strategisch kader internationalisering (21-0070038)
Tekst van het document
4.4.
Greenports Nederland
G r e e n p o r t W e s t - H o l l a n d m a a k t o p zi j n b e u r t d e e l u i t va n G r e e n p o r t s N e d e r l a n d , d e o ve r k o e p e l e n d e n e t we r k o r g a n i s a t i e va n e n vo o r a l l e r e g i o n a l e G r e e n p o r t s , e n g e r i c h t o p ve r b i n d i n g o p l a n d e l i j k e t h e m a ’ s vo o r d e t u i n b o u w . O o k o p h e t g e b i e d v a n internationalisering is Greenports Nederland actief. H u n a a n p a k i s g e r i c h t o p d e b e n a d e r i n g va n n i e u we m a r k t e n e n s a m e n w e r k i n g b i j inkomende en uitgaande handelsmissies. O o k ze t G r e e n p o r t s N e d e r l a n d i n o p h e t b e t e r l a t e n a a n h a k e n va n r e g i o n a l e G r e e n p o r t s o p E u r o p e s e s a m e n we r k i n g e n h e t c r e ë r e n va n e e n b e t e r e t o e g a n g t o t f o n d s e n . E r wo r d t g e w e r k t vi a e e n a g e n d a i n t e r n a t i o n a l i s e r i n g m e t 8 s p e e r p u n t e n .
4.5.
Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen
D e To p s e c t o r T u i n b o u w e n U i t g a n g s m a t e r i a l e n ( T & U ) i s e ve n e e n s e e n b e l a n g r i j k e p a r t n e r vo o r d e g e m e e n t e W e s t la n d .
13
D e ze To p s e c t o r h e e f t e e n s t e r k e E U - l o b b yg r o e p i n g e r i c h t wa a r d o o r k r a c h t e n b u n d e l i n g p l a a t s vi n d t , m e t n a m e g e r i c h t o p a c t i vi t e i t e n d i e g e r e l a t e e r d zi j n a a n i n n o va t i e e n o n t wi k k e l i n g . D e e l n a m e a a n d e ze g r o e p g e e f t W e s t l a n d e e n g o e d e p o s i t i e e n m e d e e e n b e l a n g r i j k e r o l b i n n e n d e E u r o p e s e s t r a t e g i e va n t u i n b o u w - N e d e r l a n d .
4.6.
I n n o va t i o n Q u a r t e r
U i t vo e r i n g s o r g a n i s a t i e s zo a l s I Q r i c h t e n zi c h vo o r a l o p d e u i t vo e r va n i n t e r n a t i o n a l e a c t i vi t e i t e n . H e t g a a t o m a c q u i s i t i e v a n b u i t e n l a n d s e b e d r i j ve n ( F D I , i n b o u n d ) e n h e t o n d e r s t e u n d e n va n N e d e r l a n d s e b e d r i j v e n m e t h u n i n t e r n a t i o n a l e a m b i t i e s d o o r m i d d e l v a n o n d e r a n d e r e h e t o p ze t t e n e n u i t vo e r e n va n h a n d e l s m i s s i e s ( o u t b o u n d ) . W es t l a n d i s e e n va n d e a a n d e e l h o u d e r s e n I Q v o e r t d u s h a a r t a k e n m e d e n a m e n s u i t . I n d e u i t vo e r i s h e t d a a r o m c r u c i a a l d a t we g o e d a f s t e m m e n e n s a m e n w e r k e n m e t I n n o va t i o n Q u a r t e r o m d e g e za m e n l i j k e d o e l e n t e b e r e i k e n . D a t b e g i n t b i j e e n g e za m e n l i j k e s t r a t e g i e o p i n t e r n a t i o n a l e a m b i t i e s e n a c t i vi t e i t e n . I n d e u i t vo e r i s h e t e f f i c i ë n t e n n u t t i g o m d e c o n c r e t e u i t vo e r i n g s p l a n n e n va n I Q o p g e b i e d va n de glastuinbouw af te stemmen.
Me t I Q k u n n e n w e zo b e s p r e k e n we l k e r o l w e n e m e n e n h o e we zo e f f i c i ë n t m o g e l i j k k u n n e n s a m e n we r k e n o m u i t e i n d e l i j k d e i m p a c t t e ve r g r o t e n ( i m p a c t a l s i n m e e r g e a c q u i r e e r d e b e d r i j ve n , b a n e n e n m e e r o u t b o u n d a c t i vi t e i t e n vo o r o n s b e d r i j f s l e ve n ) . I Q b e o o g t m e t I n t e r n a t i o n a l i s e r i n g h e t Z u i d - H o l l a n d s e b e d r i j f s l e ve n t e o n d e r s t e u n e n b i j o p o f u i t b o u w va n i n t e r n a t i o n a l e a c t i vi t e i t e n . D o e l i s b i j t e d r a g e n a a n e e n i n t e r n a t i o n a a l a c t i e ve r b e d r i j f s l e ve n d a t d o o r zi j n e xp o r t a c t i vi t e i t e n zo r g t vo o r g r o e i i n d e r e g i o . E r wo r d t i n d e o n d e r s t e u n i n g o n d e r s c h e i d g e m a a k t t u s s e n b e d r i j ve n d i e s t a r t e n / r e c e n t g e s t a r t zi j n o p i n t e r n a t i o n a l e m a r k t e n e n b e d r i j ve n m e t m e e r e xp o r t e r va r i n g . D e f o c u s l i g t o p h e t i n t e r n a t i o n a a l g e o r i ë n t e e r d e m k b b i n n e n o n ze n e g e n s e c t o r e n .
D e a c t i vi t e i t e n d i e I n t e r n a t i o n a l i s e r i n g o n t w i k k e l t s l u i t e n i n h o u d e l i j k a a n o p d e b e h o e f t e va n d e b e d r i j ve n . Q u a c o n c r e t e a c t i vi t e i t e n r i c h t I Q zi c h o p h e t vo l g e n d e ; h e t vo e r e n va n T r a d e R e l a t i o n s g e s p r e k k e n m e t i n t e r n a t i o n a a l g e o r i ë n t e e r d e b e d r i j ve n i n Z u i d - H o l l a n d , h e t o p ze t t e n , u i t vo e r e n e n ve r s t e r k e n va n h u b - t o - h u b s a m e n w e r k i n g e n m e t r e l e va n t e b u i t e n l a n d s e r e g i o ’ s , h e t o r g a n i s e r e n va n i n t e r n a t i o n a l e a c t i vi t e i t e n m i s s i e s , b e u r ze n e n o n d e r s t e u n i n g s p r o g r a m m a ’ s . V e r d e r zu l l e n ze v a n u i t I Q i n t e r n a t i o n a l e m i s s i e s e n a c t i vi t e i t e n va n o n ze p a r t n e r s va n b i n n e n e n b u i t e n d e r e g i o o n d e r s t e u n e n e n r i c h t i n g h e t Zuid-Hollandse mkb actief promoten. Q u a l a n d e n f o c u s g e l d t v o o r I Q d a t zi j m e r k e n d a t e r e e n t o e g e n o m e n i n t e r e s s e i s vo o r n a b i j e m a r k t e n i n p l a a t s va n l a n d e n ve r we g . D a a r p a s s e n zi j o o k o n ze d i e n s t ve r l e n i n g o p a a n .
H u n f o c u s l a n d e n v o o r d e g e n o e m d e a c t i vi t e i t e n zu l l e n d a a r o m s t e e d s m e e r o p E u r o p a zi j n g e r i c h t ; m e t n a m e o p D u i t s l a n d , B e l g i ë , N o r d i c s e n h e t V K . B u i t e n E u r o p a k i j k e n ze vo o r n a m e l i j k n a a r d e V S , C h i n a e n T a i wa n .
4.7.
World Horti Center
H e t W o r l d H o r t i C e n t e r ( W HC ) i s h é t k e n n i s - e n i n n o va t i e c e n t r u m va n d e i n t e r n a t i o n a l e g l a s t u i n b o u ws e c t o r . Z i j s p e l e n e e n b e l a n g r i j k e r o l i n d e i n t e r n a t i o n a l e p r o f i l e r i n g va n W es t l a n d e n h e t g l a s t u i n b o u w c l u s t e r o m d a t zi j , l e t t e r l i j k e n f i g u u r l i j k , d e e t a l a g e zi j n v a n w a t e r a l l e m a a l g e b e u r t i n d e s e c t o r e n d e r e g i o . V o o r a l i n h e t o n t va n g e n va n b u i t e n l a n d s e d e l e g a t i e s s p e l e n zi j e e n b e l a n g r i j k e r o l .
