CConstaterende datWestland
Koppel je AI →
Document · PDF

Tussentijdse Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkeling 2026 TMPG 2026 [26-0171843]

Commissie Bestuur en Economie 26 november 2026, gemeente WestlandBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van het Tussentijdse Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkeling 202610.807 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

ALG HS 007 26-0171843 TUSSENTIJDSE MEERJARENPERSPECTIEF GEBIEDSONTWIKKELING TMPG 2026 Auteur(s) W. van der Meij en I. Slettenhaar Datum 8 oktober 2026 Versie 1.1 Status Definitief T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 2 V A N 2 7 26-0171843 Samenvatting Voor u ligt het Tussentijdse Meerjarenperspectief G ebiedsontwikkeling 2026, afgekort het TMPG 2026 . Het TMPG 2026 geeft de stand van zaken van de pro jecten weer op basis van de inzichten tot 1 juli 2026. Daarnaast geeft het inzi cht in de nog te verwachten kosten en opbrengsten voor de resterende looptijd van de proj ecten en de bijhorende verwachte eindresultaten. In 2026 kent de gemeente 4 grondexp loitaties, 2 deelnemingen, een daarvan die gronden overneemt uit de resterende grondbank en 43 projecten waar faciliterend grondbeleid wordt toegepast. Wet versterking regie volkshuisvesting Per 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshu isvesting in werking getreden. In deze wet is een instructieregel opgenomen die voorschrijft dat gemeent en met minder dan 25,6% sociale huur in de bestaande woningvoorraad bij nieuwbouw minima al 30% sociale huur moeten programmeren. Dit binnen de bredere norm dat twee derde van de ni euwbouwwoningen betaalbaar moet zijn.

Voor de gemeente Westland betekent dit dat een opga ve die voorheen primair bestuurlijk en regionaal werd afgesproken, nu wettelijk wordt vera nkerd. Rijk en provincie sturen hierdoor actief op naleving van deze norm, waardoor de gemeentelijk e beleidsvrijheid over de woningbouwprogrammering word t ingeperkt. Hierdoor k an de financiºle haalbaarheid van projecten onder druk komen te staan. Geopolitieke onrust Ontwikkelingen op economisch en geopolitiek gebied zorgen voor toenemende onzekerheid bij de toekomstige kostenontwikkeling binnen gebiedsont wik kelingen. In het eerste halfjaar van 2026 is er sprake geweest van een duidelijke stijging van d e kosten voor bouw - en woonrijp maken van grond voor gebiedsontwikkelingen . Deze stijging wor dt veroorzaakt door een combinatie van fac- toren, zoals oorlogen en handelsbelemmeringen, stij gende brandstofprijzen en inflatie . Met name de kosten van civieltechnische werkzaamheden, zoals betonwerken, asfaltwerken en kunstwerken lijken erg snel te stijgen. De potentiºle gevolgen hiervan worden naar verwachting met na me zichtbaar bij actieve grondexploitaties, waar de ge meente zelf financiële risico’s draagt. Facilite- rende projecten worden naar verwachting in veel min dere mate geraakt. Kostenstijgingen zijn daar grotendeels voor rekening van de initiatiefnem er.

Deze ontwikkeling is nog niet meegenomen in de ramingen, maar wordt verwerkt in het MPG 2027 . De Westlandse Grondexploitaties De gemeente Westland kent op dit moment 4 grondexpl oitaties, namelijk Flora Campus, Hoogeland gemeentekantoor Monster en Zuidgeestlaan. In de onderstaande tabel worden de netto contante waarde, de verliesvoorzieningen en de risi cobedragen van de grondexploitaties weerge- geven.

T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 Voorziening toekomstig tekort | MPG 2026 | Tmpg 2026 | NVT voorziening | Verschil | V (2) - (1) | V/N Flora Campus | 6.997.000€ | 7.798.000€ | 801.000€ | V Hoogeland | -€ | -€ | -€ | NVT Gemeentekantoor Monster | 414.000€ | 414.000€ | -€ | NVT Zuidgeestlaan | -€ | 30.000€ | 30.000€ | V subtotaal voorziening | 7.411.000€ | 8.212.000€ | 831.000€ | N Risico’s grondexploitaties | MPG 2026 | Tmpg 2026 Verschil (2) - (1) | V/N Flora campus | 12.875.000€ | 12.875.000€ | -€ | V Hoogeland | 110.000€ | 110.000€ | -€ | V Gemeentekantoor Monster | 4.000€ | 4.000€ | -€ | V Zuidgeestlaan | 347.000€ | 347.000€ | -€ | N Projectspecifieke risico’s | 13.336.000€ | 13.336.000€ | -€ | N Overzicht kerncijfers grondexploitaties De grondbank en deelnemingen De gemeente participeert in twee deelnemingen . Van Ontwikkelingsbedrijf de Westlandse Zoom (OBWZ) is de gemeente 50% aandeelhouder en van Ontwikkelingsmaatschappij het Nieuwe West- land (ONW) 88% aandeelhouder. Contractueel is afgesproken dat kosten met betrekking op de gronden uit de grondbank worden vergoed via de deelnemingen. Daardoor sluit de grondbank OBWZ op een netto contante waarde van € 0.

De grondbank ONW is opgeheven bij het MPG 2026, omdat alle gronden zijn geleverd . De deelnemingen herzien hun grondexploit aties ØØn keer per jaar. Deze herzieningen worden meegenomen in het MPG 2027. In het TMPG zijn normaal gesproken geen wijzigingen opgenomen ten opzichte van het MPG 2026. Echter de grondexploitatie van ONW is door het uittreden van BNG in juli herzien. Hie rdoor is in het TMPG 2026 voor ONW zowel de geactualiseerde grondex- ploitatie, als de toename van het gemeentelijk aandeel van 38% naar 88% meegenomen. De waar- dering van de aandelen, op basis van de recent vastgestelde grondexploitatie en risico’s die de gemeente nu nog voorziet, is € 0,32 miljoen positiever dan vastgesteld bij het MPG. De projecten met faciliterend grondbeleid De gemeente heeft bij het TMPG 43 faciliterende ontwikkelingen. Ten opzichte van het MPG 2026 zijn er 5 bijgenomen. In het TMPG wor den de 4 meest omvangrijke projecten afzonderlijk inzichte- lijk gemaakt. De overige 39 projecten worden samengevoegd weergegeven. De totale verliesvoor- ziening voor alle 42 faciliterende ontwikkelingen stijgt met € 0,17 miljoen. Het toegenomen verlies is vooral het gevolg van de inzet van uren die niet meer verhaald konden worden binnen de af- spraken uit gesloten anterieure overeenkomsten. De gestegen verliesvoorziening wordt verrekend met de Reserve Gebiedsontwikkeling.

In de onderstaande tabel worden de vers chillen van de faci- literende ontwikkelingen weergegeven. Overzicht kerncijfers projecten met faciliterend grondbeleid P A G I N A | 3 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 Afwijkingen ten opzichte van de begroting huidig jaar Ten opzichte van het MPG worden in 2026 naar verwachting € 8,7 miljoen meer lasten en € 0,15 miljoen meer baten gerealiseerd. Dit betreffen vooral faseringsverschillen . Deze uitgaven en in- komsten schuiven op in de tijd. De belangrijkste afwijkingen zijn bij Flora Campus Westland en Grondbank OBWZ. Overzicht afwijkingen ten opzichte van de begroting huidig jaar Voor Flora Campus Westland worden circa € 2,9 miljoen minder kosten en € 5,9 miljoen minder opbrengsten verwacht. De voornaamste oorzaak is vertraging bij de laatste verwervingen . De ver- werving van het gebied rond WHC zal niet eerder dan in 2027 plaatsvinden. De start bouw van Voorzieningencluster fase 1 (en daarmee de grondopbrengsten) schuift ook naar 2027, evenals diverse kosten voor het bouwrijp maken. Bij Grondbank OBWZ worden aanzienlijk minder ko sten en meer opbrengsten verwacht.

