Voorstel: Voorstel_57746.docx

Raadsvergadering 7 december 2021

BEHANDELD DOOR

afdeling/team BE/SAM documentnr 21-0290623

VOORBLAD RAAD

ONDERWERP EN BEHANDE LING

o n d e r we r p

V o o r s t e l t o t va s t s t e l l i n g va n d e R e g i o vi s i e Tr a n s f o r m a t i e va n B e s c h e r m d W o n e n n a a r B e s c h e r m d T h u i s e n va n Ma a t s c h a p p e l i j k e O p va n g n a a r Ma a t s c h a p p e l i j k W o n e n 2 0 2 2 - 2 0 2 6 i n d e DW O r e g i o

ve r t r o u we l i j k

Nee

p o r t e f e u i l l e h o u d e r W et h o u d e r V r e u g d e n h i l , P . A . bijlage(n)

Voorstel: Voorstel_57746.docx Regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis (21-0306279) Centrumgemeenteregeling Beschermd Wonen, Beschermd Thuis en Maatschappelijke Opvang (21-0306278) Advies ASDW (21-0213971) getekende reactie college op advies ASDW (21-0285675)

agendapunt

7.

publiceren

Nee

BESLISPUNTEN (RAAD)

1.

De Regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen 2022-2026 in de DWO regio vast te stellen.

ARGUMENTEN EN RISICO ’S (RAAD)

ALG 006

Argumenten 1.1 De Regiovisie geeft richting aan de Transformatie, biedt veel aanknopingspunten en is breed gedragen. 2.1 De DWO-gemeenten hebben aangegeven de komende jaren samen te willen blijven werken om de transformatie naar Beschermd Thuis vorm te geven en Beschermd Wonen te blijven bieden aan die inwoners die dat nodig hebben. 2.2 Een centrumgemeenteregeling biedt juridisch de meeste mogelijkheden voor continuering van de huidige regionale uitvoering en daarmee continuering van de zorg aan onze inwoners. 2.3 De opbouw van de voorzieningen in de regiogemeenten moet nog plaatsvinden. 2.4 Er is een mogelijkheid voor evaluatie en herziening in 2023 opgenomen. Risico's 2.1.1 Het budget vanuit het Rijk voor Beschermd Wonen/ Beschermd Thuis is nog niet geheel duidelijk. 2.1.2 De gevolgen van het nog in te voeren eigen woonplaatsbeginsel voor gemeente Westland zijn nog niet goed in te schatten. 2.2.1 Er is nog geen overeenstemming bereikt over de Dienstverleningsovereenkomst en het Mandaatbesluit behorend bij de Centrumgemeenteregeling. Kanttekening 2.2.2 Het nieuwe product Beschermd Thuis moet in de zorgketen zowel aansluiten op Begeleiding als op Beschermd Wonen.

PAGINA 1 VAN 1

+

GEMEENTE WESTLAND

RAADSVOORSTEL

ONDERWERP

Regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen 2022-2026 in de DWO Regio AAN LEIDING

Vanaf januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor Beschermd Wonen. Gemeenten werken hiervoor regionaal samen waarbij centrumgemeenten de rijksmiddelen voor deze taak ontvangen. ln de DWO-regio, gevormd door de gemeenten Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Westland, is gemeente Delft op dit moment de centrumgemeente voor Beschermd Wonen (BW). Het bieden van Maatschappelijke Opvang (MO), voor mensen die dak- of thuisloos zijn geworden, is een centrum-gemeentelijke taak die eveneens bij de gemeente Delft is belegd. Vanaf 2022 wordt de centrum-gemeentelijke taak Beschermd Wonen gedecentraliseerd naar alle gemeenten. Vanaf 2023 volgt een fi nanciële decentralisatie. Maatschappelijke Opvang blijft in ieder geval tot en met 2026 een centrum-gemeentelijke taak. De komende jaren wordt, naast de doordecentralisatie van verantwoordelijkheden en middelen van Beschermd Wonen, ook een inhoudelijke transformatie gerealiseerd. Gemeenten en ketenpartners werken aan sociale inclusie voor iedereen. Dit houdt in dat begeleiding en ondersteuning zoveel mogelijk in woningen en wijken in de eigen sociale omgeving van mensen gebeuren en gericht is op herstel en zelfredzaamheid. Het accent komt te liggen op preventie, doorstroming en herstel en uitstroom naar zelfstandig wonen, al dan niet met bescherming ('Beschermd Thuis').

