risicoregister bij Jaarrekening 2020 (21-0036004)

Risicoregister gemeente Westland (versie voorjaar 2021) Nr. Risicogebeurtenis R220 Ontsluiting Maasdijk / Honderdland R241 Risico's grex deelneming OBWZ

Was begroting 2021 (aug. 2020) Kans* Financieel (max) Kans* Gewogen Digitaal 99 € 6.250.000 € 6.187.500 € 6.250.000 99 99 € 5.250.000 € 5.197.500 € 5.250.000 99

Wordt Rekening 2020 (juni 2021) Financieel (max) Gewogen Digitaal Motivatie kans/onderbouwing bedrag € 6.250.000 € 6.187.500 € 6.250.000 Bedrag is gelijk gebleven zoals ook opgenomen in het TMPG 2019. € 5.250.000 € 5.197.500 € 5.250.000 Bedrag is gelijk gebleven op basis van de geactualiseerde grondexploitatie.

R207 Niet geheel terughalen boete renteconversie bij externe partijen (deelnemingen grex) R259 Sociaal domein

99

€ 3.000.000

€ 2.970.000

€ 3.000.000

99

€ 3.000.000

€ 2.970.000

€ 3.000.000 Bedrag is gelijk gebleven.

50

€ 2.900.000

€ 1.500.000

€ 2.900.000

50

€ 2.900.000

€ 1.500.000

€ 2.900.000 Binnen het sociaal domein zit het risico op de open einde regelingen jeugd en Wmo. Het risico voor de bijstand wordt afgedekt door de reserve Werk en inkomen. Specifiek gaat het om de kans dat het beschikbare budget onvoldoende is om de vraag naar zorg op te vangen. Voor de open einde regelingen jeugd en Wmo begroten we in 2021 € 36,7 mln uitgegeven. Bij constatering van een tekort worden maatregelen genomen om zo snel mogelijk het budget weer in evenwicht te brengen met de werkelijke kosten. Er moeten voldoende middelen zijn om voor korte termijn een tekort op te vangen. Gekozen is om een tekort van 5% in eerste jaar en 2,5% in jaar erna op te kunnen vangen. Daarna zou de begroting weer in evenwicht moeten zijn gebracht met de werkelijke lasten. Het risico komt hiermee op € 2,8 mln. De kans van optreden van dit risico schatten wij in op 50%

R257 Investering in sector economie

50

2.000.000

1.000.000

2.000.000

50

2.000.000

1.000.000

2.000.000 Onze gemeente heeft in de sector economie een investering gedaan met de intentie deze investering na verloop van enige jaren aan de marktpartij terug over te dragen, zodat deze marktpartij zelfstandig verder kan ontwikkelen. De kans dat volledig aan de afgesproken termijn tegemoet wordt gekomen is afhankelijk van de economische omstandigheden en wordt thans ingeschat op 50%.

R230 SOK Honderland R205 Risico's grex deelneming ONW

99 99

€ 1.800.000 € 1.097.000

€ 1.782.000 € 1.086.030

€ 1.800.000 € 1.097.000

99 99

€ 1.800.000 € 1.097.000

€ 1.782.000 € 1.086.030

€ 1.800.000 Bedrag is gelijk gebleven zoals ook opgenomen in het TMPG 2019. € 1.097.000 Bedrag is gelijk gebleven op basis van de geactualiseerde grondexploitatie.

R243 Oostelijke Randweg De Lier R237 Asbestbranden. Kosten betreffen het opruimen van restanten e.d. Ondanks verhaalsmogelijkheden is er een kans dat de gemeente kosten maakt.

99 70

€ 1.040.000 € 1.000.000

€ 1.029.600 € 700.000

€ 1.040.000 € 1.000.000

99 70

€ 1.040.000 € 1.000.000

€ 1.029.600 € 700.000

€ 1.040.000 Bedrag is gelijk gebleven met TMPG 2019. € 1.000.000 In Westland bevinden zich ongeveer 975 panden, groter dan 35m2 met asbestdak. Dat is ongeveer 2 x zoveel als in een gemiddelde Nederlandse gemeente. De kans is reeel dat we ook de komende jaren (minimaal tot 2024) met asbestbranden te maken blijven houden. Aanvullende opmerking: van de 975 adressen die goed waren voor 500.000m2, nog 2/3 over aan m2, zodat de kans kleiner is geworden, maar het risico nog steeds groot is. Tel daar de terugtrekkende bewegingen van de verzekeringen bij op, dan zou het bedrag bij een calamiteit zoals Wateringen wel eens niet toereikend kunnen zijn.

