Voorstel tot vaststelling van jaarschijf 2023 van de programmabegroting 2023-2026

:GEMEENTE WE]5Ï LAIID

RAADSVOORSTEL

ONDERWERP

Voorstel tot vaststelling van jaarschijf 2023 van de programmabegroting 2023-2026.

Als onderdeel van de Planning & Control-cycluswordtde programmabegroting 2023-2026 aan u voorgelegd. Van deze begroting wordt alleen de jaarschijf 2023 door u vastgesteld. De begroting is het kaderstellende document voor wat betreft beleidsinhoud en bijbehorende middelen en is de eerste begroting die dit college u aanbiedt. De begroting is in het jaar 2023 sluitend waarmee wij als gemeente Westland voldoen aan de begrotingsregels van onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland. Bij het opstellen van de Begroting 2023 hebben wij de volgende uitgangspunten gehanteerd:

1. De Begroting 2023 moet structureel en reëel in evenwicht zijn waarbrl structurele uitgaven betaald worden uit structurele middelen en alleen incidentele uitgaven betaald worden uit tncidentele middelen zoals de reserves (kortom: een sluitende Begroting 2023),

2. Het Collegewerkprogramma, dat tegelijk met deze begroting aan u is aangeboden, vormt het kader voor deze begroting.

DOELSTELLING

Het vaststellen van de programmabegroting 2023-2026.

ARGUMÊNTATIE

1.1 Op grond van artikel 2 van de financiële verordening sÍelÍ de raad bij aanvang van iedere raadsperiode een programma-indeling voor de komende raadsperiode vast,

Opl4maart2O22vondendegemeenteraadsverkiezingenplaats. lnadikel 2vandefinanciêleverordeningisvastgelegd dat de raad bij aanvang van iedere raadsperiode een programma-indeling voor de komende raadsperiode vaststelt. De programmabegroting was tussen 2019-2022 gebaseerd op de taakveldindeling (lV3). Deze indeling was niet zo inzichtelijk. Met de programma-indeling die nu voorligt hebben we de begroting geordend op basis van de opgaven en producten zoals

we die binnen de gemeente kennen. Hierdoor zijn we beter in staat om een voor u inzichtelijk en leesbaar document aan te bieden, conform het advies van de Rekenkamercommissie. Deze maatschappelijke opgaven sluiten aan bij de ambities uit het collegewerkprogramma. De vertaling naar de begroting maakt tijdig (bij)sturen op doelen, resultaten en financièn beter mogelijk en maakt transparant hoe onze middelen worden

besteed. De raad kan op deze manier beter haar taakstellende en controlerende taak uitvoeren.

Voorgesteld wordt om voorafgaand aan het vaststellen van de ontwerpbegroting 2023-2026 in te stemmen met de nieuwe, in de volgende tabel getoonde programma-indeling die gebaseerd is op de opgaven en producten en de prioriteiten uit het nieuwe collegewerkprogramma.

Programma-indeling Begroting

1. Ruimtelijke Ordening

2. Volkshuisvesting

3. Gebiedsontwikkeling 4. Mobiliteit & Economie 5. Zorg, Welzijn & Cultuur 6. Openbare orde & Veiligheid 7. Sport, Ondenivijs en Recreatie 8. Openbare Ruimte 9. Politiek & Bestuur 10. Financièn & Algemene dekkingsmiddelen 11. Organisatie & Overhead

Naast deze programma's hebben wij op grond van de BBV-regeling zeven verplichte paragrafen opgenomen in de Programmabegroting. 2.1 De begroting moet voor 15 november 2022 bij de provincie Zuid-Holland worden aangeboden en daaruoor tijdig

door de raad zijn vasÍgesÍeld. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet dient uw raad de begroting vast te stellen in het jaar vooraÍgaande aan het jaar waarvoor zij dient. Vervolgens dienen wij de vastgestelde begroting voor 15 november 2022 aan te bieden aan Gedeputeerde Staten. 3.1 De meerjarenraming wordt niet formeel vastgesteld, maar biedt de nieuwe raad en college wel een basrb yoor

het opstellen van de volgende begroting. Het budgetrecht van de raad krijgt vorm in de jaarlijks vast te stellen begroting. De bijbehorende meerjarenraming is richt-

inggevend voor het opstellen van de Voorjaarsnota 2023 respectievelijk de begroting 2024.

