Verslag extra bijeenkomst leden commissie Wonen d.d. 5 februari 2025

Verslag bijeenkomst leden commissie Wonen Datum: 5 februari 2025 L o c a t i e : Z a a l A n j e r , V e r d i l a a n , Na a l d w i j k

A a n we z i g : f r a c t i e s W V , V V D, G L , C D A , F v D , L P F , C U / S G P , D 6 6 , P v d A Afwezig met bericht: GBW Bestuurder:

we t h o u d e r C a r l i e k e v a n S t a a l d u i n e n

Voorzitter: Ambtelijke ondersteuning:

dhr. Cor van der Mark

E x t e r n e e x p e r t i s e H u i s v e s t i n g s we t J u s t i o n A d v o c a t e n : Doel van de bijeenkomst Doel van de avond is de informatiebehoefte scherp te krijgen rondom de conceptH u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g 2 0 2 5 e n Hu i s v e s t i n g s w e t 2 0 1 4 e n wa a r m o g e l i j k v r a g e n t e beantwoorden. Eerdere vragen die gesteld zijn in de commissie Wonen van 15 januari 2025 en de r a a d s v e r g a d e r i n g v a n 2 9 j a n u a r i 2 0 2 5 wo r d e n d o o r d e t w e e j u r i d i s c h e e x p e r t s b e a n t w o o r d e n toegelicht. Het gaat om de volgende vragen: 1.

Heeft het college de bevoegdheid om beleidsregels dan wel nadere regels te stellen over

2.

(onderdelen van) de Huisvestingsverordening? M o e t e n d e ‘ v i t a l e b e r o e p e n ’ wo r d e n g e r e g e l d i n d e h u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g , o f i s h e t o o k mogelijk deze vast te leggen in beleidsregels/nadere regels? In het verlengde hiervan is de vraag wie bevoegd is de vitale beroepsgroepen vast te stellen.

3.

A l s d e v e r o r d e n i n g 2 0 2 5 n i e t wo r d t v a s t g e s t e l d , w o r d t d a n t e r u g g e v a l l e n o p d e h u i d i g e huisvestingsverordening (21 juni 2023)?

4.

V e r d u i d e l i j k i n g w a t ‘ r e g i o n a a l ’ i n h o u d t . H e e f t d e r a a d d e b e v o e g d h e i d o m a f t e wi j k e n ? Z o ja, wat gebeurt er dan?

5. 6.

B e t e k e n t " l o k a a l m a a t we r k " v o o r r a n g v o o r m e n s e n u i t d e r e g i o ? W a a r s t a a t d a t d e u r g e n t i e s t e n k o s t e v a n l o k a a l m a a t we r k g a a n ?

De vragen worden hierna behandeld. Daarna is er ruimte voor het stellen van andere vragen. M o g e l i j k k u n n e n a n t w o o r d e n n i e t t e r p l e k k e g e g e v e n w o r d e n . I n d a t g e v a l z a l d e b e a n t wo o r d i n g s c h r i f t e l i j k wo r d e n t e r u g g e k o p p e l d i n h e t v e r s l a g .

Vraag 1: Heeft het college de bevoegdheid om beleidsregels dan wel nadere regels te stellen over (onderdelen van) de Huisvestingsverordening? A n t wo o r d : De bevoegdheid tot het vaststellen van de Huisvestingsverordening ligt bij de gemeenteraad. In d e H u i s v e s t i n g s w e t i s n a d e r g e s p e c i f i c e e r d we l k e m a a t r e g e l e n d e g e m e e n t e r a a d i n d e huisvestingsverordening in kan voeren. De mogelijkheid om in de huisvestingsverordening regels te stellen, is beperkt in die zin dat dit uitsluitend mogelijk is als dat noodzakelijk en geschikt is voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan w o o n r u i m t e . O n d e r b o u wi n g d a a r v a n i s n o d i g e n d i e n t v o o r a f p l a a t s t e v i n d e n ( v . Delegatie van de bevoegdheden van de gemeenteraad naar het college is niet mogelijk voor wat b e t r e f t ‘ f u n d a m e n t e l e p u n t e n ’ v a n d e H u i s v e s t i n g s we t . W e l m o g e n d e u i t v o e r i n g s a s p e c t e n w o r d e n g e d e l e g e e r d . D e z e u i t v o e r i n g s a s p e c t e n k u n n e n wo r d e n v a s t g e l e g d i n b e l e i d s r e g e l s / n a d e r e regels.