R251 Uitvoering vergroting rotonde Zwethlaan en subsidiebijdrage

50

€1.000.000

€ 500.000

€ 1.000.000

50

€1.000.000

€ 500.000

€ 1.000.000 De eerste subsidie-aanvraag is verstreken en deze moet opnieuw aangemeld worden, waarover vervolgens een nieuwe afweging plaatsvindt.

R258 Liermolen Molensloot grond onder schoollocatie

99

€ 700.000

€ 693.000

€ 700.000

99

€ 700.000

€ 693.000

€ 700.000 Momenteel is de gemeente in overleg met de ontwikkelaar over de realisatie van een basisschool in het deelgebied Molensloot. Dit kan financiële gevolgen hebben omdat de hiervoor benodigde grond dan door de gemeente moet worden aangekocht. Het totale risicobedrag is ingeschat op € 0,7 miljoen.

R126 Het beëindigen van een langdurende subsidierelatie met een instelling waarbij een afbouwregeling volgens de AWB is vereist danwel door tussenkomst van een gerechtelijke uitspraak

50

€ 500.000

€ 250.000

€ 500.000

50

€ 500.000

€ 250.000

€ 500.000 Ongewijzigd

R202 Bijdragen derden bij grootschalige activiteiten

50

€ 500.000

€ 250.000

€ 500.000

50

€ 500.000

€ 250.000

€ 500.000 het aantal projecten met subsidie is de afgelopen jaren verlaagd; nu resteren in de MIP nog slechts ca 5 projecten in 3 jaar; bedrag per project is gemiddeld 500.000,-; Dit bedrag is gebaseerd op de actuele MIP; vertragingen veroorzaakt door nauwelijks beïnvloedbare oorzaken bij bijv. onteigening, afhankelijkheid van tempo uitvoering werkzaamheden derden, maatschappelijke ontwikkelingen e.d.

R154 Risico's Strategisch vastgoed en Projecten zoals opgenomen in MPG

99

€ 343.644

€ 343.644

99

€ 376.107

R623 Liermolen Molensloot plankosten

75

€ 300.000

€ 225.000

€ 300.000

75

€ 300.000

€ 225.000

R621 Contract onkruid op verhardingen.

75

€ 200.000

€ 150.000

€ 200.000

75

€ 200.000

€ 150.000

R239 Faillissement van contractpartijen

50

€ 200.000

€ 100.000

€ 200.000

50

€ 200.000

€ 100.000

R79 Er vindt een calamiteit plaats op een werk

70

€ 161.000

€ 112.700

€ 161.000

70

€ 161.000

€ 112.700

R74 Juridificering van bouwprojecten

90

€ 50.000

€ 45.000

€ 50.000

90

€ 50.000

€ 45.000

R158 Uitvoering Poelzone en subsidiebijdrage

50

€ 50.000

€ 25.000

€ 50.000

50

€ 50.000

€ 25.000

€ 376.107 Betreft de algemene risico’s (parameterrisico’s) voor de grexen en de projectspecifieke risico’s bij de grexen. Projectspecifieke risico’s zijn bij het MPG 2021-2024 herberekend en op basis hiervan is het totaal bedrag € 376.107. € 300.000 De actuele verwachting is dat de bijdrage die de ontwikkelaar betaalt niet voldoende is om de ambtelijke inzet en extern benodigde expertise te dekken. Met de huidige raming zal er aan het eind van het project een bedrag van € 0,3 miljoen niet gedekt zijn door de bijdrage van de ontwikkelaar. Om dit geprognotiseerde tekort te voorkomen zijn er andere (interne) afspraken gemaakt en moet er gekeken worden naar andere kostenbesparende maatregelen. Deze ontwikkelingen kunnen er voor zorgen dat het verwachte tekort lager uitvalt dan wel er geen tekort zal zijn.

