RIB RRA

Postadres: Postbus 150 2670 AD Naaldwijk Bezoekadres: Laan van de Glazen Stad 1 2672 TA Naaldwijk T 14 0174 E info@gemeentewestland.nl I www.gemeentewestland.nl

Aan de raad van de gemeente Westland

UW BRIEF

UW KENMERK

ZAAK-/PROJECTNR.

DOCUMENTNR.

BIJLAGE(N)

23-0076910 CONTACTPERSOON

CLUSTER

TELEFOONNUMMER

P. Meijer

Beleid

(0174) 673 281

DATUM VERZONDEN

ONDERWERP

Regionale Realisatie Agenda Wonen

Geachte raad, Met deze brief willen wij door middel van een voorhangprocedure uw wensen en bedenkingen ophalen over de Regionale Realisatie Agenda (RRA). De komende jaren moet flink gebouwd worden om aan de stijgende woningvraag te voldoen. In het collegewerkprogramma hebben we de nodige aandacht besteed aan deze grote opgave die ook in Westland aan de orde is. Voor de realisatie van onze woningbouwopgave is afstemming en samenwerking met andere gemeenten en met de provincie noodzakelijk. De Regionale Realisatie Agenda, waarvan Westland onderdeel uitmaakt, betreft de woondeal voor de regio Haaglanden. Deze RRA treft u aan als bijlage. Naast de betrokken overheden zetten ook de woningcorporaties hun handtekening onder deze woondeal. Dinsdag 14 maart j.l. hebben alle betrokken gemeenten hun handtekening gezet onder de woondeal Haaglanden, weliswaar onder voorbehoud van bespreking met de gemeenteraden. Wij hebben besloten nog niet te tekenen omdat we een dergelijk belangrijk onderwerp eerst willen bespreken met de raad. We waren wel aanwezig bij het moment van ondertekening, omdat wij wel voornemens zijn de woondeal te steunen. Ordentelijke besluitvorming Vanwege het gelopen proces rond het opstellen van de tekst van de RRA, tot begin maart werd er nog aan de tekst gesleuteld, konden wij de raad niet tijdens betrekken.

Daarom kiezen wij ervoor om u middels dit schrijven te informeren over de inhoud van de RRA en gaan we in op de relatie tussen hetgeen in de RRA is opgenomen en de situatie in Westland. Regionale Realisatie Agenda & Tussenakkoord Gedurende het traject om te komen tot een RRA, heeft gemeente Westland telkens laten weten dat het Tussenakkoord en de afspraken in de Westlandse Flexroute ons uitgangspunt zijn. Beide afspraken fungeren als basis voor de cijfermatige onderbouwing van de omvang van de woningbouwopgave in de periode tot 2030. Het verschil in programmering tussen het Tussenakkoord en RRA richt zich op de ”hoge(re) structurele jaarlijkse productie van betaalbare woningen in Haaglanden”.

ALG BCR 007

*23-0076910*

Het Rijk heeft in het Programma ‘’Een (t)huis voor iedereen’’ de ambitie geformuleerd dat elke gemeente streeft naar minimaal 30% sociale huur in de woningvoorraad. Dit vanuit de gedachte dat elke gemeenten zijn ‘fair share’ neemt op basis van wat maximaal haalbaar is. Dit ligt in lijn met het ‘MeerEvenwichtScenario’ zoals genoemd in het Tussenakkoord. De combinatie van genoemd programma en het Tussenakkoord kan betekenen dat de gemeente Westland in nieuwe projecten een aanzienlijk groter aandeel sociale huurwoningen moet realiseren dan 30%. Maar het Rijk spreekt over ‘streven naar’, ook in de RRA bevestigen partijen dat hierbij van gemeenten niet het onmogelijke kan worden verwacht. In ons geval zou dit streven wel het onmogelijke verwachten.

PAGINA 2

Korte termijn Op dit moment is de “Wet versterking regie Volkshuisvesting” in consultatie. Bij inwerkingtreding van deze wet (vermoedelijk per 1 januari 2025) worden andere eisen gesteld aan het deel sociale huurwoningen en betaalbare woningen binnen een project. Deze eisen gelden dus niet voor projecten waarbij voor 1 januari 2025 reeds een bestemmingsplanprocedure loopt en/of een anterieure overeenkomst is afgesloten in het geval het plan past binnen de geldende bestemming. Gezien de doorlooptijd van bouwprojecten betekent dit dat ook na 1 januari 2025 projecten worden opgeleverd waarvan de programmering afwijkt van de programmering uit de RRA. De combinatie van het Tussenakkoord en de versnelde bouw van (flex)woningen via de Westlandse Flexroute maakt wel dat wij al op korte termijn meer betaalbare woningen toevoegen. Wederkerigheid Om betaalbare woningen (versneld) te kunnen bouwen moet, zoals eerder ook al is opgemerkt in het Tussenakkoord, aan cruciale randvoorwaarden worden voldaan. Hierbij moet u onder andere denken aan juridische instrumenten, middelen maar zeker ook aan ruimte. Kortom, wij hebben behoefte aan wederkerige afspraken om de toegezegde woningen uit het Tussenakkoord en de Flexroute te kunnen bouwen. De wederkerigheid in de RRA beperkt zich tot procesafspraken om te komen tot oplossingen.

