Reactie 1e termijn wethouder Van der Stee

React ie in eerst e termijn van Ben van der Stee Inleiding (complimenten) Dank voor alle complimenten ! In een korte periode is hard gewerkt om – in dit verkiezingsjaar – een sluit ende begrot ing te pr esent er en. De begrot ing is niet alleen financieel sluitend, we hebben ook de leesbaarheid en inzicht op de begrot ing verbet erd. We beschr ijven duidelijk onze (maat schappelijke) opgaven en producten met bijbehorende activiteiten, doelen en middelen. Hierdoor is het monitoren en tijdig (bij)sturen eenvoudiger (realist isch/effectief begrot en ). Kortom, we hebben veel tijd en energie gestoken in dit begrotingspr oces en dat is het merendeel van de fracties niet ontgaan. De waardering hiervoor br eng ik graag over aan onze ambt enaren. Nogmaals bed ankt namens alle betrokkenen. Financi eel gezonde gemeente en (exogene) ontwikkelingen We hebben onze (maatschappelijke) opgaven en ambit ies ver werkt in deze begrot ing zonder dat we op bepaalde beleidsterreinen hebben moeten bezuin igen. En we zijn gelukkig nog steeds financieel gezond! Ik herhaal de zin van ChristenUnie-SGP: “ Als goede rentmeest ers zorgen we voor een sluitend huishoudboekje!” Ongepast vind ik dan ook de opmerking van CDA over een vakkundige plunder ing van € 25 m iljoen. Reserves worden gevor md om de kosten in t oekomst te kunnen opvangen zonder dat de begrot ing daar direct ‘last’ van heeft .

Of om specifieke investeringen mogelijk te make n zoals het wooninvesteringsfonds dat revolverend is. Het is belangr ijk om niet alleen vraagstukken van nu aan te kunnen, maar ook die van de toekomst. Gezonde f inanciën beteken en een meerjar ig sluitende begroting, voldoende reserves voor het opvangen van risico’s en een gezonde schuld positie. De ratio’s houden we nauwlettend in de gaten en we spelen indien nodig in op de veranderingen die we niet alt ijd van tevoren kunnen voorzien. Terwijl de effecten van de coronapandemie op somm ige plekken nog zichtbaar zijn, worden we alweer geconfronteerd met nieuwe ontwikkelingen zoals de oor log in Oekraïne, de energiecr isis en een fors stijgende inflatie . En dit allemaal raakt ons, zowel onze inwoners als onze ondernemer s. Ik verwacht op korte term ijn daar geen verandering in. Sterker nog, het na - effect en nieuwe (exogene) ontwikkelingen baren mij zor gen. Denk hierbij aan een bouwcr isis door o.a de stikstofproblematiek, onzeker heid rondom dividend van Juva, personeelstekort, stijgend aant al uitkeringsaanvr agen en verwachte stijging van faillissementen . Ongetwijfeld komt er nog iets onver wacht s bij. We willen onze Westlanders , inwoners en ondernemers maar ook onze verenigingen en st ichtingen , die het nodig hebben helpen daar waar het kan en Westland klaar maken voor de uitdagingen in de toekomst.

Een uitdaging waar alle gemeenten mee te maken hebben is ‘het ravijn’. Voor 2026 hebben wij een st elpost van bijna € 16 miljoen opgenomen. Bij de Septembercirculair e 2022 heeft het rijk aangekondigd een m iljard euro vrij te maken ter dekking van het tekort in 2026. Voor ons betekent dat een ver laging van de stelpost met ongeveer € 5 miljoen. Ik vertrouw erop dat het rijk met een groot deel van een oplossing komt. Aangekondigd is dat in december van dit jaar al meer duidelijkheid verschaft wordt. Echter, ook hier in zullen we niet passief achteroverleunen . Zolang we geen nieuwe informat ie hebben dat het kabinet met geld over de brug komt, ligt het op ons bordje en is het onze uitdaging. Wel blijft onze boodschap naar het rijk: knaken voor de taken!