Voor wat betreft de urgentieregeling geldt dat de gemeenteraad de bevoegdheid heeft om, ook zonder dat hierbij sprake hoeft te zijn van schaarste, een urgentieregeling in de huisvestingsverordening op te nemen om op deze manier voorrang te geven aan groepen woningzoekenden die dringend een woning nodig hebben. De indeling van woningzoekenden in de urgentiecategorieën is een specifieke bevoegdheid van het college (die kan worden gemandateerd aan bijvoorbeeld een woningcorporatie of urgentiecommissie).

V r a a g 2 : M o e t e n d e ‘v i t a l e b e r o e p e n ’ w o r d e n g e r e g e l d i n d e h u i s v e s t i n g s v e r o rd e n i n g , o f i s h e t ook mogelijk deze vast te leggen in beleidsregels/nadere regels. In het verlengde hiervan is de vraag wie bevoegd is de vitale beroepsgroepen vast te stellen. A n t wo o r d : O p g r o n d v a n a r t i k e l 1 4 l i d 3 j o 2 l i d 1 Hu i s v e s t i n g s w e t i s d e g e m e e n t e r a a d b e v o e g d o m i n d e huisvestingsverordening te bepalen dat er bij maatschappelijke en economische binding voorrang k a n w o r d e n g e g e v e n a a n wo n i n g z o e k e n d e n d i e e e n v i t a a l b e r o e p u i t o e f e n e n i n d e g e m e e n t e . D i t is uitsluitend mogelijk als dat noodzakelijk en geschikt is voor het bestrijden van onevenwichtige e n o n r e c h t v a a r d i g e e f f e c t e n v a n s c h a a r s t e a a n w o o n r u i m t e . O n d e r b o u wi n g i s d e r h a l v e noodzakelijk, waarbij onderbouwd moet worden: 1. Waarom de beroepsgroep vitaal is voor de gemeente en; 2. 3.

Waarom binnen de gemeente schaarste is aan deze beroepsgroepen en; Waarom binnen de gemeente schaarste is aan woonruimte voor deze beroepsgroepen.

D e g e m e e n t e r a a d h e e f t o m d i e r e d e n o o k d e m o g e l i j k h e i d o m e e n m a x i m u m a a n t a l wo o n r u i m t e vast te stellen per beroepsgroep. ‘ L o k a a l m a a t w e r k ’ i s ( e n wo r d t ) g e r e g e l d i n a r t i k e l 3 : 8 H u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g . De m o g e l i j k h e i d om categorieën aan te wijzen is gedelegeerd aan het college (lid 3). Gelet op de in de Memorie van Toelichting genoemde beperkte delegatie-mogelijkheid (delegatie is uitsluitend mogelijk v.w.b. ‘uitvoeringsaspecten’) is het de vraag of dit in lijn is met de aard en strekking van de h u i d i g e Hu i s v e s t i n g s we t . H e t v a s t s t e l l e n v a n c a t e g o r i e ë n l i j k t e e n ‘ f u n d a m e n t e e l p u n t ’ . De bevoegdheid tot het aanwijzen van ‘vitale beroepen’ ligt dus bij de gemeenteraad. Aangezien d e H u i s v e s t i n g s w e t e e n u i t p u t t e n d e r e g e l i n g i s , d i e n t a a n wi j z i n g v a n d e v i t a l e b e r o e p e n p l a a t s t e vinden in de huisvestingsverordening. V o o r d e G e m e e n t e W e s t l a n d i s e r o p d i t m o m e n t n o g g e e n s c h a a r s t e o n d e r b o u wi n g v o o r v i t a l e beroepen.