4.1 Bii het inrichten van een meer gestroomlijnde P&C-kalender is bepaald daÍ de besÍedingsplannen niet meer afzonderlijk maar bij de begroting vastgesteld zullen worden. Bij de inrichting van de huidige gestroomlijnde P&C-kalender in 2011 is bepaald dat de bestedingsplannen van de reserves niet meer afzonderlijk, maar bij de begroting vastgesteld zullen worden. Hieraan wordt invulling gegeven door de in de programma's gepresenteerde gespecificeerde mutaties in de reserves en de voorzieningen. Door middel van de vaststelling

van de begroting worden tegelijk de reservemutaties in 2023 (en daarmee in feite ook al de daaraan ten grondslag liggende bestedingsplannen) door de raad vastgesteld. Met het oog op transparantie wordt dit besluit ook formeel aan uw raad voorgelegd. ln het kader van de P&C cyclus volgen daarop in de uitvoering door middel van een 1e Actualisatie en ProRap zo nodig bijstellingen.

5.1 Het instellen van resentes rc een bevoegdheid van de raad, De raad is het bevoegde orgaan om reserves en voorzieningen in te stellen of op te heffen. Voorgesteld wordt om de

volgende drie bestemmingsreserves per 2023 in te stellen

Groenfondg

Doel: Storting:

om incidentele impuls(en) te geven aan het groen in gemeente Westland. eenmalig € 2,5 miljoen vanuit de algemene reserve

Maximale hoogte: € 2,5 miljoen

Rente: Looptijd:

erwordt geen rente toegevoegd. totdat reserve leeg is of de raad besluit deze reserve op te heffen.

lBrede toegang en websitef

Doel: Storting:

om de dienstverlening te verbeteren willen we een brede toegang realiseren en de website aanpassen. eenmalig € 1,5 miljoen vanuit de algemene reserve

Maximale hoogte: € 1,5 miljoen

Rente: Looptijd:

er wordt geen rente toegevoegd.

totdat reserve leeg is. Wanneer de brede toegang en de aanpassing van de website gerealiseerd zijn

voordat de reserve leeg is wordt het restant van de reserve teruggestort naar de algemene reserve. l\Noon investeringsfondg

Doel: Storting:

revolverend fonds om starters een betere kans te bieden op de woningmarkt. eenmalig € 20 miljoen vanuit reserve versterken financiële soliditeit

Maximale hoogte: € 20 miljoen

Rente: Looptijd:

erwordt geen rente toegevoegd. totdat de raad besluit deze reserve op te heffen.

Nadere uitleg revolverend fonds: Een revolverend fonds kan gebruikt worden om projecten te financieren (in plaats van traditionele subsidies). Voor het uitvoeren van activiteiten wordt niet zonder meer een geldbedrag verstrekt, maar een lening die al dan niet met rente wordt

terugbetaald. Door aflossing komt het uitgeleende geld terug in het revolverend fonds en is het weer beschikbaar voor nieuwe leningen.

RISICO'S EN KANTTEKENINGEN

lRisico'sï De gemeentelijke risico's zijn in de begroting beschreven in de paragraaf risicobeheersing en weerstandsvermogen.

FINAI{CIËN

De begroting bouwt voort op de op 3O juni 2O22 naar u verzonden Kaderbrief 2022. De zogenaamd exogeen onontkoombare ontwikkelingen zaten hier nog niet in. Deze zijn meegenomen bij het opstellen van het collegewerkprogramma.