De ge- raamde kosten voor verwervingen van gronden (€ 8,0 miljoen) worden naar verwachting gedeelte- lijk in 2026 gerealiseerd (€ 2,3 miljoen), omdat de onderhandelingen meer tijd kosten dan voor- zien. Er worden in 2026 naar v erwachting meer gronden van de grondbank afgenomen (€ 15,9 mil- joen, € 6 miljoen meer dan begroot). OBWZ betaalt voorschotten als vooruitbetaling op af te ne- men gronden. De uitnamen uit de grondbank worden verantwoord bij definitieve overdracht van de gronden. Risico’s en reserves In de onderstaande tabel zijn de gekwantificeerde risico’s opgenomen en vergeleken met de om- vang van de Reserve Gebiedsontwikkeling. Het huidige saldo van de reserve bedraagt 16,8 mil- joen, rekening houdend met de onttrekkingen uit het TMPG 2026. Daarnaast zijn de risico’s geste- gen met € 0,16 miljoen naar € 15,5 miljoen. De ratio verslechterd hierdoor van 1,17 naar 1,09. Risico’s | MPG 2026 | TMPG 2026 Grondexploitaties | 13.336.000€ | 13.336.000€ Grondbanken | -€ Facilitair grondbeleid | 2.001.000€ | 2.158.000€ Totale risico’s | 15.337.000€ | 15.494.000€ Reserve Gebiedsontwikkeling | € | 18.018.000€ | 16.819.000 Ratio reserve/risico’s | 1,17 | 1,09 Overzicht ratio reserve en gewogen risico’s.

P A G I N A | 4 | V A N | 2 7 T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 5 V A N 2 7 26-0171843 Inhoudsopgave Samenvatting ...................................... ................................................... ............................ 2 1. Inleiding ......................................... ................................................... ........................... 6 1.1 Aanleiding ........................................ ................................................... ........... 6 1.2 Algemene actualiteiten ............................ ................................................... ..... 6 1.3 Leeswijzer ........................................ ................................................... ........... 7 2. De Westlandse Grondexploitaties ................... ................................................... ............ 8 2.1 Flora Campus ...................................... ................................................... ........ 9 2.2 Hoogeland ......................................... ................................................... .........11 2.3 Gemeentekantoor Monster ........................... ...................................................

12 2.4 Zuidgeestlaan ..................................... ................................................... ........13 3. Grondbanken ....................................... ................................................... .....................15 3.1 Westlandse Zoom-grondbank, ........................ ..................................................1 5 4. Toelichting op de Westlandse deelnemingen .......... ................................................... ....17 5. Projecten faciliterend grondbeleid ................ ................................................... ............20 5.1 Wateringen Noord .................................. ................................................... .....20 5.2 Liermolen Molensloot .............................. ................................................... ....21 5.3 ABC Westland ...................................... ................................................... ......22 5.4 De Driesprong ..................................... ................................................... .......22 5.5 Overige facilitaire projecten ..................... ................................................... ....23 5.6 Jaarschijf 2026 facilitaire projecten ............. ................................................... .24 6. Samenvatting Reserves, voorzieningen en risico’s ..................................................

.....25 7. Verklarende woordenlijst .......................... ................................................... ................26 T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 6 V A N 2 7 26-0171843 1. Inleiding 1.1 Aanleiding Voor u ligt het Tussentijdse Meerjarenp erspectief G ebiedsontwikkeling 2026, afgekort het TMPG 2026 . In het TMPG actualiseren we de ramingen op basis van de laatste inzichten. Wijzigingen in parameters voor rente, kosten en opbrengsten worden alleen geactualiseerd bij het jaarlijkse MPG. De gemeente maakt onderscheidt in drie typen p rojecten: Actieve projecten/Bouwgronden in Exploitatie (BIE) Bij actieve projecten zorgt de gemeente er zelf voo r dat de grond geschikt wordt gemaakt voor een bouwplan. Het startpunt van een BIE is het raad sbesluit met de vaststelling van de grondexploitatie, inclusief begrotingswijziging. Grondbanken/ Publiek-Private Samenwerkingen (PPS) Een bijzondere categorie zijn de gemeentelijke gron dbanken met transformatie (begrip destijds ontleend aan de Notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken 201 9 , van de Commissie BBV, blz. 31).

Er is sprake van een gemeentelijke grondb ank met transfo rmatie, als de Gemeente een perceel aankoopt en na enige transformatie – bijvoorbeeld sloophandelingen en enkele werkzaamheden van bouwrijp maken – de grond vervolgens verkoopt aan een derde . Deze d erde voert vervolgens alle resterende werkzaamheden uit om de grond bouw- en woonrijp te maken en als bouwkavels in de markt te zetten om te gaan beb ouwen. De gemeente Westland heeft op dit moment ØØn grondb ank: de Grondbank Westlandse Zoom. De grond wordt afgenomen door de deelneming. De gemeen te is ØØn van de aandeelhouders van deze deelneming. De gemeente neemt deel in twee dee lnemingen OBWZ en ONW (zonder grondbank, grond is volledig geleverd aan de deelne ming) Projecten met faciliterend grondbeleid Bij facilitaire projecten is de gemeente gedurende de ontwikkeling geen eigenaar van de gronden. De gemeente laat de grondverwerving en gronduitgift e over aan andere partijen /de initiatiefnemer (particulieren, ontwikkelaars, bouwers, beleggers e n dergelijke). De initiatiefnemer ontwikkelt het gebied voor eigen rekening en risico. De gemeente f aciliteert de ruimtelijke procedure en waarborgt een goede ruimtelijke ordening. In het TMPG 2026 worden de cijfers vergeleken met d ie van het MPG 2026 en indien nodig geactualiseerd inclusief eventueel te treffen voorz ieningen of verrekeningen met de reserve.

1.2 Algemene actualiteiten In de eerste helft van 2026 hebben twee ingrijpende veranderingen een mogelijk grote impact op de Westlandse gebiedsontwikkelingen: Wet versterking regie volkshuis vesting Per 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshu isvesting in werking getreden. In deze wet is een instructieregel opgenomen die voorschrijft dat gemeenten met minder dan 25,6% sociale huur in de bestaande woningvoorraad bij nieuwbouw minima al 30 % sociale huur moeten programmeren. Dit binnen de bredere norm dat twee derde van de ni euwbouwwoningen betaalbaar moet zijn. Voor de gemeente Westland betekent dit dat een opga ve die voorheen primair bestuurlijk en regionaal werd afgesproken, nu wettelijk wordt vera nkerd. Rijk en provincie sturen hierdoor actief op naleving van deze norm, waardoor de gemeentelijk e beleidsvrijheid over de T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 7 V A N 2 7 26-0171843 woningbouwprogrammering wordt ingeperkt. Hierdoor k an de financiºle haalbaarheid van projecten onder druk komen te staan. Geopolitieke onrust Ontwikkelingen op economisch en geopolitiek gebied zorgen voor toenemende onzekerheid bij de toekomstige kostenontwikkeling binnen gebiedsontwik kelingen.

In het eerste halfjaar van 2026 is er sprake geweest van een duidelijke stijging van d e kosten voor bouw- en woonrijp maken van grond voor gebiedsontwikkelingen . Deze stijging wor dt veroorzaakt door een combinatie van fac- toren, zoals oorlogen en handelsbelemmeringen, stij gende brandstofprijzen en inflatie . Met name de kosten van civieltechnische werkzaamheden, zoals betonwerken, asfaltwerken en kunstwerken lijken erg snel te stijgen. De potentiºle gevolgen hiervan worden naar verwachting met name zichtbaar bij actieve grondexploitaties, waar de ge meente zelf financiële risico’s draagt. Facilite- rende projecten worden naar verwachting in veel min dere mate geraakt. Kostenstijgingen zijn daar grotendeels voor rekening van de initiatiefnem er. Deze ontwikkeling is nog niet meegenomen in de ramingen, maar wordt verwerkt in het MPG 2027 . 1.3 Leeswijzer De Westlandse projecten worden in hoofdstuk 2 t/m 5 toegelicht . Per project zijn in een overzicht de volgende aspecten opgenomen : het startjaar, het verwachte eindjaar, de verwachte eindresultaten, de nieuwe benodigde verliesvoorzien ingen en de opgenomen risicobedragen. Hoofdstuk 2 gaat over de Westlandse grondexploitati e s en geeft een korte toelichting over de stand van zaken. In hoofdstuk 3 en 4 wordt de stand van zaken van de grondbank en de deelnemingen ONW en OBWZ besproken.