14
J a a r l i j k s wo r d t h e t W H C b e zo c h t d o o r 2 5 . 0 0 0 i n t e r n a t i o n a l e p r o f e s s i o n a l s , d i e ve r b i n d i n g zo e k e n m e t k e n n i s e n i n n o va t i e va n d e g l a s t u i n b o u w. H e t i s va n b e l a n g g o e d m e t h e n d e a f s t e m m i n g t e h o u d e n o m va n u i t d e g e m e e n t e t e b e k i j k e n b i j we l k e d e l e g a t i e s wi j a c t i e f b e t r o k k e n wi l l e n zi j n ( a l d a n n i e t m e t b e s t u u r l i j k e a f va a r d i g i n g ) e n wa a r w i j e e n r o l k u n n e n spelen. I n u i t g a a n d e m i s s i e s s p e e l t h e t W H C o o k e e n r o l , zi j k u n n e n s a m e n m e t o n s h e t b e l a n g e n d e s t e r k e va n o n s c l u s t e r u i t d r a g e n . O o k h e t W H C we r k t vo l g e n s e e n i n t e r n a t i o n a l i s e r i n g s s t r a t e g i e . I n ‘ S a m e n b o u we n ! S t r a t e g i e W o r l d H o r t i C e n t e r 2 0 2 0 - 2 0 2 2 ’ i s h i e r o ve r h e t vo l g e n d e g e s c h r e ve n : ‘In 2022 is er een realistische internationaliseringsstrategie ontwikkeld resulterend in een s a t e l l i e t - s t r u c t u u r v a n v e r g e l i j k b a r e W H C ’s i n h e t b u i t e n l a n d o n d e r r e g i e v a n W H C e n h a a r p a r t i c i p a n t e n .
’ D i t s l u i t o n d e r m e e r a a n b i j d e e e r d e r b e s c h r e ve n a m b i t i e g e r i c h t o p internationale samenwerking en kennisdeling. W aa r m o g e l i j k t r e k k e n w e n a a r h e t b u i t e n l a n d t o e o o k s a m e n o p . Z o o n t v a n g t h e t W H C j a a r l i j k s ve l e i n t e r n a t i o n a l e d e l e g a t i e s wa a r wi j , o p c a s e b a s e s , b e k i j k e n w e l k e r o l w i j h i e r b i j n e m e n . O o k i s vo o r h e t W H C e e n r o l we g g e l e g d i n h e t u i t d r a g e n va n h e t b e l a n g va n c l u s t e r vo r m ( o n s s t e r k e p u n t ) a l s we i n h e t b u i t e n l a n d e e n p o d i u m h e b b e n .
4.8.
B e d r i j f s l e ve n e n a n d e r e p a r t n e r s
B i n n e n d e g e m e e n t e W es t l a n d zi j n ve r s c h i l l e n d e t o o n a a n g e ve n d e e n i n t e r n a t i o n a a l o p e r e r e n d e b e d r i j v e n g e ve s t i g d d i e zi c h r i c h t e n o p h e t g l a s t u i n b o u wc l u s t e r . D e k a s s e n b o u we r s e n b i j b e h o r e n d e t o e l e ve r a n c i e r s h e b b e n h u n k r a c h t e n g e b u n d e l d i n Dutch Greenhouse Delta (DGD). D e g e m e e n t e W e s t l a n d k a n t e n b e h o e ve va n d i t o n d e r d e e l va n d e s e c t o r n o g m e e r d a n n u e e n p r o a c t i e ve r o l ve r v u l l e n . U i t e r a a r d zi j n d e b e d r i j ve n d i e g e ve s t i g d zi j n i n o n ze g e m e e n t e , v o o r n a m e l i j k d i e i n g l a s t u i n b o u w , va n c r u c i a a l b e l a n g i n o n ze i n t e r n a t i o n a l e a m b i t i e s e n a c t i vi t e i t e n . Z i j vo r m e n u i t e i n d e l i j k h e t c l u s t e r wa t wi j zo t r o t s u i t d r a g e n i n d e w e r e l d . E e n va n d e d o e l s t e l l i n g e n va n o n z e i n t e r n a t i o n a l e a c t i vi t e i t e n i s h e t ve r s t e r k e n e c o n o m i s c h e k a n s e n vo o r h e t b e d r i j f s l e ve n va n W es t l a n d e n h e t o n d e r s t e u n e n va n h e t b e d r i j f s l e ve n b i j h u n i n t e r n a t i o n a l e a m b i t i e s .
A l s g e m e e n t e h e b b e n wi j e e n r o l i n h e t u i t d r a g e n e n o n d e r s t e u n e n va n o n ze i n wo n e r s e n h e t i n o n ze g e m e e n t e g e ve s t i g d e b e d r i j f s l e ve n . D o o r d e e l n a m e e n e e n a c t i e ve r o l i n h a n d e l s m i s s i e s e n b e u r z e n p r o b e r e n wi j o n s b e d r i j f s l e ve n i n c o n t a c t t e b r e n g e n m e t m o g e l i j k e p a r t n e r s o f k l a n t e n . D a a r n a a s t zu l l e n wi j o o k b i j s p e c i f i e k e ( i n t e r n a t i o n a l e ) ve r zo e k e n va n u i t o n s b e d r i j f s l e ve n va n u i t o n ze f u n c t i e h e l p e n d o o r h e t b i e d e n va n o n d e r s t e u n i n g .
5.
Focusgebieden
D e ( t o e k o m s t i g e ) b e s c h i k b a a r h e i d va n vo e d i n g i s n a t u u r l i j k e e n w e r e l d w i j d p r o b l e e m m a a r a l s g e m e e n t e W e s t l a n d k u n n e n we o n s m e t o n ze i n t e r n a t i o n a l e s t r a t e g i e n i e t o p d e h e l e wereld richten. W e f o c u s s e n o n s s p e c i f ie k o p g e b i e d e n o f l a n d e n wa a r w e k a n s e n zi e n v o o r we d e r zi j d s e ve r s t e r k i n g o f w a a r w e z i e n d a t o n s b e d r i j f s l e ve n a c t i e f i s . D e k e u ze va n d e ze g e b i e d e n i s t o t s t a n d g e k o m e n i n s a m e n s p e l m e t a n d e r e a c t o r e n z o a l s d e P r o vi n c i e Z u i d - H o l l a n d , G PW H e n h e t b e d r i j f s l e v e n i n G r e e n p o r t H o l l a n d , D u t c h G r e e n h o u s e D e l t a e n h e t W H C . V e e l v a n h u n f o c u s g e b i e d e n wo r d t g e d e e l d , o m d a t s a m e n o p t r e k k e n s t e r k m a a k t . E r zi j n o o k o n d e r d e l e n d i e w e v o o r a l b i j h e n l a t e n l i g g e n , zo a l s A f r i k a e n N o o r d e n Z u i d - A m e r i k a .
15
D a a r e n t e g e n i s J a p a n v a n o u d s h e r e n p a r t n e r v a n d e g e m e e n t e W e s t l a nd . D a a r w o r d e n d o o r o n ze b e d r i j ve n g r o t e t u i n b o u wc l u s t e r s o n t wi k k e l t . D e r e l a t i e o n d e r h o u d e n i s d a a r o m va n b e l a n g . V a n we g e h e t g r o o t a a n t a l we r k n e m e r s va n u i t P o l e n , i s o o k d e r e l a t i e m e t P o l e n s p e c i f i e k vo o r d e g e m e e n t e W e s t la n d . D e a f g e l o p e n j a r e n zi j n e r a l m e e r d e r e s a m e n we r k i n g e n e n r e l a t i e s g e b o u wd m e t r e g i o ’ s e n g e b i e d e n o ve r d e w e r e l d . O n d e r d e e l va n d e s t r a t e g i e i s o o k t e o n d e r z o e k e n wa a r w e a l g o e d e r e l a t i e s h e b b e n ( a l d a n n i e t i n d e vo r m v a n e e n MO U ) e n d i e wa a r n o d i g t e ve r s t e r k e n o f s o m s , a l s d e r e s u l t a t e n d a a r n a a r z i j n , d e a a n d a c h t t e ve r l e g g e n n a a r m e e r k a n s r i j k e s a m e n we r k i n g e n . H i e r vo l g t e e n o ve r zi c h t va n d e l a n d e n e n g e b i e d e n wa a r w i j o n s , s t r a t e g i s c h g e zi e n , o p wi l l e n f o c u s s e n m e t o n z e i n t e r n a t i o n a l e u i t v o e r i n g .
B i j d e k e u ze va n f o c u s g e b i e d e n e n d e w i j ze wa a r o p we d a a r o p i n ze t t e n , m o e t e n we a l e r t zi j n o p d e g e o p o l i t i e k e o n t wi k k e l i n g e n e n o n d e r w e r p e n a l s m e n s e n r e c h t e n . Me t n a m e vo o r C h i n a e n d e G o l f r e g i o , b u i t e n g e wo o n b e l a n g r i j k e h a n d e l s p a r t n e r s , i s h e t m a k e n va n s c h e r p e k e u ze s va n b e l a n g . 4
H e t vo e d s e l ze k e r h e i d s p r o b l e e m va n C h i n a k u n n e n i s vo l g e n s R o b d e W i j k e e n k a n s vo o r 5 d e N e d e r l a n d s e a g r o f o o d s e c t o r , m a a r o o k e e n b e d r e i g i n g . O n ze k e n n i s va n l a n d e n t u i n b o u w k u n n e n w e o o k s t r a t e g i s c h i n ze t t e n t e n b e h o e ve va n d e g e o p o l i t i e k e d i s c u s s i e .
5.1.
