Voorstel tot vaststelling van jaarschijf 2023 van de programmabegroting 2023-2026
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL
ONDERWERP
Voorstel tot vaststelling van jaarschijf 2023 van de programmabegroting 2023-2026.
AANLEIDING
Als onderdeel van de Planning & Control-cyclus wordt de programmabegroting 2023-2026 aan u voorgelegd. Van deze begroting wordt alleen de jaarschijf 2023 door u vastgesteld. De begroting is het kaderstellende document voor wat betreft beleidsinhoud en bijbehorende middelen en is de eerste begroting die dit college u aanbiedt. De begroting is in het jaar 2023 sluitend waarmee wij als gemeente Westland voldoen aan de begrotingsregels van onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland. Bij het opstellen van de Begroting 2023 hebben wij de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. De Begroting 2023 moet structureel en reëel in evenwicht zijn waarbij structurele uitgaven betaald worden uit structurele middelen en alleen incidentele uitgaven betaald worden uit incidentele middelen zoals de reserves (kortom: een sluitende Begroting 2023); 2. Het Collegewerkprogramma, dat tegelijk met deze begroting aan u is aangeboden, vormt het kader voor deze begroting.
DOELSTELLING
Het vaststellen van de programmabegroting 2023-2026.
ARGUMENTATIE
1.1 Op grond van artikel 2 van de financiële verordening stelt de raad bij aanvang van iedere raadsperiode een programma-indeling voor de komende raadsperiode vast. Op 14 maart 2022 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. In artikel 2 van de financiële verordening is vastgelegd dat de raad bij aanvang van iedere raadsperiode een programma-indeling voor de komende raadsperiode vaststelt. De programmabegroting was tussen 2019-2022 gebaseerd op de taakveldindeling (IV3). Deze indeling was niet zo inzichtelijk. Met de programma-indeling die nu voorligt hebben we de begroting geordend op basis van de opgaven en producten zoals we die binnen de gemeente kennen. Hierdoor zijn we beter in staat om een voor u inzichtelijk en leesbaar document aan te bieden, conform het advies van de Rekenkamercommissie. Deze maatschappelijke opgaven sluiten aan bij de ambities uit het collegewerkprogramma. De vertaling naar de begroting maakt tijdig (bij)sturen op doelen, resultaten en financiën beter mogelijk en maakt transparant hoe onze middelen worden besteed. De raad kan op deze manier beter haar taakstellende en controlerende taak uitvoeren.
Voorgesteld wordt om voorafgaand aan het vaststellen van de ontwerpbegroting 2023-2026 in te stemmen met de nieuwe, in de volgende tabel getoonde programma-indeling die gebaseerd is op de opgaven en producten en de prioriteiten uit het nieuwe collegewerkprogramma.
Programma-indeling Begroting 1. Ruimtelijke Ordening 2. Volkshuisvesting 3. Gebiedsontwikkeling 4. Mobiliteit & Economie 5. Zorg, Welzijn & Cultuur 6. Openbare orde & Veiligheid 7. Sport, Onderwijs en Recreatie 8. Openbare Ruimte 9. Politiek & Bestuur 10. Financiën & Algemene dekkingsmiddelen 11. Organisatie & Overhead
Naast deze programma’s hebben wij op grond van de BBV-regeling zeven verplichte paragrafen opgenomen in de Programmabegroting. 2.1 De begroting moet voor 15 november 2022 bij de provincie Zuid-Holland worden aangeboden en daarvoor tijdig door de raad zijn vastgesteld. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet dient uw raad de begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor zij dient. Vervolgens dienen wij de vastgestelde begroting voor 15 november 2022 aan te bieden aan Gedeputeerde Staten. 3.1 De meerjarenraming wordt niet formeel vastgesteld, maar biedt de nieuwe raad en college wel een basis voor het opstellen van de volgende begroting. Het budgetrecht van de raad krijgt vorm in de jaarlijks vast te stellen begroting. De bijbehorende meerjarenraming is richtinggevend voor het opstellen van de Voorjaarsnota 2023 respectievelijk de begroting 2024. 4.1 Bij het inrichten van een meer gestroomlijnde P&C-kalender is bepaald dat de bestedingsplannen niet meer afzonderlijk maar bij de begroting vastgesteld zullen worden. Bij de inrichting van de huidige gestroomlijnde P&C-kalender in 2011 is bepaald dat de bestedingsplannen van de reserves niet meer afzonderlijk, maar bij de begroting vastgesteld zullen worden. Hieraan wordt invulling gegeven door de in de programma’s gepresenteerde gespecificeerde mutaties in de reserves en de voorzieningen.