€ 200.000 Onderhandelingen hierover lopen nog. Het maximale bedrag dat hiermee overkomt is € 200.000. Het gaat hierbij o.a. over de extra kosten welke zijn uitgevoerd door aannemer en er door gemeente geen betaling heeft plaatsvonden. € 200.000 Kans: is gebaseerd op het aantal significante faillissementen in de afgelopen jaren ; Bedrag: het niet kunnen verhalen van extra kosten, gebaseerd ervaring uit het verleden € 161.000 Kans: op basis van ervaringen van eens per 2 jaar; Bedrag: betreft de optelsom van te vergoeden schadevergoeding à € 100.000 en kapitaallasten van de vervangingsinvesteringen van € 1 mln (afschrijving 25 jaar en rente 2,1%); de bedragen vallen buiten de scope van de eventuele uitkering van de verzekering. € 50.000 Het betreft met name juridificering van aanbestedingsprocedures. Kans: vrijwel ieder jaar is sprake van een juridificering van aanbestedingsprocedures; Bedrag: advocaatkosten à € 50.000 op basis van ervaring € 50.000 Er is een risico dat we nog gelden nodig hebben voor de afkoop van het beheer en onderhoud Poelzone aan het HHD.

R242 Problematiek slappe bodem

20

€ 15.000.000

€ 3.000.000

€0

20

€ 15.000.000

€ 3.000.000

€ 0 In zijn algemeenheid geldt dat in de gemeente een aantal woonwijken is gebouwd op slappe bodems. Verwacht wordt dat delen van de openbare ruimte (wegen, riolering en openbaar groen) zullen gaan verzakken. Dit betekent dat deze objecten extra onderhoud vergen of eerder vervangen moeten worden, wat extra kosten met zich meebrengt. Deze kosten kunnen niet binnen het huidige beheerbudget worden opgevangen, zoals gemeld in de Voortgangsrapportage CWP 2015-2019. De aanpak hiervoor is opgenomen in het nieuwe Westlandprogramma 20192022. Dit bedraagt in totaal ca. € 7,5 miljoen. Kans: de kans op een duurdere uitvoeringsmethode is significant en op basis de kennis uit de pilot die in 2016-2018 is uitgevoerd; op basis van de referentietabel wordt een percentage van 20% gehanteerd, gebaseerd op 50% in de komende 10 jaar; daarnaast is de frequentie een risico: er moet mogelijk eerder onderhoud plaatsvinden dan de reguliere onderhoudsintervallen; Bedrag: Afhankelijk van de keuze voor de uitvoeringsmethode wordt de totale investering voor de Bomen- en Druivenbuurt globaal ingeschat op een bedrag tussen globaal € 5 en 10 mln (€ 7,5 miljoen conform raadsmemo 9 januari 2018). De kosten van de zettingsproblematiek in de komende 10 jaar in de gehele gemeente (met name in De Lier) zijn geschat op 3 maal die investering, dus € 15 à € 30 mln.

De risico's betreffen de extra kosten à globaal € 15 mln voor de zettingsarme uitvoeringsmethode ten opzichte van het reguliere groot onderhoud van eveneens € 15 mln.

R132 Een van de sportinstellingen kan niet aan haar betalingsverplichtingen voldoen t.a.v. door de gemeente gegarandeerde leningen.

15

12.732.234

1.273.223

0

15

12.704.785

1.905.718

0 Dit bedrag is gebaseerd op de staat van gewaarborgde leningen Het risico% is verhoogd ten opzichte van de jaarrekening 2019 naar 15% nav gebeurtenissen rondom corona: - sponsorbedragen kunnen teruglopen - contributies kunnen teruglopen - inkomsten uit horeca zijn lager Inmiddels is er bij 2 sportverenigingen uitstel van betaling op leningen bij BNG en RABO Bank aangevraagd en verleend. De meest urgente liquiditeitsproblemen bij de sportverenigingen zijn echter opgelost door het toekennen van een TVS uitkering door het rijk. In 2021 wordt een tweede uitkering onder deze regeling verwacht. Indien de crisis langer zal aanhouden kunnen de liquiditeitsproblemen mogelijk oplopen. Het bedrag ten opzichte van jaarrekening 2019 is tevens verhoogd door een garantie van ruim €7 miljoen voor een zwembad.