Europa
D e E u r o p e s e l a n d b o u wp o l i t i e k i s vo o r n a m e l i j k g e f o c u s t o p ve e t e e l t e n g r o t e - a r e a l e n productie (akkerbouw). De tuinbouw krijgt aanmerkelijk minder aandacht, ondanks dat dit e ve n e e n s e e n b e l a n g r i j k o n d e r d e e l i s va n d e l a n d b o u w e n e e n b e l a n g r i j k e s p e l e r i s i n d e w e r e l d e c o n o m i e . Z e k e r d e p r o d u c t i e va n p l a n t e n e n b l o e m e n i s n o g o n vo l d o e n d e i n b e e l d . D a t g e l d t o ve r i g e n s o o k vo o r t u i n b o u wp r o d u c t e n a l s wi j n e n o l i j ve n , w a a r a n d e r e l a n d e n d a n N e d e r l a n d zi c h o p p r o f i l e r e n . D e t u i n b o u w h e e f t zi c h o p E u r o p e e s vl a k n o g r e l a t i e f we i n i g g e m e l d m e t i s s u e s o f ve r zo e k e n o m s u b s i d i e , e n d e b i j d r a g e va n d e t u i n b o u w a a n d e S D G ’ s i s o p E u r o p e e s vl a k e ve n m i n g o e d i n b e e l d . O m d e l o b b yk r a c h t t e ve r g r o t e n , n e t a l s d e k a n s e n o p h e t ve r k r i j g e n v a n s u b s i d i e s , m o e t d e b e k e n d h e i d va n E u r o p a m e t d e t u i n b o u w t o e n e m e n .
A l s e r e e n m a a l p a r t n e r s c h a p p e n e n p r o j e c t e n l o p e n , d a n ve r s t e r k t d i t o p n i e u w d e b e k e n d h e i d va n h e t c l u s t e r , a l s e e n s o o r t m u l t i p l i e r - e f f e c t . H e t a c t i ve r e n va n e e n E u r o p e e s n e t we r k va n t u i n b o u w - ( g e ï n t e r e s s e e r d e ) - r e g i o ’ s e n t u i n b o u wc l u s t e r s i s d u s va n b e l a n g . H e t ve r d i e n t a a n b e ve l i n g h i e r i n s a m e n o p t e t r e k k e n m e t p a r t n e r s b i j d e G r e e n p o r t W e s t - H o l l a n d e n d e p r o vi n c i e Z u i d - H o l l a n d . V o o r l o b b y e n b e k e n d h e i d va n d e t u i n b o u w i s ( vo o r t ze t t i n g va n d e ) s a m e n we r k i n g m e t d e To p s e c t o r Tu i n b o u w e n U i t g a n g s m a t e r i a l e n we n s e l i j k . D e P r o vi n c i e Z u i d - H o l l a n d s p e e l t ( i n s a m e n we r k i n g m e t d e p r o vi n c i e N o o r d - H o l l a n d ) m e t d e va s t e l o b b yi s t e n e e n b e l a n g r i j k e f a c i l i t e r e n d e r o l i n B r u s s e l .
4
'De nieuwe wereldorde, hoe China sluipenderwijs de macht overneemt'
5
B i j d e k e u z e v a n f o c u s g e b i e d e n e n d e w i j z e w a a r o p w e d a a r o p i n z e t t e n , m o e t e n we a l e r t z i j n o p d e
g e o p o l i t i e k e o n t wi k k e l i n g e n e n o n d e r w e r p e n a l s m e n s e n r e c h t e n . M e t n a m e v o o r C h i n a e n d e Golfregio, buitengewoon belangrijke handelspartners, is he t maken van scherpe keuzes van belang. Het voedselzekerheidsprobleem van China kunnen is volgens Rob de W ijk een kans voor de Nederlandse agrofoodsector, maar ook een bedreiging. Onze kennis van land en tuinbouw kunnen we ook strategisch inzetten ten behoe ve van de geopolitieke discussie.
16
O f e r g e n o e g m e n s k r a c h t i s o m d e G r e e n p o r t vo l d o e n d e vo o r h e t vo e t l i c h t t e b r e n g e n i s e e n b e l a n g r i j k g e s p r e k s o n d e r we r p m e t d e p r o vi n c i e . W i j ze t t e n e r o p i n d a t d e g e m e e n t e W es t l a n d , i n s a m e n we r k i n g m e t b v R o t t e r d a m , t e n b e h o e ve va n d e G PW H , d a a r e n i g e ve r s t e r k i n g k a n l e ve r e n , wa a r b i j e n i g e m a t e va n g e r e g e l d e a a n w e zi g h e i d i n B r u s s e l w o r d t gefaciliteerd. O p E u r o p a o p e r e r e n w e m e t o n ze i n t e r n a t i o n a l e s t r a t e g i e vi a e e n d r i e s l a g : 1 ) Me t s p e c i f i e k e r e g i o ’ s i n F r a n k r i j k ( P a ys d e L o i r e , B r e t a g n e e n o m g e vi n g , m e t h e t c l u s t e r V e g e p o l ys V a l l e y ) e n S p a n j e ( A n d a l u s i ë ) - wa a r ze e r ve e l b e d e k t e t e e l t e n zi j n , i s ve e l N e d e r l a n d s e b e d r i j vi g h e i d e n e e n s t e r k t u i n b o u w r e s e a r c h c l u s t e r . D i t zi j n d e n a t u u r l i j k e p a r t n e r s vo o r o n ze r e g i o . D e G PW H h e e f t e e n Mo U m e t V e g e p o l y s V a l l e y g e r i c h t o p we d e r zi j d s e u i t wi s s i n g va n k e n n i s e n b e d r i j vi g h e i d .
W i j wi l l e n d i t ve r d e r i n t e n s i ve r e n . I n d e r e l a t i e m e t A n d a l u s i ë b l i j k t d e t a a l b a r r i è r e o ve r i g e n s n o g we l e e n belemmerende rol te spelen. N a a s t c o n t a c t e n m e t d e b e t r e f f e n d e r e g i o ’ s a l d a a r wi l l e n w e o o k h i e r i n N e d e r l a n d d e c o n t a c t e n m e t d e a m b a s s a d e s e n l a n d b o u wr a d e n va n d e ze f o c u s l a n d e n o p b o u we n o f ve r s t e r k e n o p d i p l o m a t i e k n i ve a u . 2 ) D e t we e d e s l a g o p o n ze E u r o p e s e s t r a t e g i e zi j n l a n d e n a l s D u i t s l a n d e n G r o o t B r i t t a n n i ë . D e ze l a n d e n zi j n b e l a n g r i j k e a f ze t m a r k t e n vo o r o n s b e d r i j f s l e v e n . Z i j h e b b e n d a a r d o o r ve e l a l h u n e i g e n i n g a n g e n e n c o n t a c t e n e n h e b b e n d a a r b i j o n z e ondersteuning minder nodig. W el vr a a g t d e B r e xi t n o g e xt r a a a n d a c h t w a t d i t i n p r a k t i j k g a a t b e t e k e n e n vo o r d e h a n d e l e n o f d a a r o ve r h e i d s o n d e r s t e u n i n g b i j n o d i g i s .
3 ) V o o r O o s t - E u r o p a i s P o l e n , va n w e g e zi j n E u r o p e s e m a c h t , m a a r o o k va n w e g e d e s t e r k o n t wi k k e l d e ( g l a s ) t u i n b o u w a l d a a r , e e n b e l a n g r i j k p a r t n e r l a n d . D e g e m e e n t e W es t l a n d h e e f t b i l a t e r a l e c o n t a c t e n , d i e b e l a n g r i j k zi j n e n o n d e r h o u d e n m o e t e n w o r d e n . V i a d e N e d e r l a n d s e A m b a s s a d e i n W a r sc h a u , wo r d t d e r e l a t i e o n d e r h o u d e n m e t P o o l s e m i n i s t e r i e s i n za k e d e P o o l s e a r b e i d s m i g r a n t e n . O o k i s d e N e d e r l a n d s e a m b a s s a d e a c t i e f o p h e t g e b i e d va n d e o n t w i k k e l i n g va n e e n a g r o l o g i s t i c c l u s t e r d a a r . O p h e t t h e m a a r b e i d s m i g r a n t e n zi j n o o k a n d e r e MO E - l a n d e n r e l e v a n t o m o p b i l a t e r a a l n i ve a u c o n t a c t e n m e e t e o n d e r h o u d e n .
5.2.
Az i ë e n h e t M i d d e n - O o s t e n
China C h i n a b l i j f t i n d e h a n d e l vo o r o n s e n h e t g l a s t u i n b o u w c l u s t e r e e n b e l a n g r i j k e s p e l e r . D e r o l va n C h i n a i n d e h a n d e l s b e t r e k k i n g e n i s we l v e r a n d e r d d o o r d e j a r e n h e e n . V o o r h e e n w a s C h i n a vo o r a l i n t e r e s s a n t vo o r o n s b e d r i j f s l e v e n a l s a f ze t g e b i e d e n vo o r g o e d k o p e p r o d u c t i e m i d d e l e n . U i t e r a a r d i s C h i n a n o g s t e e d s e e n ze e r b e l a n g r i j k a f z e t g e b i e d v o o r o n ze b e d r i j ve n , m a a r C h i n a k l o p t o o k z e l f m e e r o p d e d e u r q u a o n t wi k k e l i n g va n d e g l a s t u i n b o u w. D a a r b i j w o r d t d e u i t wi s s e l i n g va n k e n n i s s t e e d s b e l a n g r i j k e r . W e m o e t e n e r o o k va n b e w u s t zi j n d a t C h i n a o o k k e n n i s ve r w e r ve n zi e t a l s e e n va n d e b e l a n g r i j k s t e m i d d e l e n o m h u n e xp a n s i e g e d r e ve n a g e n d a u i t t e vo e r e n . E r i s ve e l b e l a n g s t e l l i n g va n u i t C h i n a o m Z u i d - H o l l a n d e n W e s t l a n d ( e n W HC ) t e b e zo e k e n .