Door middel van de vaststelling van de begroting worden tegelijk de reservemutaties in 2023 (en daarmee in feite ook al de daaraan ten grondslag liggende bestedingsplannen) door de raad vastgesteld. Met het oog op transparantie wordt dit besluit ook formeel aan uw raad voorgelegd. In het kader van de P&C cyclus volgen daarop in de uitvoering door middel van een 1e Actualisatie en ProRap zo nodig bijstellingen. 5.1 Het instellen van reserves is een bevoegdheid van de raad. De raad is het bevoegde orgaan om reserves en voorzieningen in te stellen of op te heffen.
Voorgesteld wordt om de
volgende drie bestemmingsreserves per 2023 in te stellen: Groenfonds Doel:
om incidentele impuls(en) te geven aan het groen in gemeente Westland.
Storting:
eenmalig € 2,5 miljoen vanuit de algemene reserve
Maximale hoogte: € 2,5 miljoen Rente:
er wordt geen rente toegevoegd.
Looptijd:
totdat reserve leeg is of de raad besluit deze reserve op te heffen.
Brede toegang en website Doel:
om de dienstverlening te verbeteren willen we een brede toegang realiseren en de website aanpassen.
Storting:
eenmalig € 1,5 miljoen vanuit de algemene reserve
Maximale hoogte: € 1,5 miljoen Rente:
er wordt geen rente toegevoegd.
Looptijd:
totdat reserve leeg is. Wanneer de brede toegang en de aanpassing van de website gerealiseerd zijn
voordat de reserve leeg is wordt het restant van de reserve teruggestort naar de algemene reserve. Wooninvesteringsfonds Doel:
revolverend fonds om starters een betere kans te bieden op de woningmarkt.
Storting:
eenmalig € 20 miljoen vanuit reserve versterken financiële soliditeit
Maximale hoogte: € 20 miljoen Rente:
er wordt geen rente toegevoegd.
Looptijd:
totdat de raad besluit deze reserve op te heffen.
Nadere uitleg revolverend fonds: Een revolverend fonds kan gebruikt worden om projecten te financieren (in plaats van traditionele subsidies). Voor het uitvoeren van activiteiten wordt niet zonder meer een geldbedrag verstrekt, maar een lening die al dan niet met rente wordt terugbetaald. Door aflossing komt het uitgeleende geld terug in het revolverend fonds en is het weer beschikbaar voor nieuwe leningen.
RISICO’S EN KANTTEKENINGEN
Risico’s De gemeentelijke risico’s zijn in de begroting beschreven in de paragraaf risicobeheersing en weerstandsvermogen.
FINANCIËN
De begroting bouwt voort op de op 30 juni 2022 naar u verzonden Kaderbrief 2022. De zogenaamd exogeen onontkoombare ontwikkelingen zaten hier nog niet in. Deze zijn meegenomen bij het opstellen van het collegewerkprogramma.
A. Mutaties na kaderbrief - exogeen onontkoombaar Dit betreft mutaties die, vanuit wettelijke verplichtingen, externe omstandigheden, open-einde regelingen et cetera, niet of in zeer beperkte mate op korte termijn beÏnvloedbaar zijn. Voor 2023 en 2026 hebben wij hiervoor een totaal nadeel van respectievelijk € 2.494.000 en € 1.799.000 opgenomen. Voor 2024 en 2025 leveren de exogeen onontkoombare mutaties een voordeel op van respectievelijk € 254.000 en € 1.251.000.
Mutaties Exogeen onontkoombaar
Bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
Exogeen onontkoombaar structureel 1e Actualisatie 2022 1
Wmo (groei)
-1.350
-1.350
-1.350
-1.350
2
Leerlingenvervoer (groei)
-370
-370
-370
-370
3
Dagopvang kinderen
-200
-200
-200
-200
4
Bijzondere bijstand
-225
-225
-225
-225
5
Gegevensbescherming
-140
-140
-140
-140
6
Overige structurele mutaties < € 100.000
-352
-317
-317
-317
Overig exogeen onontkoombaar 7
Dienstverlening Sociaal domein
-1.384
-1.384
-1.384
-1.384
8
Bevriezing accres Algemene uitkering gemeentefonds
2.240
4.185
4.805
2.240
9
Aanpassing dividend JUVA
1.000
10
Jeugdzorg
-1.721
11
WOO
-200
-200
-200
-200
12
1 wethouder minder
138
138
138
138
13
Verschuiving kapitaallasten onderwijshuisvesting
9
142
511
18
14
Rente effecten reserves
61
-26
-18
-9
1
1
254
1.251
Afronding Totaal exogeen onontkoombaar
-2.494
-1.799
Een min-bedrag is een nadeel.
