Voorstel tot vaststelling jaarschijf 2024 van programmabegroting 2024-2027

RAADSVOORSTEL ONDERWERP

Voorstel tot vaststelling van jaarschijf 2024 van de programmabegroting 2024-2027.

AANLEIDING

Als onderdeel van de Planning & Control-cyclus wordt de programmabegroting 2024-2027 aan u voorgelegd. Van deze begroting wordt alleen de jaarschijf 2024 door u vastgesteld. De begroting is het kaderstellende document voor wat betreft beleidsinhoud en bijbehorende middelen dit college u aanbiedt. De begroting is in het jaar 2024 sluitend waarmee wij als gemeente Westland voldoen aan de begrotingsregels van onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland. Bij het opstellen van de Begroting 2024 hebben wij de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. De Begroting 2024 moet structureel en reëel in evenwicht zijn waarbij structurele uitgaven gedekt worden door structurele middelen en alleen incidentele uitgaven gedekt worden door incidentele middelen zoals de reserves (kortom: een sluitende Begroting 2024); 2.

3. 4. 5. 6.

In deze begroting zijn exogene en onontkoombare ontwikkelingen structureel verwerkt conform Het Financieel Perspectief zoals aan de gemeenteraad ter kennisneming aangeboden op 5 juli 2023; Het gewogen gemiddelde van indexering van goederen, diensten, investeringen en lonen is afgerond 4,2%. Met dit percentage worden de gemeentelijke heffingen en leges verhoogd; Voor het structureel sluitend maken van het boekjaar 2024 is een 2% operatie doorgevoerd. Dit houdt in dat 2% van de beïnvloedbare budgetten is afgeraamd; De begrotingsoverschotten uit de jaren 2024 en 2025 worden gereserveerd voor de ravijnjaren 2026 en 2027; De negatieve begrotingssaldi in 2026 en 2027 zijn, conform het advies van de VNG en de provincie, zichtbaar gemaakt.

DOELSTELLING

Het vaststellen van de programmabegroting 2024-2027.

ARGUMENTATIE

1.1 De begroting moet voor 15 november 2022 bij de provincie Zuid-Holland worden aangeboden en daarvoor tijdig door de raad zijn vastgesteld. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet dient uw raad de begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor zij dient. Vervolgens dienen wij de vastgestelde begroting voor 15 november 2022 aan te bieden aan Gedeputeerde Staten.

PAGINA 1 VAN 5

2.1 De meerjarenraming wordt niet formeel vastgesteld, maar biedt de raad en college wel een basis voor het opstellen van de volgende begroting. Het budgetrecht van de raad krijgt vorm in de jaarlijks vast te stellen begroting. De bijbehorende meerjarenraming is richtinggevend voor het opstellen van de volgende begroting. 3.1 Bij het inrichten van een meer gestroomlijnde P&C-kalender is bepaald dat de bestedingsplannen niet meer afzonderlijk maar bij de begroting vastgesteld zullen worden. In de huidige gestroomlijnde P&C-kalender is bepaald dat de bestedingsplannen van de reserves niet meer afzonderlijk maar bij de begroting vastgesteld worden. Hieraan wordt invulling gegeven door de in de programma's gepresenteerde gespecificeerde mutaties in de reserves en de voorzieningen. Door middel van de vaststelling van de begroting worden tegelijk de reservemutaties in 2024 (en daarmee in feite ook al de daaraan ten grondslag liggende bestedingsplannen) door de raad vastgesteld. Met het oog op transparantie wordt dit besluit ook formeel aan uw raad voorgelegd. In het kader van de P&C cyclus volgen daarop in de uitvoering door middel van een 1e en 2e Voortgangsrapportage zonodig bijstellingen. 4.1 Het instellen van reserves is een bevoegdheid van de raad. De raad is het bevoegde orgaan om reserves en voorzieningen in te stellen of op te heffen.

Voorgesteld wordt om de volgende bestemmingsreserve per 2024 in te stellen: Dekking tekorten ravijn Doel: het opvangen van de financiële tekorten in de ravijnjaren. Storting: begrotingsoverschotten uit 2024 en 2025 Maximale hoogte: € 10 miljoen Rente: er wordt geen rente toegevoegd. Looptijd: totdat reserve leeg is of de raad besluit deze reserve op te heffen. 4.2 Door middel van deze reserve kunnen de geraamde overschotten in de jaren 2024 en 2025 worden benut ter dekking van de tekorten in de ravijnjaren 2026 en 2027. De financiële positie van onze gemeente staat onder druk. Met name in de zogenoemde ravijnjaren 2026 en verder zien we aanzienlijke tekorten met een structureel karakter. Dat belet ons in belangrijke mate om beleidsintensiveringen te ramen, die structurele exploitatielasten met zich meebrengen.

RISICO'S EN KANTTEKENINGEN

Risico’s De gemeentelijke risico’s zijn in de begroting beschreven in de paragraaf risicobeheersing en weerstandsvermogen.