Het is daarmee niet vanzelfsprekend dat wij de in de RRA toegezegde aantallen te bouwen woningen op de lange(re) termijn kunnen bouwen. Zelfs niet wanneer wij woningcorporaties en/of ontwikkelaars klaar hebben staan om deze woningen te bouwen. Voordeel van tekenen Gezien de behoefte bij de Westlandse woningzoekenden aan woonruimte is het noodzakelijk om zo snel mogelijk een passend woningaanbod te realiseren. Daarbij lopen wij, net als vele andere gemeenten, tegen belemmeringen aan en hebben we de hulp en steun van andere overheden hard nodig. In de RRA worden de belangrijke thema’s genoemd waaraan gezamenlijk zal worden gewerkt om de woningbouw te versnellen. Op pagina 3 punt 2 staan de belangrijke thema’s waarop we samenwerken om tot versnelling te komen van de realisatie. Daar worden onder andere genoemd: een verkenning naar een andere financierings-systematiek voor de inzet van rijksmiddelen voor woningbouw, de tijdige beschikbaarheid van locaties en mogelijkheden om grotere woningclusters te realiseren en het beter organiseren van planologische procedures. Op pagina 5 zijn de kritische succesfactoren benoemd die van invloed zijn op het realiseren van de woningbouwdoelstellingen. Het met kracht oppakken hiervan is (deels) randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze opgave.

Met het tekenen van de woondeal mogen wij hier iets van verwachten en zal dit het realiseren van het woningaanbod positief beïnvloeden. Nadeel van tekenen In de RRA zijn wel kritische succesfactoren geïdentificeerd, maar deze zijn nog niet uitputtend en ook wordt geen zekerheid gegeven over de mate waarin belemmeringen en problemen (tijdig) zullen worden opgelost. Dat heeft het risico in zich dat gemeenten wel worden gehouden aan de opgaven, terwijl er onoverkomelijke problemen en belemmeringen zijn. Wel staat in de RRA dat van gemeenten niet het onmogelijke verwacht mag worden en dat voor sommige gemeenten het niet mogelijk is de streefnorm van 30% te halen binnen de looptijd van de RRA. Door het tekenen van de RRA kunnen gemeenten zich ook beroepen op deze afspraak. Woningmarkt en onzekerheden Er zijn ook nadelen of onzekerheden waarin deze RRA niet in voorziet. Een onzekere factor is de woningmarkt zelf. Momenteel hebben wij te maken met forse inflatie en daarmee stijgende bouwkosten. De hypotheekrente loopt op waardoor potentiële kopers minder kunnen lenen. Op de grens van Europa woedt een oorlog. En op dit moment zijn een aantal (systeem) banken in de problemen gekomen. Kortom deze, en andere, onzekerheden zijn mede bepalend over hoe na 2025 de woningmarkt en daarmee de woningvraag is.

Wel of niet ondertekenen van de RRA? De RRA staat de huidige woningbouwplannen op de korte(re) termijn niet in de weg maar vraagt op de lange(re) termijn om een andere programmering dan wij nu wensen. (Macro)economische ontwikkelingen zijn moeilijk/niet te voorspellen en van grote invloed op de toekomstige woningmarkt. Alleen al gezien de in deze brief genoemde onzekerheden is het niet onwaarschijnlijk dat in de toekomst de gewenste woningprogrammering toch anders zal zijn dan dat wij nu denken. Bij niet tekenen staan wij en onze stakeholders bij nieuwe ontwikkelingen aan de zijlijn en zullen Provincie en ministerie een strakke beleidslijn volgen jegens onze gemeente. Daarnaast is het aannemelijk dat wij bij niet tekenen de kans op subsidies ter verbetering van lopende plannen mislopen en dat eventuele aanpassingen op bestaande plannen bemoeilijkt worden.

23-0076910

PAGINA 3

Samenvattend Gezien het belang dat Westland heeft bij het realiseren van het in de woonvisie opgenomen woningbouwprogramma en het realiseren van de Westlandse Flexroute, en gezien de noodzaak van goede samenwerking met de andere betrokken overheden en woningcorporaties, hebben wij het voornemen tot het ondertekenen van de RRA. Gezien het belang van het onderwerp vinden wij het van belang de wensen en bedenkingen op te halen in de commissie Wonen van 5 april. Wij wensen snel daarna het definitieve besluit te nemen en kenbaar te maken aan de raad. Wij geven u in overweging om dit schrijven te agenderen voor de commissie Wonen van 5 april a.s. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,

de burgemeester,

A.C. Spindler

B.R. Arends

23-0076910