Mocht uit een nog uit te voeren onderzoek volgen dat sprake is van schaarste, is het m o g e l i j k o m d o o r m i d d e l v a n e e n wi j z i g i n g s b e s l u i t v a n d e g e m e e n t e r a a d o p e e n l a t e r m o m e n t d e vitale beroepen vast te stellen in de huisvestingsverordening. Dat betekent dat de huidige Huisvestingsverordening kan worden vastgesteld en via een later wijzigingsbesluit van de gemeenteraad aanpassing van artikel 3:8 Huisvestingsverordening kan plaatsvinden. Immers is de huidige delegatiebepaling o.i. niet in lijn met de huidige H u i s v e s t i n g s w e t . Da a r o v e r m o e t d a n a f s t e m m i n g m e t d e w o n i n g m a r k t r e g i o p l a a t s v i n d e n e n a d v i e s worden gevraagd aan gedeputeerde staten. Op de aanvullende vraag hoe ruim het begrip ‘vitaal beroep’ is (als voorbeeld werd genoemd of de ‘ v r i j w i l l i g e b r a n d w e e r ’ h i e r o n d e r z o u k u n n e n v a l l e n ) , i s g e a n t w o o r d : He t i s v o o r g e m e e n t e n m o g e l i j k o m z e l f i n v u l l i n g t e g e v e n a a n h e t b e g r i p ‘ v i t a a l b e r o e p ’ , z o l a n g d i t w o r d t o n d e r b o u wd i n de Huisvestingsverordening.

Op de aanvullende vraag of de onderverdeling in categorieën woningzoekenden in de Huisvestingsverordening in percentages kan plaatsvinden, wordt bevestigend geantwoord. O p d e a a n v u l l e n d e v r a a g h o e h e t z i t m e t d e c a t e g o r i e ‘ s t a r t e r s e n d o o r s t r o m e r s ’ , i s g e a n t wo o r d : V o o r d e c a t e g o r i e s t a r t e r s e n d o o r s t r o m e r s i s e r o p d i t m o m e n t a l e e n s c h a a r s t e o n d e r b o u wi n g voor de Gemeente Westland. Deze categorieën zouden dus, indien gewenst, al in de H u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g k u n n e n wo r d e n o p g e n o m e n . Da t z o u w e l b e t e k e n e n d a t e r ( o p n i e u w ) o v e r l e g m o e t p l a a t s v i n d e n m e t d e wo n i n g m a r k t r e g i o e n a d v i e s w o r d e n g e v r a a g d a a n d e gedeputeerde staten. Voor de huidige ter vaststelling voorliggende Huisvestingsverordening heeft d i e a f s t e m m i n g a l p l a a t s g e v o n d e n e n i s i n s t e m m i n g v e r l e e n d . O o k h i e r v o o r g e l d t d a t wi j z i g i n g n a v a s t s t e l l i n g v a n d e H u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g d e s g e we n s t k a n p l a a t s v i n d e n v i a e e n wijzigingsbesluit van de gemeenteraad (al dan niet nadat ook de schaarsteonderbouwing van de vitale beroepen is afgerond).

Vraag 3: Als de verordening 2025 niet wordt vastgesteld, wordt dan teruggevallen op de huidige huisvestingsverordening (21 juni 2023)? A n t wo o r d : I n d i e n e r g e e n n i e u we H u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g wo r d t a a n g e n o m e n , b l i j f t d e h u i d i g e Huisvestingsverordening (21 juni 2023) gelden. In de Huisvestingsverordening van 21 juni 2023 is g e s t e l d d a t v o o r r a n g k a n wo r d e n v e r l e e n d ‘ b i n n e n h e t w e t t e l i j k m a x i m a a l t o e g e s t a n e p e r c e n t a g e ’ e n i s i n d e t o e l i c h t i n g v e r w e z e n n a a r d e Hu i s v e s t i n g s w e t 2 0 1 4 . O . i . i s d a t e e n ‘ d y n a m i s c h e ’ verwijzing. Dat betekent dat de huidige Huisvestingsverordening (21 juni 2023) verwijst naar de g e w i j z i g d e H u i s v e s t i n g s w e t 2 0 1 4 , z o a l s d i e g e l d t v a n a f 1 j a n u a r i 2 0 2 4 . D e r h a l v e k a n d u s wo r d e n aangesloten bij het huidige artikel 14 Huisvestingswet (50%). D e s o n d a n k s i s h e t w e n s e l i j k z i j n d a t d e n i e u w e Hu i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g w o r d t v a s t g e s t e l d . I n d e voorliggende Huisvestingsverordening wordt immers in de toelichting verwezen naar de huidige w e t g e v i n g .