In hoofdstuk 5 worden de projecten met faciliterend grondbeleid behandeld. De samenvatting van de reser ves, voorzieningen en risico’s is in hoofdstuk 6 weergegeven. Tot slot is in hoofdstuk 7 e en verklarende woordenlijst opgenomen. T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 2. | De Westlandse Grondexploitaties De gemeente Westland heeft momenteel 4 grondexploitaties. Naast de al langer lopende grondex- ploitaties Hoogeland en gemeentekantoor Monster heeft de gemeenteraad in 2024 ingestemd met het openen van de grondexploitatie Flora Campus en is in 2026 de meest recent grondexploitatie Zuidgeestlaan vastgesteld (september 2026). Eindjaar | Eindjaar Grondexploitatie | Startjaar | MPG 2026 | (t)MPG 2026 Flora Campus | 2024 | 2040 | 2040 Hoogeland | 2006 | 2029 | 2029 Gemeentekantoor Monster | 2021 | 2026 | 2026 Zuidgeestlaan | 2025 | 2028 | 2028 Overzicht van grondexploit aties met start - en verwac ht eindjaar De totale netto contante waarde van de grondexploitaties bedraagt € 8 miljoen negatief. Dit bete- kent een verschil van € 0,9 miljoen negatief ten opzichte van het MPG 2026. Dit komt door een nadeliger resultaat van Flora Campus en Zuidgeestlaan. Hierover leest u meer in paragraaf 2.1 en 2.4.

Overzicht van netto contante wa arde per grondex ploit atie. Het BBV schrijft voor dat voor een grondexploitatie met een voorzienbaar tekort direct een voor- ziening getroffen dient te worden ter hoogte van dit tekort. De totale verliesvoorziening voor de grondexploitaties bedraagt € 8,0 miljoen. Bij het MPG worden eventuele winsten genomen. Voorziening toekomstig tekort | MPG 2026 | Tmpg 2026 voorziening | voorziening | Verschil 31-12-2025 | 31-12-2025 | (2) - (1) | V/N Flora Campus | 6.997.000€ | 7.798.000€ | 801.000€ | N Hoogeland | -€ | -€ | -€ | NVT Gemeentekantoor Monster | 414.000€ | 414.000€ | -€ | NVT Zuidgeestlaan | -€ | 30.200€ | 30.200€ | V subtotaal | 7.411.000€ | 8.242.200€ | 831.200€ | N Overzicht van voorzieningen per grondexploitatie. Voor de grondexploitaties worden de project specifieke risico’s financieel gekwantificeerd en keer de trefkans als een gewogen risicobedrag ingeschat. De gezamenlijke gewogen risico’s zijn € 13,3 miljoen. De grootste gemeentelijke risico’s bevinden zich in de grondexploitatie Flora Cam- pus, ruim € 12,9 miljoen. Dit komt omdat Flora Campus een lange doorlooptijd kent en net is be- gonnen. Ook de Zuidgeestlaan is recent gestart maar van een aanzienlijk kleinere omvang. Zowel gemeentekantoor Monster als Hoogeland zijn in de afrondende fase en grotendeels gerealiseerd.

P A G I N A | 8 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 Projectspecifieke risico’s | MPG 2026 | Tmpg 2026 | Verschil prognose per | prognose per V/N Flora campus | 12.875.000€ | 12.875.000€ | -€ | - Hoogeland | 110.000€ | 110.000€ | -€ | - Gemeentekantoor Monster | 4.000€ | 4.000€ | -€ | - Zuidgeestlaan | 347.000€ | 347.000€ | -€ | N Projectspecifieke risico’s | 13.336.000€ | 13.336.000€ | -€ | N Overzicht van risico’s per grondexploit atie In de paragrafen 2.1 t/m 2.4 wordt per grondexploitatie een overzicht gegeven van de stand van zaken en de financiºle gegevens. 2.1 | Flora Campus Overzicht projectkenmerken Flora Campus Westland Stand van zaken Sinds het vaststellen van de grondexploitati e zijn de volgende belangrijk e stappen gezet: Verwerving: verreweg het grootste deel van het plangebied is inmiddels door de gemeente ver- worven. Na overleg met de provincie Zuid -Holland bleek extra ruimte nodig te zijn bij de Lange Broekweg voor een goede aansluiting op de Burgemeester Elsenweg. De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de BVR in het voorjaar van 2026 haar goedkeuring gegeven voor de daarvoor benodigde noodzakelijke extra verwerving (woning met erf Lange Broekweg 9).

De aankoop van de kassen aan Lange Broekweg 9 is gekoppeld aan een bouwclaim voor het Voorzieningencluster fase 2. Hiervoor is inmiddels door alle betrokken partijen een Head of Terms ondertekend , welke momenteel wordt uitgewerkt tot een koopcontract. Hiermee beschikt de gem eente over alle gron- den in het plangebied , met uitzondering van het gebied rondom het WHC. De onderhandelingen over de ontwikkelingen op dit grondgebied zijn gestart. Tijdelijk wonen: Woningcorporatie Arcade heeft 151 tijdelijke woningen gerealiseerd welke sinds september 2026 worden bewoond. Ook is het maaiveld rond deze woningen ingericht en zijn 120 tijdelijke parkeerplaatsen aangelegd. Omliggende infrastructuur: de provincie is niet akkoord met de eerder voorgestelde hoofdont- sluiting van het gebied, zoals deze in het Masterplan is gepresenteerd. De gemeenteraad heeft ingestemd met een voorbereidingskrediet , zodat de gemeente in nauw overleg met de provincie kan studeren op een nieuw ontwerp voor de omliggende infrastructuur. Eind 2026/ begin 2027 zal aan de raad een voorstel worden gedaan voor de gewijzigde scope, inclusief de financiºle conse- quenties daarvan voor de grondexploitatie en het MIP.

P A G I N A | 9 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 Financieel overzicht Flora Campus | MPG 2026 | Tmpg 2026 Kerncijfer | Verschil | V/N Netto contante waarde | -6.997.000€ | -7.798.000€ | -801.000€ | V Voorziening | 6.997.000€ | 7.798.000€ | 801.000€ | N Winstneming (tot en met ...) | -€ | -€ | NVT Risicobedrag | 12.875.000€ | 12.875.000€ | -€ | NVT Overzicht kerncijf ers Flora Campus Netto contante waarde De netto contante waarde is per 1-7-2026 € 7,8 miljoen negatief. Dit is een nadeel ten opzichte van de grondexploitatie in het MPG toen de netto contante waarde € 7 miljoen negatief was. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door € 0,6 miljoen aan extra verwerving van de woning met erf Lange Broekweg 9. Deze wijziging is in april 2026 bij de behandeling van de BVR in de raad goedgekeurd. Daarnaast is de fasering aangepast met een negatief effect van € 0,2 miljoen. Benodigde voorziening Het project is verlieslatend en er wordt er een voorziening van € 7,8 miljoen getroffen. Risicobedrag De risicoreservering van € 12,9 miljoen blijft daarom ongewijzigd.

In het najaar van 2026 zal in de Bestuurlijke Voortgangsrapportage (BVR), inzicht worden gegeven in de financiºle effecten van de scopewijziging van de omliggende infrastructuur voor de grondexploitatie en voor het MIP. Naar verwachting zullen de kosten toenemen, maar over de omvang kan n u nog geen indicatie worden gegeven. Ook zal in het najaar bij de BVR worden gerapporteerd over de actualisatie van (het tekort op) de parkeerexploitatie. Maar ook hier geldt dat er nog geen (indicatie van) gevolgen voor de grondexploitatie kunnen worden g egeven. Uitgaven en inkomsten 2026 In de onderstaande tabel staan de verwachte uitgaven en inkomsten vergeleken met de begroting van de jaarschijf. Het saldo van de raming is opgenomen in de programmabegroting 2026. kosten | opbrengsten Uitgaven inkomsten 2026 | jaarschijf | verwachting | jaarschijf | verwachting mpg 2026 | 2026 | Verschil | mpg 2026 | 2026 | Verschil (2) - (1) | V/N | (2) - (1) | V/N Flora Campus | 15.822.000€ | 12.892.753€ | 2.929.000€ | V | 6.781.000€ | 897.390€ | -5.884.000€ | N Overzicht jaarschijf Flora Campus De fasering uit het MPG 2026 wordt niet geheel gehaald. De verwerving van het gebied rond WHC zal niet eerder dan in 2027 plaatsvinden. De start bouw van Voorzieningencluster fase 1 (en daar- mee de grondopbrengsten) schuift door naar 2027, evenals diverse ko sten voor bouwrijp maken.