A. Mutaties na kaderbrief - exogeen onontkoombaar Dit betreft mutaties die, vanuit wettelijke verplichtingen, externe omstandigheden, open-einde regelingen et cetera, niet of in zeer beperkte mate op korte termijn beÏnvloedbaar zijn. Voor 2023 en 2026 hebben wij hiervoor een totaal nadeel van

respectievelijk € 2.494.O00 en € 1 .799.000 opgenomen . Voor 2O24 en 2O25leveren de exogeen onontkoombare mutaties een voordeel op van respectievelijk € 254.000 en € 1.251.000.

iil'..r: !41 .-r.iri] ,li

WESI LÀND

Exogeen onontkoombaar structureel 1e Actualisatie 2022 -1.350

-1.35C

-1.350

-í.350

2

Leerlingenvervoer (groei)

-370

-37C

-370

-370

3

Dagopvang kinderen

-200

-20c

-200

-200

4

Bijzondere bijstand

-225

-221

-225

-225

5

Gegevensbescherming

-144

-14C

-144

444

6

Overige structurele mutaties < € '100.000

-352

-31i

-317

-317

Wmo (groei)

Overig exogeen onontkoombaar 7

Dienstverlening Sociaal domein

-1.384

-1.384

-1 .384

-1.384

I I

Bevriezing accres Algemene uitkering gemeentefonds

2.24C

4.'185

4.805

2.24C

Aanpassing dividend JUVA

í.00c

't0

Jeugdzorg

-1.721

11

woo

-20c

-200

-20c

-20c

12

I wethouder minder

138

138

138

138

13

Verschuiving kapitaallasten onderwijshuisvesting

c

142

511

í8

14

Rente eÍfecten reserves

61

-26

-18

-9

1

1

25{

1.261

Afronding

fobal éxogêen ononttoombaar

a.$4

.í.78t

Een min-bedrag is een nadeel.

Mutaties 1 tot en 6 betreffen een structurele doorwerking vanuit de 1e Actualisatie 2022 en zijn, voor zover groter dan

€ 50.000, toegelicht in de 1e Actualisatie 2022 die op 30 juni 2022 door uw raad is vastgesteld. De overige exogeen onontkoombare posten zijn in de begroting kort toegelicht in hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen en in diverse begrotingsprogramma's.

B. Mutaties na kaderbrief - CollegewerkpÍogramma Wij willen niet alleen gaan voor een financieel sluitende begroting maar ook blijven investeren in Westland. Deze zaken zijn beschreven in het Collegewerkprogramma dat separaat aan u wordt aangeboden. Waar we extra in investeren wordt in onderstaande tabel samengevat en in de begroting in hoofdstuk 2 en diverse begrotingsprogramma's kort toegelicht.