B o v e n d i e n w o r d e n e r o o k a n d e r e w i j z i g i n g e n i n d e H u i s v e s t i n g s v e ro r d e n i n g voorgesteld waarover al wel overeenstemming is.

V r a a g 4 : V e r d u i d e l i j k i n g w a t ‘r e g i o n a a l ’ i n h o u d t . H e e f t d e r a a d d e b e v o e g d h e i d o m a f t e w i j k e n ? Z o j a , wa t g e b e u r t e r d a n ? A n t wo o r d : B i j d e v o o r b e r e i d i n g v a n d e v a s t s t e l l i n g ( o f wi j z i g i n g ) v a n d e h u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g d i e n t afstemming plaats te vinden met de colleges van de overige gemeenten die deel uitmaken van de w o n i n g m a r k t r e g i o . D e w o n i n g m a r k t r e g i o i s i n a r t i k e l 1 l i d 1 o n d e r 2 Hu i s v e s t i n g s we t g e d e f i n i e e r d als ‘gebied dat vanuit het oogpunt van het functioneren van de woningmarkt als een geheel kan worden beschouwd.’ D i t i s e e n a n d e r e d e f i n i t i e d a n z o a l s b e d o e l d i n d e W o n i n g we t ( o p g r o n d d a a r v a n n e e m t d e G e m e e n t e W e s t l a n d d e e l i n d e ‘ w o n i n g m a r k t r e g i o ’ ‘ H a a g l a n d e n / M i d d e n - Ho l l a n d / R o t t e r d a m ’ . Afwijking van de afstemmingsverplichting is niet mogelijk.

Vraag 5: Betekent "lokaal maatwerk" voorrang voor mensen uit de regio? A n t wo o r d : Het is voor gemeenten mogelijk om bij het verlenen van huisvestingsvergunningen voor maximaal 5 0 % v a n d e a a n g e we z e n c a t e g o r i e ë n v a n w o o n r u i m t e n v o o r r a n g t e g e v e n a a n w o n i n g z o e k e n d e n met maatschappelijke of economische binding aan de regio. Vóór 1 januari 2024 was het

percentage dat met voorrang aan woningzoekenden met lokale binding (aan een tot de gemeente behorende kern) mocht worden verleend, gemaximeerd tot 25% (50% van de hiervoor genoemde 5 0 % ) . Ná 1 j a n u a r i 2 0 2 4 i s d i t p e r c e n t a g e l o s g e l a t e n , wa a r d o o r g e m e e n t e n d e r u i m t e v a n maximaal 50% op grond van de lokale behoeften zelf kunnen verdelen. Gemeenten kunnen op d e z e w i j z e m a a t we r k l e v e r e n o p b a s i s v a n d e l o k a l e e n r e g i o n a l e b e h o e f t e n . D e g e m e e n t e r a a d kan zelf bepalen of ze kiest voor binding met: 1. de woningmarktregio; 2. 3.

de gemeente; of een deel van de gemeente.

Ook hier geldt dat onderbouwing moet plaatsvinden van het percentage in de huisvestingsverordening.