P A G I N A | 1 0 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 2.2 | Hoogeland Overzicht projectkenmerken Hoogeland Stand van zaken Het project Hoogeland betreft de ontwikkeling van een nieuwe wijk . Het totale project betreft de bouw van ongeveer 1.000 woningen, 48.000 m† maatschappelijke voorzieningen en 10.700 m† kantoorruimte. Het project is grotendeels gereed. Het project wordt in 4 deelgebieden gerealiseerd. Deelgebied 1 betreft het gebied rondom het po- litiebureau en is al enige jaren opgeleverd. In deelgebied 2 zijn alle gronden verkocht en zijn - op Øen na - alle woningen gebouwd en opgeleverd. In deelgebied 3 vindt momenteel de meeste acti- viteit plaats. De gemeente heeft met Nu Projectontwikkeling (NUP) een anterieure overeenkomst gesloten voor de realisatie van de Rieteilanden. Daarnaast zijn de overige gronden verkocht aan woningcorporatie Hof wonen. Deze heeft haar gronden weer verkocht aan Arcade. Woningcorporatie Arcade bouwt in de nieuwbouwwijk Hoogeland in Naaldwijk een nieuw huurpro- ject genaamd Insula 1 & 2.

Financieel overzicht Hoogeland | MPG 2026 | Tmpg 2026 Kerncijfer | Verschil | V/N Netto contante waarde | 218.000€ | 218.000€ | -€ | NVT Voorziening | -€ | -€ | NVT Winstneming (tot en met 2025) | € | 3.104.0003.104.000€ | -€ | NVT Risicobedrag | 110.000€ | 110.000€ | -€ | NVT Overzicht kerncijf ers Hoogeland Contante waarde (resultaat) De netto contante waarde is naar verwachting onveranderd. Tussentijdse winstneming In totaal is er inmiddels € 3,1 miljoen aan winst genomen uit de grondexploitatie ten bate van de algemene reserve. Tussentijdse winstnemingen worden uitsluitend bij het MPG gemaakt en ver- werkt in de jaarrekening. Risicobedrag Het risicobedrag is ingeschat op maximaal € 110.000. Dit heeft voornamelijk betrekking op eve n- tuele hogere bouwrijp - en woonrijp kosten dan geraamd. P A G I N A | 1 1 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 Uitgaven en inkomsten 2026 In de onderstaande tabel staan de verwachte uitgaven en inkomsten vergeleken met de begroting van de jaarschijf. Het saldo van de raming is opgenomen in de programmabegrot ing 2026.

kosten | opbrengsten Uitgaven inkomsten 2026 | jaarschijf | verwachting | jaarschijf | verwachting mpg 2026 | 2026 | Verschil | mpg 2026 | 2026 | Verschil (2) - (1) | V/N | (2) - (1) | V/N Hoogeland | 825.000€ | 478.193€ | 347.000€ | V | -€ | -€ | - Overzicht jaarschijf Hoogeland Een deel van de geprognosticeerde kosten bouwrijp en woonrijp maken is naar verwachting niet benodigd in het huidige jaar. 2.3 | Gemeentekantoor Monster Projectkenmerken Projectnaam | Herontwikkeling Gemeentekantoor Monster Kern | Monster ARP-fase | Realisatiefase Programma | 34 sociale huurwoningen, 6 midden-huurwoningen Betrokken partijen | in onderhandeling Startjaar grondexploitatie | 2021 Einddatum grondexploitatie | 2026 Overzicht projectkenmerken Herontwikkeling Gemeentekantoor Monster Stand van Zaken Op 22 september 2020 is de visie Centrum Monster vastgesteld. EØn van de voorgestelde ontwik- kelingen die voortvloeien uit deze visie is de herontwikkeling van het voormali g gemeentekantoor. In 2021 zijn de sloopwerkzaamheden van het voormalig gemeentekantoor afgerond. Het gebied is vervolgens tijdelijk ingericht in afwachting van de planvorming voor het toekomstig gebruik. De raad heeft in 2019 een besluit genomen voor onge veer 40 appartementen in de sociale -, midden huur en betaalbare koop . In 2024 is het bouwrijp maken afgerond en is de grond verkocht aan Arcade.

In 2026 is gestart met de bouw van het vastgoed. In 2026 wordt de aansluitende openbare ruimte woonrijp gemaakt. Naar verwachting zal het project in 202 6 afgerond worden. Financieel overzicht Gemeentekantoor Monster | MPG 2026 | Tmpg 2026 Kerncijfer | Verschil | V/N Netto contante waarde | -414.000€ | -414.000€ | -€ | NVT Voorziening | 414.000€ | 414.000€ | -€ | NVT Winstneming (tot en met ...) | -€ | -€ | -€ | NVT Risicobedrag | 4.000€ | 4.000€ | -€ | NVT Overzicht kerncijf ers Herontwikkeling Gemeent ekant oor Monster Netto contante waarde Het saldo van de grondexploitatie ten opzichte van het MPG 2026 blijft naar verwachting gelijk. Benodigde voorziening De gelijke maar negatieve netto contante waarde betekent dat de verliesvoorziening voor deze grondexploitatie hetzelfde blijft. Het project wordt met het MPG 2026 en de jaarrekening naar ver- wachting afgesloten. P A G I N A | 1 2 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 Risicobedrag Het risicobedrag als gevolg van een mogelijke overschrijding van de plankosten, vertraging op de ontwikkeling vanwege weerstand uit de omgeving en het v erder stijgen van de kosten voor het woonrijp maken wordt ingeschat op maximaal € 4.000.

Uitgaven en inkomsten 2026 In de onderstaande tabel staan de verwachte uitgaven en inkomsten vergeleken met de begroting van de jaarschijf. Het saldo van de raming is opgenomen in de programmabegroting 2026. kosten | opbrengsten Uitgaven inkomsten 2026 | jaarschijf | verwachting | jaarschijf | verwachting mpg 2026 | 2026 | Verschil | mpg 2026 | 2026 | Verschil (2) - (1) | V/N | (2) - (1) | V/N Gemeentekantoor Monster | 345.000€ | 345.222€ | -€ | -€ | -€ | - Overzicht jaarschijf Heront wikkeling Gemeentekantoor Monster Naar verwachting worden de geprognosticeerde kosten bij Gemeentekantoor Monster uitgegeven. 2.4 | Zuidgeestlaan Projectkenmerken Projectnaam | Zuidgeestlaan Kern | Naaldwijk ARP-fase | Studiefase Programma | Realisatie van ca. 44 grondgebonden woningen, verdeeld over de segmenten sociaal, betaalbaar en overig. 4 hiervan betreffen uitplaatskavels. Het woonprogramma voldoet hiermee aan zowel de gemeentelijke als provinciale woonopgave. Betrokken partijen | Gemeente Westland Startjaar grondexploitatie | 2025 Einddatum grondexploitatie | 2028 Stand van zaken Op 24 september 2025 is de grondexploitatie Zuidgeestlaan vastgesteld. Het te realiseren pro- gramma binnen het plan Zuidgeestlaan bestaat uit woningbouw. Het plan biedt een mix van wo- ningtypen met sociale huur, betaalbare woningen en uitplaats kavels.