FINANCIËN

De financiële startpositie is gebaseerd op de in november 2022 vastgestelde begroting 2023-2026 die voor de jaren 2023 en 2024 op € 0 sloot en in 2025 € 2,2 miljoen positief. Het ravijnjaar 2026 liet een stelpost van € 16 miljoen negatief zien. Zoals gebruikelijk is het financieel meerjarenperspectief geactualiseerd om de budgettaire ruimte voor de komende jaren te bepalen. Belangrijke onderdelen daarin zijn de effecten van de separate

PAGINA 2 VAN 5

college- en raadsbesluiten, de actualisatie van de raming voor het Gemeentefonds, de structurele doorwerking van de ProRap 2022 en 1e Voortgangsrapportage 2023. In Het Financieel Perspectief 2024-2027 zijn o.a. de exogene ontwikkelingen toegelicht en gekwantificeerd. Het gaat hierbij om onder andere de gestegen prijzen (inflatie), striktere regels omgevingseisen, de gevolgen van de energietransitie en het uitblijven van toegezegde rijksmiddelen binnen het sociale domein. Tegelijkertijd greep het college samen met de gemeenteraad de mogelijkheid aan om beheersmaatregelen te nemen om toe te werken naar een realistische en structureel sluitende begroting. Daarnaast was het ravijnjaar in 2026 doorgetrokken naar 2027. Ook daar moeten en willen we ons op voorbereiden. Ten tijde van de behandeling van Het Perspectief, was het dekkingsvoorstel, dat deels is verwerkt in deze begroting als volgt: We hebben de financiële lucht uit de begroting gehaald (stofkamoperatie); We schrappen oud beleid en stoppen met het uitvoeren van ambities die niet meer actueel zijn; We nemen een taakstelling op van € 1 miljoen voor maatregelen binnen het Sociaal Domein; in deze begroting is deze taakstelling herzien door andere maatregelen; We zorgen voor een realistisch Meerjaren Investerings Plan (MIP). Dat wil zeggen: we brengen alle investeringen – met bijbehorende kapitaallasten - meerjarig in beeld en

-

maken ze realistisch in tijd, budget en capaciteit. In december 2023 wordt het MIP nieuwe stijl in de gemeenteraad behandeld; We laten de OZB niet harder stijgen dan de inflatie. De extra inkomsten als gevolg van deze inflatie bedragen 4,2%, gebaseerd op de consumenten prijsindex (CPI).

PAGINA 3 VAN 5

Omschrijving

Bedragen x € 1.000

2024

Saldo meerjarenbegroting 2023-2026 incl. collegewerkprogramma

2025

2026

2027

0

2.202

-15.595

-15.595

College/raadsbesluiten (tarieven lokale heffingen)

818

818

818

818

College/raadsbesluiten (Huis vd Buurt-centrumplan Honselersdijk)

-29

-28

-27

-27

1.087

1.087

1.087

1.087

Algemene Uitkering september en decembercirculaire 2022

59

18

5.271

Algemene uitkering (aantallen in maatstaven)

994

696

398

-945

OZB areaaluitbreiding

275

550

825

1.100

Reservemutaties

-16

-16

-16

-16

3.188

5.327

-7.239

-13.578

-12.847

-12.324

-12.177

-12.177

219

1.782

1.575

7.439

Indexering OZB (CPI 4,2%)

1.411

1.411

1.411

1.411

Stofkam

1.967

2.177

2.177

2.177

Herziening kaptaallasten

1.108

1.934

3.524

3.461

896

931

931

931

Voorstellen sociaal domein

1.000

1.000

1.000

1.000

Stand begroting na perspectiefbrief

-3.058

2.238

-8.798

-9.336

Reeds besloten:

Structurele effecten ProRap 2022

Stand bijgewerkte begroting na reeds besloten

Uitkomsten perspectiefbrief: Exogene ontwikkelingen inclusief hervormingsagenda jeugd in 2024/25 Meicirculaire 2023

Voorstellen 'oud' exclusief sociaal domein

Er is aanvullende dekking nodig voor het uitvoeren van huidig beleid. Om toch een sluitende begroting voor 2024 te presenteren heeft het college gekozen om aanvullende maatregelen te nemen. Omschrijving

Bedragen x € 1.000

Stand begroting na perspectiefbrief

2024

2025

2026

2027

-3.058

2.238

-8.798

-9.336

Bijstelling budgetten

4.315

4.315

4.315

4.315

Uitbreiding OZB areaal

1.178

1.178

1.178

1.378

Actualisatie kapitaallasten

1.000

Vervallen: voorstellen sociaal domein

-1.000

-1.000

-1.000

-1.000

Indexering leges

344

344

344

344

Overige verschillen t.o.v. perspectiefbrief

-180

149

145

167

Resultaat begroting

2.599

7.224

-3.816

-4.132

Wijzigingen na perspectiefbrief:

Het rijk heeft aangegeven dat het is toegestaan om het 'ravijn’ in 2026 en 2027 te dekken met de positieve resultaten van 2024 en 2025. Hiermee is er ook sprake van een meerjarig sluitende begroting.

PAGINA 4 VAN 5

Omschrijving

Bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Resultaat begroting

2.599

7.224

-3.816

-4.132

Toevoeging begrotingsresultaat aan reserve 'Dekking tekorten ravijn'

-2.599

-7.224

0

0

0

0

-3.816

-4132

Resultaat begroting na toevoeging saldo naar reserve ‘Dekking tekort ravijn

EXTERN OVERLEG

Niet van toepassing.

VERVOLGTRAJECT

Op 5 oktober 2023 wordt de ontwerpbegroting gepresenteerd en wordt de begroting op de gemeentelijke website geplaatst. Op 16 oktober 2023 wordt de begroting besproken in de auditcommissie. Op 8 november 2023 vindt besluitvorming in uw raad plaats. Na vaststelling van de begroting door uw raad wordt conform de wet een exemplaar naar de provinciale toezichthouder gezonden.

Burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,

de burgemeester,

M.L.M. Weerts

B.R. Arends

PAGINA 5 VAN 5

PAGINA 6 VAN 1