Oud voor nieuw -operatie Zoals zojuist gezegd leven we in onzekere tijden en dat vraagt van ons dat we wendbaar moet en blijven. Behalve het inspelen op deze verander ingen en onzekerheden en het tegelijkert ijd financieel gezond willen blijven, zijn er (mogelijk) nieuwe opgaven/ ambit ies die niet zij n verwerkt in deze begroting. Hiervoor is de oud voor nieuw - operat ie nodig. Een aantal fractie s heeft hier al vragen over gest eld en aandacht voor gevraagd, met name voor de betrokkenheid van de raad in dit proces. Dat doet me deugd! Die k euzes moeten we als collectief maken, waarbij we de effecten van de keuzes in samenhang bezien. Voordat we deze (beleids)keuzes maken, zorgen we dat we de ‘lucht ’ uit de begrot ing halen. Dit is een financieel technische exercitie die naar waarschijnlijkhei d leidt tot financiële ruim te . U ziet d e “lucht” ook de afgelopen jaren terug in het hoge rekeningresultaat. Hoeveel dit is, kan ik op dit moment niet zeggen. We analyser en de cijfers van de afgelopen per ioden en blikken kr itisch vooruit. Op basis hiervan verwachten we de overbodige voordelen (onderuitputt ing) uit de begroting te halen. Samen aan de slag Na deze fase start de oud voor nieuw -operatie. Op 14 decem ber bespr eken we m et u het plan van aanpak. Zoals zojuist gezegd, dit proces moeten we samen door lopen.

Daarvoor plannen we een aantal gezamenlijke bijeenkomsten in het nieuwe jaar. Beleidskeuzes maken kan lastig zijn , maar is wel een essentieel onderdeel van een integrale afweging. Ik kies bewust niet voor de term ‘bezuinigen’ (opmerking CDA ). Bezuinigen heeft een negatieve lading en kan overkomen alsof er geen keuzemogelijkheden zijn. Voor West land is dit niet het geval; we willen bewuste keuzes blijven maken om financieel gezond te blijven. Wel zullen we ons investeringsoptim isme moeten bijste llen naar een realistisch niveau zowel financieel passend in onze begrot ing als realist isch in de uitvoer ing. De komende periode gaan we aan de slag en ik verwacht dat we bij de Voorjaarsnota 2023 en Begroting 2024 de eerste concrete resultaten van deze operat ie kunnen ver werken. De oud voor nieuw-operat ie gaat dus over zowel de exploitatie als het Meerjarig Invester ings Programma (MIP) en draagt weer een stukje bij aan realistisch begr oten. Uiteraard met een aantal r andvoorwaarden, zoals voldoende capaci teit. Ik hoop met dit verhaal uw vragen/opmerkingen over keuzes maken, realistisch begroten en ‘scherp aan de wind zeilen’ t e hebben ver duidelijk t. Overige vragen/opmerkingen Tot slot zoom ik gr aag in op een aant al overige vragen waar ik u het één en ander over wil melden : -

-

Op de vraag van CU/SGP over kostendekkende van tar ieven kan ik u melden dat daar waar mogelijk willen we kostendekkende tarieven hanteren. Bij afval en riool rekenen we met 100%. Met de lijkbezorgingsrechten , leges, marktgelden kijken we niet naar kostendekkendheid maar naar wat maatschappelijk ver antwoord is . We vergelijken ons met de omliggende gemeenten. GBW vraagt naar uit stel van t erugbetaling TONK/TOZO met een pauze van 6 maanden. Die mogelijkheid is er. Echt er, op het moment dat een ondernemer niet in staat is om een schuld ter ug te betalen kijken we breder naar de problematiek waar een inwoner/ondernemer mee te maken heeft. Dan zoeken