Daarmee dr aagt de ge- meente bij aan de huisvestingsopgave de vereisten voor verstedelijking. Het stedenbouwkundige kader biedt binnen het plangebied, op basis van het telmodel, ruimte aan 44 nieuw te realiseren woningen, waaronder 4 uitplaats kavels. Het woonprogramm a voldoet hiermee aan de gemeente- lijke en provinciale woonopgave. Financieel overzicht Zuidgeestlaan | MPG 2026 | Tmpg 2026 Kerncijfer | Verschil | V/N Netto contante waarde | 63.000€ | -30.156€ | -93.156€ | NVT Voorziening | -€ | 30.156€ | -€ | NVT Winstneming (tot en met ...) | -€ | -€ | -€ | NVT Risicobedrag | 347.000€ | 347.000€ | -€ | NVT Overzicht kerncijf ers Zuidgeestlaan Netto contante waarde (resultaat) Het saldo van de grondexploitatie is naar beneden bijgesteld, De gemeente is bezig met de voor- bereiding voor het doen van een tender om de uitgeefbare kavels te verkopen. Daarnaast moet er P A G I N A | 1 3 | V A N | 2 7 T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 1 4 V A N 2 7 26-0171843 nog een stukje restperceel van een particulier word en verworven. Deze werkzaamheden kosten meer tijd, waardoor de plankosten zijn bijgesteld.

Risicobedrag Het risicobedrag is als gevolg van een mogelijke ov erschrijding van de plankosten, vertraging op de ontwikkeling vanwege weerstand uit de omgeving e n het stijgen van de kosten voor sanering ingeschat op maximaal € 347.000. Uitgaven en inkomsten 2026 In de onderstaande tabel staan de verwachte uitgave n en inkomsten vergeleken met de begroting van de jaarschijf. Het saldo van de raming is opgen omen in de programmabegroting 2026. Overzicht jaarschijf Zui dgeestlaan Uitgaven inkomsten 2026 jaarschijf verwachting jaarschijf verwachting mpg 2026 2026 Verschil mpg 2026 2026 Verschil (2) - (1) V/N (2) - (1) V/N Zuidgeestlaan 2.219.000 € 190.000 € 2.029.000€ V - € - € - opbrengstenkosten T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 1 5 V A N 2 7 26-0171843 3. Grondbanken 3.1 Westlandse Zoom-grondbank, Overzicht projectkenm erken Westlandse Zoom -grondban k Stand van zaken Op basis van de in maart 2014 afgesloten samenwerki ngsovereenkomst (SOK), als vervolg op de samenwerkingsovereenkomst uit juli 2006, houdt de g emeente ten behoeve van de bouw en ontwikkeling van een aantal plangebieden bij Monste r, Poeldijk en Kwintsheul e en grondbank aan.

De gemeente verwerft, beheert, sloopt, saneert en l evert vervolgens fiscaal bouwrijpe grond tegen de actuele boekwaarde aan OBWZ. In de SOK is afgesproken dat per jaar voor minimaal € 5 miljoen aan gronden door OBWZ uit de grondbank worden afgenomen. Er is dit jaar € 16 miljoen aan grond afgenomen, da armee voldoet de deelneming OBWZ aan haar verplichting. Deze opbr engsten worden pas in de grondbank geboekt bij definitieve afname van de grond. Hierme e voldoet de deelneming ruimschoots aan haar financiºle verplichtingen. De grondverwerving voor de grondbank is nog niet afgerond. Door de Gemeente Westland dient nog ongeveer 5 hectare g rond verworven te worden om in de komende jaren bouwrijp te kunnen leveren aan OBWZ. Financieel overzicht Overzicht kerncijf ers Westl andse Z oom -grondbank Netto contante waarde Volgens de samenwerkingsovereenkomst (artikel 15.4) zijn de opbrengsten binnen de grondbank altijd gelijk aan de gemaakte kosten. Daarmee is he t resultaat voor de grondbank altijd € 0. Benodigde voorziening Deze grondexploitatie is een grondbank waarbij het financieel resultaat volgens contract altijd € 0 is. Een voorziening is daarmee niet nodig.

Projectnaam Kern ARP-fase Programma Betrokken partijen Startjaar Einddatum Projectkenmerken Grondbank de Westlandse Zoom Meerdere Realisatiefase Grondbank ten behoeve van circa 3.000 woningen, ecologische zone‘s en groen/blauwe verbindingen. Ontwikkelingsbedrijf Westlandse Zoom (OBWZ) & 2003 2030 OBWZ-grondbank MPG 2026 Tmpg 2026 Kerncijfer Verschil V/N Netto contante waarde - € - € - Voorziening - € - € - Winstneming (tot en met ...) - € - € - Risicobedrag - € - € - T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 1 6 V A N 2 7 26-0171843 Tussentijdse winstneming Deze grondexploitatie is een grondbank. Hieruit kun n en geen tussentijdse winsten worden ont- trokken. Risicobedrag Het bedrag is € 0 omdat alle kosten volledig worden gedekt door de grondverkoop aan de deelne- ming OBWZ. Uitgaven en inkomsten 2026 In de onderstaande tabel staan de verwachte uitgave n en inkoms ten vergeleken met de begroting van de jaarschijf. Het saldo van de raming is opgen omen in de programmabegroting 2026. Overzicht kerncijf ers Westl andse Z oom -grondbank De kosten voor verwerving van gronden word en naar v erwachting niet gerealiseerd omdat de on- derhandelingen meer tijd kosten dan voorzien.

De ge meente heeft circa € 25 miljoen als vooruit- betaling op de nog af te nemen gronden ontvangen. Dit jaar is hiervan circa € 16 miljoen afgeno- men. Hiermee voldoet de deelneming ruimschoots aan haar financiºle verplichtingen. Uitgaven inkomsten 2026 jaarschijf verwachting jaarschijf verwachting mpg 2026 2026 Verschil mpg 2026 2026 Verschil (2) - (1) V/N (2) - (1) V/N Grondbank OBWZ 8.126.000 € 2.295.835 € 5.830.165 € V 9.872.000 € 15.904.225€ 6.032.000 € N T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 1 7 V A N 2 7 26-0171843 4. Toelichting op de Westlandse deelnemingen De gemeente participeert in een tweetal deelneminge n: - Ontwikkelingsbedrijf de Westlandse Zoom (OBWZ) - Ontwikkelingsmaatschappij het Nieuwe Westland ( ON W) In deze deelnemingen worden de gronden uit de betre ffende grondbanken tot ontwikkeling ge- bracht. Bij OBWZ is de gemeente 50% aandeelhouder e n is de andere partij BPD (Bouwfonds Ge- biedsontwikkeling). Bij ONW is de gemeente 88% aand eelhouder en zijn de andere partijen het Hoogheemraadschap Delfland, de Provincie Zuid -Holla nd en de Bank Nederlandse Gemeenten. Bij de Westlandse Zoom is er naast OBWZ ook sprake van de participatiemaatschappij West- landse Zoom (PMWZ).

Dit is een beheermaatschappij, waarin b eperkte kosten worden gemaakt en waarin vennootschapsbelasting aangifte wordt gedaan over het gemeentelijk aandeel in OBWZ. Algemeen Bij zowel de deelneming ONW als OBWZ worden de gron dexploitaties ØØnmaal per jaar geactuali- seerd en de vaststelling daarvan is aan het begin v an het jaar in de aandeelhoudersvergadering. De resultaten van de grondexploitaties worden verre kend bij de jaarrekening vaststelling in Juli. Deze actualisaties lopen dus niet parallel met het TMPG. Vandaar dat de huidige cijfers niet zijn gewijzigd ten opzichte van de jaarrekening/MPG bij OBWZ. De grondbank exploitatie is wel geac- tualiseerd. De ONW Grondbank is in 2026 afgesloten. Daarnaast is de deelneming ONW door de uittreding van BNG-GO met terugwerkende kracht gewi jzigd. Deze effe cten zijn wel meegenomen in het TMPG. OBWZ OBWZ (Ontwikkeling Bedrijf de Westlandse Zoom) betr eft een ontwikkeling van 3.400 woningen, blauw/groene/recreatieve verbindingen, diverse voor zieningen (o.a. een school) en een bedrijfs- terrein. De locaties ligg en bij de kernen Monster, Poeldijk en Kwintsheul. Ruim de helft van de woningen is opgeleverd. Oorspronkelijk zouden enkel dure woningen worden gebouwd. Dit is bij- gesteld naar een gemengd programma met ook betaalba re en sociale woningen De gronden worden in de grondbank OBWZ verworven.