Voor die inwoners die dat nodig hebben zal een regionaal aanbod van (intramuraal) Beschermd Wonen beschikbaar blijven. De beweging is de instellingen uit, de wijk in. Voor cliënten betekent dit dat zij zorg in hun eigen omgeving kunnen ontvangen en steeds vaker thuis kunnen blijven wonen. Zorg zo licht als kan, zo zwaar als nodig. Voor de samenleving als geheel betekent dit dat zij, vaker dan voorheen, geconfronteerd zal worden met de zorgvraag van kwetsbare mensen. Gemeenten blijven met elkaar samenwerken om een dekkend zorglandschap te bieden en hebben hierover landelijk aÍspraken gemaakt in een Norm voor Opdrachtgeverschap. Onderdeel hiervan is dat de voorliggende Regiovisie en samenwerkingsafspraken opgesteld worden. De Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO, VNG) geeft richting aan de samenwerking tussen gemeenten bij het organiseren en inkopen van BW-MO. ln de NvO worden niet- vrijblijvende afspraken opgenomen tussen zowel gemeenten binnen de regio als tussen regio's onderling. De NvO geeft duidelijkheid over wat in ieder geval regionaal, wat bovenregionaal en wat tussen regio's afgesproken wordt. Omdat de transformatie ook voor deze doelgroep nagestreefd wordt, wordt de transformatie van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen in deze Regiovisie eveneens meegenomen.

ln het voorjaar van 202'l heeft het College van B&W een voorgenomen besluit genomen op de Concept Regiovisie en deze vervolgens vrij gegeven voor inspraak en advies. Daarnaast is er op 26 mei 2021 een informatieavond georganiseerd voor geïnteresseerde raadsleden en leden van de verschillende Adviesraden Sociaal Domein van de vier DWO-gemeenten. De ASDW heeft eind juni 2021 haar advies aan het college toegestuurd. De brieí ter beantwoording gaat eind oktober naar het college. Zowel de inspraak als de adviezen van de regionale Adviesraden hebben niet tot een inhoudelijke wijziging van de Regiovisie geleid. Wel heeft het aandachtspunten en richting voor het regionale en de lokale uitvoeringsplannen gegeven.

PAGINA 1 VAN 5

GEMEENTE WESTLAND

RAADSVOORSTEL

DOE LSTELLIN

Het doel met deze regiovisie en de transformatie naar Beschermd Thuis en Maatschappelijk Wonen is: mensen ondersteunen om zo goed mogelijk, zo lang mogelijk en/of weer zo snel mogelijk thuis te laten wonen, met passende ondersteuning. ARGU MENTATIE

1.1 De Regiovisie geeft richting aan de Transformatie, biedt veel aanknopingspunten en is breed gedragen. De Regiovisie van de DWO-regio op de transformatie van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang is gestoeld op een aantal leidende visies voor ondersteuning en herstel van mensen met psychische problematiek en mensen die dak- of thuisloos zijn. Dat zijn de Toekomstvisie op Beschermd Wonen van de Commissie Dannenberg, de Herstelgedachte in de GGZ, de Juiste zorg op de juiste plek en Een (t)huis een toekomst. De ambities preventie, inclusie en positieve gezondheid, ondersteuning in de woonomgeving, tijdelijk beschermende omgeving voor wie dat nodig heeft en integrale trajecten en innovatie, bieden

voldoende ruimte voor de noodzakelijke transformatie en bieden kansen om het uitgangspunt "Lokaal wat lokaal kan" verder vorm te geven. Er wordt ingezoomd op waar we staan in de DWO-regio, de concreet te behalen resultaten in 2026 en de samenwerking.