D e g e m e e n t e W e s t l a n d h e e f t d e a f g e l o p e n j a r e n ve e l ve r zo e k e n o n t va n g e n va n u i t C h i n a vo o r o n t va n g s t e n d o o r h e t c o l l e g e ( b u r g e m e e s t e r o f l o c o b u r g e m e e s t e r ) i n h e t k a d e r va n s t r a t e g i s c h g o v e r n me n t - 2 - g o v e r n me n t s a m e n we r k i n g .
17
En de gemeente heeft ook regelmatig deelgenomen aan handelsmissies naar China met de p r e m i e r e n d e p r o vi n c i e Z u i d - H o l l a n d . D a a r n a a s t h e b b e n o o k W es t l a n d s e b e d r i j ve n va a k d e i n ze t va n d e o ve r h e i d g e v r a a g d b i j inkomende- en uitgaande missies. C h i n a m o e t g e zi e n w o r d e n a l s e e n b e l a n g r i j k e h a n d e l s - e n i n ve s t e r i n g s p a r t n e r e n b i e d t k a n s e n vo o r o p s c h a l i n g , p r o d u c t i e e n e xp o r t va n k e n n i s e n t u i n b o u wp r o d u c t e n . C h i n a h e e f t d e a m b i t i e o m d e g r o o t s t e t u i n b o u wp r o d u c e n t va n d e w e r e l d t e wo r d e n e n d a a r l i g g e n d u s g r o t e k a n s e n vo o r o n s b e d r i j f s l e ve n . N i e t a a n h a k e n o p d e ze ( t o e k o m s t i g e ) w e r e l d m a c h t zo u o n ze p o s i t i e ve r z w a k k e n e n g e e f t h e t r i s i c o d a t we , e n d a a r m e e o n s c l u s t e r , d e b o o t m i s s e n . O o k d e p r o vi n c i e Z u i d - H o l l a n d ze t s t e r k i n o p C h i n a m e t e e n specifieke China strategie. 6
Z a k e n d o e n m e t e n i n C h i n a ve r g t we l wa a k za a m h e i d e n ve r a n t w o o r d e l i j k h e i d o p e e n aantal punten. H o e we l h e t l a n d , vo l g e n s h e t r i j k , m i l i t a i r o p k o r t e t e r m i j n g e e n b e d r e i g i n g vo r m t d i e n e n d e e c o n o m i s c h e b e l a n g e n e n c yb e r ve i l i g h e i d we l g e w a a r b o r g d t e w o r d e n . D e m e n s e n r e c h t e n s i t u a t i e i n C h i n a b l i j f t zo r g we k k e n d e n C h i n a h a n t e e r t a n d e r e wa a r d e n a l s h e t g a a t o m vr a a g s t u k k e n r o n d o m i n t e l l e c t u e e l e i g e n d o m . D a t b e t e k e n t d a t e r e e n g o e d e a f we g i n g m o e t zi j n b i j d e i n ze t r i c h t i n g C h i n a , w a a r b i j g e k e k e n m o e t w o r d e n n a a r e c o n o m i s c h e b e l a n g e n , ve i l i g h e i d e n wa a r d e n t e n a a n zi e n va n b i j v o o r b e e l d vr i j h e i d va n 7
m e n i n g s u i t i n g e n r e s p e c t vo o r e i g e n d o m e n d a t a . B e h e e r s m a a t r e g e l e n o p d i t vl a k wo r d e n o p R i j k s n i ve a u g e n o m e n . H e t i s b e l a n g r i j k h i e r i n a c t i e f d e s a m e n we r k i n g m e t a n d e r e o ve r h e d e n o p t e zo e k e n e n d e e ve n t u e l e r i s i c o ’ s p e r s p e c i f i e k e c a s e ( m i s s i e o f a n d e r e b i j d r a g e ) a f t e we g e n e n o p b a s i s va n d i e a f w e g i n g e e n b e s l u i t t e n e m e n w e l k e r o l w e aannemen. Japan D e g e m e e n t e W e s t l a n d h e e f t i n d e a f g e l o p e n 1 0 j a a r e e n s t e r k e p o s i t i e ve r k r e g e n m e d e d a n k zi j K o c h i e n d e ve l e h i g h - l e ve l b e zo e k e n va n m i n i s t e r s , u n i ve r s i t e i t e n e n C E O ’ s a a n W es t l a n d . Me t d e p r e f e c t u u r K o c h i h e e f t g e m e e n t e W es t l a n d s i n d s 2 0 0 9 e e n t u i n b o u w vr i e n d s c h a p s r e l a t i e , ve r n i e u w d i n 2 0 1 6 .
I n d e a f g e l o p e n j a r e n i s d e p r o d u c t i e va n d e g r o e n t e t e e l t i n K o c h i e n o r m g e s t e g e n e n ve r v u l t zi j e e n vo o r b e e l d f u n c t i e i n J a p a n , e e n d i r e c t g e vo l g va n d e t e c h n o l o g i s c h e i n n o va t i e s i n d e k a s s e n d o o r d e s a m e n we r k i n g m e t W es t l a n d s e b e d r i j ve n ( P R I V A , R o ya l B r i n k m a n , R i d d e r , e t c . ) . H e t vo r i g e J a p a n s e k a b i n e t o n d e r l e i d i n g va n p r e m i e r A b e w a s vo o r n e m e n s f l i n k t e i n ve s t e r e n i n K o c h i o m d e t u i n b o u w ve r d e r t e o n t wi k k e l e n n a a r W e s t l a n d s m o d e l , d o o r i n t e ze t t e n o p d e b o u w va n e e n vo l l e d i g c l u s t e r . D e K o c h i p r e f e c t u u r m a a k t h i e r vo o r 4 8 m i l j o e n e u r o b e s c h i k b a a r . D e W e s t l a n d s e r e l a t i e m e t J a p a n b i e d t ve e l e c o n o m i s c h p e r s p e c t i e f vo o r h e t r e g i o n a l e e n l o k a l e b e d r i j f s l e ve n i n e n r o n d W es t l a n d . H e t i s e c h t e r n o g n i e t ze k e r o f d e n i e u we r e g e r i n g o n d e r l e i d i n g va n p r e m i e r S u g a o p d e z e i n g e ze t t e w e g wi l d o o r g a a n b e t r e f f e n d e d e t u i n b o u w .
W e b l i j ve n d i t a c t i e f vo l g e n e n zu l l e n o o k d e k o m e n d e j a r e n d e o p g e b o u wd e r e l a t i e s m e t K o c h i b i j h o u d e n e n b i j o n s b e d r i j f s l e v e n n a g a a n wa t d e r e s u l t a t e n va n d e ze s a m e n we r k i n g i s e n h o e we d i t e ve n t u e e l n o g ve r d e r k u n n e n ve r s t e r k e n , d a a r i n wo r d e n n i e u we w e d e r zi j d e b e zo e k e n n i e t u i t g e s l o t e n . Zuid-Korea en Vietnam Z u i d - K o r e a e n V i e t n a m d i e n e n zi c h s t e e d s m e e r a a n a l s i n t e r e s s a n t e h a n d e l s p a r t n e r s e n p a r t n e r s d i e o p e n s t a a n vo o r d e t u i n b o u wk e n n i s va n u i t o n ze r e g i o . D a a r n a a s t zi j n ze o o k e e n i n t e r e s s a n t a f ze t g e b i e d vo o r o n s b e d r i j f s l e ve n . 6
'De nieuwe wereldorde, hoe China sluipenderwijs de macht overneemt'
7
Bron: Nederland – China, een nieuwe balans (Rijksoverheid, 15 mei 2019)
18
D e r o l va n d e g e m e e n t e w a s t o t o p h e d e n b e p e r k t t o t o n t va n g s t va n d e l e g a t i e s e n d e e l n a m e a a n e e n e n k e l e m i s s i e o p ve r zo e k va n d e p r o vi n c i e e n d e R i j k s o ve r h e i d . H o e we l e e n a a n t a l W e s t la n d s e b e d r i j v e n za k e n d o e n m e t p a r t n e r s i n V i e t n a m e n Z u i d K o r e a , l i j k t o p d i t m o m e n t ve r d e r e i n ze t n i e t n o d i g e n i n e l k g e va l a f h a n k e l i j k va n d e v r a a g va n o n ze p a r t n e r s e n / o f b e d r i j f s l e ve n . W e l zu l l e n we a c t i e f b l i j ve n p o l s e n b i j o n s b e d r i j f s l e ve n o f zi j h u n i n ze t o p d e z e l a n d e n i n t e n s i ve r e n e n d a a r b i j e ve n t u e e l o n ze ondersteuning gewenst is. India O o k I n d i a i s , ve r g e l i j k b a a r m e t C h i n a , d e a f g e l o p e n d e c e n n i a e c o n o m i s c h e n o r m g e g r o e i d r i c h t e e n f o r m a a t v a n ( t o e k o m s t i g e ) we r e l d m a c h t .