-

-

-

-

-

-

-

-

we naar een passende oplossing. Wanneer een on dernemer zich meldt gaan we met hem in gespr ek. HOC: De inhoud van de samenwerkingsovereenkomst tussen HOC en de gemeente is complex. De gesprekken over de financiële afhandeling van het project lopen. Door wisseling van gespr ekspartners aan beide zijde en de complexit eit nemen deze gesprekken meer tijd in beslag dan gedacht. Op basis van de gevoer de gesprekken is een beter zicht gekr egen op de verwachte omvang van het risico, maar gezien de geheimhouding op de overeenkomst kunnen hier verder geen uitsprake n over wor den gedaan in de openbaarheid. Indien wenselijk kan hier over in een vertrouwelijke auditcommissie meer over toegelicht worden. Het streven is voor de zomervakantie van 2023 het pr oject af te ronden. De verschoven ingangsdatum van de omgevingswet naar 1 juli en de nieuwe wet Kwaliteitsboring (WKB) geeft extra tij d om samen met het bedr ijfsleven ons nog beter voorbereiden, zowel met enkele pilots als met het testen van de ict-syst emen. Dank voor de succeswensen, we houden de raad op de hoogte. De Init iat ieven Taf el Westland (ITW) is in het leven geroepen voor het afhandelen van com plexe init iat ieven met raakvlak in de fysieke leefomgeving en niet specif iek voor “Right to Challenge”.

De init iatieven die aangemerkt waren als “Right to Challenge” initia tieven werden via deze route in behandeling genomen. We wilden eerst aankijken of dit de beste rout ing is en hoe groot de animo hiervoor zou zijn. In 2020 zij n van de 72 ruimtelijke initiatieven die binnengekomen, 1 aangemerkt als “Right to Challenge”. De ze is door het college gehonoreerd. In 2021 zijn er van de 86 ruimtelijke initiatieven 2 aangemerkt als “Right to Challenge” initiatieven. In 2022 zij n er geen “Right to Challenge” initiat ieven geweest. Verzoeken voor het mogen onderhouden van gemeenteplan tsoenen komen vaker voor en worden over het algemeen gehonoreerd. Eventuele “ Right to Challenge” initiatieven zonder raakvlak in de fysieke leefomgeving krijgen gevolg in het subsidiepr oces. De vraag over het oude veilingterrein in Kwintsheul wordt binnenk ort beant woord met het nieuwe bestemmingsplan Bovendijk. Na 20 jaar discussie komt er nu een gezamenlijke uitwerking van de uitbr eiding met draagvlak onder de ondernemers. De vraag van GBW over het splitsen van bouwr echten willen we oppakken. Nu is een bou wrecht veel geld waard en dat zomaar verdubbelen is 1 ding, maar voor het buitengebied geldt de saldo 0 benader ing en verdubbeling lijkt ons niet wenselijk. Hierover gaan we gr aag een keer in gesprek. Op de stand van zaken Olsthoorn -ranche kom ik lat er terug.

De vraag van WV dat wij nog weinig terugzien van een ander e benader ing van handhaving kom t misschien doordat er minder te zien was. Alle handhavingszaken ( wabo en bestemmingsplannen ) bespreken we n u eerst uitvoerig bespr oken in een portefeuille - overleg met de wethouder . Deze gaat, indien nodig, ook eerst op locatie gaat kijken en met het bedrijf of inwoner in gesprek gaat. Daarna volgt pas (indien nodig) een brief met een last onder dwangsom. Handhaving is geen doel op zich maar moet een doel dienen. De vraag over ruimhartig omspr ingen met dakkapellen en dakopbouwen van WV evenals de art 42 vraag van CDA hierover kan ik u melden dat in Westland vrij wel alt ij d mogelijkheden zijn voor uitbr eiding van de oorspronkelijke woning. Uit breidingen op de begane gr ond (aanbouw of uitbouw), dakkappelen of dakopbouwen zijn al vastgelegd in de bestemmingsplannen. Tenslotte vraagt de f ractie van WV naar de effectiviteit van een aantal uitgaven. Het lijkt mij pragmatischer om dit op een bepaald onderdeel te

doen dan nu alge meen te stellen. Misschien is dit ook meer een opdr acht van u aan de auditcommissie. Ik wacht uw motie af.