Vraag 6: Waar staat dat de urgenties ten koste van lokaal maatwerk gaan? A n t wo o r d : De mogelijkheid om voorrang te geven aan woningzoekenden die economisch of maatschappelijk gebonden zijn aan de regio of aan de gemeente en de mogelijkheid urgentiecategorieën kunnen naast elkaar worden gehanteerd. Urgentie kan in dat geval wel ten koste gaan van het percentage d a t m a g w o r d e n b e s t e e d a a n l o k a a l m a a t w e r k . D a t s t a a t i n a r t i k e l 1 4 l i d 5 H u i s v e s t i n g we t e n c o n c r e e t k o m t h e t e r o p n e e r d a t u r g e n t i e t e n k o s t e g a a t v a n l o k a a l m a a t we r k i n d i e n : 1. een gemeente in de verordening heeft bepaald dat een urgente groep ook maatschappelijk of economische binding moet hebben; of 2. binnen de groep personen die urgentie krijgen extra voorrang gegeven wordt aan woningzoekenden die maatschappelijke of economische binding hebben. A a n g e z i e n ‘ l o k a a l m a a t w e r k ’ s i n d s 1 j a n u a r i 2 0 2 4 d o o r g e m e e n t e n z e l f ( b r e d e r) m a g w o r d e n ingevuld (tot 50%), gaat de categorie ‘urgentie’ af van het maximaal toegestane percentage 50%. In de huidige urgentieregeling van de Gemeente Westland is bepaald dat de sprake moet zijn van maatschappelijke binding met de Gemeente Westland om aanspraak te kunnen maken op urgentie.

Dat betekent dat onder de huidige regeling urgentie ten koste gaat van het ‘lokaal m a a t we r k ’ ( d u s v a n d e 5 0 % m o e t w o r d e n a f g e t r o k k e n ) .

Extra vragen: V r a a g 7 : V i t a l e b e r o e p e n v r a g e n o m s c h a a r s t e o n d e r b o u wi n g . P e r wa n n e e r k a n d a t ? K a n d a t o o k h a l v e r we g e h e t j a a r ? A n t wo o r d : In principe zou het onderzoek morgen kunnen starten als de raad dat wil. De raad kan dat zelf doen of opdragen aan het college. Overigens is hiertoe al een motie ingediend. De uitkomsten van het onderzoek kunnen worden opgenomen in de nu voorliggende huisvesting middels een a a n p a s s i n g d o o r d e r a a d . D e u i t k o m s t e n k u n n e n o o k i n e e n n i e u w e Hu i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g 2 0 2 6 w o r d e n o p g e n o m e n . De v o o r l i g g e n d e H u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g 2 0 2 5 i s n a m e l i j k e e n b e l e i d s a r m e reparatie-verordening ten opzichte van de huidige Huisvestingsverordening 2023.

V r a a g 8 : K a n n a d r u k k e l i j k i n h e t r a a d s v o o r s t e l w o r d e n o p g e n o me n d a t d e v o o r l i g g e n d e H u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g 2 0 2 5 e e n b e l e i d s a r me a a n p a s s i n g i s v a n d e H u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g 2023? A n t wo o r d : D i t w o r d t o p g e n o m e n i n d e o m s c h r i j v i n g v a n h e t a g e n d a p u n t Hu i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g o p d e agenda van de commissie Wonen en Flora van 12 februari a.s.

V r a a g 9 : I s h e t b e g r i p ‘o n e v e n w i c h t i g e e n o n r e c h t v a a r d i g e e f f e c t e n ’ z o a l s b e d o e l d i n d e Huisvestingswet 2014 een relatief of absoluut begrip? A n t wo o r d ( v a n J u s t i o n ) : “Wij vatten de vraag zo op dat verduidelijking wordt gevraagd over de wijze waarop ‘ o n e v e n w i c h t i g e e n o n r e c h t v a a r d i g e e f f e c t e n ’ m o e t wo r d e n o n d e r b o u w d . I s d i t i n v e r g e l i j k i n g t o t de lokale omstandigheden of de landelijke omstandigheden? Een regeling inzake woonruimteverdeling mag alleen worden vastgesteld indien dat noodzakelijk is voor het tegengaan van de onrechtvaardige en onevenwichtige effecten van schaarste aan woonruimte. Voor de onderbouwing hiervan is in de Memorie van Toelichting van de (oude) Huisvestingswet 2014 het volgende toegelicht (Kamerstukken II 2009/10, 32 271, nr. 3, p. 18 en : ‘Het aantonen van de schaarste is een wezenlijk punt. Immers de onderbouwing voor het instellen van een huisvestingsverordening dient overtuigend te zijn. Onnodige regelgeving op lokaal niveau m o e t w o r d e n v e r m e d e n . Ui t g e l e g d m o e t w o r d e n i n we l k d e e l v a n d e v o o r r a a d d e s c h a a r s t e z i c h v o o r d o e t e n o p w e l k e wi j z e m e n t o t d i e v a s t s t e l l i n g i s g e k o m e n .