lcollegewerkprogramma structu reel lSociate aandacht huishoudelijke hulp

z 3 4

lOndermijning

*400

lSportakkoord lSport, uitbreiding 25% regeling

-'t70

-700

-700

-700

-400

-400

-400

-60

-60

-60

-174

-170

-170

GEMEENTE wcSrLA:t'l'D

5

Sport, preventieakkoord

o

Sport, compensatie OZB

7

Speel en ontmoetingsplekken

I

Versterken kwaliteit groen

I

Bewonersinitiatieven groen

10

Subsidieregeling MKB-initiatieven

11

Ond erzoe ksbud get econo m ie

12

lmpact Ondernemen

13

Coóperaties Broekpolder, Oranjepolder

14

-6C

-60

-60

-1 68

-1 68

-1 68

-25C

-250

-254

-1.50C

-1.500

-1.500

-5C

-50

-50

-1 5C

-'150

-1 50

-75

-75

-2t

-25

-25

-1 5C

-1 0c

-50

-5C

Bijdrage Ruimtelijke lnrichtingstafel GreenportsNL

-2C

-2C

-24

-2C

15

Afdekken strategische partnerships

-5C

-5C

-50

-5C

tb

Dienstverlening en organisatie op orde

-'t .51€

-1 .516

- 1 .516

-í .516

17

Klanttevred e n heidsonderzoeke n

AE

-75

-75

-75

18

Publicatie gemeentebesluiten

-57

-57

-57

-57

19

Historisch informatieplatform Erfgoed Westland

-25

-25

.E

20

Ondergrondse afualinzameling

-200

-200

-20c

21

Afualinzameling en verwerking buitengebied

-200

-200

-20c

22

Afualinzameling en verwerking Westland

PM

PM

PM

23

Dekking gesloten systeem aíval

400

400

40c

24

Stelpost nader uit te werken kosten collegewerkprogramma

25

U itvoering

26

Extra inkomsten Rijk en nieuw voor oud

collegewerkprogramma

Totale structurele mutaties collegewerkprogÍamma

-1 68

PM

-20c

-300

-50c

-50c

-2.703

-4.650

-6.188

-6.1 88

15.595

-5.534

-í0.40Í

-í 2.089

3.50G

-í0.401

-1 2.083

3.506

Gollegewerkprog ramma incidenteel 27

Parkachtige inrichting begraaÍplaatsen

28

Vorming reserve voor Brede toegang website

-í.50c

29

Vormin g wooninvesteríngsfonds

-20.00c

30

Vorming Groenfonds

-2.50C

31

Organisatieontwikkeling

Iotale ineidentele mutaties collêgeweÍkpÍogramma

-5C

-85C

-21.904

Dekking incidenteel 32

Dekking reserve Íinanciële soliditeit

20.00c

33

Dekking algemene reserve

4.90C

fotaal incidentele dekking uit reseÍves

21.904

fotaal collegewerkpro gramma

-5.534

Een min-bedrag is een nadeel.

C. Mutaties na kaderbrief - overige mutaties Naast deze investeringen in zaken die in het Collegewerkprogramma zijn opgenomen, zijn er ook nog enkele mutaties in de begroting opgenomen voor het incidenteel voortzetten van bestaand beleid. Deze mutaties staan in de volgende tabel en zijn in de begroting in hoofdstuk 2 en diverse begrotingsprogramma's kort toegelicht.

Overige mulaties incidenteel 1

Voortzetten programma invoering omgevingswet

-843

2

Energietransitie-isoleren

-'l0c

3

Brandingstrategie

-5C

4

lncidentele bijdrage nationaal park Hollandse Duinen

-5C

Eenmalig verlengen uitvoeringregeling toerisme en recreatie

-4t

Juridische kosten handhaving veiligheid

-128

Iotale lncldentcle overlge mutatles

.1.208

( 6

woningen

Dekking incidenteel 7

Dekking algemene reserve

1.208

Totaal overlge mutatlgs

NUL

Een mín-bedrag is een nadeel. NUL = 0 (een 0 wordt niet opgeslagen in een tabel in Parlaeus)

Financiële samenvatting De begroting sluit in 2023, 2024 en 2026 met een structureel saldo van € 0. Voor 2026 is dit saldo bereikt door het opnemen van een post extra inkomsten Rijk en nieuw voor oud van € 15.595.000. Zoals ook in de kaderbrief was gemeld vallen de

inkomstenvanuithetRijkin2026forsterug. Omin2126ookopeensaldovan€0uittekomeniserindatjaardehierboven genoemde stelpost opgenomen. De begroting 2025 sluit met een positief saldo van € 2,2 miljoen. Voor het toezicht van de provincie is met name van belang dat het jaar 2023 structureel sluitend is. Dat betekent dat structurele uitgaven betaald worden uit structurele middelen en dat incidentele uitgaven betaald worden uit incidentele middelen zoals de reserves. ln onderstaande tabel wordt een samenvatting op totalen gegeven van de verschillende structurele en incidentele mutaties in de begroting.

