling van WSW is juist om diverse bronnen met een Westland dekkend warmtenet met elkaar te verbinden. Door de private partijen die geothermie initiatieven ontwikkelen (zoals ETP, Vogelaer, aardwarmte Delfland, Geopower Oudcamp) wordt daarom gezocht naar subsidies om koppelingen tussen de aardwarmte initiatieven en daarmee de realisatie van een Westland dekkend warmtenet mogelijk te maken. Met provincie en ministeries LNV en EZK is gekeken of er subsidies beschikbaar kunnen worden gesteld om te voorzien in de onrendabele top. De ministeries en de provincie zijn hiertoe bereid als de gemeente eveneens een bijdrage levert. De inzet van de gelden uit de voormalige Westland Agenda kunnen worden gebruikt als Westlandse bijdrage. ln het onlangs gesloten convenant met o.a.

ministeries en provincie2 is afgesproken dat de diverse overheden een inspanning zullen verrichten om te voorzien in de onrendabele top.

ln de onlangs gepresenteerde miljoenennota is gebleken dat het ministerie van LNV inmiddels ruim € 15 mln. heeft vrijgemaakt op de begroting voor 2022,2023 en 20243 terwijl ze in 2020 en 2021 al € 7 mln. hebben gesubsidieerd. Het rijk heeft dus al gelden vrijgemaakt conform de afl Warmte Systeem Westland Ontwikkelstrategie en Governace 18 nov 2020 'z Besluit B&W Westland

3 P.2O Vaststelling

31 augustus 202'l mel kenmerk 54293

van de begrotingsstaat/staten van het MinisteÍie van LNV

t

GEMËENTE WESTLAND

RAADSVOORSTE L

spraken. Het is nu aan Westland en de regio om eveneens een fi nanciële inspanning te leveren Om één en ander juridisch af te hechten is een concept subsidieregeling opgesteld. lnitiatiefne-

mers die delen van Warmte Systeem Westland realiseren kunnen aanspraak maken op een Westlandse subsidie. ln de concept subsidieregeling is ruimte opgenomen voor de ondersteuning van initiatieven tot een totaalbedrag van € 950.000. Via de herbestemming van de reserves en voorziening garantieregeling aardwarmte is de dekking van de subsidieregeling "Stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland" geregeld De Stimuleringsregeling is een Westlandse subsidieregeling waarmee Westland zijn bijdrage wil leveren aan de vorming van WSW. De convenantspartijen gemeente Midden-Delfland en provincie Zuid-Holland, Glastuinbouw Westland en ETP dragen op andere wijze bij. De partijen ETP en Glastuinbouw Westland dragen direct en indirect (via de leden) bij door risicodragend te investeren. Provincie ondersteunt WSW via het subsidietraject Groeifonds en Midden-Delfland zal voornamelijk bijdragen via de ruimtelijke inpassing van de verbinding tussen WSW en WLQ op hun grondgebied. WSW en afnemers van WSW zijn vooralsnog 100% gevestigd binnen de gemeentegrenzen van Westland.

2b. WSW heeft kenmerken van een nutsvoorziening; Aardgas zal (op termijn) worden uitgefaseerd. Het is van belang dat de glastuinbouw en gebouwde omgeving van Westland ook in de toekomst kunnen beschikken over ruim voorradige en betaalbare energie. Het is een publiek belang dat er alternatieven komen voor aardgas. De rol van gemeente Westland is er vooral om toe te zien dat belangen als betaalbaarheid, ordening ondergrond, duurzaamheid en aansluitmogelijkheden worden geborgd. Hoewel het in beginsel gaat om vrije marktwerking zijn de publieke belangen zodanig dat overheidsbemoeienis gerechtvaardigd is en dat de overheid ervoor zorgt dat WSW tot stand komt. Met de ondersteuning van WSW kan gemeente Westland bewerkstelligen dat er koppelingen tussen de bestaande initiatieven en de gebouwde omgeving en bedrijven tot stand worden gebracht. Ook dit is in lijn met het onlangs ondertekende convenant waarin nadrukkelijk is genoemd dat de gemeente zorgt draagt voor de belangen van de gebouwde omgeving. 2c. Een subsidieregeling is het meest geëigend; ln het Westland Programma 2018-2022 is opgenomen dat gelden beschikbaar worden gesteld voor warmte initiatieven. Met de inzet van de gelden uit de voormalige Westland Agenda voor WSW kan de gemeente Westland effectief bijdragen aan de verduurzaming en de warmte initiatieven. Een alternatief is er eigenlijk niet.