V e r v o l g e n s i s d e v r a a g a a n d e o r d e o f d e z e s c h a a r s t e t o t o n e v e n wi c h t i g e e n o n r e c h t v a a r d i g e e f f e c t e n l e i d t . P a s d i e c o m b i n a t i e (er ís schaarste én die leidt tot onevenwichtige en onrechtvaardige effecten) rechtvaardigt overheidsingrijpen. Voor het aantonen van de hier bedoelde negatieve effecten van schaarste kan de gemeente gebruik maken van diverse bronnen zoals landelijke databestanden, landelijke onderzoeken, lokale onderzoeken en gegevens uit verhuurregistraties. (…) Wanneer een gemeenteraad constateert dat één of meer van de hierboven genoemde omstandigheden zich voordoen in de betrokken gemeente, kan de gemeenteraad een huisvestingsverordening vaststellen. (…). Immers via de woonruimteverdeling wordt geen schaarsteprobleem opgelost, maar de met schaarste gepaard gaande onrechtvaardige effecten worden gemitigeerd. ’ D e g e m e e n t e r a a d i s v e r d e r v e r p l i c h t t e o n d e r b o u w e n wa a r o m d e m a a t r e g e l t o t h e t v e r l e n e n v a n voorrang aan woningzoekenden met maatschappelijke of economische binding in het licht van de lokale situatie noodzakelijk is.

Indien de gemeenteraad besluit tot het aanwijzen van vitale beroepen in de huisvestingsverordening dient ook daarvan de noodzaak, geschiktheid en proportionaliteit ervan a a n t e wo r d e n g e t o o n d o p b a s i s v a n d e l o k a l e o m s t a n d i g h e d e n . W i j v e r wi j z e n i n d i t k a d e r n a a r K a m e r s t u k k e n I I 2 0 2 1 / 2 2 , 3 6 1 9 0 , n r . 3 , p . 3 4 . Gelet op het voorgaande is o.i. sprake van een relatief begrip c.q. zal aan de hand van de o m s t a n d i g h e d e n b i n n e n d e G e m e e n t e W e s t l a n d m o e t e n wo r d e n o n d e r b o u w d d a t s p r a k e i s v a n s c h a a r s t e d i e l e i d t t o t o n e v e n wi c h t i g e e n o n r e c h t v a a r d i g e e f f e c t e n . ”

Vervolgprocedure: -

De g r i f f i e s t u u r h e t v e r s l a g v a n d e z e b i j e e n k o m s t o p v r i j d a g 7 f e b r u a r i a . s . n a a r d e r a a d . De Hu i s v e s t i n g v e r o r d e n i n g 2 0 2 5 w o r d t o p n i e u w g e a g e n d e e r d v o o r d e c o m m i s s i e W o n e n e n Flora van dinsdag 12 februari 2025 en daarna aangeboden voor behandeling in de gemeenteraadsvergadering van woensdag 19 februari 2025.

-

Andere gemeenten zijn al gestart met de voorbereidingen voor het opstellen van een Huisvestingsverordening 2026. In de commissie Wonen en Flora van 12 februari a.s. wordt met de commissie de planning aan de orde gesteld voor deze volgende versie van de h u i s v e s t i n g s v e r o r d e n i n g . A a n d e c o m m i s s i e z a l g e v r a a g d wo r d e n h o e z i j h i e r i n wi l l e n wo r d e n meegenomen.