$aldo meorlaronbe g Íotlng 2022-2025 Structurele mutaties kaderbrief

8.028

't0.147

13.04C

-'1.701

Structurele mutaties exogeen onontkoombaar

-2.494

254

1.251

-1.795

Structurele mutaties collegewerkprogramma

-5.534

-10.40í

-12.08S

3.50€

8tÍuctureel saldo

NUL

NUL

2.247

NUL

NUL

2.202

NUL

lncidentele mutaties collegewerkprogramma

-24.900

lncidentele overige mutaties

- 1 .208

Dekking reserves

26.1 08

lncldentoêl seldo

NUL

Saldo moê{arenbegrotlng 2023-2028

NUL

Een min-bedrag is een nadeel. NUL = 0 (een 0 wordt niet opgeslagen in een tabel in Parlaeus)

iGEMEENTE W.ESTLAIID

Financiële positie Financieel siaat de gemeente Westland er goed voor. De herijking van het gemeentefonds valt voor Westland positief

uit. Bovendien beschikt Westland over een goede reservepositie. De goede financièle positie laat onverlet dat wij kritisch blijven kijken naar het nut en de noodzaak van bestaande en nieuwe uitgaven. Moeilijke en soms pijnlijke keuzen zijn daaraan inherent. We kunnen een groot deel van ons collegewerkprogramma bekostigen uit de extra middelen die wij naar venivachting de komende jaren zullen krijgen. Maar er zijn ook zorgpunten. De kosten van het sociaal domein blijven stijgen en het Rijk geeft onvoldoende zekerheid op compensatie hiervan. Ook de kosten van nieuwe taken en de grote opgaven waar we mee te maken hebben, baren zorgen. De invoering van de WOO, de klimaatadaptatie, de energiecrisis en de woningbouw vragen steeds meer geld en capaciteit

van de gemeente. We analyseren de verschillende scenario's en bereiden ons, onder meer met oud-voor-nieuw-keuzes, voor op een situatie waarin de huidige financiële uitgangspunten worden ingehaald door de actualiteit. COMMUNICATIE

Er wordt een persbericht verstuurd op 20 september. De begroting in één oogopslag wordt gepubliceerd in Groot Westland

EXTERN OVERLEG

Niet van toepassing.

VERVOLGTRAJECT

Op 22 september wordt de ontwerpbegroting gepresenteerd en wordt de begroting op de gemeentelijke website geplaaist. Op 5 oktober wordt de begroting behandeld in de auditcommissie en op í november in de verzamelcommissie Bestuur en

economie. Op 9 november vindt besluitvorming in uw raad plaats. Na vaststelling van de begroting door uw raad zal conform de wet een exemplaar naar de provinciale toezichthouder gezonden worden.

Burgemeester en wethouders van Westland,

deb

de

pindler

nds

RAADSBESLUIT

w€atttltD

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Westland; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 september 2022, met de volgende 1 . P rog ram mabeg roti n g 2023

bijlage(n):

-2026 (22-O 17 87 87 )

gelet op het bepaalde in artikel 1 91 van de Gemeentewet, artikel 2 en artikel 6 lid I van de Financiële

verordening gemeente

Westland 2021; gehoord de beraadslagingen van de vergadering van de auditcommissievan

fdatum nog invullen] en (verzamel)raadscom-

missie Bestuur en economie van I november;

besluit: 1. De programma-indeling voor deze raadsperiode vast te stellen zoals opgenomen in de programmabegroting 2023-2026;

2. Jaarschijf 2023 van de programmabegroting 2O2J-2026 vast testellen. 3. De meerjarenramingen voor de jaren 2024-2026 als leidraad voor het te voeren beleid te aanvaarden. 4. De bestedingsplannen reserves zoals die ten grondslag liggen aan de reservemutaties in 2023 vast te stellen 5. Bestemmingsreseryes Groenfonds, Brede toegang en website en WooninvesteringsÍonds in te stellen. Aldus besloten door de raad in zijn openbare vergadering De plv. griffier

de

P. van Oosten

B.R. Are

n 9 november2022,