D it is een aparte grondexploitatie bij de gemeente. Per jaar wordt minimaal voor € 5 miljoen uitgenomen uit de grond door OBWZ. Dit jaar ontvangen wij een bedrag van ca € 10 miljoen vooruit van OBWZ. Hiermee voldoet zij ruimschoots aan haar financiºle verplichtingen

T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 ONW ONW (Ontwikkelingsmaatschappij het Nieuwe Westland) betreft een ontwikkeling van 2.300 wo- ningen, voorzieningen en ecologische zones. De locaties liggen bij de kernen Monster en ‘s-Gra- venzande. In dit TMPG wordt de stand per 1 juli 2026 weergegeven. De meeste deelgebieden zijn afgerond of bijna afgerond. De laatste nog te realiseren deelprojecten zijn Gantel de Baak fase 3 en enkele deelprojecten in Waelpolder. Ongeveer 85% va n de woningen is opgeleverd. Voor de ontwikkeling van vrijwel alle gronden zijn contracten met ontwikkelaars gesloten. De risico’s zijn daardoor be- perkt. Dit geldt ook voor de kansen. BNG -gebiedsontwikkeling (BNG -GO) is uitgetreden. De grondexploitatie per 1 juli 2025 is vastgesteld en verwerkt in het TMPG. Als gevolg van deze uit- treding is de gemeente Westland nu voor 88% aandeelhouder. Financieel In de onderstaande tabel is een samenvatting opgenomen van de waardering van de deelnemin- gen.

Overzicht Deelnemingen | Resultaat | Gemeentelijk | Gemeentelijke | verkrijgingsprijsafwaardering | boekwaarde | voorziening vastgestelde | aandeel in | waardering grondexploitatie | resultaat | participatie in door | vastgestelde | deelneming deelneming | grondexploitatie OBWZ | MPG 2026 | -€ 11.870.000 | -€ 5.935.000 | -€ 11.501.000 | € 11.700.000 | € 11.501.000 | € 199.000 | € 0 OBWZ | TMPG 2026 | -€ 11.870.000 | -€ 5.935.000 | -€ 11.501.000 | € 11.700.000 | € 11.501.000 | € 199.000 | € 0 Verschil | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 ONW | MPG 2026 | -€ 8.839.789 | -€ 3.359.275 | € 6.959.000 | € 7.608.000 | € 6.959.164 | € 648.836 | € 0 TMPG 2026 | -€ 14.250.000 | -€ 13.338.000 | € 14.555.000 | € 9.706.000 | € 6.650.212 | € 3.055.788 | € 0 Verschil | € 5.410.211 | € 9.978.725 | -€ 7.596.000 | -€ 2.098.000 | -€ 308.952 | € 2.406.952 | € 0 Totaal verschil | € 5.410.211 | € 9.978.725 | -€ 7.596.000 | -€ 2.098.000 | -€ 308.952 | € 2.406.952 | € 0 Op basis van de grondexploitaties en de jaarrekeningen van de deelnemingen heeft de gemeente een inschatting gemaakt van de voorziening die nodig is voor de deelnemingen.

P A G I N A | 1 8 | V A N | 2 7 T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 1 9 V A N 2 7 26-0171843 Kolom ‘gemeentelijk aandeel in resultaat’: In deze kolom is ons aandeel (50% bij OB WZ en 88% bij ONW) opgenomen van de door de deelneming vastge stelde grondexploitatie. Kolom ‘gemeentelijke waardering participatie in dee lneming’: In deze kolom is naast het resultaat dat is vastgesteld door de deelneming ook rekening gehouden met punten waarop wij als ge- meente een andere inschatting maken. Hierbij worden de actuele ontwikkelingen zoals marktom- standigheden betrokken. De gemeente kijkt dus voorz ichtiger aan tegen de waardering van de deelnemingen. Zoals eerder aangegeven is de gemeente nu voor 88% aandeelhouder en staat voor dat percen- tage nu ook aan de lat om het negatieve saldo grond exploitatie te dekken. Dit verloopt via de NV waar de gemeente o.a. haar aandeel in heeft. Daarin is voldoende eigen vermogen aanwezig om het tekort op de grondexploitatie te dekken. T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 2 0 V A N 2 7 26-0171843 5.

Projecten faciliterend grondbeleid De gemeente heeft ook projecten waar facilitair gro ndbeleid wordt toegepast. Bij deze projecten heeft de gemeente geen grondeigendom. De initiatief nemer ontwikkel t het gebied voor eigen reke- ning en risico. De gemeente begeleidt het plan en b lijft wel verantwoordelijk voor de ruimtelijke procedure en goede ruimtelijke ordening. De invloed van de gemeente op de toekomstige bestem- ming en de inrichting van de grond loop t dan niet v ia het grondeigendom, maar via de besluitvor- ming van een bestemmingswijziging of een anterieure overeenkomst. Voor de begeleiding van het project maakt de gemeente plankosten. Volgens de om gevingswet moeten deze plankosten ver- haald worden op de initiatiefnemer. De gemeente kan via het Omgevingsplan kostenverhaalregels of privaatrechtelijk het kostenverhaal verzekeren v ia een voorovereenkomst (VoVK) en een anteri- eure overeenkomst (AOK). Het overzicht eindwaarde projecten met faciliterend grondbeleid geeft het financieel resultaat van de belangrijkste 4 projecten met faciliterend grond beleid en de overige gebundelde 39 projecten weer. De gemeente kent in 2026 43 projecten waar fa ciliterend grondbeleid wordt toegepast . Sinds het MPG 2026 zijn er t wee nieuwe initiatieven bij gekomen. Lopende projecten worden bij de jaarovergang gesloten.

Daarvan worden de meest o mvangrijke projecten afzonderlijk toegelicht in paragraaf 5.1 t/m 5.4. Ook zijn de resterende 3 9 projecten gebundeld in paragraaf 5.5 om- schreven. Overzicht kerncijfers projecten met faciliterend gr ondbeleid 5.1 Wateringen Noord De gemeente gaat in samenwerking met een initiatief nemer 21 hectare plangebied transformeren tot een groengebied met 1.000 woningen met voorzien ingen zoals zorg, een school en kinderdag- verblijf. Het project bevindt zich in de studiefase . De gemeente heeft in 2024 het project prioriteit gegeven met als resultaat een gewijzigde projectorg anisatie, meer capaciteit en expertise in het planteam en een herijkte strategie . Ook is er geïnv esteerd in de samenwerking met de initiatief- nemer en is in gezamenlijkheid een schetsontwerp op hoofdlijnen opgesteld. Er hebben diverse afstemmingsmomenten met de gemeente Den Haag plaats gevonden over de ontsluitingsmogelijk- heden en de initiatiefnemer heeft een groot deel va n de nog te verwerven gronden verworven. De eerste helft van 2026 is vooral gebruikt om de a nterieure overeenkomst en de koopovereen- komst voor het gemeentelijk perceel in De Weterhove n tussen de initiatiefnemer en de gemeente af te ronden en voor te leggen aan het college ter besluitvorming.