U i t e r a a r d i s h e t e e n ze e r i n t e r e s s a n t e a f ze t m a r k t v o o r o n s b e d r i j f s l e ve n , m a a r d a a r n a a s t i s I n d i a ze l f o o k n a a r s t i g o p z o e k n a a r m o g e l i j k h e d e n vo o r v e i l i g vo e d s e l e n d u u r za m e , ve i l i g e vo e d s e l p r o d u c t i e e n e r o n t s t a a t m e e r e n m e e r m o m e n t u m vo o r p a r t i j e n u i t W e s t la n d . H e t m o m e n t u m r e s u l t e e r t i n : -
meer financieringsmogelijkheden en minder belastingregels (en minder belasting in het algemeen)
-
e e n N e d e r l a n d s e o ve r h e i d d i e m e e r i s a a n g e h a a k t o p g r o o t i n ze t t e n o p a g r i f o o d m e t India als focusland
-
n i e u we m a r k t t o e t r e d e r s ( S p a r , A m a zo n , W a yc o o l , B i g B a s k e t ) d i e o n d e r n e m e n d e n d u u r za a m i n d e we d s t r i j d zi t t e n
-
weinig concurrentie
I n d i a h e e f t d e m e e s t vo o r d e l i g e h a n d e l s b e t r e k k i n g e n i n d e r e g i o Z u i d o o s t - A zi ë e n Mi d d e n Oosten. Ma a r I n d i a h e e f t o o k b e p e r k i n g e n wa n t e r zi j n w e i n i g l o k a l e t e l e r s e n h e t k e n n i s n i ve a u e n d e f i n a n c i ë l e d r a a g k r a c h t va n b o e r e n i s l a a g . D a a r o m i s e r e e n g r o t e zo r g o ve r t e h o g e k o s t p r i j ze n . E n d a t h e e f t w e e r t o t g e vo l g d a t h e t W es t l a n d s e b e d r i j f s l e ve n m o g e l i j k a a r ze l i n g e n h e e f t b i j i n ve s t e r i n g e n d a a r . D e I n d i a s e o ve r h e i d i s z e l f g e e n k l a n t , m a a r f a c i l i t e e r d e e n a c c e l e r e e r d e . E r i s ve e l bureaucratie en er is daarom een lokaal netwerk is nodig. O o k L e n t i z h e e f t e e n s a m e n we r k i n g m e t I n d i a s e p a r t n e r s . K e n n i s d e l i n g m e t I n d i a i s m a a t s c h a p p e l i j k ze e r r e l e va n t . D e i n ze t va n d e g e m e e n t e W es t l a n d za l g e r e l a t e e r d zi j n a a n a c t i vi t e i t e n va n p a r t n e r s i n d e t r i p l e h e l i x: d e k e n n i s i n s t e l l i n g e n e n h e t b e d r i j f s l e ve n .
D e G r e e n p o r t W e s t - H o l l a n d za l i n h a a r i n t e r n a t i o n a l i s e r i n g s n o t a I n d i a m e e n e m e n . D e G PW H za l d a a r i n s a m e n w e r k e n m e t d e g e m e e n t e D e n H a a g e n e e n s a m e n we r k i n g m e t W es t l a n d i s g e zi e n d e o n d e r we r p e n l o g i s c h . D e r e g i o ’ s i n I n d i a w a a r c o n t a c t e n m e e zi j n , zi j n K a r n a t a k a e n T e l a n g a n a . H e t g a a t o m d e r e g i o ’ s d i e zi c h i n r a p t e m p o o n t wi k k e l e n a l s d i g i t a l e / t e c h n o l o g i s c h e h o r t s p o t . D e s a m e n we r k i n g za l m e t n a m e g e r i c h t zi j n o p d i g i t a l i s e r i n g va n d e t u i n b o u w e n op talent. Mi d d e n - O o s t e n I n h e t n a j a a r va n 2 0 2 1 z a l d e o p e n i n g va n d e W or l d E xp o 2 0 2 0 p l a a t s vi n d e n ( va n we g e d e c o r o n a c r i s i s i s d e E xp o e e n j a a r u i t g e s t e l d ) . D e E xp o i s e e n g o e d e g e l e g e n h e i d o m o n ze r e g i o e n h e t t u i n b o u w c l u s t e r t e p r e s e n t e r e n a a n d e we r e l d ( h e t i s i m m e r s e e n we r e l d t e n t o o n s t e l l i n g ) e n d a a r b i j i n h e t b i j zo n d e r a a n d e A r a b i s c h e we r e l d , w a a r d e E xp o i m m e r s p l a a t s vi n d t .
D e e l n e m e n a a n d e E xp o a l s p o d i u m n a a r d e w e r e l d i s g o e d v o o r d e b e k e n d h e i d va n h e t t u i n b o u wc l u s t e r e n d e p o t e n t i e e r va n . D e vr a a g n a a r z e l f vo o r zi e n i n g e n p r o d u c t i e va n g e zo n d , ve r s v o e d s e l s t a a t a l j a r e n h o o g o p d e a g e n d a va n ve r s c h i l l e n d e l a n d e n b i n n e n d e G o l f r e g i o . V o o r d e r e l a t i e s m e t d e G o l f r e g i o i s e e n g o e d e b e l a n g e n a f w e g i n g n o o d za k e l i j k .
19
D e o ve r h e i d , e n d u s o o k d e g e m e e n t e W e s t l a n d , h e e f t a n d e r e ve r a n t w o o r d e l i j k h e d e n a l s h e t g a a t o m g l o b a l e p o l i t i e k e ve r h o u d i n g e n e n o n d e r m e e r m e n s e n r e c h t e n s i t u a t i e s , d a n h e t b e d r i j f s l e ve n . V o o r a l s n o g l i j k t e e n i n ze t va n u i t d e o ve r h e i d , g e r i c h t o p d e G o l f r e g i o ze l f , a l s e xt r a m o g e l i j k h e i d , n u d e E xp o d a a r p l a a t s vi n d t , d a a r o m n i e t d i r e c t w e n s e l i j k . D a t l a a t o n ve r l e t d a t h e t W e s t l a n d s e b e d r i j f s l e ve n d a a r i n e e n a n d e r e k e u ze k a n m a k e n . W i j zu l l e n e c h t e r ze l f n i e t p r o a c t i e f m i s s i e s o r g a n i s e r e n n a a r d e G o l f r e g i o e n vo l g e n h i e r i n n a u wg e ze t h e t R i j k s b e l e i d .
O ve r i g e n s za l e r v a n u i t Z u i d - H o l l a n d o p d e g l a s t u i n b o u w d e k o m e n d e d r i e j a a r e e n e xt r a i n s p a n n i n g p l a a t s vi n d e n o p d e ze r e g i o vi a e e n P i B ( p a r t n e r s i n b u s i n e s s p r o g r a m m a ) o n d e r d e n a a m ‘ H o r t i R o a d 2 T h e G u l f - T h e D u t c h A p p r o a c h t o t h e G l o b e ’s R i s i n g D e ma n d f o r S e l f S u f f i c i e n c y i n F o o d S e c u r i t y ’ . D i t i s e e n i n i t i a t i e f va n D u t c h G r e e n p o r t D e l t a e n I n n o va t i o n Q u a r t e r . D i t c l u s t e r wi l i n d i t R V O - p r o j e c t va n d r i e j a a r e e n f o c u s h o u d e n o p h e t c o l l e c t i e f a a n b i e d e n va n h o o g wa a r d i g e t o t a a l o p l o s s i n g e n vo o r d e l o k a l e - e n r e g i o n a l e vo e d s e l p r o b l e m a t i e k , g e b a s e e r d o p l a n g e t e r m i j n s t r a t e g i e ë n . W e zu l l e n a l s g e m e e n t e b l i j ve n m o n i t o r e n wa t d i t o p l e ve r t vo o r o n s b e d r i j f s l e ve n e n o f e ve n t u e l e o n d e r s t e u n i n g va n d e g e m e e n t e g e we n s t i s .
5.3.