R224 Directe garantstelling Greenport Horticampus (Lentiz)

5

10.833.333

541.667

0

5

10.833.333

541.667

0 Het oorspronkelijke bedrag van gewaarborgde geldlening was € 13,0 mln en is verlaagd met de aflossingen die op de lening hebben plaatsgevonden naar € 10,8 mln. De gewaarborgde lening is in 2014 door het Minsterie van Financiën verstrekt onder het concept van schatkistbankieren met een gunstig rentepercentage.

R136 Een van de zorginstellingen kan niet aan haar betalingsverplichtingen t.a.v. een door de gemeente gegarandeerde lening voldoen

10

4.760.329

476.033

0

10

4.748.245

474.825

0 Dit bedrag is gebaseerd op de staat van gewaarborgde leningen. Het risico% is verdubbeld ten opzichte van de jaarrekening 2019 nav gebeurtenissen rondom corona: - er zijn hogere kosten gemaakt voor aanpassingen in verband met Richtlijnen RIVM - er kunnen minder inkomsten zijn door terughoudendheid in zorgaanvragen Er zijn inmiddels 2 zorginstellingen die naast coulance regelingen steun aangevraagd hebben bij de gemeente voor bijdrage in exploitatiekosten. De rijksoverheid compenseert vooralsnog de extra kosten die worden gemaakt. Het is echter nog niet duidelijk hoe hoog deze extra kosten zullen zijn in de toekomst en of het Rijk deze in z'n geheel blijft compenseren.

R255 Tijdelijke ingebruikname Leuningjes (nieuw)

30

€ 660.000

€ 198.000

€0

30

€ 660.000

€ 198.000

€ 0 Gedurende de voorgenomen exploitatieperiode van 10 jaar zal een aantal maatregelen in het kader van het buitenonderhoud en wettelijke regelgeving moeten worden getroffen: a. Het achterstallig onderhoud aan het gebouw is opgelopen tot ca. € 265.000. De stichting is verantwoordelijk voor het onderhoud. Naar verwachting zal de stichting bij volwaardige exploitatie voldoende middelen weten te genereren om de investeringen te kunnen voldoen. Het is denkbaar dat door Corona, of door andere problemen met bijvoorbeeld het bestemmingsplan, de stichting niet in staat zal blijken te zijn om aan haar verplichtingen te voldoen of dat zij haar huurcontract in 2022 wenst te beeindigen. Het onderhoud vervalt in dat geval weer aan de gemeente. Er is in de begroting geen rekening gehouden met deze mogelijke uitgave. b. Om te kunnen voldoen aan de EP-normen (energieprestatie) normen voor multifunctionele gebouwen is een (geraamde) investering nodig van € 395.000 voor het aan-brengen van dakisolatie en zonnepanelensysteem. Behalve een energielabel is er geen wettelijke verplichting om het pand te laten voldoen aan de normen. De verwachting is niet dat deze verplchting er voor 2030 zal zijn. Mocht deze er voor 2030 wel komen zal de discussie ontstaan of de gemeente als gebouweigenaar of de huurder met de onderhoudsverplichting de kosten van de investering moet dragen.

Omdat de scope 10 jaar is, is het gebouw de EP/BENG-investering niet waard.

R133 Een van de kinderopvanginstellingen kan niet aan haar betalingsverplichtingen voldoen t.a.v. een door de gemeente gegarandeerde lening.

10

1.766.489

176.649

0

10

1.747.627

174.763

R71 Gevaarlijke situaties tijdens een evenement. Aansprakelijkheid indien het handelen van de gemeente niet adequaat is vormgegeven. (primaire verantwoordelijkheid ligt bij de organisatie)

30

€ 500.000

€ 150.000

€0

30

€ 500.000

€ 150.000

€ 0 Primaire verantwoordelijkheid ligt bij de organisatie van het evenement. Indien de gemeente het besluit neemt een evenement af te gelasten kunnen zij daarvoor aansprakelijk gesteld worden.