Hiermee is het kostenverhaal gewaarborgd en wordt het gemeentelijke perceel in D e Weterhoven aan de initiatiefnemer tegen marktwaarde verkocht. Daarnaast is vlak voor het zo merreces van 2026 het TAM-IMRO plan voor de Weterhoven ter goedkeuring aangeboden aan de raa d. De termijn om beroep in te stellen liep vervolgens op 24 juli jl. af. Er zijn twee beroepen en ØØn voorlopige voorziening op het TAM - IMRO plan bij de RvS ingediend . De verwachting is dat beide beroepen ten gunste van de gemeente en de initiatiefnemer zullen uitvallen. Na intensief ambtelijk overleg heeft de gemeente Den Haag gelukkig zijn eerdere

T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 bezwaar op de ontsluiting van De Weterhoven niet omgezet in een beroep. De voorlopige voorzie- ning wordt waarschijnlijk in september 2026 al door de RvS behandeld. Bij een positief resultaat voor de gemeente is daarna het TAM -IMRO plan bruikbaar en zal de initiatiefnemer waarschijnlijk voor eigen rekening en risico beginnen met he t (verder voorbereiden van het) bouwrijp maken van De Weterhoven. Ook zal dan de sloop van de gemeentelijke kassen ter hand worden genomen. De tweede helft van 2026 zal vooral gebruikt worden om de twee beroepen bij de RvS voor te berei- den. In de tweede helft 2027 wordt dan de eerste paal van de sociale huurwoningen van Staedion verwacht. Wateringen Noord | MPG 26 | (T)MPG 2026 | Verschil Kerncijfer eindwaarde | -26.800€ | -26.800€ | -€ Totale voorziening | 26.800€ | 26.800€ | -€ Risicobedrag | 353.000€ | 313.900€ | -39.100€ Overzicht kerncijfers Wateringen Noord Financieel overzicht: De cijfers voor dit project zijn ongewijzigd ten opzichte van de MPG 2026. Het resultaat op eind- waarde bedraagt € 27.000 negatief. Risicoanalyse: Het gewogen risico voor Wateringen -Noord is € 0,3 miljoen. Het risicoprofiel is € 40.000 lager dan in het MPG is gerapporteerd.

Er zijn een aantal kleine risico’s vervallen. 5.2 | Liermolen Molensloot Het plangebied heeft een oppervlakte van 20 hectare. Bouwfonds Property Development (BPD) en de gemeente werken gezamenlijk aan de herontwikkeling van de locaties Liermolen en Molen- sloot, waarbij een transformatie plaatsvindt van een overwegend glastuinbouwgebied naar een woongebied. Het totale plangebied wordt ontwikkeld in 3 fasen: Liermolen (Vlasbuurt) fase 1 en 2 en de Schoollocatie (deelgebied 1) Wilgenbuurt (deelgebied 2) Havenbuurt (deelgebied 3) Inmiddels is het overgrote deel gerealiseerd en opgeleverd. Ook de laatste fase is inmiddels in voorbereiding met een start verkoop en start bouw in 2027. In 2028 zal het project naar verwach- ting zijn afgerond. Liermolen Molensloot | MPG 26 | (T)MPG 2026 | Verschil Kerncijfer eindwaarde | -162.900€ | -162.900€ | -€ Totale voorziening | 162.900€ | 162.900€ | -€ Risicobedrag | 83.000€ | 75.800€ | -7.200€ Overzicht kerncijfers Liermolen Molensloot Financieel overzicht: De plankosten worden verhaald via een exploitatiebijdrage die in een samenwerkingsovereen- komst (SOK) tussen BPD en de gemeente is afgesproken. BPD betaalt een vaste bijdrage per jaar die wordt geïndexeerd. Naar verwachting kunnen niet alle plankosten worden verhaald en zal het totale project sluiten op een eindwaarde van ongeveer € 163.000 negatief.

P A G I N A | 2 1 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 Risicoanalyse: Bij het project Liermolen Molensloot zijn de risico’s, in verhouding met het project, relatief klein met een gewogen risicobedrag van € 76.000. Dit zijn voornamelijk situaties die le iden tot meer ambtelijke inzet die niet direct verhaald kunnen worden op de initiatiefnemer. Dit komt doordat de gemeente de financiºle afspraken heeft vastgelegd in de AOK en deze niet zomaar kan openbre- ken. 5.3 | ABC Westland Het bedrijventerrein ABC Westland wil uitbreiden met ca. 17 hectare. De ontwikkeling bevindt zich in de studiefase. Eind 2023 is het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gegaan. Begin 2025 zijn, als gevolg van zienswijzen en bezwaren , 2 addenda (kruising Wilgenpad en herinrichting fietspad Arckelweg) op de anterieure overeenkomst getekend. 16 april 2025 is het bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld. Op het plan is bezwaar gemaakt en momenteel loopt er een Raad van State procedure voordat het bestemmingsplan onherroepelijk kan worde n.

Uitbreiding bedrijventerrein ABC Westland | MPG 26 | (T)MPG 2026 | Verschil Kerncijfer eindwaarde | -45.900€ | -45.900€ | -€ Totale voorziening | 45.900€ | 45.900€ | -€ Risicobedrag | 577.000€ | 577.000€ | -€ Overzicht kerncijfers ABC Westland Financieel overzicht: In de anterieure overeenkomst met ABC Westland is afgesproken dat de gemeentelijke kosten worden afgerekend op werkelijk gemaakte uren x het uurtarief van de gemeente. Per kwartaal worden de kosten doorbelast. In 2024 heeft de gemeente ervoor gekozen uren die niet direct toe- rekenbaar zijn aan specifieke projecten maar wel voor ruimtelijke projecten zijn besteed door te belasten en te verdelen over alle facilitaire projecten. Voor de uitbreiding van ABC Westland is dat een aanvullende doorbelasting van € 45.900. Door de opzet van de anterieure overeenkomst is gebleken dat deze aanvullende doorbelasting niet kan worden verhaald op de initiatiefnemer. Bij het MPG 2026 was het voorstel alternatieve dekking te zoeken. Omdat alternatieve dekking niet mogelijk bleek, is een voorziening getroffen, zodat het financiºle beeld van het project volle- dig en transparant blijft. Risicoanalyse: Het bestemmingsplan is nog niet onherroepelijk. Bewoners en belanghebbenden hebben zich ver- enigd. Dit kan leiden tot onverwachte situaties voor zowel de gemeente als de initiatiefnemer.

Het totale gewogen risicobedrag is daarom onveranderd ten opzichte van het MPG (€ 577.000). 5.4 | De Driesprong Het project de Driesprong is gestart in 2021 en wordt naar verwachting in 2027 afgerond. In 2023 is de realisatie van 193 woningen in verschillende segmenten gestart. Fase 1 is in aanbouw , de woningen worden in 2026 opgeleverd. Voor fase 2 is de omgevingsvergunning ingediend en is de verkoop gestart. De verwachting is dat eind 2026 wordt gestart met de realisatie. Fase 3 bevindt zich in de voorbereiding, de verwachting is dat het totale project in 2027 is gerealiseerd. P A G I N A | 2 2 | V A N | 2 7 T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 De Driesprong | MPG 26 | (T)MPG 2026 | Verschil Kerncijfer eindwaarde | 92.100€ | 58.600€ | -33.500€ Totale voorziening | -€ | -€ | -€ Risicobedrag | 138.000€ | 138.000€ | -€ Overzicht kerncijfers de Driesprong Financieel overzicht: De geïndexeerde exploitatiebijdrage is betaald. De verwachte eindwaarde is geraamd op € 59.000 positief. Dit is echter geen winst omdat in het verleden al verlies is genomen voor dit project (€ 156.000), ten laste van de reserve faciliterende projecten. He t verwachte eindresultaat maakt daarmee een deel van dit genomen verlies weer goed.

Risicoanalyse: In dit project is het totaal gewogen risico € 138.000. 5.5 | Overige facilitaire projecten Naast de meest omvangrijke projecten waar faciliterend grondbeleid wo rdt toegepast zijn er nog 39 projecten waar de gemeente aan meewerkt. Deze projecten worden gebundeld omdat de indivi- duele impact van ØØn project voor de gemeente relatief laag is. Overige lopende projecten | MPG 26 | (T)MPG 2026 | Verschil Kerncijfer eindwaarde | -720.300€ | -888.000€ | -167.700€ Totale voorziening | 962.700€ | 1.134.200€ | 171.500€ Totale risicobedrag | 850.000€ | 1.052.900€ | 202.900€ Overzicht kerncijfers overige facilitaire projecten Financieel overzicht: Van de 39 overige projecten hebben 22 projecten een negatieve eindwaarde. Voor de negatieve eindwaarde moet een voorziening worden getroffen. Totaal wordt er een voorziening van € 1,1 miljoen getroffen. Naar verwachting zijn er 17 projecten met een neutrale of positieve eind- waarde. Dit is echter geen winst omdat in deze projecten in het verleden afboekingen hebben plaatsgevonden ten laste van de reserve faciliterende ontwikkelingen die is opgegaan in de Re- serve Gebiedsontwikkeling. Er is daarom geen sprake van een onverschuldigde betaling. Hierdoor is de eindwaarde niet gelijk aan de totale voorziening.