O ve r i g e c o n t i n e n t e n e n l a n d e n
Natuurlijk kunnen ook relaties met Afrika, Noord- en Zuid-Amerika en Oceanië belangrijk zi j n vo o r o n ze b e d r i j ve n e n i n s t e l l i n g e n . O ve r h e t a l g e m e e n za l d e g e m e e n t e W es t l a n d d a a r b i j g e e n r o l s p e l e n e n d a a r t o e o o k n i e t wo r d e n u i t g e n o d i g d . I n d i e n d a t we l h e t g e va l i s , k u n n e n d e ze v r a a g s t u k k e n o p h u n s p e c i f i e k e m e r i t e s b e o o r d e e l d w o r d e n . 5.4 Omgaan met MoU’s en vriendschapsrelaties R e l a t i e s m e t b e p a a l d e g e b i e d e n i n d e w e r e l d w o r d e n , i n d i e n e r i n t e r e s s e i s va n b e i d e k a n t e n , g e f o r m a l i s e e r d i n e e n Me m o r a n d u m o f U n d e r s t a n d i n g ( Mo U ) . I n zo ’ n o ve r e e n k o m s t ve r k l a r e n b e i d e p a r t i j e n i n d e t o e k o m s t s a m e n t e we r k e n o f k e n n i s t e d e l e n o p e e n a a n t a l g e b i e d e n . V a a k w o r d e n h i e r n o g wa t c o n c r e t e a c t i e s a a n ve r b o n d e n .
D e k e r n va n a l l e Mo U ’ s i s d a t wi j a l s g e m e e n t e ( o f s o m s d e p r o vi n c i e o f G PW H ) m e t d e b e t r e f f e n d e r e g i o u i t s p r e k e n s a m e n t e we r k e n o p h e t g e b i e d va n k e n n i s d e l i n g , h e t u i t wi s s e l e n va n b e d r i j ve n e n h e t a c t i e f c o m m u n i c e r e n va n g e za m e n l i j k e a c t i vi t e i t e n . D o e l b i j a l d i e Mo U ’ s i s h e t v e r s t e r k e n ( o f va n u i t o n s h e t u i t d r a g e n ) va n h e t g l a s t u i n b o u w cluster. I n d e r e g e l zi j n vo o r a l l a n d e n u i t A zi ë ( d i e h i e r b o ve n b e s c h r e ve n zi j n ) we l wi l l e n d o m Mo U ’ s t e l a t e n o p m a k e n a l s t e k e n va n e e n g o e d e r e l a t i e o f ( t o e k o m s t i g e ) s a m e n we r k i n g . J u i s t d e ze l a n d e n , wa a r i n d e o ve r h e i d e e n p r o m i n e n t e r o l i n d e e c o n o m i e h e e f t , h e c h t e n ve e l w a a r d e a a n Mo U ’ s . A l s o ve r h e i d o p e n j e d a a r d e d e u r e n wa a r u i t e i n d e l i j k h e t b e d r i j f s l e ve n va n m o e t p r o f i t e r e n .
H e t ve r g a r e n va n c o n c r e t e o p d r a c h t e n o f s a m e n w e r k i n g e n vo o r o n s b e d r i j f s l e ve n i s va a k d e g e we n s t e u i t k o m s t va n e e n Mo U , e n s t a a t a l s zo d o e n d e b e s c h r e ve n i n d e a f s p r e k e n d i e o p g e n o m e n zi j n i n d e M o U . A l s g e m e e n t e b l i j ve n wi j o p e n s t a a n , i n d i e n b e p a a l d e o ve r h e d e n ( s t e d e n o f r e g i o ’ s ) d a t vo o r s t e l l e n o f wi l l e n b e k r a c h t i g e n t i j d e n s e e n h a n d e l s m i s s i e , vo o r h e t o n d e r t e k e n e n va n Mo U ’ s . D i t g e e f t va a k e e n f o r m e e l s t a r t s c h o t vo o r e e n o p vo l g i n g a a n e e n b e zo e k . H e t m e e s t we n s e l i j k l e i d t d i t t o t we d e r b e zo e k e n e n / o f o p d r a c h t e n vo o r o n s b e d r i j f s l e ve n i n desbetreffende regio.
20
V o o r o n s a l s g e m e e n t e l i g t d e k e r n o p Mo U ’ s d a t h e t b e d r i j f s l e ve n c e n t r a a l s t a a t , vi a o n ze r e l a t i e s m o e t e n d e u r e n vo o r h e n g e o p e n d w o r d e n , wa t m o g e l i j k l e i d t t o t o p d r a c h t e n e n / o f s a m e n we r k i n g e n . D e b e s t a a n d e Mo U ’ s ( i n h e t ve r l e d e n g e s l o t e n e n va a k zo n d e r e i n d d a t u m ) zu l l e n w i j n i e t a c t i e f b e ë i n d i g e n e n i n d i e n ze r e l e va n t w o r d e n ( a l s d e o ve r h e i d wa a r w e e e n r e l a t i e m e e h e b b e n o n s b e n a d e r t ) p e r c a s u s a f we g e n h o e w e o p vo l g i n g g e v e n a a n v e r zo e k e n . W an n e e r o n ze p a r t n e r s , zo a l s d e G r e e n p o r t W e s t - H o l l a n d , Mo U ’ s a f s l u i t e n o f h e b b e n a f g e s l o t e n , zu l l e n wi j d a a r wa a r n o d i g m e d e u i t v o e r i n g g e ve n a a n d e a f s p r e k e n . D e G r e e n p o r t h e e f t m e t n a m e Mo U ’ s g e s l o t e n m e t a n d e r e E u r o p e s e c l u s t e r s d i e we r k e n a a n t u i n b o u wi n n o va t i e .
21
Bijlage I
Historie: internationaliseringsaanpak in gemeente Westland ;
w at we al doen:
D e a f g e l o p e n j a r e n h e e f t d e g e m e e n t e W e s t l a n d in g e ze t ( d o o r g a a n s i n s a m e n we r k i n g m e t o f vi a d e G r e e n p o r t W e st - H o l l a n d ) o p i n t e r n a t i o n a l e s a m e n we r k i n g g e r i c h t o p : 1. 2.
Lobby Europa R e l a t i e s m e t C h i n a , J a p a n e n b i j g e l e g e n h e i d o o k m e t a n d e r e A zi a t i s c h e l a n d e n
3. 4.
D e e l n a m e a a n i n t e r n a t i o n a l e b e u r ze n Algemene branding
D e ze 3 l i j n e n zi j n h i e r o n d e r n a d e r t o e g e l i c h t . 1.
Lobby Europa
To t o p h e d e n i s ( ve e l a l a l s g e za m e n l i j k e a c t i vi t e i t m e t d e G r e e n p o r t W e st - H o l l a n d ) i n g e ze t op: 1.
Inhoudelijke lobby om glastuinbouw en eraan gerelateerde thema’s op de Europese
2.
agenda te krijgen F i n a n c i e r i n g va n t u i n b o u w g e r e l a t e e r d e p r o j e c t e n ( e n o o k l o b b y o p f i n a n c i e r i n g )
N e t w e r k e n i s h i e r b i j d e k e y- a c t i vi t e i t . B e l a n g r i j k zi j n d e a c t i vi t e i t e n g e r i c h t o p h e t o p p e i l h o u d e n va n h e t e i g e n n e t we r k i n E u r o p a d o o r m i d d e l va n r e l a t i e s m e t : - vo o r d e t u i n b o u w b e l a n g r i j k e E u r o p a r l e m e n t a r i ë r s ( J a n H u i j t e m a ; B e r t - J a n R u i s s e n ( S G P ) , r a p p o r t e u r k we k e r s r e c h t ) - a m b a s s a d e s e n l a n d b o u wr a d e n e n a n d e r e r e g i o ’ s e n c l u s t e r s i n E u r o p a . D a a r t o e w o r d t a c t i e f d e e l g e n o m e n , m e t d e p r o vi n c i e Z u i d - H o l l a n d e n d e T o p s e c t o r Tu i n b o u w e n U i t g a n g s m a t e r i a l e n ( T & U ) e n n a m e n s d e G r e e n p o r t W e s t - H o l l a n d , a a n n e t we r k e n , zo a l s - E R I A F F ( E u r o p e a n R e g i o n s f o r I n n o va t i o n i n A g r i c u l t u r e , F o o d a n d F o r e s t r y ) , - Plant Inter Cluster, - S m a r t S p e c i a l i s i a t i o n S t r a t e g y P l a t f o r m A g r i f o o d , m e t d a a r o n d e r P a r t n e r s h i p vo o r Tr a c e a b i l i t y & B i g D a t a .
D i t l a a t s t e p a r t n e r s h i p , h e e f t g e l e i d t o t a a n wi j zi n g va n d e G r e e n p o r t H o r t i C a m p u s a l s Smart Agri Digital Innovation Hub . W es t l a n d h e e f t s a m e n m e t d e p r o vi n c i e s Z u i d - H o l l a n d e n N o o r d - H o l l a n d i n 2 0 1 7 h e t j a a r c o n g r e s va n d e E R I A F F g e o r g a n i s e e r d . Me t 2 5 0 i n t e r n a t i o n a l e d e e l n e m e r s wa s d a t e e n groot succes. I n 2 0 1 9 h e e f t d e G r e e n p o r t W e s t - H o l l a n d d e j a a r l i j k s e b i j e e n k o m s t va n h e t P l a n t I n t e r C l u s t e r g e o r g a n i s e e r d i n h e t W H C . Z o h e e f t W e st l a n d d e ve e r k r a c h t va n h e t t u i n b o u wc l u s t e r k u n n e n l a t e n zi e n a a n a n d e r e E u r o p e s e l a n d e n . Ti j d e n s d e b i j e e n k o m s t va n h e t P l a n t I n t e r C l u s t e r h e b b e n d e G r e e n p o r t W es t - H o l l a n d e n V e g e p o l ys V a l l e y e e n Me m o r a n d u m o f U n d e r s t a n d i n g ( Mo U ) o n d e r t e k e n d . I n 2 0 2 0 i s e e n Mo U t u s s e n ve r s c h i l l e n d e c l u s t e r s i n h e t P l a n t I n t e r C l u s t e r n e t we r k getekend. A c t i vi t e i t e n :
L o b b yg r o e p Tu i n b o u w , v o o r a l g e r i c h t o p E u r o p e s e o n d e r zo e k e n o n t wi k k e l i n g s b u d g e t e n o p d a a r a a n g e r e l a t e e r d e we t g e vi n g s vr a a g s t u k k e n , zo a l s : g e n e t i s c h e m o d i f i c a t i e ( m e t C r i p s / C a s ) , t o e l a t i n g ( n i e u we ) d u u r za m e b e s t r i j d i n g s m i d d e l e n e n d e f i n i t i e va n O r g a n i c .