ln het Bestuurlijk Overleg van de DWO-regio is afgesproken de Regiovisie voor te leggen aan de colleges van de DWO-gemeenten en hen te vragen deze ter vaststelling aan te bieden aan de gemeenteraden. De Regiovisie is ook besproken met zorgaanbieders en het voorveld. De Adviesraad Sociaal Domein Westland heeft advies gegeven. 2.1 De DWO-gemeenten willen de komende jaren samen bliiven werken om de transformatie naar Beschermd Thuis vorm te geven en Beschermd Wonen te blijven bieden aan die inwoners die dat nodig hebben. De gemeenten willen samenwerken en toegroeien naar een situatie waarin de uit te voeren taken onderling verdeeld worden en regionale inzet gezamenlijk bekostigd wordt. 2.2 Een centrumgemeenteregeling biedt juridisch de meesÍe mogeliikheden voor continuering van de huidige regionale uitvoering en daarmee continuering van de zorg aan onze inwoners. Komende jaren is een centrumgemeenteregeling nodig omdat Delft nog tot 2023 de rijksmiddelen ontvangt voor Beschermd Wonen en tot 2026 voor de Maatschappelijke Opvang, ook de taken zijn gemandateerd. Tevens lopen de contracten met zorgaanbieders nog maximaal twee jaar door. Voor de periode 2022-2026 zal een regionale beleidsadviseur ingezel zal worden om de transformatie op regionaal niveau aan te jagen. De toegang tot de maatwerkvoorzieningen in 2022-2023 regionaal wordt verzorgd door Delft Support.

Voor de uitoeíening van deze bevoegdheden is het nodig dat de gemeente Delft een aantal taken gemandateerd krijgt. Dat is bij een'regeling zonder meer'niet mogelijk. Alle gemeenten verlenen bij afzonderlijk besluit mandaat en eventueel ondermandaat en machtiging aan de centrumgemeente. Bij de centrumgemeenteregeling behoort een Dienstverleningsovereenkomst waarin de samenwerking op basis van solidariteit aan bod komt, de PAGINA 2 VAN 5

GEMEENTE WESTLAND

RAADSVOORSTEL

begroting en de sturing. Deze mandaatregeling en dienstverleningsovereenkomst worden nog nader u itgewerkt. 2.3 De opbouw van de voorzieningen in de regiogemeenten moet nog plaatsvinden. De regiogemeenten moeten nog starten met de opbouw van voorzieningen inclusief een vangnet in de wijk. Het momenteel beperkte aanbod voor geschikte woonruimte is hierop van invloed, daarbij willen de DWO-gemeenten leegstand van de huidige voorzieningen in DelÍt voorkomen. De clientpopulatie is nog niet geheel duidelijk, zie risico's, en de benodigde expertise per woonvorm in de regio moet nog nader worden bepaald. Tot slot moet de lokale toegang georganiseerd worden in ieder geval voor Beschermd Thuis. Continuïteit van zorg voor de Westlandse inwoners en voldoen aan de wettelijke verplichtingen maakt dat op dit moment de samenwerking met Delft als centrumgemeente voortgezet moet worden.

Aan de Delftse gemeenteraad wordt voorgesteld om 1/3 deel van de opgebouwde regionale Beschermd Wonen reserve aan de regiogemeenten uit te betalen voor de opbouw van voorzieningen in de regio, zie Financiën. De besteding van het Westlandse deel van de reserve zal in het Westlandse Uitvoeringsplan aan bod komen. 2.4 Er Ís een mogelijkheid voor evaluatie en herziening in 2023 opgenomen. Het budget voor Beschermd Thuis wordt vanaf 2023 door het Rijk aan de regiogemeenten uitbetaald. ln verband met de wens van gemeente Westland om eigen voorzieningen voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis te ontwikkelen, is na twee jaar een evaluatie- en herzieningsmoment opgenomen. Na de evaluatie is het mogelijk een andere koers te kiezen, indien de Westlandse inwoners daar meer baat bij hebben. RISICO'S EN KANTTEKENINGEN