R245 Garantstelling Lokale Zuivering De Vlot

30

379.595

113.879

0

30

430.001

129.000

0 In 2019 is de waterzuivering afgebouwd. De werking van de zuivering was niet naar behoren en er is geld ingezameld bij de leden van de coöperatie om de zuivering aan te passen op basis van de adviezen van het waterschap. Het commitment van de leden van de coöperatie is met het verschaffen van extra middelen voor de aanpassing herbevestigd. In het eerste kwartaal van 2021 worden nog enkele onderzoeken uitgevoerd: De werking van de voorzuivering is nog niet naar behoren. Er wordt onderzoek gedaan om te komen tot een oplossing. Er moet nog een test worden uitgevoerd of het rendement van de zuivering voldoet aan de eis in het Activiteitenbesluit van 95%. Er is een specifiek meetprotocol afgesproken. Indien de werking niet voldoet aan de eisen, is er een mogelijkheid ingebouwd om een extra filter bij te plaatsen. De huidige zuivering is nog niet in staat de nutriënten N en P te zuiveren. Dit is vooralsnog bovenwettelijk. Mogelijkheden worden in het eerste kwartaal van 2021 onderzocht ter verbetering van de het verwijderen van nutriënten.

R196 Onvoldoende financiële ondersteuning van de rijksoverheid bij een ramp zodat de schade (zoals milieuschade) voor rekening van gemeente Westland komt.

10

€ 1.000.000

€ 100.000

€0

10

€ 1.000.000

€ 100.000

0 Dit bedrag is gebaseerd op de staat van gewaarborgde leningen. Het risico% is verdubbeld ten opzichte van de jaarrekening 2019 nav gebeurtenissen rondom corona: er zijn hogere kosten gemaakt voor aanpassingen in verband met Richtlijnen RIVM.

€ 0 We kunnen een beroep doen op noodfondsen en andere vormen van financiele tegemoedkoming. Er bestaat echter altijd een kans dat er ook uitgaven voor rekening van gemeente Westland komen.

R135 Directe garantstelling woningcorporatie: een woningbouwcorporatie kan haar betalingsverplichtingen t.a.v. door de gemeente gegarandeerde leningen niet nakomen

1

9.437.917

94.379

0

1

9.338.994

93.390

0 In Nederland hebben twee woningcorporaties een zelfstandige rating. In beide gevallen is dit AA. Deze classificatie is de basis voor de prijs die wordt gerekend voor leningen die niet door het WSW worden geborgd (niet-DAEB). Redenen voor deze hoge rating zijn onder andere het toezicht vanuit CFV en WSW, de verhouding tussen activawaarde en financiering en de courantheid van het gefinancierde vastgoed. Het meerjarig defaultpercentage voor een organisatie met een AA-rating is ongeveer 0,6%. Wij hanteren voorzichtigheidshalve een percentage van 1%.

R231 Fouten m.b.t. het nemen van een besluit, bestaande uit het herroepen van een vergunning/handhavingsbesluit in bezwaar of vernietiging van dergelijke besluiten in (hoger)beroep.

35

€ 200.000

€ 70.000

€0

35

€ 200.000

€ 70.000

€ 0 Ongewijzigd

R195 Risico dat er kosten gemaakt moeten worden voor het opruimen van aangetroffen explosieven.

30

€ 180.000

€ 54.000

€0

30

€ 180.000

€ 54.000

€ 0 De bommenregeling 2015 is nog van kracht. Indien er kosten gemaakt worden voor het opsporen en ruimen van niet gesprongen explosieven, vergoedt het Rijk max. 70%. Indien de gemeente kosten maakt, komt daarvan 30% voor rekening van de gemeente. Indien kosten worden gemaakt door een externe partij, dan is het mogelijk om bij de gemeente een bijdrage in de kosten aan te vragen van max. 70%. De gemeente schiet deze kosten voor en neemt deze kosten mee in de aan te vragen vergoeding bij het Rijk. In het verleden namen wij 600.000 op dus nu 30% van 600.000. Het risico op het maken van kosten blijft gelijk met voorgaande jaren. Er is nog geen ander beleid.

R622 Effect wijzigingen programma van standaarden Openbare Ruimte op samenwerkingsovereenkomsten gebiedsontwikkelingen.