B e h a l ve a a n d i r e c t e l o b b y w e r k t d e g r o e p a a n n e t we r k vo r m i n g b i n n e n E u r o p a o m d e lobby krachtiger te maken.
22
D e e l n a m e a a n a l l e o n l i n e c o n s u l t a t i e s va n d e E U . D e e l n a m e a a n d e a c t i vi t e i t e n va n d e p r o vi n c i e s Z u i d - H o l l a n d e n N o o r d H o l l a n d b i n n e n d e E R I A F F ( E u r o p e a n R e g i o n s f o r I n n o va t i o n i n A g r i c u l t u r e , F o o d a n d F o r e s t r y) o m t e k o m e n t o t e e n n e t w e r k va n t u i n b o u wr e g i o ’ s .
H e t p o j e c t l e i d e r s c h a p va n d e E u r o p e s e a g e n d a v a n d e G r e e n p o r t W es t - H o l l a n d , w a a r o n d e r h e t a c t i e f d e e l n e m e n i n n e t we r k e n , m e t n a m e P l a n t I n t e r C l u s t e r e n E u r o p e s e s a m e n we r k i n g b i n n e n h e t n e t w e r k e n i n ve r s c h i l l e n d e E u r o p e s e projecten.
EU-projecten: De gemeente W estland participeert in de huidige door de EU gefinancierde projecten: N E F E R TI T I ( H 2 0 2 0 ) : D e e l n a m e ( a l s g e m e e n t e W e s t l a n d , n a a s t d e P Z H e n d e W U R ) a a n h e t N e f e r t i t i - p r o j e c t g e r i c h t o p d e m o n s t r a t i e va n n i e u w e i n n o va t i e s i n d e l a n d e n t u i n b o u w. D i t p r o j e c t l o o p t t o t i n 2 0 2 3 .
T R A C K ( H 2 0 2 0 - C O S ME ) ( vi a G PW H ) : d i t i s e e n E u r o p e e s B i g D a t a p r o j e c t g e r i c h t o p d e ve r b e t e r i n g v a n d e t r a c e e r b a a r h e i d i n d e a g r o f o o d - k e t e n . D i t p r o j e c t e i n d i g t in de is afgeronden is afgerond. S p o n g e ( I n t e r r e g ) : d i t p r o j e c t wa s g e r i c h t o p wa t e r b e r g i n g , i n s a m e n w e r k i n g m e t h e t h o o g h e e m r a a d s c h a p S c h i e l a n d e n d e K r i m p e n e r wa a r d , m e t p a r t n e r s i n B e l g i ë en het Verenigd Koninkrijk
B i o b o o s t ( I n t e r e g ) : d i t p r o j e c t h e e f t a l s d o e l o m e e n b i o b a s e d o n t wi k k e l i n g va n d e t u i n b o u w i n E u r o p a t e s t i m u l e r e n , u i t g a a n d e va n m i l i e u vr i e n d e l i j k e e n h e r n i e u wb a r e g l a s t u i n b o u w d i e g e b r u i k m a a k t va n p l a n t a a r d i g e h u l p b r o n n e n . H o e we l E u r o p e e s a f g e r o n d k e n t d i t p r o j e c t we l e e n i n h o u d e l i j k ve r vo l g b i j d e G r e e n p o r t W e s t - H o l l a n d .
V e r t i c a l F a r m i n g ( E F R O ) ( vi a G PW H ) : d i t p r o j e c t i s g e r i c h t o p g e s t a p e l d e k we e k l a g e n i n e e n k a s , m e t a l s d o e l r u i m t e b e t e r t e b e n u t t e n . D i t g e e f t o o k n i e u we c o n c e p t e n vo o r d e ve r h u u r va n v a s t g o e d , m i d d e n i n s t e d e n .
2. Relaties met Japan, China en andere Aziatische landen op overheidsniveau A f g e l o p e n j a r e n i s s t e r k i n g e ze t o p d e m o g e l i j k h e d e n i n h e t ve r r e o o s t e n . D i t h e e f t g e l e i d t o t ve l e m i s s i e s , p r o j e c t e n va n h e t b e d r i j f s l e ve n e n e e n g e r i c h t o n d e r zo e k n a a r e e n Cluster2cluster China strategie . 3. Deelname internationale beurzen I n d e j a r e n 2 0 1 6 e n 2 0 1 7 h e e f t d e g e m e e n t e W es t l a n d zi c h , a l d a n n i e t s a m e n m e t W es t l a n d m a r k e t i n g e n / o f R o t t e r d a m F o o d C l u s t e r , m e t e e n s t a n d g e p r e s e n t e e r d o p d e F r u i t L o g i s t i c a t e B e r l i j n . A n d e r e b e u r ze n zi j n e v e n e e n s b e zo c h t , s o m s m e t e e n b e s t u u r l i j k e v e r t e g e n w o o r d i g i n g , m a a r m e e s t a l o p a m b t e l i j k n i ve a u . 4. Algemene branding H e t b e h e r e n va n e e n E n g e l s t a l i g e we b s i t e d i e e e n g o e d b e e l d g e e f t va n h e t G r e e n p o r t e c o s ys t e e m va n o n ze g e m e e n t e e n o m g e vi n g ; W e s t l a n d H o r t i B u s i n e s s . c o m
23
Bijlage II Trends & ontwikkelingen in de (glas)tuinbouwsector
Trends D e e e r s t e m e g a t r e n d b e t r e f t d e m o g r a f i s c h e o n t wi k k e l i n g e n . D e ve r w a c h t i n g i s d a t d e w e r e l d wi j d e b e vo l k i n g n o g f l i n k za l d o o r g r o e i e n . D i t za l vo o r a l i n d e B R I C - l a n d e n p l a a t s vi n d e n e n o p h e t A f r i k a a n s e e n A zi a t i s c h e c o n t i n e n t . Me e r m e n s e n zu l l e n n a a r d e s t e d e n t r e k k e n vo o r we r k e n i n k o m e n e n d e ve r m e n g i n g va n c u l t u r e n za l n o g ve r d e r t o e n e m e n . D e ve r w a c h t i n g i s d a t i n 2 0 5 0 7 5 % va n d e 9 m i l j a r d m e n s e n i n s t e d e l i j k g e b i e d wo o n t . D o o r i n t e n s i e ve r e s a m e n we r k i n g t u s s e n t e l e r e n h a n d e l a a r e n h e t g e b r u i k va n n i e u w e c o m m u n i c a t i e m i d d e l e n n e e m t d e r e c h t s t r e e k s e h a n d e l e n p r i j s vo r m i n g va n b l o e m e n e n p l a n t e n t o e . D a a r d o o r n e e m t h e t a a n d e e l va n d e b l o e m e n h a n d e l , d a t vi a d e ve i l i n g k l o k g a a t l o o p t a f e n k wa m F l o r a H o l l a n d i n 2 0 1 3 vo o r h e t e e r s t i n d e r o d e c i j f e r s .
I n n o va t i e s , zo a l s r o b o t i s e r i n g , a u t o m a t i s e r i n g e n d i g i t a l i s e r i n g , zu l l e n d e k o m e n d e j a r e n e e n r o l g a a n s p e l e n i n d e h u i d i g e a r b e i d s vr a a g s t u k k e n , l o g i s t i e k e n k e t e n vr a a g s t u k k e n . Binnen de glastuinbouw worden auto matisering en robotisering steeds belangrijker. Vooral o p h e t g e b i e d va n a r b e i d s b e s p a r e n d e t e e l t t e c h n i e k e n . D e n k a a n r o b o t i s e r i n g , d a t a g e s t u u r d e t e c h n o l o g i e e n n i e u we ve r w e r k i n g s t e c h n i e k e n wa a r o n d e r 3 D p r i n t i n g . Te c h n o l o g i s c h e i n n o va t i e wo r d t b r e d e r t o e p a s b a a r e n b e s c h i k b a a r . Me t t e c h n o l o g i e k u n j e o o k s t a p p e n ze t t e n n a a r g e zo n d e r e p r o d u c t e n , z o n d e r d a t d e r e k e n i n g e e n zi j d i g a a n d e c o n s u m e n t wo r d t vo o r g e s c h o t e l d .