Risico's 2.1.1 Het budget vanuit het Rijk voor Beschermd Wonenl Beschermd Thuis is nog niet geheel duidelijk. Zie paragraaf Financiën. 2.1.2 De gevolgen van het nog in te voeren eigen woonplaatsbeginsel voor gemeente WestIand zijn nog niet goed in te schatten. Met het eigen woonplaatsbeginsel dat 1-1-2023 ingevoerd wordt, wordt een evenredige verdeling van Beschermde woonvormen over de gemeenten beoogd. Op dit moment zijn veel Beschermd Woonvormen in de centrumgemeenten gelokaliseerd. Dat is ook het geval bij onze centrumgemeente Delft.

2.2.1 Er is nog geen overeenstemming bereikt over de Dienstverleningsovereenkomst en het Mandaatbesluit behorend bij de Centrumgemeenteregeling. Bij de huidige centrumgemeenteregeling kon worden volstaan met samenwerkingsafspraken zonder Dienstverleningsovereenkomst omdat gemeenten vanuit het Rijk werden aangewezen als centrumgemeente via de Wmo. Nu de decentralisatie wordt ingezet moet in de nieuwe Centrumgemeenteregeling meer dan voorheen worden overeengekomen omdat er geen centrumgemeenteconstructie vanuit het Rijk meer is. ln de Dienstverleningsovereenkomst en het Mandaatbesluit worden nadere afspraken gemaakt, hierover zijn de DWO-gemeenten nog in gesprek.

PAGINA 3 VAN 5

GEMEENTE WESILAND

RAADSVOORSTE L

Kantteke n in q 2.2.2 Het nieuwe product Beschermd Thuis moet in de zorgketen zowel aansluiten op Begeleiding als op Beschermd Wonen. Beschermd Thuis is een nieuw product tussen de huidige ambulante begeleiding vanuit de Wmo en Beschermd Wonen in. Deze keten van zorg moet goed op elkaar aansluiten. Daarom is overwogen om Beschermd Thuis mee te nemen in de inkoop van de Wmo H4 vanaf 1-1-2023. Hier is uiteindelijk niet voor gekozen, omdat Beschermd Thuis -met zijn 24-uurs bereikbaarheid- methodisch en organisatorisch op dit moment nog meer aansluit bij Beschermd Wonen dan bij ambulante begeleiding. Bovendien kan het huidige DWO-contract met zorgaanbieders voor Beschermd Thuis nog twee jaar verlengd worden. ln die tijd kan de omslag worden gemaakt die nodig is voor zorgaanbieders om Beschermd Thuis te kunnen gaan leveren. Daarna wordt opnieuw bekeken of gezamenlijk inkopen met de H4 in plaats van inkopen samen met Beschermd Wonen via de DWO-regio, Beschermd Thuis beter borgt in de zorgketen. rlnnncrËr.r

Een aantal zaken is nog niet duidelijk dat invloed heeft op de Financiën:

. a

Budgetverdeling Er wordt gewerkt door het ministerie aan een nieuw objectief verdeelmodel voor verdeling van de gelden voor Beschermd Wonen. Dit wordt eind 2021 verwacht. Glientpopulatie De clientpopulatie van Beschermd Wonen is in 2020 volledig opnieuw geïndiceerd in de DWO-gemeenten, waarbij meer cliënten dan verwacht over zijn gegaan naar de WLZ. Dit hogere aantal is een landelijk beeld. Dit heeft geleid tot grote vertraging bij de CIZ-indicatiestelling voor de WLZ. De bestaande clientpopulatie is hierdoor op dit moment nog niet geheel duidelijk en in de mei- en septembercirculaires geeft dit een wisselend beeld bij de hoeveelheid budget die uiteindelijk beschikbaar komt voor gemeenten (uitname WLZ), omdat verrekeningen achteraf plaatsvinden.