lnitiatiefnemers zouden aanspraak kunnen maken op gelden uit het Nationaal Groeifonds echter er zijn veel partijen in Nederland die dat willen. Bancaire financiering is zeer lastig omdat banken de risico's vooralsnog te groot vinden vooral het voorfi nancieren. Dit heeft gemeente ook ondervonden bij de garantstelling van JUVA voor de fi nanciering van warmtenetten in Maasdijk. Bedrijven hebben de meeste behoefte aan een investeringssubsidie op de onrendabele delen.

Tot nu toe werden de gelden uit de voormalige Westland Agenda zo veel mogelijk revolverend ingezet. Uit de gesprekken met de stakeholders is gebleken dat zij behoefte hebben aan subsidie gelden. Om tegemoet te komen aan deze behoefte is een stimuleringsregeling (subsidieregeling) opgesteld. De regeling is non discriminatoir want hij is zo opgesteld dat alle initiatiefnemers een aanvraag kunnen indienen. De regeling is bovendien transparant. Subsidie kan worden aangevraagd voor het realiseren van koppelleidingen tussen de diverse initiatieven. De hoogte van de toe te kennen subsidie is zodanig vastgesteld dat meerdere initiatiefnemers een aanvraag kunnen

GEMEENTE WESTLAND

RAADSVOORSTEL

indienen gerelateerd aan het subsidieplafond. Het vaststellen van een subsidieregeling is een college bevoegdheid. Separaat zal er een collegevoorstel worden opgesteld voor de besluitvorming voor de subsidieregeling. O'S EN KANT

RI

KEN IN

EN

3. De subsldleregeling dient op korte termijn in te gaan zodat initiatiefnemers gebruik kunnen maken van de al toegekende SDE++ regeling; De SDE subsidie is essentieel voor het financieren van aardwarmteprojecten. Zonder SDE subsidie zijn projecten niet haalbaar. Soms bedragen de SDE inkomsten wel 60% van een project. Wie SDE subsidie krijgt moet binnen 3 jaar operationeel zijn. Dat legt dus een tijdsdruk op een project want zonder SDE geen project. Een geothermie project realiseren vraagt behoorlijke voorbereidingstijd.3 jaar is nodig vooral om projecten financieel rond te krijgen (bancaire financiering, contractering etc). Aangezien de initiatiefnemers voor WSW de SDE subsidie in 2020 toegekend hebben gekregen dient de Stimuleringsregeling WSW zo snel mogelijk in te gaan. Er zijn 3 initiatiefnemers van nieuwe aardwarmte initiatieven in Westland. Deze projecten (indien gerealiseerd) zullen in grote mate bijdragen aan de vorming van WSW. Aangezien alle initiatiefnemers een SDE++ beschikking hebben dienen zij binnen 3 jaar na toekenning gestart te zijn met de exploitatie van het project. De initiatiefnemers dienen voor het bereiken van de financiële vaststelling van het project te weten of ze rekening kunnen houden met een fi nanciële tegemoetkoming vanuit de gemeente Westland op basis van de Stimuleringsregeling WSW.