Mutaties 1 tot en 6 betreffen een structurele doorwerking vanuit de 1e Actualisatie 2022 en zijn, voor zover groter dan € 50.000, toegelicht in de 1e Actualisatie 2022 die op 30 juni 2022 door uw raad is vastgesteld. De overige exogeen onontkoombare posten zijn in de begroting kort toegelicht in hoofdstuk 2 Financiële hoofdlijnen en in diverse begrotingsprogramma’s.
B. Mutaties na kaderbrief - Collegewerkprogramma Wij willen niet alleen gaan voor een financieel sluitende begroting maar ook blijven investeren in Westland. Deze zaken zijn beschreven in het Collegewerkprogramma dat separaat aan u wordt aangeboden. Waar we extra in investeren wordt in onderstaande tabel samengevat en in de begroting in hoofdstuk 2 en diverse begrotingsprogramma’s kort toegelicht.
Nr
Bestuurlijke ambities CWP
Bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
collegewerkprogramma structureel 1
Sociale aandacht huishoudelijke hulp
2
Ondermijning
3
Sportakkoord
4
Sport, uitbreiding 25% regeling
-400
-170
-700
-700
-700
-400
-400
-400
-60
-60
-60
-170
-170
-170
5
Sport, preventieakkoord
-60
-60
-60
6
Sport, compensatie OZB
-168
-168
-168
7
Speel en ontmoetingsplekken
-250
-250
-250
8
Versterken kwaliteit groen
-1.500
-1.500
-1.500
9
Bewonersinitiatieven groen
-50
-50
-50
10
Subsidieregeling MKB-initiatieven
-150
-150
-150
11
Onderzoeksbudget economie
-75
-75
-75
12
Impact Ondernemen
-25
-25
-25
13
Coöperaties Broekpolder, Oranjepolder
-150
-100
-50
-50
14
Bijdrage Ruimtelijke Inrichtingstafel GreenportsNL
-20
-20
-20
-20
15
Afdekken strategische partnerships
-50
-50
-50
-50
16
Dienstverlening en organisatie op orde
-1.516
-1.516
-1.516
-1.516
17
Klanttevredenheidsonderzoeken
-75
-75
-75
-75
18
Publicatie gemeentebesluiten
-57
-57
-57
-57
19
Historisch informatieplatform Erfgoed Westland
-25
-25
-25
-25
20
Ondergrondse afvalinzameling
-200
-200
-200
21
Afvalinzameling en verwerking buitengebied
-200
-200
-200
22
Afvalinzameling en verwerking Westland
PM
PM
PM
23
Dekking gesloten systeem afval
400
400
400
24
Stelpost nader uit te werken kosten collegewerkprogramma
-200
-300
-500
-500
25
Uitvoering collegewerkprogramma
-2.703
-4.650
-6.188
-6.188
26
Extra inkomsten Rijk en nieuw voor oud Totale structurele mutaties collegewerkprogramma
-168
PM
15.595 -5.534
-10.401
-12.089
3.506
-10.401
-12.089
3.506
Collegewerkprogramma incidenteel 27
Parkachtige inrichting begraafplaatsen
28
Vorming reserve voor Brede toegang website
-1.500
29
Vorming wooninvesteringsfonds
-20.000
30
Vorming Groenfonds
-2.500
31
Organisatieontwikkeling Totale incidentele mutaties collegewerkprogramma
-50
-850 -24.900
Dekking incidenteel 32
Dekking reserve financiële soliditeit
20.000
33
Dekking algemene reserve
4.900
Totaal incidentele dekking uit reserves
24.900
Totaal collegewerkprogramma
-5.534
Een min-bedrag is een nadeel.
C. Mutaties na kaderbrief - overige mutaties Naast deze investeringen in zaken die in het Collegewerkprogramma zijn opgenomen, zijn er ook nog enkele mutaties in de begroting opgenomen voor het incidenteel voortzetten van bestaand beleid. Deze mutaties staan in de volgende tabel en zijn in de begroting in hoofdstuk 2 en diverse begrotingsprogramma’s kort toegelicht.
Nr
Overige mutaties
Bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
Overige mutaties incidenteel 1
Voortzetten programma invoering omgevingswet
-843
2
Energietransitie-isoleren woningen
-100
3
Brandingstrategie
-50
4
Incidentele bijdrage nationaal park Hollandse Duinen
-50
5
Eenmalig verlengen uitvoeringregeling toerisme en recreatie
-40
6
Juridische kosten handhaving veiligheid
-125
Totale incidentele overige mutaties
-1.208
Dekking incidenteel 7
Dekking algemene reserve
1.208
Totaal overige mutaties
NUL
Een min-bedrag is een nadeel. NUL = 0 (een 0 wordt niet opgeslagen in een tabel in Parlaeus)
Financiële samenvatting De begroting sluit in 2023, 2024 en 2026 met een structureel saldo van € 0. Voor 2026 is dit saldo bereikt door het opnemen van een post extra inkomsten Rijk en nieuw voor oud van € 15.595.000. Zoals ook in de kaderbrief was gemeld vallen de inkomsten vanuit het Rijk in 2026 fors terug. Om in 2026 ook op een saldo van € 0 uit te komen is er in dat jaar de hierboven genoemde stelpost opgenomen. De begroting 2025 sluit met een positief saldo van € 2,2 miljoen. Voor het toezicht van de provincie is met name van belang dat het jaar 2023 structureel sluitend is. Dat betekent dat structurele uitgaven betaald worden uit structurele middelen en dat incidentele uitgaven betaald worden uit incidentele middelen zoals de reserves. In onderstaande tabel wordt een samenvatting op totalen gegeven van de verschillende structurele en incidentele mutaties in de begroting.