Verdeling Reserve De overschotten op de Beschermd Wonen middelen in de afgelopen jaren zijn door centrumge-

meente Delft gestort in de reserve Beschermd Wonen met als

bestedingsdoel:

'Deze reserve ls ingesÍeld ter egalisatie van de middelen die we ontvangen vanuit de centrumfunctie

maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Hiermee geven we uitvoering aan de regionale functie en de transformatie van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen als gevolg van de verandering in wet- en regelgeving'. IUit het besluit van de gemeenteraad Delft bij het instellen van de bestemmingsreserve.] Na de besluitvorming over de jaarrekening 2020 van de gemeente Delft is de stand van de reserve € 6,2 miljoen. Gezien er voor de doorontwikkeling van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in de regio, zoals beschreven in de Regiovisie, middelen nodig zijn, is door centrumgemeente Delft voorgesteld om 'l /3 van de reserve (€ 2.077.667) te verdelen over de regiogemeenten o.b.v. inwoneraantallen per 11112020. Dit zou leiden tot de volgende verdeling: € 746.024 voor Delft € 139.217 voor Midden-Delfland € 398.197 voor Pijnacker-Nootdorp € 794.229 voor Westland Dit voorstel komt in de gemeenteraad van Delft in december.

Als de gemeenteraad van Delft instemt met het voorstel, kan de gemeente Westland deze gelden PAGINA 4 VAN 5

GEMEENTE WESTLAND

RAADSVOORSTE L

gebruiken om de transformatie van Beschermd Wonen vorm te geven. Hiervoor wordt een lokaal plan van aanpak opgesteld. COMMU N ICATIEPARAGRAAF

Uit de Wet gemeenschappelijke regeling vloeit voort dat na toestemming van de betrokken gemeenteraden en vaststelling door de betrokken colleges de centrumgemeenteregeling ter kennisgeving wordt doorgezonden aan het provinciebestuur en bekend dient te worden gemaakt in de Staatsco u ra nt. EXTERN OVERLEG

De Regiovisie en bijlagen zijn in DWO-verband voorbereid. Het Bestuurlijk Overleg DWO heeft ermee ingestemd ze voor te leggen aan de colleges/raden van de DWO-gemeenten. Over de samenwerkingsvorm heeft juridische afstemming plaatsgevonden. De financiële adviseur heeft advies gegeven over de financiën. VÊRVOLGTRAJECÏ

Als de Raad heeft ingestemd met de Regiovisie zullen de vier gemeenten gezamenlijk werken aan een regionaal uitvoeringsplan om de plannen uit de regiovisie ook daadwerkelijke uitvoering te kunnen geven. Daarnaast zullen de vier gemeenten afzonderlijk een lokaal uitvoeringsplan maken voor die acties die lokaal uitgevoerd moeten gaan worden. De Raad zal geïnformeerd worden over het regionale- en het Westlandse uitvoeringsplan. Als de Raad toestemming heeft gegeven om een centrumgemeenteregeling voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang voor de periode van 2022 - 2026 aan te gaan, kunnen de colleges de centrumgemeenteregeling vaststellen en deze verder vorm en inhoud geven in een dienstverleningsovereenkomst en mandaatregeling.

Burgemeester en wethouder

des

reta ri s,

ler

deb

van Westland, ees

B.R. Arends

PAGINA 5 VAN 5

+

GEMEENTE WESTLAND

RAADS BESLU IT

De raad van de gemeente Westland;

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 november 2021 met de volgende bijI

age( n ):

Regiovisie 21-0306279

Centru mgemeenteregeling 21 -030627 I a a

Advies ASDW 21-0213971 Reactie College op advies ASDW 21-0285675

gelet op het bepaalde in artikel 108 van Gemeentewet en artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen; gehoord het advies van de commissie MO van 22 november 2021 en gehoord de beraadslagingen van onderhavige vergadering;

besluit:

1. De Regiovisie Transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en van Maatschappelijke Opvang naar Maatschappelijk Wonen 2022-2026 in de DWO Regio vast te stellen.

Aldus besloten door de raad in zijn openbare vergadering van 7 december 2021 riffi e r,

de

P

F. Bergmans

de voo

er,

B.R. Arends

PAGINA 1 VAN

1