Normaal gesproken dient een integrale afweging plaats te vinden over de vrijval van de voorziening en inzet reserve. Dat zou dan pas bij de 1e Actualisalie 2022 kunnen welke in juli 2022 wordt vastgesteld. De nu voorgelegde besluitvorming loopt vooruit op het integrale afwegingsmoment dat gevormd wordt door de Voorjaarsnota. Hierdoor kunnen de (fi nanciële) consequenties niet tegenover andere mutaties en met kennis van het fi nanciële totaalbeeld worden afgewogen. ln het kader van een zorgvuldige besluitvorming zou dat meer gewenst zijn. Het voorstel kan gezien het bovenstaande niet zo lang wachten. De initiatiefnemers dienen binnen afzienbare termijn hun (financiêle) besluitvorming af te ronden. Bovendien mogen subsidies nooit worden verstrekt nadat (financiële) besluitvorming over een project heeft plaatsgevonden. FIN

HcrËn

Vanuit de voormalige Westland Agenda I is nog een bedrag ad € 950.000 beschikbaar voor de Stimuleringsregeling WSW. ln de reserve Garantieregeling en risico clusterfinanciering aardwarmte is nog een bedrag van € 450.000 beschikbaar en de voorziening Garantieregeling en risico clusterfi nanciering aardwarmte bedraagt nog €500.000. Voorgesteld wordt om de reserve en de voorziening op te heffen en de middelen die vrijvallen aan te wenden voor de Stimuleringsregeling WSW. Conform de beleidsnota reserves en voorzieningen dient de raad goedkeuring te verlenen om de bestemming van de reserve en voorziening te wijzigen.

EXTERN OVERLEG

Hoewel de Westland Agenda lvolledig is afgerond is advies gevraagd aan de voormalige adviesgroep van Westland Agenda 1 die advies gaf inzake de ondersteuning van aardwarmteprojecten.

=

GEMEENTE WESTLAND

RAADSVOORST E L

Hoewel deze adviesgroep formeel geen rol meer speelt wordt wel waarde aan het advies van deze groep gehecht. ln deze groep zijn personen uit bedrijfsleven (tuinbouwbedrijfsleven en Rabobank) vertegenwoordigd. De groep kan indien gewenst ook een rol krijgen als adviseur bij ingediende aanvragen van de subsidieregeling. Het voorstel is dit alleen te doen in het geval dat meerdere initiatiefnemers een aanvraag hebben ingediend en het bedrag van de subsidie niet toereikend is. VERVOLGTRAJECT

Na besluitvorming door de gemeenteraad en herbestemming van de gelden uit de voormalige Westland Agenda kan het college de subsidieregeling vrijgeven voor initiatiefnemers zodat deze subsidie kunnen aanvragen;

Burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,

indler

deb

m eester

B.R. Arends

r5:

GEMEENTE WESTLAND

RAADSB ES LUIT

De raad van de gemeente Westland;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 november 2021 met de volgende bijlage(n):

. Convenant WSW (21-0255540) e Financiering koppelingen WSW (21-0283588) gelet op de Beleidsnota "Reserves en Voorzieningen" 2021 gehoord het advies van de commissie EFO van 24 november 2021 en gehoord de beraadslagingen van onderhavige vergadering;

besluit: 1a. de reserve Garantieregeling en risico clusterfinanciering aardwarmte op te heffen en het saldo van €450.000 vrij te laten vallen voor de stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland; 1b. de voorziening Garantieregeling en risico clusterfi nanciering aardwarmte op te heffen en het restantbedrag van € 500.000 vrij te laten vallen ter dekking van de stimuleringsregeling Warmte Systeem Westland; 1c. begrotingswijziging 22006 als gevolg van de herbestemming van de gelden vast te stellen. nr. 22006

Beqrotinqswiiziqing Mutatie programma's:

Baten

Lasten

Lasten

dienstiaar 2025

dienstiaar 2O24

dienstiaar 2023

diensliaar 2022

Baten

Lasten

Lasten

Baten

1 Veiligheid

2 Verkeer vervoer waterstaat

3 Economie

950.000 500.000

4 Onderwijs 5 Sport, cultuur en recreatie

6 Sociaal domein 7 Volksgezondheid en milieu 8 Volkshuisvesting RO en SV

I Bestuur en ondersteuning 10 Concernfinancit!n:

Totaal programma's

950.000 500.000

Mutaties reserves: 11 Reserves

450.000

950.000 950.000

Totaal

Aldus besloten door de raad in zijn openbare vergadering van 7 december 2021 de griffier,

A.F. Bergmans

de voo

B,R

tte r,

rends

,

Baten

=