Samenvatting
Bedragen x € 1.000
2023
2024
2025
2026
Saldo meerjarenbegroting 2022-2025 Structurele mutaties kaderbrief
8.028
10.147
13.040
-1.707
Structurele mutaties exogeen onontkoombaar
-2.494
254
1.251
-1.799
Structurele mutaties collegewerkprogramma
-5.534
-10.401
-12.089
3.506
Structureel saldo
NUL
NUL
2.202
NUL
NUL
2.202
NUL
Incidentele mutaties collegewerkprogramma
-24.900
Incidentele overige mutaties
-1.208
Dekking reserves
26.108
Incidenteel saldo
NUL
Saldo meerjarenbegroting 2023-2026
NUL
Een min-bedrag is een nadeel. NUL = 0 (een 0 wordt niet opgeslagen in een tabel in Parlaeus)
Financiële positie Financieel staat de gemeente Westland er goed voor. De herijking van het gemeentefonds valt voor Westland positief uit. Bovendien beschikt Westland over een goede reservepositie. De goede financiële positie laat onverlet dat wij kritisch blijven kijken naar het nut en de noodzaak van bestaande en nieuwe uitgaven. Moeilijke en soms pijnlijke keuzen zijn daaraan inherent. We kunnen een groot deel van ons collegewerkprogramma bekostigen uit de extra middelen die wij naar verwachting de komende jaren zullen krijgen. Maar er zijn ook zorgpunten. De kosten van het sociaal domein blijven stijgen en het Rijk geeft onvoldoende zekerheid op compensatie hiervan. Ook de kosten van nieuwe taken en de grote opgaven waar we mee te maken hebben, baren zorgen. De invoering van de WOO, de klimaatadaptatie, de energiecrisis en de woningbouw vragen steeds meer geld en capaciteit van de gemeente. We analyseren de verschillende scenario’s en bereiden ons, onder meer met oud-voornieuw-keuzes, voor op een situatie waarin de huidige financiële uitgangspunten worden ingehaald door de actualiteit. COMMUNICATIE
Er wordt een persbericht verstuurd op 20 september. De begroting in één oogopslag wordt gepubliceerd in Groot Westland.
EXTERN OVERLEG
Niet van toepassing.
VERVOLGTRAJECT
Op 22 september wordt de ontwerpbegroting gepresenteerd en wordt de begroting op de gemeentelijke website geplaatst. Op 5 oktober wordt de begroting behandeld in de auditcommissie en op 1 november in de verzamelcommissie Bestuur en economie. Op 9 november vindt besluitvorming in uw raad plaats. Na vaststelling van de begroting door uw raad zal conform de wet een exemplaar naar de provinciale toezichthouder gezonden worden.
Burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,
de burgemeester,
A.C. Spindler
B.R. Arends
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Westland; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 september 2022, met de volgende bijlage(n):
1. Programmabegroting 2023-2026 (22-0178787) gelet op het bepaalde in artikel 191 van de Gemeentewet, artikel 2 en artikel 6 lid 1 van de Financiële verordening gemeente Westland 2021; gehoord de beraadslagingen van de vergadering van de auditcommissie van [datum nog invullen] en (verzamel)raadscommissie Bestuur en economie van 1 november;
besluit: 1. De programma-indeling voor deze raadsperiode vast te stellen zoals opgenomen in de programmabegroting 2023-2026;
2. Jaarschijf 2023 van de programmabegroting 2023-2026 vast te stellen. 3. De meerjarenramingen voor de jaren 2024-2026 als leidraad voor het te voeren beleid te aanvaarden. 4. De bestedingsplannen reserves zoals die ten grondslag liggen aan de reservemutaties in 2023 vast te stellen. 5. Bestemmingsreserves Groenfonds, Brede toegang en website en Wooninvesteringsfonds in te stellen. Aldus besloten door de raad in zijn openbare vergadering van 9 november 2022, De plv. griffier
de voorzitter
P. van Oosten
B.R. Arends