De belangrijkste verschillen in de eindwaarde en de voorziening bij de overige faciliterende pro- jecten ontstaan door vertraging. De belangrijkste vertraging is ontstaan na een wijziging van het programma en een mogelijke definitieve stop van ØØn project. Totaal nemen de verwachte verlie- zen voor de verliesgevende projecten met circa € 171.000 toe. Voor dit verschil, ten opzichte van het MPG, moet de voorziening worden verhoogd. Risicoanalyse: De overige facilitaire projecten hebben een totaal risicobedrag van € 1,1 miljoen. Dit is een optel- ling van alle gekwantificeerde risi co’s van de lopende 39 projecten vermenigvuldigd met de tref- kans van de risico’s. Voor het overgrote deel hebben de risico’s te maken met eventuele onvoor- ziene ambtelijke inzet op de projecten, die niet volgens de contractuele afspraken doorbelast kun- nen worden. Het totale risicobedrag i s met € 0,16 miljoen toegenomen. Dit komt voornamelijk door risico’s die toenemen als gevolg van mogelijke scopewijzigingen.

P A G I N A | 2 3 | V A N | 2 7 T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 2 4 V A N 2 7 26-0171843 5.6 Jaarschijf 2026 facilitaire projecten In de onderstaande tabel is de actualisatie van de verwachte uitgaven en inkomsten opgenome n van de huidige projecten . Het saldo van de raming i s opgenomen in de programmabegroting 2026. Overzicht afwijkingen jaarschijven Facilitaire projecten jaarschijfoverzicht kosten jaarschijf verwachting jaarschij f verwachting mpg 2026 2026 Verschil mpg 2026 2026 Verschil (2) - (1) V/N (2) - (1) V/N Totaal 1.186.674 € 1.470.391 € -283.717 € N 1.305.852 € 1.292.286 € -13.566 € N T US S E NT I JD S E | M E E R J ARE N P E R - | P RO JE CT E N & V A S T G OE D S P E CT IE F GE BI E DS O NT W I K KE LI NG | GE B IE D S O NT W IK K E L IN G T MP G 2 0 2 6 6. | Samenvatting Reserves, voorzieningen en risico’s De raad heeft bij het vaststellen van MPG in juni 2025 ingestemd met in het instellen van de be- stemmingsreserve Gebiedsontwikkelingen.

Schematisch is de samenhang tussen de reserve, voorzieningen en risico’s als volgt weergegeven: Schematische weergave samenhang reserve met voorzieningen en risico’s Reserve/ voorzieningen In de onderstaande tabel zijn de gekwantificeerde risico’s opgenomen en vergeleken met de om- vang van de Reserve Gebiedsontwikkeling. Het huidige saldo van de reserve bedraagt 16,8 mil- joen, rekening houdend met de onttrekkingen uit het TMPG 2026. Daarnaast zijn de risico’s geste- gen met € 0,16 miljoen naar € 15,5 miljoen. De ratio verslechterd hierdoor van 1,17 naar 1,09. Risico’s | MPG 2026 | TMPG 2026 Grondexploitaties | 13.336.000€ | 13.336.000€ Grondbanken | -€ Facilitair grondbeleid | 2.001.000€ | 2.158.000€ Totale risico’s | 15.337.000€ | 15.494.000€ Reserve Gebiedsontwikkeling | € | 18.018.000 | € | 16.819.000 Ratio reserve/risico’s | 1,17 | 1,09 Overzicht ratio reserve en gewogen risico’s. P A G I N A | 2 5 | V A N | 2 7 T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 2 6 V A N 2 7 26-0171843 7.

Verklarende woordenlijst BBV (afkorting van: Besluit begroting en verantwoor ding provincies en gemeenten) Rijksregelgeving met voorschriften voor de begrotin gs - en verantwoordingsdocumenten, uitvoe- ringsinformatie en informatie voor derden van provi ncies en gemeenten. Boekwaarde De boekwaarde is het bedrag dat al is uitg egeven aa n een grondexploitatie (de kosten) minus de al ontvangen bedragen (de opbrengsten). De boekwaar de is positief als er meer kosten zijn ge- maakt dan dat er opbrengsten zijn gerealiseerd. De boekwaarde is negatief als er meer opbreng- sten zijn gerealiseerd dan dat er kosten zijn gemaa kt. Bouwgrond in exploitatie Bouwgronden in exploitatie zijn gronden in eigendom van een provincie onderscheidenlijk een ge- meente, waarvoor provinciale staten onderscheidenli jk de gemeenteraad een grondexploitatiecom- plex en een grondexploitatiebegroting heeft vastges teld (zoals gedefinieerd in artikel 1, onder m, van het BBV). Disconteringsvoet De disconteringsvoet is het rentepercentage dat wor dt gebruikt in de berekening van de contante waarde van de eindwaarde. Eindwaarde De eindwaarde van een project is de waarde van het project op het moment van afsluiting. Om de eindwaarde te kunnen bepalen worden alle kosten en opbrengsten naar de einddatum van het pro- ject doorberekend.

Grondbank Van een gemeentelijke grondbank is sprake als de ge meente, percelen aankoopt en na enige transformatie (bijvoorbeeld sloophandelingen en enk ele werkzaamheden van bouwrijp maken) de grond vervolgens fiscaal bouwrijp verkoopt aan een derde. Deze derde voert vervolgens de reste- rende werkzaamheden uit om de grond bouw- en woonri jp te maken en als bouwkavels in de markt te zetten. Grondexploitatiebegroting De grondexploitatiebegroting is de financiºle verta ling van een grondexploitatiecomplex, waarbij de kosten en opbrengsten gefaseerd zijn in d e tijd (zoals gedefinieerd in de Notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken 2019, van de Commissie BBV , blz. 34). De grondexploitatiebegroting kent een voortschrijdende looptijd van maximaal tie n jaar, waarvan gemotiveerd kan worden afge- weken. Grondexploitatie Een grondexploitatiecomplex is een ruimtelijk plan, voorzien van een financiºle vertaling (zoals gedefinieerd in de Notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken 2019, van de Commissie BBV, blz. 34).

Het grondexploitatiecomplex bevat de gron d exploitatieopzet met daarin in elk geval op- genomen (a) een kaart van het grondexploitatiecompl ex, (b) een beschrijving van de bouwkavels, de bestemming en toegestane bouwvolumes, de omschri jving van de werken en werkzaamheden voor het bouwrijp maken van he t grondexploitatiecom plex, de aanleg van nutsvoorzieningen en het inrichten van de openbare ruimte in het grondex ploitatiecomplex en (c) een grondexploitatie- begroting. T U S S E N T I J D S E M E E R J A R E N P E R - S P E C T I E F G E B I E D S O N T W I K K E LI N G T MP G 2 0 2 6 P R O J E C T E N & V A S T G O E D G E B I E D S O N T W I K K E L I N G P A G I N A 2 7 V A N 2 7 26-0171843 Netto contante waarde De netto contante waarde van een grondexploitatie i s de eindwaarde van een grondexploitatie te- ruggerekend tot een bepaalde peildatum, gebruik mak end van de disconteringsvoet. De netto con- tante waarde is negatief als de eindwaarde negatief is. In dat geval kan, zoals gezegd, worden gesproken van een winstgevende locatie. De netto co ntante waarde is positief als de eindwaarde positief is. In dat geval kan, zoals gezegd, worden gesproken van een verliesgevende locatie. Plankostenscan De plankostenscan is een landelijk instrument dat g ebruikt wordt om de plankosten van verschil- lende gebiedsontwikkelingen met faciliterend grondb eleid inzichtelijk te maken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/eeff7c52-9f1f-40c9-b60b-ee968b102d66?agendaItemId=dcf2433b-3870-4a47-8e37-387e287ef485