Kansen D a n k zi j d e k e n n i s e n k u n d e va n d e N e d e r l a n d s e l a n d - e n t u i n b o u w h e e f t N e d e r l a n d e e n vo o r a a n s t a a n d e p o s i t i e o p g e b o u wd . D e w e r e l d wi j d e t o e n e m e n d e vr a a g n a a r t o p k wa l i t e i t h e e f t d e a g r o s e c t o r t o t w e r e l d s p e l e r va n f o r m a a t g e m a a k t . O o k t e n a a n z i e n va n k e n n i s e n i n n o va t i e s t a a t N e d e r l a n d h o o g i n d e t o p vi j f . D e s e c t o r i s c o n t i n u o p zo e k n a a r n i e u we m a r k t e n o m h a a r a c t i vi t e i t e n o p h e t g e b i e d va n p r o d u c t e n e n k e n n i s d e l i n g ve r d e r u i t t e breiden. H e t c o n s u m e n t e n g e d r a g ve r a n d e r t . D e c o n s u m e n t i s m i n d e r vo o r s p e l b a a r , m a a r b e s t e e d t w e l m e e r g e l d a a n g e zo n d e vo e d i n g , b l o e m e n e n p l a n t e n . D a a r n a a s t i s m e n zi c h m e e r b e wu s t va n e e n d u u r za m e p r o d u c t i e wi j ze ; D e E u r o p e s e m a r k t i s q u a a f ze t vo l u m e ve r za d i g d e n d e c o n c u r r e n t i e d r u k i s h o o g .
D i t b i e d t k a n s e n o m t o e g e vo e g d e wa a r d e t e b i e d e n , n i e u w e ve r d i e n m o d e l l e n t e o n t wi k k e l e n e n ve r d e r e ( k e t e n ) s a m e n we r k i n g e n d i g i t a l i s e r i n g ; D u u r za a m h e i d s t a a t h o o g o p d e p o l i t i e k e e n m a a t s c h a p p e l i j k e a g e n d a . D e s e c t o r i s i n s t a a t o m i n vu l l i n g t e g e v e n a a n d e m a a t s c h a p p e l i j k e we n s t o t ve r m i n d e r i n g va n g a s ve r b r u i k , e e n ve r a n t w o o r d g e b r u i k v a n g e wa s b e s c h e r m i n g e n c i r c u l a r i t e i t ;
Risico’s V a r i a t i e s i n w i s s e l k o e r s e n , e n e r g i e p r i j ze n e n p r o d u c t p r i j ze n z o r g e n vo o r f l u c t u a t i e s i n h e t inkomen.
24
H e t t u i n d e r s b e d r i j f w o r d t i n t o e n e m e n d e m a t e a f h a n k e l i j k va n e e n s o e p e l e e n f o u t l o ze w e r k i n g va n I C T e n t e c h n i e k . H e t we g t r e k k e n va n p e r s o n e n u i t n i e t - s t e d e l i j k e g e b i e d e n . D a a r d o o r c e n t r a l i s a t i e r o n d d e s t e d e n e n k r i m p r e g i o i n d e a n d e r e d e l e n va n l a n d e n . H e t ve r k r i j g e n va n vo l d o e n d e ( g o e d ) p e r s o n e e l i s e e n s t e e d s g r o t e r p r o b l e e m . D a a r n a a s t i s e r s p r a k e va n t o e n e m e n d e k o s t e n ( m e d e d o o r d e we t A r b e i d s m a r k t i n b a l a n s ) . I n h u u r va n p e r s o n e e l vi a u i t ze n d b u r e a u s l o o p t z e l f s o p t o t b o ve n d e € 1 9 p e r u u r . B i j h a r d f r u i t t e l e r s w o r d e n a l p r i j ze n b o ve n d e € 2 0 p e r u u r b e t a a l d !
W e t - & r e g e l g e vi n g To e n e m e n d e ( E u r o p e s e ) we t - e n r e g e l g e vi n g b e t e k e n t e e n g r o t e l a s t e n ve r z w a r i n g i n d e agrarische sector. D e N e d e r l a n d s e g l a s t u i n b o u w s t a a t s t e r k o n d e r d r u k o m h e t g e b r u i k va n f o s s i e l e b r a n d s t o f f e n o m l a a g t e b r e n g e n . V o l g e n s h e t C o n ve n a n t S c h o n e e n zu i n i g e a g r o s e c t o r e n m o e t d e g l a s t u i n b o u w vo o r 2 0 2 0 2 % e n e r g i e - e f f i c i ë n t e r zi j n e n 2 0 % m i n d e r C O 2 - u i t s t o o t r e a l i s e r e n ( d o o r d u u r za m e e n e r g i e t e g e b r u i k e n zo a l s a a r d wa r m t e - i n s t a l l a t i e s , zo n n e p a n e l e n e n wi n d m o l e n s ) . H e t N i e u w e Te l e n b i e d t h a n d va t t e n o m e n e r g i e zu i n i g t e telen en tegelijk een optimale productie te halen. D e o n t wi k k e l i n g e n i n d e C R I S P R C A S t e c h n o l o g i e , a l s m e d e d e d a a r a a n t o e g e k e n d e N o b e l p r i j s vo o r C h e m i e , e s s e n t i e e l vo o r d e o n t w i k k e l i n g va n n i e u w e , b e t e r e , p r o d u c t e n .
D e l o b b y b i j d e E U o m C i s g e n e ( ve r a n d e r i n g va n D N A m e t s o o r t e i g e n e i g e n s c h a p p e n , e e n ve r a n d e r i n g d i e o o k m e t k r u i s i n g , m a a r d a n ve e l t r a g e r k a n ) m e t d e ze t e c h n i e k t o e t e s t a a n za l b l i j ve n . V e r w a c h t m a g wo r d e n d a t d i t t o t E U - w e t s wi j zi g i n g l e i d t . Z o n i e t d a n zu l l e n ve e l b e d r i j ve n zi c h g e h e e l o f g e d e e l t e l i j k g a a n v e s t i g e n i n a n d e r e w e r e l d d e l e n . V o o r e e n deel is dit al gaande.
25
26
Mo m e n t e e l w o r d t i n o p d r a c h t va n d e P r o vi n c i e Z u i d - H o l l a n d e e n o n d e r zo e k u i t g e vo e r d d o o r A C C E Z ( e e n s a m e n we r k i n g va n L D E , W U R e n P Z H ) n a a r d e t o e k o m s t n a c o r o n a . D i t o n d e r zo e k b e s c h r i j f t s c e n a r i o ’ s vo o r d e t o e k o m s t e n d o e t u i t s p r a k e n h o e d e g l a s t u i n b o u w zi c h s t r a t e g i s c h k a n o r g a n i s e r e n zo d a t b i j e l k d e n k b a a r s c e n a r i o e e n g o e d e r e a c t i e mogelijk is. O p d e a s s e n va n d e 4 s c e n a r i o ’ s s t a a n m o n d i a a l t e g e n o ve r l o k a a l e n i k t e g e n o ve r wi j . D e 4 s c e n a r i o ’ s b e t r e f f e n d a n e e n g l o b a l i s t i s c h e e n i n d i vi d u a l i s t i s c h e we r e l d wa a r i n a l l e s , o n d a n k s d e g e vo l g e n v o o r m e n s e n a a r d e ve r k r i j g b a a r i s .
( Mo n d i a a l - I k ) o f e e n we r e l d g e r i c h t o p i n t e r n a t i o n a l e s a m e n w e r k i n g o p d e w e r e l d u i t d a g i n g e n ( Mo n d i a a l – W i j ) o f e e n w e r e l d w a a r i n m e n s e n zi c h t e r u g t r e k k e n o p e i g e n g e b i e d m e t e i g e n p r o d u c t e n ( L o k a a l - I k ) o f e e n we r e l d wa a r i n d e f o c u s l i g t o p l o c a l f o r l o c a l , s a m e n e n ve i l i g e n g e zo n d ( L o k a a l – W ij ) . D e u i t k o m s t e n va n d i t o n d e r zo e k , k u n n e n i n t e r e s s a n t zi j n vo o r d e t e k i e ze n i n t e r n a t i o n a l e s t r a t e g i e , e n w o r d e n e i n d d i t j a a r ve r w a c h t . *Bronnen ‘ To e k o m s t ve r k e n n i n g t r a n s i t i e s t o t 2 0 4 0 vo o r d e t o p s e c t o r e n A g r o F o o d e n Tu i n b o u w va n u i t l o g i s t i e k p e r s p e c t i e f ’ vi a U n i ve r s i t e i t W a g e n i n g e n h t t p s : / / w w w . r a b o b a n k . n l / b e d r i j ve n / c i j f e r s - e n - t r e n d s / t u i n b o u w/ g l a s g r o e n t e t e e l t / https://insights.abnamro.nl/tag/glastuinbouw/ h t t p s : / / w w w . i n g . n l / za k e l i j k / k e n n i s - o ve r - d e - e c o n o m i e / u w - s e c t o r / f o o d - e n - a g r i / t r e n d s - e n o n t wi k k e l i n g e n - a g r a r i s c h e - s e c t o r .
h t m l
27