30

€ 180.000

€ 54.000

€0

30

€ 180.000

€ 54.000

R72 Milieuschade aan gem. eigendommen als direct gevolg van het handelen / nalaten van handelen van de gemeente R99 Bij de bouw van schoolgebouwen treedt vertraging op met als gevolg verlate beschikbaarheid van faciliteiten voor kinderopvang en primair onderwijs R100 Er moet tweemaal subsidie worden verstrekt omdat de instelling van de primaire verstrekking failliet gaat R260 Overdracht bodembeheertaken provincie (nieuw)

10

€ 500.000

€ 50.000

€0

10

€ 500.000

€ 50.000

10

€ 500.000

€ 50.000

€0

10

€ 500.000

€ 50.000

€ 0 Onderhandelingen hierover lopen nog in diverse projecten. Het maximale bedrag dat hiermee overkomt is € 180.000. Het gaat hierbij o.a. over de extra kosten (ivm wijziging programma van standaarden) welke zijn uitgevoerd door ontwikkelaar/aannemer en er door gemeente geen betaling heeft plaatsvonden. € 0 Er is een aansprakelijkheidsverzekering maar niet voor schade aan onze eigendommen. € 0 Ongewijzigd

10

€ 500.000

€ 50.000

€0

10

€ 500.000

€ 50.000

€ 0 Ongewijzigd

10

€ 300.000

€ 30.000

€0

10

€ 300.000

€ 30.000

R127 Het ontbreken van een subsidieplafond R150 Achtervang garantstelling leningen WSW corporaties.

10 1

€ 200.000 0

€ 20.000 0

€0 0

10 1

€ 200.000 0

€ 20.000 0

€ 0 Onderhandelingen hierover lopen nog. Het maximale bedrag dat hiermee overkomt is € 300.000. Het gaat hierbij o.a. over de bodemsaneringszaken die over zullen komen. Het is niet zeker of de bijdragen van Rijk en provincie voor 100% kostendekkend zijn. € 0 Ongewijzigd 0 WSW heeft nog steeds een triple A status. Het Rijk geeft aan dat het risico rond WSW achtervang verwaarloosbaar is. Wij achten de kans dat door faillissement van geborgde corporaties het WSW omvalt zeer klein; voorzichtigheidshalve hanteren wij 1%, ongewijzigd ten opzichte van de vorige begroting. Het financieel risico bestaat uit de rentelasten die de gemeente heeft, wanneer zij het WSW een renteloze lening moet verschaffen, indien door het omvallen van Westlandse corporaties bij het WSW liquiditeitsproblemen ontstaan. Voor het tekort wordt voor 50% het Rijk en voor 50% de gemeente aangesproken. De vordering die daardoor op het WSW ontstaat blijft van kracht. Het saldo van de door het WSW geborgde leningen waarvoor Westland borg staat (dit is 50% van totaalsaldo) bedraagt eind 2020 ongeveer € 192,8 mln. We gaan ervan uit dat maximaal 5 jaar lang een lening wordt verstrekt aan het WSW, die woningen zal proberen uit te ponden, waarmee de gemeenten en het Rijk kunnen worden afgelost. Het actuele tarief voor een 5-jarige aflossingsvrije lening is negatief. Deze opbrengsten ramen wij niet.

Wij stellen het risico op 0.

R229 Huurgarantie Greenport Horticampus (Lentiz)

* Een kans van 99% betreft een zogenoemd samengesteld risico. Het gaat hierbij om verschillende risco's met verschillende kansen dat deze optreden.

€0

€0

€0

€ 87.971.542

€ 30.305.160

€ 28.341.644

50

€0

€0

€ 87.897.092

€ 30.948.692

50

bruto ≥ 50%

€ 87.971.542 € 28.341.644

bruto ≥ 50%

€ 87.897.092 € 28.374.107

gewogen (ter vergelijjking)

€ 30.305.160

gewogen (ter vergelijjking)

€ 30.948.692

Afgerond

€ 0 Leegstandsrisico opgeheven door afspraken met Lentiz over opnieuw gebruiken eigen huisvesting a.g.v. toezegging tegemoetkoming in verbouwingskosten van 100k.

€ 28.374.107

€ 28,4 miljoen

Cluster Ruimte Ruimte Ruimte Beleid

BV

Ruimte Ruimte Ruimte Ruimte

Ruimte

Ruimte

Beleid

Ruimte

Ruimte

Ruimte

Ruimte

Ruimte

Ruimte

Ruimte

Ruimte

Ruimte

BV

BV

BV

Ruimte

BV

Beleid

BV

Beleid

BV

Ruimte

Beleid

Ruimte

Ruimte Beleid

Beleid Beleid

Beleid BV

Ruimte